70% #2016 - 70% #221 Юлия Колдра з Мысцовы (3 част), 3 IX 2016
Еп. 2016

70% #2016 - 70% #221 Юлия Колдра з Мысцовы (3 част), 3 IX 2016

•

Опис епізоду

Odcinek mówi o potrzebie uczenia się języka łemkowskiego, historii, kultury i praktycznych umiejętności potrzebnych do działania w społeczności Łemków. Autorka postuluje stworzenie formalnej lub nieformalnej szkoły liderów, która pomagałaby skuteczniej prowadzić projekty, współpracować z innymi i unikać błędów wynikających z braku przygotowania.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Видам вас миле моі слухайце при мікрофоні Анна Кырпан Іщы так недавно
мы з вами розстали ся І было то в літі А стрічами
ся юж глусены Я люблю кажду пуру але літа мі все за
мало і тяжко змирити ся з тым же оно ся скінчыло Того
літа были лем кус на Лемковині і тиж одчул лем же того
было цалком за мало непропорцийні мало Але приходит усін Приходит жебы вчыти
ся і працувати выголосены уж на такы горяць і тото нам кус
леґше виде вчыти ся і працувати Як посмотріти на вшытко од лемківской
стороны то власні тепер нам Лемкам найвысший час вчыти ся і працувати
Роботы в лемківскій загороді на лемківскій ґаздівці єст дуже і тото знают
і вшыткы лемкы і лемківскы орґанізациі Бо як в Єванглиі написано жнива
великы а робітників мало Такій днес оно єст Но то ясне же
мусиме дашто робити Но але вчыти ся по што І чого властиві
вчыти ся Повім так як я розумію тоту справу мі ся здає
же дуже нашых омилок родят ся з того же мы не вчыме
ся а одраз береме ся дашто робити Самособом зрозуміли же вартат нам
вшыткым вчыти ся лемківской бесіды жебы красні писати і бесідувати Не раз
дивую ся як потрафили намчыти ся по лемківскы даякы Полякы Чехы ци
навет Німці а Лемкы не годны рідной мовы опонувати То вчыйми ся
но вартат навчыти ся іщы і лемківскых співанок ци танців або вязати
кычкы вышывати робити писанкы ци кривулькы Єднак барз важне тыж знати нашу
літературу знати історию бо істория може дати одповіди на ріжны нашы звіданя
істория може вказати як не вартало бы чынити Ци як уж было
і чым тото ся обернуло А тыж як вартало бы діяти жебы
перемагати Вони припадково трафилом на зобраня заряду Товариства Лемківщына В своім выступі
єдным з новых лідерів пару разів вымішал горох з капустом Выселіня на
радяньску Украіну назвал Акцийом Візла попутал інчы історичны подіі вказали ся же
дієц попросту не зна засадничых річынь Реакция присутных была барз выразна а
вражыня од выступу недолченого пана не міг змінити навет зорґанізуваний ним Прекрасний
обід реставрациі Но што можу повісти Вційте ся жебы з вами колиси
така ганьба ся не притрафила бо то направду было встыдно Знаня мови
культуры літературы істориі но то гейбы зрозуміле для чого того ся вчыти
Але хочу ту акцентувати же того нам за мало кєд хочеме проводити
якуси діяльніст і жебы тота діяльніст была успішна Варто оддакус ся полчыти
жебы знати як робити што найліпше робити в якій спулці а не
діяти на сліпу як то нераз в нас єст Мала бы уж
вкінци постати формальна ци неформальна школа лемківскых лідерів Для ґрупы охучых молодых
Лемків тоты кус старшы і тоты цалком старшы тоты синіоры могли бы
зорґанізувати лекциі на ріжны темы бо вартат Вчыти ся як писати проєкты
як зреалізувати дашто од ідеі до кінцевого результату Молодий лідер мал бы
знати не лем як самому рядити ци навет як притягати і лучыти
людей але і знати як діяти вшыткым гурті спільно як спілпрацувати з
владом ци з інчыма орґанізациями з другыма лідерами Бо доколи так єст
же каждий дашто потрафит зробити Але як вшыткы разом то не годен
Но тиж вартало бы ся навчыти Думам же тоты о цім тепер
бесідую актуальне для ріжных держав і для Украіны тиж брак знаня освіты
брак прирыхтуваных лідерів шкодит лемківскій справі і ту не мам на увазі
конкретной орґанізациі конкретных людий бо тото єст загальне Навет така гейбы проста
справа як зорґанізувати фестіваль А то найбільше пошырена тепер у нас форма
діяльности но і того тиж вартало бы кус ся получыти Акурат проминат
рік од того часу коли кольорівува в селі Зимна Вода зорґанізувано першый
раз Областный Лемківскій Фестіваль Гомін Лемківщыны Хто слухал товды нашы репорта што
памятат як повілям же фактычні тот фестіваль то был переважній концерт і
пікнік довкола того концерту але і концерт не цалком лемківскій лем по
части Тепер <unk> серпня зас одбыл ся фестіваль в Зимній Воді і
мушу признати орґанізаторы за рік дечого ся навчыли ты твоє родино і
люблю ты Лемковину мам кому рідны і хоч дем Лам наша дівна
Доля завидны не забудут моі очы тихых гірскых нучы Ани серце не
забуда Докє жыти буде Была шырша спокійна проґрама діям пропонували розмаювувати рисункы
лемківскых струів прикрас а тиж можна было обзерати документальны фільмы на лемківскы
темы Жебы выгіднійше было артистам коло сцены прирыхтували дуже фляшок з мінеральном
водом а для глядачів жебы было выгідні порозносили по полю зімпровізуваны лавкы
з блоків соломы Окрем розумій ся стацийонарных лавок і люди могли іщы
війнійше розмістити ся а коли сцены завісили велику мапу Лемковины мало быти
навет лекция про лемківскій іконопис але чогоси о хоцых послухати не нашло
ся Ай В каждым припадку Львівска Областна і районно пустомиківска орґанізациі Товариства
Лемківщына а тиж Молода Лемківщына прирыхтували ся до фестівалю як лем могли
Окрем місцевых колективів з Львівской области а тыж Хору Бескіз Іванофранківска Фольклорного
ансамблю Студенка з Калюшо Іванофранківской области Лесі Ґорлицкой з міста Буйчорнопільской области
Одже окрем тотых місцевых запросили выступити навет ансамбль Серенця Повідают же мали
сме серенцю же серенця пришла на ватру до зимной воды бо так
доправды то они были запрошены на фестіваль Етно <unk>em же одбыл ся
в самым Центрі Львова на рынку То принегідні як мали выступати тамт
вечер то пополудни выступили на сцені в Зимній Воді І выступ Серенчы
в Зимній Влоді людям барз ся подабал Добриден Земна вода Питайте звайте
ґде да Вам співати лемківскы нашы народны лемківскы співанкы Думам же же
поспівате з нами поспівате Но то супер бо як ся звідує колиси
лем ся звідувал на фестіваль люди чы заспівают то нихто ся не
одозвал а выжде ся одозвали тоты же гарно Хай Зелеменкім Вода тече
Ду хыба давно не падало дак єм чул же давно не падало
правда Не падало Но то жебы троху поопадало може не гнесні але
але жы поза рами Хай зеленків до леса без Сопы Што фмям
робил без дівци Бозудію за тай на Русли Был єй комеса Бомадію
за тай на руси оу є оману Цисаря ци як зобрал сонеба
што жме на дораче циберзеленей дривода праци разе циберзайо зелений діль вода
працы Не одповідам про тот фестіваль більше гнеско в передачі звучат фраґменты
з того фестівалю вычыслила єм ты річы якых ся навчыли за тот
рік орґанізаторы фестівалю і оповідам правда нео вшыткым як направду поліпшыли тоту
ватру Але сут річы барз важны І тото повтарит ся з фестівалю
на фестіваль і юж бою ся же того орґанізаторы фестівалів лемківской культуры
в Украіні певне уж николи ся не научат А ту вшытко барз
просто Будай осем <unk> процент концертной проґрамы то мало бы быти дашто
лемківскє лемківска бесіда мала бы звучати з уст конференсіє і жебы лемківска
культура была презентувана не лем в формі співанок а і во вшыткых
інчых формах Ну і жебы чысленны представникы влады выступали барз коротко найліпше
повіли бы два три речыня а не нудили глядачів так долго А
єст іщы єдна хвороба Кєд фестіваль тирват два дни то все так
чогоси выходит же перший ден бівшы лемківскій а на другій ден то
уж в проґрамі зобране шелейякє а лемківского барз мало Але мам надію
же за рік орґанізаторе потрафлят тото зрозуміти і Третій Львівскій Областный Фестіваль
Гомін Лемківщыны буде цалком ліпший як другій Буде не по части а
доправды лемківскій лемківска студентка Народных лар з міста Борислава художній керівник і
дириґент Світляна Семеляк брато Предвара красмоваришы два смо <unk> Высокого близкого Мото
гнеска бесідуєме про освіту про науку бо власні початок шкільного рока то
хочу повісти же не треба ся гыти не треба ся стидати вартат
ся вчыти і неє жадной ріжниці кілько мате років Я мам <unk>
років і тиж мушу фурт ся вчыти бо коли рыхтую ся до
інтервю все вкаже ся же до чого іщы не зналом І коли
беру інтервю то тиж все Пучую дашто такє чого скорше не зналом
І такто все чую ся вічным учеником А тепер покус переходиме до
днешньой бесіды то уж бесіда з Лемкыньом з Мисцувы яка мешкат в
місті Кауш Івано Франківской области Юлия Голдра з Домухаць вродила ся в
<unk> році Тато Юлиі Петро Хайць не лем робил на ґаздівці і
не лем занимал ся столярком но остатны рокы в часі німецкой окупациі
был і султисом Мама Мария Гайць з дому барна робила на ґаздівці
і занимала ся выхованьом діти Паців три дівочкы В <unk> вродила ся
Пайза в <unk> Юльця з яком Днеска бесідуєме і в <unk> айнца
В <unk> руці дочекали ся і синочка Василька В попередніх двох передачах
бесідували сме не лем о родині пані Юлиі но і назагаль о
селі мысцова і о подіях якы ту ся одбывали Село мысцова лежыт
кус дальше од бівшых Дуріг оно приблизно єднако оддалене од Дуклі і
Змигорода але лежыт кус на полудне од той дорогы же лучыт тоты
містечко Зато Мистивяне наівно думали же Німці до них не прийдут бо
неє простой дорогы Але пришла і німецка армія пак пришла і совітска
но найстрашнійшым был час медже тым час фронту же тырвал ту од
<unk> вересня <unk> рока до <unk> січня <unk> Зато мистовяне втікали з
того пекла де лем могли втікали в дальше од фронту лемківскы села
Окрем того і німецка адміністрация пак зарядила евакуювати мешканців дальше од ліниі
фронту А спочатку мешканці села ховали ся в лісі бо не думали
же тото буде так долго Думали же якоси перечекают і ставили сой
в лісі такы тымчасовы буды щатины Як німці пішли з тіжочком тадиль
виділи іх то приняли бідных люди за партизантів і зачали стріляти Кулі
трафили до тых хто стоял найблизше а то были два хлопці же
мали <unk> і <unk> руків і Петро Хать тато пані Юліі з
яком днеска бесідуєме Німці раненых забрали гейбы до шпиталю а лікар Украінец
навет перевязал ім раны але жебы не мати жадных проблім раненых ґєстапівці
пак попросту розстріляли А діти цикали на тото Тым часом стала ся
друга траґедия Іх мама пішла до свойой хыжы де ся выховала а
тота хыжа стояла на краю села Но то пішла з дітьми до
хыжы бо тяжко было з піллічным Васильком в листопаді сідити в лісі
хоц Німці і забороняли вертати ся до села Но то німецка адміністрация
зарядила евакуювати вшыткых мешканців контролювали тот процес поліциі тзв січювикы Єден з
них выгнал з хыжы і пані Марию А коли она з малом
дітином звлетіла зас до хыж жебы взяти одежу обох разом застрілил І
были при тім виділи тото вшытко і три єй дівочкы Так траґічні
страшні згынули і тату і мама і братик нашой респонденткы а притім
стратила она вшытку рідне село і рідну землю Сироти взял до себе
стрыку же мал і своіх троє діти Пак з родином стрыка они
і выіхали в Совітскій Союз а далей уж оповідит пані Юлия Колдры
жыли мы в Сорковій Хатині вона было так на горбочку шо там
Німці чысь не бояли ся жыти жыли низє в Потоці в буркєрах
там на горбі ся бояли жыти здаєш як до вікля было лише
выбыти арешту было всю І мы там жыли два тыжні ци як
і казали што будут выганяти нас Ду аси дувам та вели і
так де маме де жыти своі хыжы де баве што буде бы
робити єди знах До і потім пришолы рускій тіж вояка і польскій
і фіру підігнали і нас вышмарили схаты і істий бы взвезли аж
до Морлика То як то в єден ден вшыткым людям повіли же
мают ізджы як было кого колечыти бы нас в зибі вывезли а
котры были деся або в Німеци в Высовині або жедис на польскых
селах або ся там може де были освободжены від Німців Розуміте ішли
на поль то тых пізнійше ті пізнійше тоті вже певно не були
на Домлазя Дніпропетровской Де был є вдід пропетровско а сімя мого чловіка
Ковдрю В Донецко были в Донець Вардо Звезли до Дніпропетровской области Не
сте были в Дніпропетровской области Дніпродержыньска дніпродержыньскій район село Карівка Там было
чыри бригады до одного колоску наше было карлівка там было ся <unk>
двіхаты Єден дідо Бородатий решту вшо згынуло на фронті хіба такє хлопци
під рустачкы решту вшо згынуло <unk> <unk> дідо Бородати Я собі го
запамятала бо бы жыли по сусіду там ґазди до квартири сварили ся
з невісткой чыс ся сварили а невістка трало і заміж мило мило
якым білым мыробедом выдлило От такє было правє было до такого дітя
Як бабы бороны тягнули там чоты села бла карлю камашы потім была
барядка кушнярівка і Михалюк Петрівка не далеко Там жыли по роскы де
нашы люде были і бы ходили по них Бы знали што там
жы нашы там з поля там звід там звідти тай жыли оджыли
Ходили до колгосу гля до колгосу робити Там де Вас привезли то
выж там мали сідити вы не могли деси уж разом з трыком
жыли На ґданого Крабу хату Яку хату Другы тіле так так але
вы приіхали деси там Вас привезли Вас там приділили і вы не
могли сой выберати де підете до якого система довезли і уж там
сідти ци як Уточнил все точнил то было зимо стрийко жыло крабо
а сестра моя старша захворила на тифус Ой ґе Я знала што
то хвороба заразда здара обулочыну спериды і ты прості і мочы до
балі балі бы своє дебали зупел утоє хазяйкы позици Не набочыла до
студенты воды і плачу Вода студена вашы великы Або люкы тыкєд балі
Як я тоту выперу і сльоз плачу Приходит стріку нашо учі робиш
переш Не зам ся і одповіла чы є здогадал ся Шоберо Але
вызнами зараз проватит стреба той мі выперетіла стреба не прилетіла єй мати
то же было на тифу з хвора захворіла Як я потім тоты
лахы выкручувала я ня вішла сушыла я того не памята Я бы
памятам Зла плакала бади над тебы лахаме ся лахы великы рукы бани
Ну але вызнали сме кати лем просто то великє было і вы
не знали як было доразы тяжку підняти силю тай водахо студена грити
тра было мати чым палити А была тота грубка яка Но потім
бы вже ходили до колгосми стерти солому носили ходила вже брала м
сокіру і акацию рубала а кация села в горі то я потім
навет хліб пекла Люде нам приносили молоко рызайчы колгоспшы люде мукы нам
давали Як рупику поружений бы там хліб бы як приіхали тай поселили
нас до ґаздині бы там было тепу в хаті а друга половина
было судели они певно не знали што ш будут квартраты такі як
бы Ну і дале дак хліба єсти Я собі думаю нас хліб
білий тік на великі свята а ту де допевно добре ся вжыє
білий хліб а як я вкусила то хлібо він гіркувати Дакій Нукурзений
ся свіжыто ще а як же зачерствіл то ся так кришыл дуже
Но а потім мы вже пішли до того другой половины фаторхову пропалену
а дівка єй була той в Німечі ся не вернула ся бо
то было ще зимачыти Сє там де завоювали іх Сє были там
підкіпці І была сама тота ступочка Ступак писала ся то так здеє
Юна не дуже бы любила бесідувати а так молчк більше але б
си дивила два ліжка в хаті желізных і на обох ліжках І
даєні проколичати і на другым полю по душу малшыны до полавы на
двогнішках дуже было багато по душу і вышываной вшыткы акымоды Мі тількы
вода Хоті вже ся довідало сестра ходила до колгосу з бабами бесідувало
то казала што єй чловік был червоною як было годоках Такы ті
подушкы бы тоты загулувкы были вас повідали загулукци оке загулувкы были деси
зы чыє в палары взяла так што люде з голоду вберали Люде
з голоду вмерли а він заберал од іх хоцы сабе пришли м
як бабы повідали сестрі І там был голотишкім селі оберало тало єй
ой наказали тікайти звідси бо як приде за суха То померате з
голоду голов не нымаль то не від засохы выберали Было ся але
су заберали навіт борщ з песа выберали выливали гей вам тоты місцевы
люди таку повіли як то было Знате місця здає же то было
може найстрашнійше же зробили тот голод Бо жебы люди довести до такого
жебы мама єла свою дітину ци свого тата дітина ци іщы такє
то треба было люди довести до страшного стану ций рік так так
Але і <unk> ім повідают же был тиж волот лем не такій
такій Мы мали город в <unk> боройці дуже был р Дали нам
гектара стри козя гектар а мам было досит был сестра до когосу
входила тото город был на моі рукы А сестра была старша кілько
товды голы Як я мала малси то мала <unk> Але в нашы
не была полнолітя Але по спортів не было колос Одным словом я
робила маті в городі і все вродило душы падали обробляла в собі
городи ся ходила побогати до якой хазяйкы сапати абы біг дала єсти
Вселісти тіл Ну а потім в осени пришла осінь і я іду
до школы Боса Пішла в дошколы тоже Третє Кляслом ся бояла іти
дальше бо дума як не потягну бо то інча держава Асистра каже
А з города хто буде зберати вружей Я сама не дам рады
Кукурузы ся вродила пілметрові качаны І бандуркы такы вшыткы ся уродило Ну
і яшколу лышаю І друго рот кукурузу обрываме носиме Наносили пілхаты той
кукурузы што зломали цілу зимну лущыт тато цілу зиму так бы то
был же <unk> рік одходил <unk> і <unk> Ну а потім приіхали
стрыны братя звідкіс з Тернопільщыды в де были чыбечы дів партиза як
злайнде приіхали і давайте звідток і звідси тікайте бо на Тернопільщыні краще
жыти та погоспіл неє Бо там цухрове золобы є близко Тернові де
они там замешкали Є выідеме далі з ними А тото вшо треба
продати да продавали тілько што доторгували <unk>надцет тис дотудишні грошы рубів Бо
привязували нам всіх на бабрисів сіврьох Гроші грошы бо злавиш по дорозі
крадут Привезли нас приіхали сме на станцию войні хутора Станци дозывали су
тепер той станциі де там нема огонів нема огонів нема Жы тамы
Мали пару курей в ящыках і з тебы курами єхали бо аж
потім ся здогадали хтоси підказал што треба начальнику станциі дати пару курей
і віддаст ся в вагон подал вагон і казал за <unk> хвилин
погрузити ся як ся погрузити Бы два тыжні том сиділи як циґан
на дворі підкрытым небом <unk> році та грузили так што стрыкома свою
дитину не завалил єк чымис тлумаками поспішыли дуже а нас там ся
нас ходило більше родин не тікы стрыкуйме А ше з якыхос сір
та люди тікали звідт Дрогє слухаче для тых хто лем тепер до
нас ся долучыл підповім же спочатку спомнули сме коротко про фестіваль Гомін
Лемківщыны Львівскій Областный Фестіваль же тырвал в селі Зимна Вода коло самова
<unk> серпня і чуєте даякы выступы з того фестівалю і колиси може
шырше оповім о нім дам більше фраґментів спомнули сме тиж же власні
тепер почала ся наука в школі навчальный рік але повілям же вчыти
ся вартат Не лем тым же ходят до школы же штудиют деси
по высшых школах але так доправды то вчыти ся треба все і
малым і старым і в каждім віці і вартат подякувати Богу а
подякувати і своім родицям як мате гнаска можливіст нормальні ся вчыти дуже
Лемків колиси хотіли ся вчыти Але в австрийскій і єпакы в польскій
державі для нас не было такых можливости і коли Лемкы были переселены
в Совітскій Союз то даколи были голи і босы але хотіли хотіли
ся вчыти барз дуже скінчыли вышы школы хтіли осягнути тото што перше
не могли осягнути іх родиче і дідуве і навет днеска бесідуєме у
тім як пані Юлия Кульдра же вродила ся в <unk> році Вісцовій
сирота же не мала жадных можливости тиж хтіли ся вчыти хоц барз
тяжко было тото зреалізувати і глядала для того каждой можливости Ну а
тепер зас вертаме ся до нашой бесіды Ни потім же причепили той
ваґон тай повезли нас до Тернополя в Тернополю нас розгрузили якіс фірмы
нас везли туди де сме потім замешкали села Березовіця велика Де то
якым реґіоні Миколинецкій был ні цукровый золот там был І ті хлопы
робили на цукровым зоводі Го я а мы пішли куда Я і
меньше сестра пішли коровы чужы паст своіх не было травло штоси єсти
Грошы сестра хы познимало з вас тоты тисячы і десят поділи бы
не знали Хаты бы не мали пришол документ пустийшов а там была
знищена фронтом мені быной знищена війной здикыхати в плачы ци бы не
стали нікопікы Навіт в Вархівній Справці не мало нас ани кубатуры ани
пуля ниць де А тоты грошы же вылісі мали туде де сестра
позрібала была было старша аж ода з ними зробила не зна То
она то же ходила дістав робити по людях отоді продукты были дорогів
прогілочы з Лі А я два рокы пасла худобу людську То не
ходили сте до школы До школы я не ходила бы я робила
за хліб тоті діти нашых бысавянів мали батьків то вони пасли то
чужы коровы Але за одежу Мали штоси діти взути і мали цім
до школы ходити Еголобуз А тото з гердощом заробило то мы Жыли
потім уже разом зо стрыхом стрыха было троє діти нас было дві
а молодша сестра зимувала там де пасла худобу в голові сіх років
то вна до школы ходило выходила до школы А я пасла худобу
туше я пасла іже заганяла єй корову Думаю піде до школы я
думаю я же знам чытати писати а сестра абы ся довчыла того
ж хоц писати і чытати Ну а потім ся довідало моя ґаздыня
та єй бы не сварила Не дозволит мі і пасти корову тоту
як же о сестры гаяла То я тіж після обіда до обіда
то сестра Самопас То са старша сестра робила Колоскій Молодша ходили до
школы і також пасло худобу чужу шуже было більше Закінчыла там на
тернопис а міні вже было вісемнадцет років до того я ся робила
на цукрові в Заводі Шєм не мало вісімнадцет было <unk> вісімнадцет на
сезоні так ходила там бідлойми або більше не знала ничой віт А
останній сезон то як же робила на підміні то як на лізни
робота робила но такых троха ліпшых але там богато не платили А
потім давали тотвік лішкєвы останній сезон рецівал піл року сухровій золот піл
року Так богато бы ліків было Здавали трудові книжкы Я пішла по
трудову книжку стояла в черзі а міні не дале Казали с колгос
справку принести бы мені вже было <unk>надцет Я пішла до колгоспу справку
не даєт бы є звязана з колгосу за звязала з колгосмом Сестра
Як певно написала заяву Члеры скількы членів сіміі написала ім мене і
сестру і я вже <unk>надцет років же мают право мене затягнути до
кого своє ся розплакала і пішла Ні книжкы нічого Я не знала
того што хабары дают шутого або головою колгоску і кіс євстрату в
писосі то може бы зо фляшкы горілкы дав такє был дуже секретаре
екопсоволу казали сестра моє старше тоже пішла до Копсоволу зробили є ланковою
Робит в колгоспи а я што роблю По сусідству были дівчата такій
роботы де мале браків не мали і я з ними ском полувала
ся і єден по вербовці на роботу десь абым в тіхти з
колгоспу я дуже хтіла цу книжку іхали аж на уро Юй Я
то было на пілден добували але я то буде пят згав років
Юй што бы были по договору були на два рокы бы мали
право єхати назад Но подума єле маєш до кого ся вертати хата
нима свы єй ся троха поробіт і ся трох заробит поділю ся
і што бы нам робили тяжку роботу на желізни дорозі В желізній
дорозі ремонтували путя жнали рельсы квозды ні Така была робота Йой але
має молодой дівкы так бы ді казали Йой то така класна дівка
Чом не ідеш де ся офіциянкы або деяка Офіциянкой Офіциянкы я бы
не робила мені ся тото не подобало ні кухя нічого а на
дорозі робили люде та і робила і я А не было вам
тяжко было тяжко але я молода тишо мені тяжко Кобы грошы были
але кращы чыплоспі Зараз на сцені квартет Дивот Світ село взаємна вода
керівник марта Бойко У іхньому выконанні прозвычат лемківскі пісні Кєд бы мені
дали та ой там на горі Вышня вопробці Мырона Дацка Хто дно
мазы до мазу Ой был висня чомже на гышня ой голю ви
чомже на добра тому добре добра самому Людкє ойой миленькый просо дожене
добра само людскєтце ой бода сме лемкы бо дашы ой з годі
в зожену для прогоди жебы мепствязокы зодьоти гей уж мужы другого роє
реогляди жебы тым розділи ґаздо зо дьоти гей ужо другого Де пиво
дві зымна вода Я дуже манувала зо своіма подержанками а вшы зачали
жедити ся даве сідале де просити тле товарила по Чорному Просити ва
з села Прусили бы як забы єх собі запис выходили з неґы
перестав бы ся з некресло Не мало бы Я ся всімом дуже
скучала там зо свій бы писастры Ма сестра Вызна не виділа і
через рикы згоро через рік я приізджают на Тарнопильщю даду сестры Мама
сидит о тій каюті о украіньскій хаті з якоі вывезли людей там
з трісів єй поселили Вывезли Сибір На Сибірых місцевых вывезли а нашых
персальців вселили бы де мали де жыти а хата пустувала Ну і
моя сестра сидит што через інчу кємляту ходит дідже ся бянні така
невеличка кємната вона і з сестрою так жывут Пришла си страску лоску
за телепан задріпона З буряків Усиди то была осінь О А я
кажу втікай з того колоску кажу не тільки світаш в вікні Кажу
тебе туді за віс і тоди вийде хотія і собади было заложом
щыр тебы туд ніхто єй за віс не вийді Ну і потім
я поіхала же гаду поіхала є туда до Юла бы там наша
родина була о тото Зывна вода І мі мі ся там дуже
сподабало і всі до мене чото так жыєш тікай звітом А я
ся не могла втікати бым ся два рокы відробили а я ся
лишыло мене тоді умовили абы я ішла на курсы в желізну дорож
до Шлочы ся на бригадира А я кажу то бет треба будувати
<unk> кяса я кажу мене аж три А не можу ся вчыти
до бригадиры а була Від кадрів така жінка прізвищы єй брикєде Нам
мечес дуже жаліла і каже Паєдеш оддахньож яка жы та ядез здабык
заведе треба єхати а мы жыли вісто Сібай Сібай до Башкірія Там
де золоту тоту бід дуру дугы думували там была в часі золота
якій проценты тото везли до плятформа тото ся світило то сонце выблискувало
ся тото кабіня А оддахньош я кажу не здам той еґзамен і
хотіл бы приіхали до Маґнітогорска далі о карталах еґзамен Такій як буде
дозволи придваріті Я написала диктан штырі А математику Я дознаю Але з
Шпаргалькы Здалом З Шпаргалькы Ну і поіхали в Челямиск <unk> кєлометрів было
від баню Тогорска Але то было наше управліня желізной дорогою кєрувал чыябіскій
тамты тою місцевостю до Мельшыли была єдна желізниця структура вытану чыябіньского провіня
тото належ <unk>Гы тамей за мектанты є написало абатематку двіку І єду
назад математичка была така зєдові описала ся дуже строга Іда насад девіт
правляют А зоставляют приходите до консультацию чыти тоту математых такє был якєс
еґзамен придварітелів Вы придвільний то іхдали Нє мі здала здала привали до
дверсі а пак Тут приіхала до чыями згадала же де были школо
так а там ідеальны не повели ся Дик там дописало добре а
математику ніду мосо бачы І што з математиком было заставляли бы доходити
до консультаций вчыти яка учытелька одказ жыдові выписали Але де тамтій шкулі
в тій школі воно вчыло потім нос то што бы там лишыли
ся де тоты шкулы Я не зрозуміла Ци вывернули в бурсах є
приняли на курсы зачыслили Ага Дас зачысли але мусіли вчыти ся того
Мусід зачыслите жеб ся вчело будуваю єхати назад Робите а тут вказала
мікар оддохнёш Ну і я так попробувала шучыти ся можна Але было
нас ся дві жыдкы решту всі хлопе то была тяжка робота А
то жыдкы або Лаздивіны кучыли на бригадира путі я вже могла кєрувати
а фізычно не робити я мала право так Ну і учыти ся
десят місяців учобы а <unk> місяці практикы отє было Ну і Мышев
Чыльстою з жінкой та жінка писала ся Мішко Я понятя не мала
велька фамілия руска украіньска а вказує ци Мішкову зо святковий і чловік
Служыл пам в варбі десче ябівской з ней желати был вісему в
варбі а дитина вжы бала два рокы тоді служыли по три рокы
а она само одкры было Агото є мене до цікаве Я дума
шол на місцево гм чого я не знаю А вказало ся же
муж єй досвяткувати га ся довідала же аж аж потім Же был
президент Том Янкович тота жены железньом ся вціли ту выдали і як
оси приятелювали ци якту было Выздаєте ся не Сама не знаю так
сме ся розышли по роботія хаці діля єй звали Вдей є була
она гуртожытку жыла гуртожытку жыла там коло была жлізд дорозірвила і дале
гуртожытку кімнату Мы покы ся вчыли потім мы ся розышли же вкінци
закінчыли ці курсы мают рудові благодарніст бы знавали еґзаґед потім по математиці
я з <unk> Од арешту маю пітіркы четвіркы кістя маю благодарніст за
добре лолчыня І дістала м профес бригадира Путі Новота дуже добра нашы
меньша зарплата чы того хто робит А за кєрівництво давали тіс табор
біди невеличкє як што добре в тебе все получає ся може быти
і догана што і того не буде А вывісти мі што ты
мал бы робити бригадир бы мол бы робити штовати Давати роботу зажніст
дорозі ремонтувати путя з тым над краты тягати ся выправляти лабы путя
были рівні але вытримувати ся шаблону урывня того ся вы тото вшытко
знали і вы Мусіли лем рядити так рядити інчыма людми якы тото
робили так але так як бригаді было більше Жыдо коли не годні
были робити то треба было і біді робити Але то глупе же
здальшы тото робили з вальшо де в раз Зарубала ресу Весу рубало
Отоди получыло ся бы його робило в бригаді баче як роблятні кєде
было бы то бай буде рес ресу різні статкы то вшо а
того в фабли было травулю вручну ресы тресну тес там дальше она
за долга і треба єй відрубати А ям одтя желізы Во так
до рейкы теляли ся перше зубилом рубили підошлу бока А потім бы
ставили так ба абы на бысуди было і ковалду і зверху і
тото відлітало але але дирде было тре было свердити щы дере бо
бы дереві бо была за долга реса там три деректи Як припити
а сверлити Крипити такій тоже току трищотку вручну прибывати косты яды до
шпалів Ни Сварлите нормальне і тото Ялі мали добавка то лем обсперы
такы были іх мусіли як я а ме было молодаве і тото
было нетрудно Нурувати ренси єраз голі Так я была потяг з тых
курсів я мусіла ся пілторо років одробляти бо нам там платили грошы
за тото шы ся навчали Быхвати тоді ш <unk> рублів ци <unk>
было на тодышні грошы то быльше <unk> рокы <unk> рік А пізнійше
відбинили Відбинили тото є ся то вскорстала і давай тікати будуває такы
тут завіс я ся не збераю выходити А рокы ідут і я
тоді вертаю ся бо бы єй был віто Лвіта біль ся сподобало
Я туда приіхала і та выйшли завіс а зараз на сцену выйде
Народный Хор обрій Народного Дому Села Зимна Вода художній кєрівник Марондацко выдляй
я орипля ой моробо того того того вівчариком што сестра Перед тебы
єй троха выслал о пару рубів што в нас хоспу втіхо в
<unk> роцім є приізджало одбуску до педрипана буду о <unk> вода выіхала
то же туда в Зывну буду скул госпо втікло я і сказала
бы тількы світиш в віґні а бечо лишыли ся восьму клясу кітчати
а потім і она переіхала тудо Периіхала ходили вецірю школу пішла на
роботу таббу взибли воді і дволідскій цех І для круглых сиріт ідева
дітів і та вода пішла і приідали в бухгалтерів учыдіковы Піходила в
вецірню школу і закінчыла десят княз і потім поступала пару раз але
поступила і закінчыла Філолоґічный Університет вечірній школы І працювала же потім бухгалтером
а потім закінчыла і працувала Рай CыроД вчытлювати де ішла бо каже
єм же знаючым тото пахне тых вчытелів директорів шум приходят в Райдо
і она бояла ся іти Вчытелювати і працювала же потім головным бухгалтером
І так до пенсиі А перед пенсийом пішла ся в вічіню школу
молчати тамту зиблю воду ся там працувала пару років Тото же м
навчыла украіньску русиньску мовы уґрийску і русиньску а я приіхала з ролю
теж пішла вецілю школу Вішла м же все виклас Дубала бы я
бы хотіла желізнодорожну техніку поступити бы і ся подумало подобало тото креслиня
мене была пітілько покраслиню Я думаю в технічным видіє я бы могла
працювати Я кіч Лемковий з трудо тяжко б єй было выя до
роботу ходжы а по збідах але ішла выцілі школи до кєджля тутюсьову
клясу вышла за віс пішла в невісткы ковдры зо Святковил То ідеу
А таминута в Зивдіводі колдра Михайло Михал Тато його был Антоня тато
был добрий хлоп свекруха зродила Русиників я народила дителю тей де было
кому бавити а пят місяців треба было іти на роботу тія пішла
на роботу ся так лишала дитину просила свекрухы застудил ся той Миколаш
іх захворіл брудхітом шыя попрацювала там де долго взяла одпуск єден другій
а потім розрахувала ся Бо жей бы вікардю попала з діти а
потім ся мусіла розрахувати Мує такє была Мили моі слухачы припоминам же
гнеска у нас в устях Юлия Кульдра з дому Хать она вродила
ся в <unk> році в селі Мцова в середній Лемковині Припоминам тотым
хто не слухал на суд початку же в часі війны траґічні згынули
родиче пані Юліі і маленькій братик Три сестричкы Пайза Юльця і Анця
поіхали в совітску Украіну разом з родином Стрыка Завезли іх аж в
дніпропетровску област Дніпропетровск недавно тото місто перейменували вышмарили прізвиско совітского діяча Петровского
і тепер оно зовист ся просто Дніпру но бо лежыт на такій
великій ріці Хаті трафили в село якє в <unk> році барз потерпіло
од штучного орґанізуваного Сталіном голоду од голо до мору і трафили до
хыжы де ґазда і был том як повідали червеным мітлом заберал своіх
сусідів остатну кыршыну но і одраз загнали вшыткых Лемків же оселили ся
в тім селі Карлівка і долколишных селах одраз вшыткых загнали до колгоспів
Сестричкы одважыли ся втікати од тамаль з родином Трыка до Тирнопільской области
боголичыні іщы не зорґанізували товды колгоспів А єднак скоро зачали завязувати Кольгоспы
і в Голичыні і в селі Березовиця де замешкали нашы знаємы Повім
для молодых якы не знают тепер тотых реалий же товды селяне фактичні
не мали жадных прав Не мали навет паспортів важным документом была лем
трудова книжка там было вказано де чловек робит кым робит і од
якого до якого часу Кольгоспникы не мали права по свойой воли выіхати
зо села ци звільнити ся з кольгуспу Фактичні то выглядало так як
при кріпоснім праві кольгоспникы были кріпаками Пані Юрия оповідат же она зачала
робити на цукровім завуді і єй уж мала достати трудову книжку але
вказало ся же она мешкат в селі а значыт автоматично прикріплена до
свого колгуспу І на заводі той трудовой книжкы юж єй надали мусіла
вертати до села іти лем до колгоспу Товды то сміла дівка втікат
од тамаль втікат аж до полудньового уралу Іде на барз тяжку роботу
на колиі але зато чує ся свобідным чловеком Робота єй была тяжка
раз пришло ся навет без специяльных варштатів рубати і одтяти шыну при
ремонті на желізниці Трудно было тото вшытко але Юлия не шкодувала утім
Заробила курс грошій дачого ся навчыла мала уж досвідчыня і певно себе
вернула в Украіну вернула в Галичыну але не в Тырнопільску област а
село Зимна Вода же коло самого Львола бо ту замешкала єй родина
з місцевы і ту замышкало барз дуже Лемків Ту Юлия чула ся
медже своіма гев переіхали і єй сестры Пайза і Анца в надіі
на ліпше жытя І направду старша пелеґія нашла влегшу роботу а молодця
Анна вступила на Філолоґічный Факультет Львівского Університета Правды не робила спочатку навчытельком
а чыновником од освіты врайвно значыт в рейоннім відділі освіты Пані Юлия
хотіла тыж вчыти ся дале але оддали ся вродили дітя а пак
Они переіхали в калюш Іванофранківской области Тугды місто хіміків ся будувало і
барз потрібувало робочых рук А тепер завертаме до нашой бесіды Бо там
де было де жыти выіхали до Калшы О то то же на
квартири але просто як нашли сту роботу я не робила водителя мало
но тако пішол вас на будову управліня тото хімічны будували тоді А
кым він робил На будови Солювали Мешканя то бы Машли жыли Лемчыхы
одмає она з Ловівце Туз прізвище Туз лукало ся дотепер лкало ся
на Згірю і мы там жыли на тій квартирі Абри народил ся
то был же там жыли кілько матлихаті Два села Микола і Андрия
Памятам як бабы співали ночабы жыто жали а Памятам як на веціркы
ходило Нося Япіваль та піваля Ящы не выспівала але Пасли худову той
пробували співати На як прібували то штовали Топат высякі співадочкы співаловчкы была
іде ос подію або тетє співавя сий співал веселой співанкы лем є
піду в гори і пасу маранкы млядкы ся пасу до дерева шумлят
бы і співадочкы вшыткы люди люблят співа бясой співакы в селі співакы
лемя піл гор і пасу барак Курила ся дражка курил ся гостинец
як яба шырувал до Белой повінец Были сме до шлюбу але нам
не дали Нашы молодя то отше наш не знали Молода не знало
отче наш мовити обо воды деснов мовит ся перехрестити Пусте жевос пусте
або дабо творте бо ся подівабы та ся повертали То весільны пізні
або яличка яличка вершок маювани котрый хлопец арбітой очыр вагони чарий дівча
чарий але меч араві ядвам до пхусточку з білыма краями белейка белейка
яка ся ци ґадка казала смі притиса з двери завла бо ту
зов підперла холов завязала такы собі бива завке поспроня То весільны приспівкы
якы співали медже собом за столом так тоты тоты А мож то
я собну заспіваю Но мож не ріжны да Мене одна жінка намчыла
як я ішла за дружку першы раз і каже чы сирота заспівай
собі ту співали то я заспівала то вшыткы люде в фур але
як гос Де вы были за дружку то уж баразут ся на
тарлоп сіли Ану было вісля то А то лемківскє было вісіля то
місцевскє вісіли але там были люде всяк то так але прото лемківскы
толо музиканты были місцеві геге бо нашы думали ся А за нашом
хыжом Червена загара Ой жебы ся розступила сера земля загорос ой жебы
ся розступила я бы пітю пішла як ся своі Потом там землі
зышла Я б ся з ними зышла я бы ім сказала што
я своій батьків до голо Татусю татусю татусю рідненькій Я бы ваб
сказала як і мы бідненькі Як і ме бідненькі прощабы бідує жебы
свого тата голосули чує А як прийде вечір то велика хото а
може бі не маєм того та ме не маєм тата мене маєм
маме діти моі ди діти ґаздуйте си самы Ґазбийте си самы Дивіця
на дюди товди ся зустріне в як страшны суд буде А як
ся зрівнают горы з долинами тоді ся ва зустріне діти воі злогы
Але музыканты перегравали куху дерку музыканты грают або близка плачут Хлопе божы
де а вжыдкє плакат А в якій моменті на весіллю вы то
заспівали То коли можно было бы у весіллі сут тыж ріжны моменты
то в якій коли выспівали сте сіли з стіло Выпили по чарці
Нто його вміл співати хто хтіл ци спіл я собі вишу як
я была дружка шый перша а друга де хотіли співати чы де
біля то чує ся не дрывала з собали я то хабала голос
Тепер жіт тепер либай голосу Божде єщы єдну заспівак можно можно осійска
казарба а львівскій двір приходит додале беледкій Як приходит гірко плаче аж
ся та казарба підник трясе Як бе до войска заберали то за
боє бабця барспакали Ци Тыманцючом фачете вызаґаду войска де підете Як бы
я зо тобом не плакала Коли є тебе так тяжейко выховувала Выховала
яко пташка чужому крайови бавочка Одкай тоту пісню знати Я чудо бы
сові співала одна зірка якого чловіка де малай сын пішол до вільду
якусь і пропол то ту пісню співала я в собі так заповітала
а ще така што єдна пісны Мамо наше мамо штоси ся нам
діє Жеб нашій катерині фартух коротіє ішма я без воду напила вся
воды даті в воді шуба была вына бенес долго В натій воді
шуба быва здува Сідит брат за словом лемку чеше де вірбацю катериді
Катерида браше Бо я был і виділ глибокій долиді Як рахуво за
грошы наші катериді Як рахувал ко за грошы на сікате рі рахувал
рахувал на фарту ювіленькій Вона встала заплакала світелі марненькій Бо за концерт
сходили дивили ся як чуют і Співанкы чы я плачу сиджу на
концерту Я плачу Моі дорогы слухаче На тім гнескы скінчыме нашу з
вами стрічу Была то трета бесіда з Юлийом Гать Пумужу ла прізвиску
Кульдро з Мисцувы Слухали сме тыж фраґменты львівс ского Областного Фестівалю Гом
Лемківщыны же одбыл ся <unk> серпня в селі Зимна Вода коло Львова
Но тепер прасяме ся запровадила вас до калюша до пані Юліі Анна
Кырпан і іщы нараз на стаден попровадит бо пані Юлия оповіла мі
барз дуже цікового Но але гнеска пращаме ся Оставайте здоровенькы і до
стрічы за тыжден Є марсола а закоциі на ді А тыча де
модруй я зачала колю Ни сові часові ичу вас моче зубы ноча
сові ыла бух