70% #2017 - 70% #244 Мелянія і Павел Стеранкы з Новой Веси (1 част), 11 III 2017
Еп. 2017

70% #2017 - 70% #244 Мелянія і Павел Стеранкы з Новой Веси (1 част), 11 III 2017

•

Опис епізоду

Odcinek to rozmowa z Melanią i Pawłem Sterankami z Nowej Wsi, nagrana podczas wizyty w ich domu w Uhrynowie koło Podhajec. Bohaterowie wspominają rodzinne korzenie, dzieciństwo i życie we wsi, a głównym wątkiem staje się to, jak mieszkańcy przeżyli niemiecką okupację.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Витам вас мали моі слухаче Прімкыфоні Анна Кырпан внесках засидеме до Тернопільской
области з місту Підгайці і в підгаєцкым рейоні замешкало Дус Лемків Ідеме
до села Угринів то село коло самых Підгаєц і до хыжы в
якій мешкат родина Старанок з Нивівсы же недалеко Крениці І Павло же
вродил ся в II Руці і його жена Меланія же з <unk>
рока добрі памятают рідне село подіі з дітячых руків і рад нам
тоту вшытку оповісти Очывидні буде то неєдна передача бо наша бесіда была
дос долга і так звертали з єдной темы на другу з другой
на трету а внескы будеме бесідувати переважні у часі німецкой окупациі Як
пережыли єй мешканці села Но <unk>e<unk>er То спечатку даю мікрофон ґаздыні а
пак уж ґазді Но просиме слухати Мій тато сметана Максим Гнатович а
мама была Текля то же сметана Текля по батькові Василівна Василівна А
з дому а з дому была стеранка Те Стеранка Текля Василівна В
дому Стеранка і тепер мают чоловіка терезмонтора в Щеранку Але то не
родины якы то не родина добель далека Тебах староподина бы дуже в
селі такых щеранків дуже Ваша мамы ся оддала до сер Колимків коля
<unk> першого року нібы з <unk> рока а до дівку нібы першу
мала штоб дес мала коло <unk> років якой <unk> але померло а
потім мала тоту друганю року нас было троє діти то я была
наймолодша Діти были так Ганна <unk> року народжыня сын власко як нас
казали Василь то <unk> року народжыня І я <unk> же наймолодша Домеля
мене называли домо меля в вас паспорті Меланія пишу а такывали меля
А тепер повіджте вы Я ся вродил в <unk> році <unk> р
было наш шестеро дома тато мі ся пише странка Василь Юркович Мама
стеранка єла а з дому як была то войціцка была Нато был
<unk> року народжыня А мама <unk> Но сестра бы была іх так
сестра Маруська бо Мария є называли брат Микола брат Петро брат Александер
і сестра Антоніна аж Антошка єй назвали і Япов І з єдного
села Мідла ся о так А вы вдома знали ся ци юж
ту Та мыст дома так коли бы до школы єдной ходили Але
вона од мене на два рокы молодша то она пізнійше пішла до
одшколы Яшол скорше І по тому аштує приколити што сме ся познакомили
Терлямпівскє обе Я жыла на середині села а він на кінці села
Але в школі мы ся знали Акы кілометр великє великє было село
і мало ріжны части то тота част де вы жыли то як
ся звали Нова веча границя была і закы Аж коло самой Ростокы
як етном Маша хыжа та была коша Морошта костатня А вы самим
сели а я в центрі не в центрі бола школа і была
церква і кооператива і а я жыла <unk> кілометр од центра Але
як называли ся тоту мы называли мостишка коло коло скварливского моста Ластіска
та а ти тото має мати яка назваків бо нас бо нас
было ся казали по тым котовяни міство такє лохто нас то неябы
коло моста скварливскій міст Шпрывскій называли річка Камянка ся назы Ґамяна Ци
вашы родиче робили дашто лем на о ґаздівці ци мали іщы даякы
занятя окрем того Моі родиче ся не ґаздівком ся занімали лем мали
лем ґаздівком мали дві коровы і коня было <unk> лорк поля то
ліс был і поле О навіт ту іщы маме тоты папері ту
вшытко што нас приселяли то маме ту тоты документы а моя мама
з моім няньом штоси ся не дуже В моім тораз то я
того розворозводжыня а товды такого не было то моя мама як не
дуже ся з няньом добрі обходила і як в сороковым році наберали
добровольців на Украіну і она Лишыла нас мене мало лишыла з няньом
а забрала Ганю старшу і забрала сына мого брата і поіхала ту
на Підгайці Ту такій хутір є марцелівка і она там жыла А
я сіділа і была з няньом а велька господарка была і няньом
зєднаня дві слугы слугы єдна така же ґаздувала та як за маму
а друга была така же коровы та я пасла коровы я шіст
років мала я дві коровы на шнурку пасла О а друга помагала
о така в нас была господарка Но видите як колиси было Тепер
схвадят ся бо люблят ся так лем такє же коханє а товды
може і не хтіли женити ся а родиче а відгода в родина
так было бо Бо мама мі так оповідала же там де як
мій няньо отка там было шой пят ци шіст сынів а тотра
было поле давати А ту де моя мама з той хыжы мала
сестру віхту поіхала до Америкы о поіхала до Америкы І поставили в
нас нову хыжу бо і дідо дідо был та як бы мамин
тато был в Америці то мама ся лишыла сама на ґаздівці то
затоє пхали жебы того сына чы мама хтіла чы не хтіла жебы
ся оддала бо для господара жебы господарило так і было Але троє
діти нажыли а по тым што ся єй стало голову же лишыло
Коли уіхало гыл Коли ту было в сороковым році зороко добровільно іхне
презе з нашого села певно з <unk> або шіст родин выіхало добровольці
хтіло Німці той як ім пришли зразу не Так же то поміняли
ся выстали же Полякы там пішли а тоты добровольці ту пішли так
бо най мама ту такє схутит марцелівка то Поляків забрали до Польщы
а ім дали таку хыжу стару голи пятьох Марцилів о два кілометры
од тельцят без Поли трейти в <unk> рокы жыла Товды маму там
приселили она забрала тых двоє діти векшых а мене малу лишыла казала
до яка а потым до ня як мы ту приіхали чо мене
не взяла а она казала Я ся тебе бояла брати бы ти
мала а я не знала де я іду А тоты векше тосі
дадут раду Певным был якыйси конфлікт в родині з рецю госи мама
она уж дома ся одлучыла певно зрік так окремо од тата Жыли
в ревядні хыжы але інакше кімнаті А приділили ділили си так так
м видите і такє было то рідко было так барз рід так
барз рідку кія акжю бесідую з людми то такє барз рід так
так перше терпіли але і я зашлур Але так вам скажу по
правді же мій няньо был дуже добрий най він скаже бо бо
він ся знає а мама Най Бог судит Нє Не была така
такний характер была Так не годна ся бы оплодити і все шкодило
так было І выіхали Гел і пак вернули Нє не Руся лішыла
уж так І так а мы так жыли До за Німців його
кажут были тоты податкы вшытко Няв Форщван мал же мал кобылу коня
то єздів дерево волозів на форштван казали І велькы континґента были о
і та дожыли То мама выіхала з двома дітьми в часі німецкой
окупациі Гевы жыли де тумадли воє під Ета марцилівка належала до якого
села До села нажыла до Галича Галиц чує такє село Гали селярада
была Галиц а то хутор хутір такій был то было <unk> хатів
І они уж не вернуло сестра моя вернула ся а брата мого
Василя Ласка забрали до Німеччыны отель мал <unk> років так го забрали
бо одобрали від <unk> від пятнадцет Німців на роботу А сестра виділа
же так заберают і та як бы ся вернула до нас Але
до нас долго не была може не знам ци ци два місяці
ци кілько в дома і прішли забрали єй так само до Німечцян
На роботу была така было дура така была доля Моі наймалейшы гнеск
мы в селі Угринів коло маленького таку міста Підгайці Прекрасний то край
прекрасна ту природа кус подібна до лемківской сут то і горы і
долины барз мі ся ту вподабало пришли сме у Густі до Меланіі
і Павла Старанок з Нівси Но тепер ґазды приносят мі книжку яку
уклала Ярослава Ґаликы Книга памяті Лемківщыны мы о ній уж нераз споминали
в нашых передачах там списаны вшыткы Лемкы выселены в рідяньску Украіну Ґаздовы
вказуют мі же і они ту сут смутю на єдну зо сторінок
де описаны мешканці села Нові Нижы ту написано <unk>ra Максим Ноатович То
ґазда вродил ся в <unk> році сметана Меланія Максимів Но тов з
<unk> климчак Антоніны Костянтинівна тотошона люзєла <unk> рока слуга што таш з
нами поіхала там на Пішан родич До моя сестра ся вернула і
забрали в Німечця Ганя Ганя Сестра вернула а і забрали вернула ся
для рата до його чыны Так сестра ся вернула в <unk> році
Не знам ци зо два місяці была дома єй забрали пришли поліция
поліциі як ма сказали трохіх єй зразу ся єй казали брати єй
забрали З брата приділили до балора до господара а сестру приділили на
фабрыку навет знам адрес може на памят вам буду казала бо она
писала до нас то пише так описало бра ун Клісма роде Берлін
страф L<unk>я мі ся тото голові Я донеска знам я єй навет
писала А што то была за фабрыка Што там робили Так она
іщы то нам не повіла Она нам присылала навет пакункы од тама
ді было добрі Добрі было А брат был молодий кажут і йому
было там дуже што о баура господара злі і він якыси ровер
ци ся вкрал ци си взял і єхал до сестры до той
Ганів тікал же буде коло нєй жыл і німті його застрілили Забіли
Вый было ся так він ся не вернул Но Німці на кін
навіт не знами де він ничого А одк знате тото А сестры
пові до біли сестра як приіхала то нам повій ваханя тота вам
і хто зір доказал же же то не так аж дуже далеко
было же і то сказали же його застелили Німці як іхал ровер
Ну они ся не бояли то были Німці ток Так а она
А она ся вернула але нас уж не застала дома Нас уж
вызли в тым часі о <unk> році в маю нас вывезли а
она приіхала десика з колосани Приіхала і нашой хыжы уж не было
была розвалена бо сусіда такій же там напілполяк был такій чупак Продал
нашу хыжу бо была нова то деревяна розі під бляхом розвалили іх
хто скупил і тым він продал І она як приіхала не мала
де быти але мамин луйко якусь так же він тымал жінку чышо
з польской родины што іх лішыли іх не забрали як ося встримали
то она пішла до того луйка Та як бы бабы не маминого
а бабыного брата до луйка жыти і там б ніх жыла а
потім іх в <unk> році вшытко іх вывезли на німецкы кольоні О
і так она з тым буйком там Од допіро тому рік як
єй донька Мі написала же мама померла было мы ся приписували она
тут два разы была в нас приізділа до нас Він до ней
єзділ ло там до Польщы Я не была ни разу а она
была в нас два разы Мала юже як бы до девятдесят років
як померла А де они жыли в Пості жыли познань Познань В
такой самій місті Е ні Сели сельо село стобно той так само
на хуторі до села Але а то хутор ся не накристає нумер
тід Койова стоял Село стобно ся называло Так само там оддала ся
а она ся лишыла з двеньком Віхтом віхтузка ся называла віхтузка тота
робіт та як в нас кажут технікум і выкладачом на свята мала
од неі поздроліня Не слухай так ся наша родина розышла То так
ваша родина ся розышла а вы трафили гев і вы з татом
а зараз вам зараз вам повіл а нас вывезли в Потавску област
там найд написано Потавску област район Козельщына село Вылинівко І так само
такых хутырец был но яве вже не памят але коло села такілько
было тых хыжів хто дали нам таку маленьку ліпянку хыжу і же
там было там казали лавка та як те наскажут магазин а в
нас казали склеп о і такы дві кімнаткы были і нам там
далит і мы там жыли Моі дорогы припоминам же мы в Тернопільской
области пришли сме до села Угринів коло Підгаєц і оповідат Павло Стеронкы
запамятал то як раз война ся на нача То Німці з Поляками
<unk> році О як раз тоди я пішол до школы першы і
рікы так є так є тото уж запамятал Е Німці пришли же
за два тыжні ся война скінчыла Яула і гро памятати як пришли
Памятам як пришли Адже є Але признаше село то тілько мотоцікы двох
на мотоциклю приіхало провірили а в нас не было ниякого войска ничого
і они так пришли і то на ет фронт В ней ішол
деся обышли Коли нашы села обышли а потім тота гута была то
они пішли без гуту А мене хыжа так была позбудувана ту а
гута томоты я з хыжы своі през вікно наіт виділ як они
там гутом приходил до Тамишов гідній фронт і пішли так на берез
Поляны Фльорінка і так В той бік а мы нас не было
нияко ничого Зраз они думали Полякы най хтіли можти позрувати Але не
было до абсолютно ани єдно выстрело не вывнос доходили жы повіли ж
пішли номер што Німці пішли голи А быте Польщы атнич не было
Нє Ґустюх мі оповідте про вашу родину чым занимали ся ци то
была лем ґаздівка ци іщы чым оповідте же не мали ся як
мы на ґаздівці все господарско вельо Были три коровы там кіньбу тай
вівці тото так само Я вийшу же ваша родином куз Богаця Богаця
была трохи є <unk> морґа од нас <unk> морґы была гы Но
а лише тото ся ішло так як то кажут то не так
як туже заробил грошы а грошы треба было заробляти зліса бо же
як каждий мал ліс но в нас было морґеты ліса того де
треба грошы то ся тя о дерево ци дров До нового Санчат
придавали і так той жыли войну то не дуже было легко тоте
і так Но і так ся пхало тото бо закє были всі
дома то было кому робити Як гімці заберали в Німеччыну єдного брата
забрали другого з брата забрали шестра пішла робіти до Крениці вымучыли девят
кілометрів од тыкли там і раз Ото она трохо там робіла або
тым як той то вернула ся аж бы не было кому Я
такы буры докликы мал двадцет років Я м мусіл іти вораті З
коконьом і з мамом Потрафили сте о рады выли коня і я
запуну а мамок мама коня воділа руків Юсато пішола фор тато пішол
же на ледне лем одробляти як тото ош пане тыкло а братів
не было то ся проходило ся І не было кого робити може
для нашых слухачів треба было бы повісти же флош пан то была
може дахто не зна може молоды будут слухати і не будут знати
тота як бы така обовязкова робота для тоты каже мал вісти коня
ци більше конів жебы дашто возити Тах хто мал коня Доброго то
на коня того накладали там кілько має на місяц вывести дерева з
лісы там чы <unk> кубіків чы <unk> кубів каждо повинно было як
лем не выконувал то штрафували джерелькы штрафы давали сти То были як
бы такы громадскы роботы так но то і давно было але было
і за Німців такых В отым о <unk> році то пришло же
Німці уж мали одходити той купали тоты як окупы Ґрибів Фльорінкы Берест
Гута То вшытко охоплю ся купово і я так само яс бым
ся верну як раз в <unk> році Німці іхали іхал іх три
машыны заіхали на тоту Гуту там лізбу там де сі іх партизане
вчыпіли Вони як вдіхали в село то з машын просто по хатах
стріляли і запальныма кулями як раз вышемена така крижівка там єдну хыжу
підпалили по тым коло мене моі тата сестры мамы сестры была єй
хату підпалили в нас хату підпалили во зрозыпальныма колеі в назорю вшытко
збіже згоріло зерно што было бы не молочене было не нич куля
попа в середину стодол а на тырку што долг тримали ніхто де
тріго там в тым жебы скіртічыр тым Гоно розвіму ся звірнотий кося
зобрал до столвамім ся бо дуже велькы святови мали І та будей
од нас вшыткы полетіли ратувати тоту тетіну хату жебы тоты а од
себе не смотріли як потім як сонце ліпше при світів Так виділи
же же так не видим іде але думали же то пара з
Роси же тепер якы творили ворота вночя в славців всє горіло і
хата трохо обуріла але приіхала пожарна там в Крениці там єдна была
потім мухначка была там друга Але не такы пожарне як ту же
то єдна кін а друга машына малем але же ту хату погосціли
но мы ся остали безсякойо то Німці стріляли як бы так просто
без ся коли не смытріли ся там чы то є чы є
просто хата по хатах по това стріляли так наєд єдна Жінка стояла
коло вікна тепол і забюл єй тоту жынку Выто нашто в тот
час штріх в селі штріхати згоріло Іти Я потім не мал де
іти во ніж не голошы тот мене дали злужыти До як лу
до сусіда як думасти коровы та бы я там был а як
раз же тоты окопы копали тот ґаздан же я в него служыл
Він там окопу копову є одобрали а вдома не было кому здувати
і він просит жебы я пішол за него был там ґазд там
не треба жебы то тыкого жебы ся обызвати же є А та
бы кождій раз раны того провіряли чыє постоіли нас на дорозі і
чытали поспішку і треба з єдного боку на другій бік приходити приходити
То Німці такы Німы Німці так провіряли гоняле вшыткы ґазды мали так
стояти ци в тоты Стояли вшыткы шохто робіл в оклопах Во стояли
з єдного боку дорогы они чытали по фамилі і мусіл приходити жебы
ся єден за друго не обызвал то мусіл перейти на другій на
другій бік дорогы Зато тут ґанда не міг быти в хыжы а
хотіл быти ся мусіл хтоси быти же за него оты я там
пижыте ви там два тыжни девы купах ага вы заміст за містами
як то треба было там і робіти так само бо там варта
што я над каждым мой же Німці ходіли є А то ниці
же його приділили а вы заміст абы або особа была о схыжы
жебы дахто бы або особа была жебыл же то робітникы Але были
іщы не такым робітником якым Таєк уж там не он і же
то не лем або робіл той як годен быти так ся робіло
Яка там робота была тос вшытко замерзне на землю бо те было
як раз перед самыма ріжняма святми то нас могло мали там так
само быти выш але же так ся обышло же деся іх руску
обкружыли шыне не дали ся ім там стримати і вшытко так ся
лишыло же мы не постраждали Тай по тым пришло ся на Весні
Го Рускы пришли тебы на Йорданы Йордан до нас а на Весні
нас давай уж вывозіти Тай Німці в вашім селі стояли Нє Аж
не Полотико політя было тым в Лабові в Ґміді і то была
украіньска політя Оо Той Німец был старшым там комендантом Го тамту украіньскы
поліция ґватувати най тых поліцаі деси з тыхы місц де был Украінці
най ту зо східньой Галичыны Вели тіж добры хлопці Украінців вли были
добры жы Давали ся знати такы были жыти ла єден якій был
най нас ним бы ся вженити хтіл то кісінь пішол то він
пришол до мене до одохаты і пішол пусти пус то долі по
тім похваті нашы два мішкы бо нас вівці тоє два мішкы волне
То він взял тивло і х забрати тоты мішґлы кото незаконо потребуло
державі оддати А фактично як вівці стрігли то тілько кушу тисат і
там ся зразу одважувало і они здавали тоту головну арешту вертали а
він пришли тоту заверати А моя небложка мама є хтіли дати тоты
то він влапів мом ве зачал клопаті біти і же єй всєдно
забрал о такы было украіньскы міліция А хтіл женити си дасім селі
коли ся такой ожени так не быже ся оженил і поставив си
склепы ґназювали маґазін тай тота пані Маруся гона вы та ішли тамто
до того маґазіну купіти єбова ге гета выґу іщы зачекайте бо моя
пані іщы спют на своіх Але долго уж того не было бы
по тым як уж Німці покєкали той він втюк Але він по
мойму жо ліквідували Маруся тол по вбережанах знаючы жыє щычы другій такій
был так само Хвостик шві называл так само ходил єдной дівкы В
такой фамілиі така як єщеранка тіж бы І конче ся буде женил
ся в то як потім як втікати треба было а він был
женатий але тей она з ним тікати два запровадил єй там на
другій конец села як ішли презвіз скынул єй з моста ладухай Хоти
такы хлопців бли Для тотых хто лем тепер долучыл ся до нас
підповім же сме в підгаєцкым реґіоні Тернопільской области в селі Угринів нашы
гузді пані Миля і пан Павло Стеранкы І жена і муж походят
з єдного села на заході Лемковины зо села Нова Весь Лем жена
вродила ся в Новійси в IV Руці а муж в два рокы
старший В любовых в взаємній пошані прожыли ту в тім селі Угринів
ціле жытя ту выховали сына і дві дівкы але ниґда не забывали
свою землю свою муву своі традициі Такы вышло же звідалам найперше о
дітячых руках нашых устий а тоты дітячы рукы припали на час німецкой
окупациі і зато мы гнеско бесідуєме переважні о тотых подіях Но тепер
засвертаме до перерваной бесіды просиме слухати то в часі окупациі в васім
целі Німці не стояли вы лем мусіли вдавати континґєнты І заберали молоді
до Німеччыны на роботу так А такто вы з Німцями не мали
доціні Нє Німці дали там напримір Зо самто А у власні хочу
тижы тоту тему партизанкы Была ріжны Якы были тамы глазцы люде в
селі з нима мали якысы контакты якы госпо нас практично зразу то
было партизана не знатих хто то был І Полякы приходили І Украінці
приходили і якы си чужы так само такы ж не знати бло
з кым же то было тривало так до <unk> рок <unk> лосини
Ііхали товды Украінці УПА А тоты же приходили они што уходили дохоч
і просили єсти то як тоты же до того то як они
што они робили одкіль вызнали тото ци Полякы дуже рабували Коли люди
Коли в якій часі о Німців На Німців польска партизанка была на
Німців і дуже нас робували Лемків в якій спосіб Гылочы забрали вам
лахы ци свіню ци корову заотак рабували тобили Полякы і вітра ся
было воя не ставати проти бы тя могли застрелити бо мого няня
раз выкликали на двір і лже рукы назад і заберати штоси ся
ім не сподабало бо што зім не на кого си ся питали
жебы він повіл а він не хтіл повісти бо ся боял не
знал хто то то уж го заберали же будут розстрілювати а друга
партизантка надишла як стрілили десь там і они так втекли і мі
так няню ся вроту так вели чуда найборони што то было А
тоты полякы Вы знати якы они бульскы ґрупы тиж были ріжны вы
Я то не знам хто я знам же они люде так казали
же то така банда же они не в політыку ся бавили а
просто рабівство жебы ся нажыти Гоже то така была банда Бо то
і прошоли знущаня на як нас там называли Русины То они над
Русинами оні стільно з вас не были а тым веце як уж
Німці пришли нас орґанізували Украіну так якы як іх і вся ті
Украіны зачали орґанізувати но в тім реґіоні де вы были і якысы
ґрупы УПА Было обшері жели лось жело осі ось Лосіл сусіднє село
Колос Лося але не трапальне пах бік пало то треба повісти же
єст іщы другє лосєй так а то лосє тоты жели лося то
там стояла партизантка лупа украіньска Але одкрыто стояла знати то не партизанка
блатлоне хотсы были так нібы они Німці ся не бояли так само
не хотіли одкрыты без пяков Мали зброю так як най пушкымали трохо
машыст нами приіхали і тиі розселили ся в Твостоках і Лосі там
і они ходили ся аж кажут же воювали і з Німцям як
Німці штойлот нападали на нік і Полякам і то товды уж нас
был в нашым селі тому той округ тож там не был они
собі порядкували а поти як они ся забрали то тоты Полякы іщы
бліпше зачали грабувати єдба они забрали ся кадиль кадель імотальшы є в
фронт підході Рускы Ту они з Німцями перед Німцями Гм такто бывало
ся такова рушного А тоты они такы были же дуже бы та
як розвідчыкы же ходили по селах на кого тия чыти против Німців
чыти против Поляків Люде ся бояли не знали з кым што робити
а нас такій был сусіда Антек він сам выженил ся з такых
згорів казали Верхівня і верхівка єст верхівня велика і верхівня мала То
верхів з верхівкы з той малой підстави він был дуже недобрий сусіда
же Оженил ся до такой бы там было богатство же мала же
доньку то він плотим том доньком жывістом мамом а іх тата закрывал
в пивници і не давал єй сти страшний был был недобрий І
він Такій был як тераз кажут сто в селі выдавал люди лок
як він знал же вы Украінец што давал о Полякам давал здати
жебы ся над вами знищыли А тоты Украінці ло як же мыкам
та партизантка казали же то лупа мы не знаєм хто они были
нова партизанска в тым з того лосього Приіхали в ночы і його
забрали вшытко забрали мал вівці коровы сміні жінку і доньку лишыли тоту
а тото вшытко забрали івязали до воза на шнур то так же
люде казали де си виділи то І його там завтяли до того
осього і там го забіли Зато же він такє был сісло же
выдавал люди же то о ти з бояками ти з Украінцями о
такы был Але то якый си тым мусіл быти консесодистом і такій
сядистом был такій был садистом такій был шлях Так ся сусіды вшыткы
тішыли же його забрали бо нихто не мал жытя про него Не
мам єс права зо свойой хыжы выйти бо він зараз битя біл
якій страшний был хлоп То тоты справы партизанскы Тоты якысы партизантскы ґрупы
ріжны Што они робили конкретні так нібы против Німків яка партизанка была
Навет нам мусово давати двекы як казали контиєнт молоко здавати треба было
То была молочарня То нападали в ночы тоты банькы як і тераз
є тоты такы бань то сокырами дна памяташ то сокырами дна порубали
жебы люде молоко не здавали бы Німцям не помагати Такє было А
туто рубал од того якы сами люде не знают ко Хто за
партизантка была Хто были такы якыкалис партизаны Цвільны Но хто тото робил
наприк тоты банькы на молоко тото пурго тота были тоты реґруже партизаны
але то івдо Фвітополякы хіру мене то не гладны были зрозуміти бо
тотайном ночы робочы люде ся бояли нихто ся не хіпит наль а
з того в осього того што так належыт то украіньскы партизантка они
так одкрыто ходили то до нашого сусіда дали хлопця такого Андрийся называл
же то він приішол пасти коровы то він навіт як кажут мы
діти были він з нами пас а його дали та як розвідчыка
штобы він взнавал жол хто чыта што люде дихают за кым вытягнете
ци зо Украіном ци за Поляками бо ото так він розвя і
того сусіда што я кажу же такій был недобрий То тот Андрий
його видал же він такій слицота же він людми і його зато
забрали А потім як уж він тото зробил тото Андрий пішол до
той партизанткы дале Такій хлопец был може вісемна <unk>надцет років был хлопчема
то думал з Украіны він Але я звідкы то незнамено з Украіны
был з вышого села Дахто пішол до партизантів Не партизантків не были
тілько пішлі два до Есівців Двоє было А наберали Наберали молодых ци
чули штота Украіна як Німці тыло Уж пришли і они Німці не
выдали тыкы же же Украіна повстане же неты оте орґанізували украіньску армію
то такых молодых котрых де ся вчыли в більшых ти го там
піж орґанізували і <unk> німецка І они пішли або потім за тыжні
тей титул Украіны ліквідували а тых забрали те так і пішли Дотіку
вшыткого было же забрали Бы такту двошы на роботу врали молодіж то
так як і всяди по селах О так само внозды якы молоди
в Юзвы заберали а так жебы воювати Но За Польщы щы є
Польща была добрали то войско як так як і все А потім
же Німці уж не брали Аж рускы пришли як уж Німці виграли
отуды забрали Едуже богато ся не вернуло В отім тишы хтіли єм
знати вступила уж совітска армія такы на Йордан выпуй так на Йор
Йордан Так на Йордан до нашого села На Гуту Приіхали якыси і
казали Як раз перед Йорданом Дзы Ден пред Йорданом Німці остатні выходили
выходили Двоіх пятьох Німців фіром приіхали уж назад од Нового Санча бы
не мали де ся діті Рускы обкружыли іх Приіхали як раз там
коло того дому де я служыл коні лишыли є на дорозі шльом
был выкедали на вервы так і тых пят Німців просто в ліс
тоту збройзы ліс а там в лісі люди поховали худобу Было Німці
жебы не забережа жебы ім не забрали коні такєвы і там поховали
Але дарима зима в зимі тримати в лісі худобу но я бы
о туроду не дала згіряґів святіны котру віли таку будул трохой той
тото двітри довод мороз гумурос єй такло і стояло там товды Німці
тоты ішли як раз там до то і подумали ся люди же
они пішли за кудовом же може хто плуде тай зараз ідемол коня
схолоно дома так крутий Дві сів на того коня і <unk> кілометры
там уж были рускы а ті Гуті то Німці пішли в ліз
в ліс і хтоси люди подумали же возі ім днесли же там
сховали худобы а дальше як было Но я я кажу і той
сів на коня Васі ґазда якого робили мене дне в сусіда там
того сів на коня і до рускых там І пові єм звідтам
тоты Рускы в якій час пришло іх так самож мож з пятьох
Ішли перше до нехаты такой добот там деяке і пришли як они
кажут паляничка єст паляничка єст хтіли єсти жебы єй хоц паляничкы дати
єст Нотей там якій хліб был троха дале і мони прикусили собо
Питаю ся А де ґерман Деґер де пішол і Ґерман На те
і поіжыли там в той ліс той ло ти они пішли там
попід ліс трох з автомотів потуркали потуркали нихто і ся не обжыло
Тай кап вертаючы капсього Ґерману Шол уж алже нема Ґермана Рускы ж
приіхали іщы мі кажды молтыкі а тоты называли тебы Анґлікы і в
Рускій Віді тото мовланкы а то Мокро в бурґів видно мокробло Знял
што ґазды тотрічків Шкірня тоты ґынул му Шкірні дак святой приходит кажы
воєн як єм ся каже файнузу товды они берут тоту фіру німецку
титулоты конів розвертают ся і вьом долинота До таквы заіхали до ксйондза
на проборство таке вы заіхали до ксьондза а ксьондз Він троха ся
в гріху чул бо він троха орґанізувал то украіньску Сто Від як
на самійорданой приіхали Іщы правил в церкви а моє іщы зятя так
само і зятям так само ксонзен был Тывра як Рускы пришле ґвінчу
не вытримлий серце му стало вже і старий помер кйонзы і тоты
такорден єст правил на самырден І як раз ва поводу по тым
іщы бы той молодий предоправил в тым ся пішол поводу Як Німці
ішли на рускых то і Полякы завуйовали так та без выстрелу так
само як на задіхали в нас без выстрелю было зновы О так
вам опою як Німці втікали то наш же трох Німців пришли такы
рыжы І пришли і курку яйка і курку застрілили курку і тота
Антошка шолнас была за наймичку за як ногу то она єм обскубала
зваріли і они зіли ту курку і полігали спати а єден стоял
на варті Су так до вечера а Рускы уж были в Креници
а они в нас но ісит кілько девят кілометрів чыя Але Німці
ушыткы прешли де они ся взяли трохшысь дизаду О бо як ты
Німці втікали же такой так гуртом ішли То мы безвікно ся діти
смытрили то як казали о смо ся як они же аж якусу
шкіру тягнут стеляте за себе так в руках же мо діти ся
сміяли мі ся то запамятало То по тому тоты три Німці од
нас пішли так само в ліс А дуже были снігы пішли ту
в ліс як до Угріна так і горы были там І казали
на як уж снігы зышли то тых нашли трупів іх троє же
они там пропали што збройом помер помер то я то памятам як
Німців але настихло бы Без плащыла Німці ішлі ішли так гуртами як
то не оскажут як бы де зна на похороні же купа люди
або де Ішли ішли а потому рускы пришли а дуже головны Йордан
то же поєждані до Рон не дайордали тоты тот трошка а поізданю
же зрачали рускы і тітар а то была розвідка іх кілька прешло
ци нема Німців а тоди уж товды рушыли Рускы то покватырували по
похыжах нас нас было шост іх ци <unk> такло А істи так
бідных хтіли но а то люде сами не мали так бо то
по войні то я знам же в нас была капуста квашена і
ґруді то Мы ім тото нас наскрептали настругали і они варіли і
суровой капусты і хтіли як казали в нас гарбата А мы хто
там мал товди гарбату то пішли си з якысовай вішні наломали як
терегілячкєв і тото варіли то ся мі так долгі то запамятало так
бідны єли такы голадны были Ніємці не были такы голодны аж они
были дуже голадны ті Рузкы Дорогы слухаче были сме наска в Тернопільской
области селі Угринів же єст в підгаєцкым реґіоні куло самых Підгаєц Пришли
сме гев зато жебы нам оповіли тото вшытко што тепер чули сте
Павло і Маленія Стеранкы з Новівси То іщы не конец і зато
же іщы не вшытко было повідзяно просиме Вас іщы раз до гостинной
хыжы старанок Може бесіда буде кус весельша бо гнаско было лем у
німецкой окупациі може выйшло кус смутно но але то єст наша істория
і тото тиж треба знати а на разі пращам ся запроводила вас
до угринула аж під самы підгайці Анна Кырпан Оставайте здоровы до стрічы
за тыжден