70% #2017 - 70% #235 Отец Іван Репела про Різдво давно, днес, в будуым..., 7 I 2017
Еп. 2017

70% #2017 - 70% #235 Отец Іван Репела про Різдво давно, днес, в будуым..., 7 I 2017

•

Опис епізоду

W odcinku ojciec Iwan Repela opowiada o Bożym Narodzeniu dawniej i dziś, porównując tajne świętowanie w czasach ZSRR z obecnym, swobodnym obchodzeniem świąt. Przywołuje też wspomnienia z dzieciństwa, domowe tradycje, przygotowania do wertepu i atmosferę rodzinnych świąt.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Христоч ся рождає Слити Видам вас милы моі слухаче при мікрофоні Анна
Кырпан гнескы різдвяна тема для того пришли єм до уця Івана Репели
може дашто зна про різдву більше як я мы в Івану Франківску
Коло церкви святой Параскєвы ту єст як колиси повідали клебенія єдна друга
і трета было ту велика апарафія більшы єст Єґумусів дуже ту люде
побложны в такым селі же належыт до міста о Пряшівці і зато
треба бівшы священників То я хочу так повісти же я не памятам
з якого вырока Ясім десятого я так памятам уж тото різдво якє
было тайне в Совітскым Союзі при Совітскій владі І оно ся ріжнило
од того різдва якє маме тепер коли можна святкувати коли можна прити
до церкви коли можна урочысто святкувати села міста ціло Украіны ціли так
як і в інчых державах Же оно тепер як бы легкє доступне
свято Яы памятам же моє різдво коли іщы не ходили єм до
школы было во Львові барз дуже в тім місті люди святкувало різдво
але тайно Але е якы было то видно Як вечер іти по
місті по улицях то было видно же барз дуже ялицьок світят ся
юж зачынаючы од <unk> січня А до того ставили меньше До того
ставили яличку на перше но на <unk> перше грудня бывшы такы же
приіхали зо сходу нас вызволяти Но а были іщы якаси част Поляків
же в них єличкы світили ся уж грудня Я барз добрі памятам
як то ішли ся так по улицях як то было видно тото
бо барз часто єличка стояла деси коло балькона де си коло вікна
і то было видно І мы дома тиж святкували то было тиж
святкували ся але деси там люде на роботі деси в школі нихто
о тім не оповідал нихто о тім то было тайне і робило
ся так Жебы люди о тім не знали як бы але але
люди святкували І я памятам же моя баба водила мене де можна
было піти Были якысы православны церкви деякы даякы были не вшыткы не
дуже іх было на Львів Петра і Павла святого Юра іщы яка
сы Можы І был римокатолицкій костюль і то были місця де можна
было прити я памятам же вудили ня до кустюлю Баба і там
вказувала мі тот вертеп якій стоіт там доднес барз мі цікаво было
як шмарити даку там копійку то были такы ангелы же кывали головами
і я памятам же бы хтіли мі вказати жебы я мала якый
сутот різдвяний настрій Так памятам як вы памятате ваше різдво з вашых
дітячых руків што Вам ся памятат ци было то доправды приватне такє
різдво Лем в хыжы ци може в селі якысы люде громадили ся
жебы тото святкувати як колис як то было прошу оповісти Вашы спомины
Вашы вражіня Христо ся рождає но найперше витам вшыткых Слухачы вшыткых тых
хто хочу розділити з нами ту радис святкуваня різдвяных свят різдвяне свято
то є насамперед спомин про наше дитинство а дитинство юнист тоє найкращы
спомины І хоц то відбувало ся наші святкуваня все тоді в глибокым
підпілю бо є трошкы на <unk> років старшой паняны <unk> року роджений
жыту в Украіні і я так мало знам тых звычаів якы были
там на Лемківщыні як наші казали якы были дома І чого се
ме ся так і мало питали родичы Але мі ся здає же
они самы то заховали як было там і так старали ся робити
ту і так то нам ся лишыло в нашій памяти Я затнул
так не од самого рідства а перед рідством як то было Бо
то было приготуваня уж так цілий той піст різдвяний насамперед для нас
молодых то было приготуваня бо готувал ся вертеп цары называли Вертеп велыту
товды тайно вертеп был тайний бо то по тым могли Учытелі затым
ся дивите але мы ходили так цілий місяц або по пород місяц
зберали ся і на такы репетициі тоты репетициі то часто были такы
нашы выціркы Старали ся іти там де родичы были такы лояльны трохы
до нашых жартів До нас то так не хтіли іти на репетицию
бо няньо мамо такы были строгы то так дивили ся што мы
робили а так старали ся то тоты репетициі часом ся тягнули так
і три штыри годины Але то были такы веселы спомины то были
такы жарты Юнацкє такє незбыткы не воне никому такы были ну такы
гарне гарны были спомны Но і по тым той вертеп то ся
чекало і то ходило ся вже в часі свята то было раз
Ну але евы ту кустю повідте О вертепі ану і треба повісти
може я не повіла так з початку же бесідуєме тепер о грекокатолицкій
церкві і мы не можеме повісти же і Православна церкви діяла так
свобідны як хтіла якы сы были православны церкви А грекокатолицка церква попросту
єй як бы не было она діяла лем тайну ано Ей оно
єй не было дюры Та єй было дюры та де факто ода
была Кождериство і дитиль конариство нариство то обовязково приходили до нас підпільны
грекокатолицкы священникы я запамятал особливо отця Михайло Матвійці розкалюша якій казал ті
льосів же понад двадцет років каже я не мам в святый вечери
дома в родині з Му я в сенариство іду дадо одправляти Потым
был такій старенькій отец Кісилевскій з новий стлумаця якій тіж приходил і
то нариством нас щасты был Так што в нас то ся одправляло
в ночы нариство О то ліктрикых товды не было были свічкы Певно
в наше село было трошкы такє оддалене од центральной дорігы трасы што
так дуже так не пильнували што мы до <unk> року всі одправы
ішли в церкви не вшыткы были в Нем часом было до рано
світом в ночы наріство на великтым то все было в ночы ту
было тако традицийно О і лем зоскочыл трохи наперед од вертепу уж
бы дне самориствы мусиме вернути до вертепу та бо выни поділи якы
были там персонажы забажы вертепы то были такы якыі днескы є Але
то были бы ся то мене называли так верте або верте бы
вказали цары Бо были три цары был і род был обовязково Жыд
то был такій персонаж такій трохы жартівливий такій трохы комічний трохи збыткы
робил жартувал трохы додам особливо там де были дівчата Были ангелы ци
ангели єден ци в ци было іх кілька но і были постушкы
Постушкы якы ішли з дітятком дутятка і сузнасли своі дары І то
грала ся та сцена выфлеємскы тритівці подіі якій описуют євангелисты в Євангелиях
І то вшытко ся грало были одповідне там костюмы малювали сме ся
там собі такє бороды бекєт барды вуса такы шаблі мали деревяны такы
знате такы строі такы были такы такы новы такы псіляків А тексты
Текст был якыйси старий які были якыси стары такы же передавали си
друкуваного не было хыбы было так або на памят або мале написане
тоты слова і так передавали єдны другы ниякого друкуваного там тексту якого
сой тамтотого не было не вы не было не было по просту
не было Передавали на памят єдны другым тоты слово котре мал там
і ірутсу газол котры постушкы котры там цары котры ложыт то і
там своє там плюты кє всякє Оа а і так воно ся
передавало з іны лем хлопці ходи лем хлопці што оста Я по
Ту лем хлопці ходили з вертепом то ходили лем хлопці в нас
в традициі было же дівчата потым ходили на щедрий вечер дівчата ходили
щедрувати А ту ходили з вертепом тілько хлопці то было таке наше
наше наше такє Нашы занятя ме до того си рыхтували о то
было шодевер тепу А што до такых же приготувань ґаздівскых веце но
то такых шост місяцо памятало з дитинства знаєте зараз то для нас
не є І кєси великє чудо там знаєте выб были грошы то
є і шынка і кобаса і до кобасы знаты Але тото вшытко
теперішнє оно нема того смаку шторисвы Колиси кобаса ци шынка ци мясо
нариствы то они ся чекалы то ся помагало і то не мож
ся было дочекати і тот запах тотым є понешній ден Тыжден два
перед ризвом або і три то по селі был зради лиск пацяці
быризали ся пацяты ризали ся свиді то была ціла процедура то іщы
товды то такы тоты паця то потым або конопльом або суловом тоту
шкіру тоту жы Ополювали мили чыстили но а така найголовнійше то ввешырюж
тату робил кобасы Я погнешній ден знам і памятам і мы тотою
помагали Ты кобасы то было тілько мясу трошкы там сала То был
тико попер силь часнок уж і в ниякого там не вылу хіміі
ниякых консервантів ниякых знате о ты ся націняло бабця з мамом звычайно
то были іхнє жіночы справа то не чыстили тоты кышкы был такє
древяный ниш такє тото не тото О поты ме то вечер начыняли
тото выпомагали тато на другій ден тото ся коптило мало быти специльне
дерево так дотеры тот будили мале таку была такы коптыко коптиня дерево
якє небудь не было было або грушка або вишня такє Такє абы
побыло похняты Знате а бы оновны не а не ядлиця тамты зы
такышу згорілы то такє або оно трушкы і диміло і ты Но
най гірше была спокуса же то ся робило до свят днес хы
сіл піз то ся несме до куборы і то запах хы ся
добив нецілу хату І то была така спокуса жы ся не уж
было дочыкати уж того здаєте ріства здаєте а як же як ся
дочыкали то вже так спокувало жоду попамятало ся з лет сме ся
поділи поколяй о выстивы і зас <unk> Смо ти як то єст
тепер Тепер лемкоси люде може не так того посту ся тримают і
всяди можно тоту кубасу купити шынку купити ріжне мясо купити оно доступне
Оно доступны юж всяди в селі в місті і но барз дуже
люди повіме так през піст ідет міосо І як бы в днешнім
світі повідают же так мусит быти бы трудно быно рубыти бы неєколи
рыхтувати дашто інакше і так дальше І може навет неє того хто
перше то чекало ся же буде святкує тото гідло буде цалком інакше
оно буде навет тота кобаса то буде тиж част того свята Тепер
того неє было можно тото єсти при цілий піст і нарізвы такы
самы можне єсти та як бы і іщы єдна така річ я
повіла про яличкы Лисы была прибраном тоты яличка колисы давно світскы а
пізнійше електрычны ґірлянды І то было штоси надзвычайне штоси світит А як
тоты гірлянды были іщы такы же могли так мигати тоту іщы то
было такє чудо яличка А тепер выбачте каждий выходок деси там на
трасі так якє си кыфе такє найгірше повісили тамтоты гірлянды і они
світят цілий рік І неє того світла кольорового світла неє того на
яличка світит но неє жадной атракциі для діти уж залізати під яличку
ци іщы што се такє раз адже стає світ ся мінят Колиси
то было радіст од той першой зіркы знаєте і таєличка і то
світло на тыєлиці тоно было як бы том символом той радости того
сламого Христа ту з тым знаєте якыми стими справами комерцийныма бем указати
тыме такыма мы інколи і дуже часто то є Мы забуваме про
са про самого Христа про самого Христа знаєте жыты што то є
народжыня Божого сына Знаєте я памятам мы были малы В церкви было
зимно певно было може пару грудусів морозу церкви Деревяна Привесє ся в
ночы але приходило ся і цікало ся знати на взызерало ся на
тот верте там грива свічка там фиґуркы і ішли нібы тоты цары
Не знам як то было то прилаштувано заглядали бо такого ниґде не
было зазерали сме І церкви церкви шопком пишали ся ты фіґуркы тай
кысы так та і тамты да як бы ішли царе ішли Постушкы
до Ісуса ісус там леже в Яслах о І то так ся
чекало на то як за было обовязково Як не было часу або
было дуже зимно провити тото великє повечерє то бодай співали з нами
бог І той старайті священникым тремтячым голосом якы спіл ото знабы бук
А хвор підхопил а церква вся за ди то здаєте то так
аж серце здаєте ся стискало здаєте і відчувало ся в серці той
радиш то Бог зна пасышло до вас то люди здаєте зна Бог
розбійти языци то постерословятскє то бы вшытко ся спіл розбійти языци убоєвайти
ся бо славы Бог і то так Раз другій третій та здаєте
розумійте народ іте тудійсто та радіст такы был такій душевний такій трепец
знате тыче зараз то більше знаєте не потым знаєте нас на Лемківщыні
особливо і тут уже як бы приіхали знаєте в нас Першый Ден
різдвяне Свят Нариство то казали же то є Такє велькє свято же
Йо ся святкує тілько дома з дітьми в родині Вы не ходили
культувати першый ден вы не ходили в гості першый ден же то
є такє велькє свято што то не можна навет ниґде ходити знайти
же же то тілько было ся з родином з дома з дітьми
так наєте то відчувало ся дісне же то свято а ходили же
колядувата аж на другій ден Раніцку приходили хлопці дівчата ци мамо мали
того часу вынести слову з хаты Схопляли ся рано хлопці приходили раненько
ґлядували і потым юж на другій денж і тоты цары то так
само то уж ходили му другій ден ішли з початку рано до
церкви службу мусили одбыти службу а по службі ішли з вертепом по
селі А потім за ними і то аж на третій ден то
ішли культувати вже уж хорысты старшы братя там ішли культувати на церкву
но і то чекало ся на накулядників тых малых потым на ноту
верты потым на на тых же на церкву і так тоты святы
минали так дуже скоро дуже скоро Еты ы тош ми ся запамятало
што ты знаєте з дитильства бо то было тяжко Дрідне свято а
ще попала неділя а ристло прикли в понедільок люток дни свят І
так не раз было же а Риство попаде четвер пятниця субота і
неділю <unk> дни свят А тра наризати січкы На вшыткы свята Ды
певду бісяц наперед стато корбу тягнули і робили всі скардів буторив де
было здаєте то было тіж такы што ся запомятало здаєте бы то
треба бо свято де ся не робило св свято ся святкувало О
і такы є а зараз Я по собі виджу ту нас вы
так хвалили нашу парафию тишне сяде і хвалю Але з року рік
та проблема пустає же старше люди не стає А молоды не мож
іх зорґанізувати бы покурютувати пішли а бы на серко пішли курятувати Курядникы
навет тых малых так недуже є на початках то так прилітали знате
а зараз бесідают в тых теплых хатах а щы ся покладают тым
компютерами тыме тыма інтернетами тым ся і знаєте то як хворобы розумієте
то і не знате як з того вийти як з того робити
знате з одного боку тут нариками критикуєме же не маме шытяжко нам
жыти а з другого боку хы хы трошкы такті цінности тошы нас
Нарід нас гуртувало роками віками знаєте шурбило нас народом шурбило нас християнами
то десь воно так ся звіде на другы А што до такого
уж близшого святкуваня на приклятствіт вечора Е зараз я не знам ци
мы повіли ци не повіли просто ниякы річы мы повіли я не
памятам ци прозвучало Же то было село Тарновиця ЕПільна было село Терновице
Пільна то было коли давно польскє село Терновици Польне а паросто Терновице
так но Терновице Поляків то як то ся вшытко одбывало о <unk>
році Поляків выселили до Польщы а нашы люде дали вже в тым
селі І то так што майже ціле село было Лемкы переселенці з
Польщы Іваші родиці приіхали одґань А родиці приіхали з Підкрениці <unk> км
од Крениці Мамо село але то было такі два кілометры єдно о
другы зліва было Крижівка з Нового Санчеківало до Крениці а справа то
было Рустока Велька О дуречыя мы тераз были на першы листопада мали
сме там службу в церкви Дмитря Зараз там костюл но як полякы
святкуют вшыткых святых то і мы мали там бо там лишыла ся
єдна могыла тілько нашого предіды і пробала Іваный Рипела Мария єй памятник
є хрест Мы зачали ойкім бесідувати як давно было різдво і як
тепер і я мам іщы такє звіданя мы видиме смотриме як то
у телівізорі І мы чуєме же кріцят тоты де си в Америці
там іщы де срізв різдву і для них різдву то якысы дорункы
запахуваны так і то найважнійше річ же стоіт яличка а навет може
не стоіт але найважнійше же мают быти дорункы І я просто Хтіла
бы знати од вас ци колиси даси бесідувано же на різдво мают
якысы быты дарункы ци то традиция цілком пришло зо заходу ци то
якысы анґлосаксы лем тото мале ци Німці ци хто за те што
ся зато так змінило Бо Дарункы все приносил святый Миколай Як ся
зчала тарадяньска влады зачало ся того ся того Миколая скасували Але та
доброта то милосердя то што пропаґували через отця Миколая та милосердна любов
в ней скасувати не могли Тому він так повеленькє тейс там в
Америці дес таміц ся перетворил на Санта Клауса в нас переробили го
на діда Мороза славо былу же тераз то ся мінят і терез
я чую най по телевізуру жыст більшы най в кіівскых там школах
і садочках ш што хочут діти і батькы хочут абы ся той
Миколай проходил ани дід Мороз не там якій інчы не тыл І
то за друмкыв приносил все св Миколай то ся чекало то ся
молило до него была тіж така дагарно добро традиция обдарувало ся на
риство нихто ниякых дорумків на ме приносил Дарункы приносили може то пішло
од того же дарункы принесли ті пастушкы і сусови то шумали І
царі так само пришли з дорунками принесли і сусвы Але донесли і
сусовы а не знаєте там дорогули єдны другых і то знаєте така
пішла выкривлена така традиция якой в нас не было Для нас было
щестям знаєте вы згадали за Яличку Я што што тіж памятам нас
яличкы жыло ся вжыткє в єдній хаті місце было мало чы зато
чы чого Яличко была нагаку під половом А е цікав ніколи Я
чула же доколи єй так варшком додолу Вісяли алкоголя была така традиция
В даякых місцях може было ноятих до траґаря было ялицка было є
памятов о вісіла на єлиці были там такы тоты шыли такы шкляны
такы тамы шубили а то памятам як нині в позлітку ся огрішкы
могли быти тамдекы цукєркы могли быти тамта і дябка отакє было на
тым товды іщы такых тых гытлянти всякых того не было Але то
ся вберало і Яличка хоц маленька але она принаймні покы мы діти
были уж такы нены і уж трохи старшы покы смы были в
селі то єличкы внос си было оберали ся і верали ся єличкы
звычайно на святівець Новый рік нихто нас не святкувал І отым як
мі ішли іщы ся десну вчыти то мамо все нам няньом наказували
Вы там дивти ся буновий рік будете святкувати а то є піст
памятайте знеказували нас то піст выбудете то духусар нам тывит ся на
то загальне еткє дає на той цивильний нови рік де звільненя від
поступ Але нашы Батькє нашы няньо мама они до смерти постудотримували стримували
ся і протужыли і Господім благословил так шотул А вы памятате якысы
різвяны традициі якы родиче принесли з дому ци было вас такы же
ішли десимити ся до потока ци просто влады наберали си были іти
уж близче до самой вечеры єд знаю так было певно в невідома
бо так они того ся тримали того мы ся тримаме тераз насамперед
ішли до стайни годували худобу Давали ім там абы они тіж вечеряли
Бо та як ты мене святый вечер тамта Ісус народил ся в
Штаєнці там были івті Вівці і тому Святей О то годувало ся
іх ну хата звычайно ся приберала ну і така была традиция же
ішла мама з дівчатами воду воду до студня до потока ся не
ішло то было студня о наберало ся чыстой воды І а няню
з хлопцями ішол по сулому і пусіну Няню несли сулому а хлопці
мы несли сіно Сіно стелили на під обрусы при стіл на но
лавкы А солома вклала ся на підлогу на соломі ся потім все
спало то было традис бы ся спало на соломі Лем на різдво
Лем на риству Лем нарідство на найорданя лем нариздво тато входил до
хаты мама ся три разы питали одкаль жесты три разы тото одповідали
з полуднього з пілдньо з полуднього І потым тато винчували бы было
гойно і полоны з року на рік і довікы Христось Рыждає Не
одповідали три разы казали Христосі Рыждає ставляли ту слову ставляли сіно лови
ся свічкы і молили ся Вшыткы молили ся тато напоминали же на
св Вечер тра померлых за душы померлых обовязково все то споминали же
вшыткы ся молили окремо а потім уж перед в Ристолі но то
уж ся молило отце наш юж до вечеры О і в традициі
нашій не было же перше ся зачынало з куті зараз так є
Та як я памятам зачынало ся нас ябко ге так дібы была
традиция же зябкы ся зачало жытя бо через тошы єла за даму
через зябку зрішыли Ной господь іх Прогнал і дал єм ту кару
і кєдказал єві же будеш боягородити ты твоє а ты будеш працювати
потічоля тво істи хліб твінь і в нас різало ся то ябко
так на кілько было діти в хаті Є то ся а потым
єло ся часнок то часток так казали бы были здоровы што то
часнок в якій знаєте є здоровий Мали здоровий дух о і потым
уж ішло дальше ішло кутя Ішли вшыткы пісны стравы нихто іх не
рахул ціх было <unk> іх было <unk> іх было десят іх было
<unk> Не было до того привязаня нихто не было важне традицийно все
кутя самособом ябко часнок Капуста то капуста як звычайно там чы така
ци така ґрибы ґрибы Но і то шо нас на Лемківщыні і
то шо нас зараз є правда тота страва яка є дуже добра
і дуже корисна то была Кіслиця Якы цілы рік іх не было
а на святый вечер кісли Были пірогы так пирогы были і з
ґруплями і з капустом і з фасойми могли быти фасолі были Были
пісты глупці пістны бо на другій ден были уж так тузы номщены
а голупці были пісты Пірогы были а то была кіселиця то ся
была така поливка поливало ся ґрулі тоно ся варіло навівсі зараз мывариме
гыг не на вівці але зараз тых рецептів є дуже і ся
класит на вівсяных тых пластівцях дає ся хліба оно ся класит пару
днів дуже пужывны дуже корисны і дужы кіслици В нас кісилицю варивла
бабце мы брали в бабці ішли сме брали сме кісєлицю а ім
сме несли кутю Бабця вмерли і нихто ся не спитал як ся
варит кісилиці І ме не знали і пару років на є не
было тераз дес рецепты тоты вычытали в тыхло і з тых вісяных
тых товарин Казол бы о скалшы отец Михайло Бігут же він штоси
кільоси там своіків варил і возыл дурвола там до до на гості
бо так вони не знали што то є і барз ім ся
подобала О доказал што то мож цідити і тілько така без тыхти
з тыма пластівцями а каже а може быти з повіцістями каже мі
ся боду зобрат ото є такы такы такы стравы як шодокутє но
то была така проста она была звычайно была тото піхана як бы
кажемеця то акодварада Здавало ся медут трохы як был трохи цукру мак
горіхы пничы Я бесідую з людми і переважні Лемкы мі оповідают же
в Куті не было того Вказач лім казав віл чером Михайло тіжте
тотот з каушы же же Куті не было і зато може Зато
може о бабців они кутю не варили бо в них бы тут
было А уж нас то мы варили то ми ся так міняли
бабся наблато в них не было то было вецы уж ту был
якый си бо в них там навет не было пшениці них был
овес Яцьвін опшениця там ся не родила они на мали што вычу
поміти Зы Был так як давно сніп си юж вы были модерны
і сніп не ставили лем яличку Нас было яличка Снип ставили тоты
нашы переселенці з єшыма кажеме знотцяня Отубли ся до Перемысля то они
тут с не пставили того называют дідух але нас того не было
нас бывайлицка Мы юж тераз маме бы туж тераз то даруют тых
тых зараз на базари ты тых ріжных тых дідухів Але там з
того з тых краів де нашы там не было О тоты шуту
близше близше тых то звывас ся нехто было ну выоповіли якє то
было різдло і як было коли уж позволено было тото святкувати так
як бы одкрыто не таіте ся як было товды выпамятате може тот
момент коли різвы перший раз святкували Е Я то найліпше памятам бо
ту в нашій церкви туди я є зараз То першы службы і
такы уж з запозволеньом влады ріж мали дозвіл бо на Анны было
голосуваня якой церкви мы хцеме і перша рі служба зачала ся на
Різдву Різдву Церкви была чорна закопчена стіны голы вецениці Люди пронесут кєд
си кылимы поставили там в ялицкых за пристіл ту был стіл і
перша служба была на різству і она мі так в ушах звонит
пугнешній ден То была така перша служба нас як раз вона ся
зачала наріствувати Потым друга через рік службы Різдряным лісі запамятала бо она
было вытыкані в Римі суборі св Петра святый тепер же святый отец
Іван Павло ІІ очорювал і я мал запрошыня на ту службу То
я ту рік <unk> рік І то мі ся ті запамятало Але
я як си закрыл очы так в тым субори то я так
ту чул спіл ту чул як тамто все ватиканскє ти всі знаєте
то О а я виділ так перед очыма так свою церкву тузку
свою несвою виділ то підпіля видите так то вшыто як в фільмі
мі было перед чымол мі зараз так перед чычыма знаєте та як
бы знаєте такы цілей істориі О А потым то же так же
ся верну ту О то зачало ся знаєте зараз Люди хтят выгоды
зараз сут мас наприкы полиме в церкві дуже грошы треба ноты на
той газны то світло но але люди хтят лавкы субісісты но мы
маме Коли си я правил ту і в селі в себе і
было єдны службы выстарчало зараз є три службы <unk> година кому як
выходит тот може прити і то ме запрашаме жебы прийти то і
сусмос чекає тото тото треба тратик дальше не треба было лежы трафи
просити Дє вязаітнити то є то так зна чы знате як то
кажут же тот забороненый пліт то він є все солодкій знаєте то
перше треба было нидокуляды просити ни до Втепо нибы та рознате суды
стали кєд бы веце веце Паньсковити вымагаючы знати кіно На жаль на
жаль до Верну ся рефтай ефа Но што мы можем повісти тепер
тым людям якы нас слухают жыєме в тым часі в якым жыєме
і святкуєме різдло тепер і оно уж не може быти такє як
<unk> років тому як <unk> років тому і Што можеме і і
доправды єст світ де Барз часто вшытко ся змінят ріжны образы в
телівізорі ріжны звукы ріжны мельодиі ритмы вшытко барз скоро летит допереду Але
для того жебы зрозуміти і учути різдвло Треба спинити ся і кусцьок
быти тихо О як раз ту дуже добру выдали думку Треба спинити
ся і часом закрыти очы і так перенести ся духом там до
того выфлиєму а я щы пару слів може повім бо єщы мал
щастя быти по тым же нераз выфлиємі там де Христос народил ся
і на тым полі Пастушків знате як ме собі в дитинстві уявляли
же ту была зима Наєд колядкы є так же Ісус немал Кужушка
дичубітків Зберзґужка Кєд єти кулядуют лете Там як є першый раз прихал
з тыма поломниками нашы минуту зовсім інакше знаєте там там снігу не
виділи знате од тапечера там де Христос недавно мені єден ту был
І кажену Але Ям был кажете вышлиємішы но тото печера отыкаючы то
стыєнка жыєнця народил ся кажу то ті печеры заганяли тамы луці заганяли
тамтіло худобу кажену той то было ім зо стаєнку каж Та то
пичары то не єсте єдкы кажды выдумали же то вшутайю та мало
бы выбудувати кесут то былы пичары кажут пичеры народил кешут гете так
люде то дивно А якым разіньом на вас тото справели як бы
першый раз там были Ну для мене справило дуже сильне вражыня бо
знаєте після підпіля після того всього як я высвячувал ся в ночы
на Анны в Брюховича в <unk> році <unk> годинів ночы і одразу
присяга на Євангы єй владыка каже же николи не маєш права повісти
хто тебе святил де то было і коли А ту знате я
ту ту вримя а ту а ту я выфлиєме То для мене
была тыка рады знаєте же я был не зай Я не маю
што просити пана Бога бо він мі дал за багато што я
с бы навет того не сподівал ся Де ся сподівал што я
ту буду мати парафію о пряшівцях што є тут во резиденциі буде
коло церкви жыты тото нас высвятили сказали хлопці ідте головне бы сте
до тюрмы не пополи ідте мольте ся Богы і такшы Тут єшодым
нашым людям мож за розповісту той час такій знаєте ніби і прикрий
ніби і недобрі дякувати Богу за тошу мойму і просити миру то
є найголовнійше Бо ангели з неба як співали над вертепом Мир на
высотах і людям доброй волі миру миру миру о то є найголовнійше
За миру з о того миру якого молимо ся якого так нам
бракує каждому з нас в нашым серцю нашых душах тобо нашому народ
о то є тоє то є найголовнійше Но і знате нихто ничого
з нас не вымудрувал не придумал ліпше аништошу повіл Христос Шукайте перше
царство Божого решто в ся лем ся думал решто ся додас Без
Бога ани до порогы Знаєте старенька та кабатця коло жыла писати не
знала чытати не знала аж все любило пути Без Богай ся сміяли
казали аба в тішове товты Без Бога бы знал хлупю воно было
хустых з тых спреселенців з Під Перемысльом бы знал хлупюню бы знал
же без Бога ани до порогы іме ту Не раз в жытю
ся переконали же то є правда же то і то бы тову
была мудріст нашых нашых предків тому было чому было ошыткы тоты Мы
з вами вернули ся тепер в нашы може дітячі рокы в тоты
рокы коли Не мож набыло так святкувати різдво і мы з вами
тепер пішли до Выфлиєму і писмытріяли і до Риму і до Вафлиєм
і писмытріли же там різдло інакше якы наприклад на Лемковині сой представляли
же то сніг жы то но санях жы то там деси якыси
юличкы з снігом там і так А то інакше но тамтыж зима
але інакше І тепер вертаме уж до нашых часів до нашой ситуациі
я жычу нашым вшыткым нашым слухацям щестливого різдва І напевне жебы вшыткы
зобрали ся при святочным столі жебы вшыткы были здоровы жебы вшыткы могли
прити до того стола може як дахто єст далеко жебы єй дбали
жебы никого не забракло жебы тот настрій якы люди мают на святый
вецір на різдво Жебы він не был тотат як бы доброта лем
в хыжы в себе але шырил ся на вшыткых хто єст докола
жебы то не было якесе еґоістичне добро бо може сут люди якы
не мают родины і не мают де піти Ци інчых можливостий такых
як бы будуткы святкувати тото свято в тым бы добре пригадали а
я забыл такы знал на коло нас жыла такы цьотка была сама
же все ся на святый вецір кликало як не мал родины был
само бы был старший то кликало ся не святы веце все сме
кликали до себе так тотіж тетка было проділ такой добротель з косты
такой тошом пеперішній час при тых багатых столах а того нам часом
бракує про Я так повім чогоси знате всяди написано витают там зріздом
і написано же Христос ся народил ци Христос ся раждає а оно
іщы не настало Іж написано оно мало бы зявити ся товды коли
настане різд а якысы з тым вытают до до того І іщы
хтіла о тото повісти єст тота форма стара коли мы в час
святых Христос ся ждає А тепер як бы шырше ужыванова форма новій
ся Христос ся народил Тото форба шлюбыло то і оно мі ся
подават я так ся витом Христо ся роздає Постійно він ся рождає
нашым серцю нашій душіому він постійно він Він народил ся раз в
історичным часі там нині автострономи там ся доды А чы то той
был ріка тоє чы бісє скорше біси пізнійше ніхто того і то
не має значыня Доле умовне то є умовне та але рождає ся
то дійсно тоє він ся ждає постійно в каждім серцю кажді дусі
і дай Боже бы він все ся вынароджувал Рождал ся і претілько
на самериство але по всяк час кождый ден кажду хвилину кажду нашу
жытя Тотує може і наше жытя бы ся звідило в тых Шыракы
щырыфуют прастім ся пращам ся з вами жытю вшыткым як найліпшого різдва
Хтосию злізды святкувал хтоси святкує лем тепер і жыцю і вшыткым жебы
то был барз важний ден жебы то было доправды Ліздвом ІІ єкую
Івам Христо ся рождає