70% #2017 - 70% #257 Лютина, Боратин (3 част), Оптанты Фатаморґана
Еп. 2017

70% #2017 - 70% #257 Лютина, Боратин (3 част), Оптанты Фатаморґана

•

Опис епізоду

Odcinek z cyklu „Fata Morgana“ przypomina historię optantów, czyli przesiedleńców z okolic Przemyśla na Wołyń, oraz ich powojenną drogę do ZSRR i początki życia w nowych miejscach. W drugiej części pojawia się wątek wizyty w Boryatynie, gdzie prowadząca spotyka dwie dawne kumy, które od dawna się nie widziały, bo chodzą do różnych cerkwi.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Видам вас моі наймилейшы при мікрофоні Анна Кырпан внеска маме юж <unk>
передачу з циклю Фата Марґана Хто слухал нас і перше тот зна
же тот цикл то оповід протантів переселенців з Пряшівщыны на Волинь В
<unk> р минуло <unk> років од выізду в Радяньскій Союз Покыл іщы
можеме побесідувати зо свідками того переселіня то вартат тото зробити зато і
мы в радию долучыли ся в такый спосіб до того жебы припомнути
сой тоту част нашой істориі Внесках хоцу подякувати вшыткым хто підповіл до
кого і ты хто запровадил хто ся добесідувал телефоном про стрічу і
розумі ся вшыткым хто был нашым густюм през цілий тот час і
дашто нам повіл до мікрофона Вы помогли вшыткым нам дознати ся більше
о обставинах того переселіня а тиж перенести ся выковы <unk> рокы ХХ
столітя Вы науковы свідкы істориі Щыро і жыво представили нам минулы подіі
приблизили нам повоєнны рокы намалювали цілу панораму выходу Оптантів з рідной землі
дорогы до Радяньского Союза і початків жытя в рівненьской і волиньской областях
Дякую Вам вшыткым бо тепер завдяку Вам кус ліпше знаме тоту част
нашой істориі ліпше можеме вшытко сой представити і істория Оптантів тепер для
нас неабстрактна она ожыла в вашых устах Але хоцю повісти ту і
о іщы єдній важній справі о якій нашы слухачы певно не знают
і не думают Мы вшыткы спілпрацівникы радия Лем фм не лем дашто
береме од люди до якых приходиме але і дашто даєме і то
часто Анне знаме же Штоси сме дали в інтервю з кореспондентом радия
люде даколи мусят дати одповіди на такы звіданя якы скорше ниґда ім
не приходили до головы тиж од кореспондента Принегідні можут ся дознати річі
якых ниґде не чули от хоц бы і такє Жыдесы на світі
єст радийо ЛЕМ фм Нараз так єст Кореспонденты уж давно вернули думів
а іх респонденты акурат товды задся нают глупше думати Думати у тім
кым они сут яка то іх мува яка іх культура Зачынают думати
о выхованю дітий і внуків в посяні до рідного в рідных традициях
і о інчых важных річах Задумуют ся чого то вартат ся ганьбити
а чого не вартат Дахто коли уж вшытко придумал одраз телефонує до
кореспондента і оповідат до якых пришол высновків а інчы телефонуют і оповідают
же коли вшытко придумали ту одраз зробили тото і тамто а мают
в плянах іщы такє атакы Барз дуже єст такых же пакы пишут
телефонуют до кореспондентів Лем фм бо мают таку потребу побесідувати з кымси
о нашых справах А дакули бус пукус нашы респонденты роблят ся нашыма
добрыма приятелями а іщы кореспонденты радия Лем фм хотячы а перважні не
хотячы припадкуву луцят єднают а і знак умят медже собом люди а
нераз помагают однайти кугусы з того самого села ци навет з родины
На гнеска было інакше гнеска кореспондентка пришла пришла в село Боратин Кололюдска
о якым уж сме оповідали і мусіли ся зыйти до інтервю дві
кумы якы давно ся не виділи Стало ся так же тота друга
кума кума ульґа До якой сме пришли з кумом Анном а куму
Анну то вию ж єй ціли в попередніх передачах но то пришли
сме з кумом Анном до кумы Ульґы кумо Ульґы навет ся не
сподівала на такы усті Но а не мали сме як зателефонувати бо
вшыткы стацийонарны телефоны в селі не діяли штоси ся там поломило на
телефоній стациі Но і єдна кума мешкат на єднім кінци того дост
великого села а друга кума на другім ге ну і што можете
повісти то певне могли бы кажду неділю стріти ся в церкві чом
они так долго ся не виділи Но але ходят до двох ріжных
храмів В Украіні часто так было де же чловек ходит на службу
Божу до того храму до якого близше без ріжниці до якой віры
до якой конфесиі належыт так подібно і моі гнешний густі Родина Анны
Залітив дома на Пряшівщыні в селі Лютина ходила до грекокатолицкой церкви а
ту ходит до православний ківского патріярхата єй кума тыж до православной але
московского патріархата Кому даякой церкви близшы Чысто геоґрафічні Родина Ульгы Варгуєк іщы
в Лютині ходила до православной церкви Весіді пані Ольґа повіла же очывидні
тота православна парафія была здавен давна в селі Лютины Напевне і пані
Анна переконана же уніяцка парафія в Лютині была з найдавнійшых часів І
кума Анна і кума Ульґа твердо памятают і каждому можут тото повісти
же они з діда предіда Словакы В априці в <unk> р коли
обтанты выізджали з Лютины то было товды дос пословачене село Но послухайте
фраґмент який чули сте Скорше але в інчым контексті Пані Ольґа Варгуляк
Пумужу Бурудиць оповідат же памятат іщы з дому отця наш по словацкы
Єй кума Анца підповідат же то буде хыбай по церковнословяньскы але кума
Ульґа не видит жадной ріжниці од себе лем повім же в Украіні
церковнословяньскій Отця наш звучыт цілком інакше Іже єси на небеси а не
іже єси на небеси но а ту маме лемківскій руснацкій акцент Я
тако собі думала де то єй стріти бы ку Я кажу як
высновакы ту влізім люваткы моту масу на підворі Я не мож языковым
церкви І сказали Батюшка Рустик аже я знає выяймо календар прожесла і
в Зывуци в Ревуци То говорит по оченаж по словацкій мы Говорити
словацкій оцінаш оченовий ченаш по словацкє ловак Но то як по словацкє
очы вже ти піро Машає Я же кручу перекінаю і на украіньскы
та в церкви як же співаєш то же не мож жерукы А
вид до якой церкви входити то православны Ласлой його ага ясно ститют
ся леж по словацкє учы наш і же єси на небеси Да
ся тица імя твоє да приде царствіє твоє да буде воля твоя
як на небі траг на землі Хліб наш на сушні Дай нам
днес і остави нас оставновы як може і мы оставляєме должником на
сім то і неведина з Вайс є но і збаве нас од
лукава як одлує єст царство і сила і слава от сам і
сына Святого Духа Я долгы рокы співала в церкві Трудну сталю што
ся знаєте по словацкы не батьку нас завжды нас в чір так
ідеш спати Добру ноц Ангела гранителя дусічкі мой на помоц Ангелиць ґуміли
мой всидати приміні з той як і в ден так і в
ноці будь мі зав ся на помоці Ябула і Надяли надя по
украіньскій сказала она я по спарославяньскы то вы повіли же то ош
по словацкы так вы як були дома так ся вчыли так тя
вчыли си таком а в шкоді А шкулям шкулі нас не пзєли
Ну жолям але тали я не ходила туда ми гоняме правосідані приішого
ничума не ходіли вам любитеш баку то на Чехіі по Молдаві не
Прамушы трох были знандалеци Тых два місяци по моргу я в верез
не вырезнижо шкулу Першый клас то є мож зо два місци ходила
в школу а призвлячы Першый клас ти всекы першы класы водили А
я то ве Серо той була не було шовти не было шовдя
вельо почынают ся голя і маруся же них Лецучку ні Мішы ні
в тому выста мута але Вольга веле наша сестра Мала <unk> року
тій она <unk>ра Тій близ <unk> років мусі єхат То она в
же ку кінці лем медстянку Такі не была писала же мі в
народну школу не ходили Мещанку там казали такжескєвий слуг полно скавы Початкова
школа полна Як огарну пишеш а в Яш конци містянку І не
ходила школу Нєде оначе не ходила в ним І мій Но то
так раптово пришли сме до пані Ольґы ну а она одраз знате
як то Лемків Руснаків мала чым почастувати Ноты мы сідиме при стулі
частуєме ся і бесідуєме Ясна рід же спочатку кумы мусіли звідати єдна
другу о цілій родині як тота а як тамта пані Ульґа оддала
ся за дворідного брата пані Анны і за тото дос близка родина
Но і мали у цім побесідувати бо кума Анна недавно была в
свойой родины на Пряшівщыні но а в кумы Ольґы то такой в
самій лютині жыє рідний сын там жыют його діти внукы То так
покус кумы сой утім побесідували а пак покус перешли сме і до
інтервю но то просиме слухати Выслувак Слухайте як я Вас тераз будем
уціц посланьства Як я меді вами та Украінка Ну а чы а
з кым А з кым я сме варац Ну але як высловакы
то прошу я хочу чути бесіду греч словацку Ну то я вам
і варю Адро повідайте якы до вася мену Бородац Ольґа Допумужу Тамужу
А дому Бороз домарголяк Ольґа Варголяк ци варгуляк єдя Варгуль Варгуляк Варголяк
Ульґо Миколаєна тачы тато бул Миколий та Миколай Вергульок а мамо Мария
Думала же мама вроднувані Тах люціня А то Яру айка водзила то
дале я тамты кєд розє а тако листякє орехі тоте містювіны Листіна
тото на нехрест адяля дбалі і Павліна была з Бесідскє ту а
Янко остал ся там А м там байдузе Низ был деревяный раз
бо торзе ся А ваші мама вмерли якы были іщы маленькы Да
Е дулим року моя мама умала А я присі з товы Моя
мама була тя оті блага а двоя двойню двойню носила І пішла
арабати сіном і пускузнула ся і пробила ногу Як пробила ногу тато
поіхал і поіхал в ліс повін был так гайтолом а мама діти
мале і заражені пошло Го І ми долазли маму в літарню Мама
остала ся там в Людзіні то там до діда завезли І там
діда мама лежала і похоронили там Людзінє А мы зілі бризовідскій Мы
вы вшыткы з села Лютыны Та ми вже родижа та Лютовина Любна
о бульайтулом тайоґайвин де батька поселяли там у Ціску там гайто ловал
і ми буде мо в Блажове а з Блажова сме послі до
Хамбурґу Амбурыт бере передмотали на просто на службу в ріжных достя Івана
Ру Брезовицка І родина мала переізджати де вашого тата посылали до тамі
тіло родинам ци Юрджапну Мусив Давали йому так як бітурку кварталю тамы
были Мали сте братя сестры ся сестры і три брата разом з
ваном такта ага Был сами старші Янко Миколай і онда Анлий Ном
была Павліна Марина і Ольґа я найменьше чы А де вы жыли
коли одітували выізджати до Рускы Невы в якым двоє агано тот мом
жыли Люцінє Дідова была хижа і дід дало осовіту хижу Ном мій
батьку жывчыну молодому ставса треба жінку но ту взял жінку з двома
дітьми Але Але тым я вам што буду казати Прето же мы
не мали ласкы ніякой водней дікі під голоса о нас а оно
мала своі діти а оно мало своі два сыны а потім злотом
мала тоже дво Іщы іщы діти з Лем вашым татом ага до
то была барз велика родина велика велика Новляна сильно убіжала выповіли же
вас было штеро діти о стеро по персі або так так о
документах пописали так Ішла майчуха і было іщы своі діти привела і
іщы ся вродили двоє два сыны Єй сины і іщы два Ци
єй си нове двох Зрозум так дво тото барз велия нам рахувал
Но то ваш отец был такый ґазда же мал тыж землю ґаздівку
ци він лем тоту роботу пильнувал і то як тоту роботу пильнувал
та з ґаздом Прегласні о та Рето ся вужвурозякя была а терез
Лілове так мі повезели Як то так Же Ваш оцец не мал
землі а він робил на роботі а він робил на роботі тайда
государство Так то державно была штатна робота Та є уж придумал того
і в очывині была така оплата же можно было яклоси того з
того жыти Але была певне лем маленька загорода коло хыжы за маленькій
ковалец маленькый о ци мало мало меса ну ну лем такы просто
жебы там штоси якы суборку посіяти ци штоси такє так Але так
нормально землі то не было ні Было была як бы роботы уж
тото державне і то і там штоси платили і того выстарчало на
тільку діти было як бы і престижны мати якысу державну роботу так
Ну я може каждий хотіл але некаждому ся удало робити в державным
такій тияк Факты уж я вам так повідалю же муй оц был
пекли веза аже го мал вельо А Ле тота не был Тота
є Тота є тота не Пошол на амбрусьовце там де ваша сєстра
была і она видата Має она была нам є Червена вода до
Беркальта Но але там она была Ну там она была во м
нічы за гы ну І отся онів на тей бараняркій нас баранявы
за Люсинованого Ну і питали ся нас як она до нас пришла
якєй но як она на нас ся нудювала а як односила ся
до вас та гы прето же Я як была тераз там на
словеньску то там лем так ведалори то кравень кравціковий марє доцька А
я так а я так по словеньскы увели а з кадзилі ме
знате Але збія си до свойой мамі до кравціковой Мариі Я так
Блокал А потом буд Батюшка Заніґовиц і мі буде зо своім То
на цалу церкву з Ганіковицтм батюскым бари Дорас при сліду церкви З
Украіны а бародиці іх є оцет є з Люціни а мама з
Ганіґовиц оце з Варголяк а мама Кравцік ділоця фамілия І ту присіто
ме потом ставали своім на колена під бангілию ме ся муділи а
потанам співали ноає літа Ноая літа якя поіхала населі з пагнам Таґна
з привітали Украіну ам то мояца а тоты в Арголях ся остал
Но то я хочу знати што повідали жытівку люди <unk> тисяч люди
вписали ся іхаты до Руска Чом треба было лишыти вшытко іхаты даси
чом Мій братенянкы там ся остал Михаляно То он писал писмо в
собі же Цо ты робиш о А отец му сповен Юля Васєльва
Уйкутуй богать бородать Янку богать а сіцкє уж послі а тисі выстал
Так потом єден ся хлопішыл Павлік онда тай так ся хвали слухай
Миколе Та тоте уж послі та і ми ідеме за іме Бо
што были бы глубы як бы ся лишыли в лем так ци
о Як то товды выглядало Но мы і злі і слізме з
бляку та добре нас карміли і цукєркє давали а мы так выслі
зоцьом на траву а поістоі А такы старі дід Куль з бамятам
бурс То уж не было тото што што не ра Собінове А
особинові новы Не то з собыновы до шобиновы Мішля ждановкє найложістє на
Украіну Так каже слухай чловеце дзи тоте шуме дівцята везіш Жебы ся
возіли на курнікух Ту моя сестра Павліна плакала тату то більшо не
гварили то денас місяц То сме зошли до границі та нас карміли
о так а ме зесі з граници Ту стоя з торбами ту
стоя без ногых Слепе на оці плачу питаю єсо є робіт тоты
дівас нам забрали од собі біціля і муку єс ся вшемі покрали
покраліны тото Не вчет не пішлят та нас тагра та нас з
Біру зілі в рувиньскій области з селу Новліньском в Песлі де приіхали
товбунова та Алтодбурова а пото мой отец з Долбунова уж пішол ту
до Ліньска Бо там были моі мацохі родиці і батужы Най барто
з там был ноты там плашли там были То дузбунівскій районы Дузбунівскій
район район А выж знали де знали же там родину то дали
они скосі пішли Даскось І яцюхіны тамудиці Так так я зрозуміла они
были уж скорсі пішли і уж знали яка адреса якє село можу
нияк не дали знати же могли лифта ллиньскы Але як они написали
лем з реали листа ми вже потім розізджали ся товняками Они пішли
скоршы горсі і дали знати де они сут так а дале знати
як там єст дальшы они были зазітичны трошкы бісы Ну так але
не были голодны добре Але они дали знати як там єст де
они приіхали по село Они написали барз добре етыку нам написали написали
І по тому мацюхіє же родице ім ся не сподобало бо Павліна
Боли родиці і вашой мечохы тиж разом разом разом гай ой ой
ой І вы пришли в тото село і пішли по найвытах тамты
ж были чахы якы выйояли были і тоты цяхы мали Вам лишыти
хыжы Так так ней лишыли лишыли і ну одраз Вам повіли яка
хыжа і приділили але Але але я вам як ой хыжі были
три ґазды То уж тоты же мся вселили уж ах тоте уж
жыли а нам далі єдну част то єдну хіжку на десь было
по дец А вас было кільку люди разом з родицями мычохыро бівсю
два сына А т єден сын Мацохівів з бабом єс єм зтьопа
з мам марину цмількову агы Мацохів Мацоєнови Стариньскій То што была пака
біда же вшыткы было тілько діти же не годны были дати той
рады же описали ся і хаты То там Як аґітували што обіцяли
тоты люде же аґітували музейо приізом іземе на рудюцю зєму Бо нас
там на словеньску каменне гім Єдне каменце вы каменє а тут семляродюкя
і лем за тоту землю тоту лем ы як бы людий тіковило
дай більше гахтах та Же буде ліпша земля де лучы жераждий доставник
і оглоцих набо Але іщы єдна ліці є цікаве Вам повіли жебы
ідруска а я чула іщы і такє же тоты же аґєнтували повідали
же вы рускы рускы то чум ту сідите Вам треба іти до
рускы Я так дорва не памята то такта Але я такє я
такє чула были і такє Уас такого не повіданя Ні добре помина
Аж тот стали казат же выкраінці же вашкорі в украіньскій школі Вірні
хто там ні дотака то Меді Словаків были на міст ніхы нікуде
не розіжати Словаків до Бракума му так а деале вы вы вшыткы
себе мали зо Словаків і всяди ту пришлу выповідали же вы Словакы
но але як бы як Словакы то чом В Чехословациі не жыти
А чом бы Словакы мали як бы тыге Но но як бы
гей бы но воє но так так так так так так так
так так так так так так так так так так так так
так так я розумію але цікавит як тоты аґітували як они выдумали
ну но а так е Же заберали оця до другой гіжі і
там ос є выкладувала шобі Гони такы самы бесідували жебы індивідуальні но
но але бы міні знайте огы А потом як же было та
м легіслі сюда То выс плакали люде гладне Нов на чуби так
ся зробило Але з вашого села яка сучаст людиі пішла до Руска
но арешты ся лишыли Ну лисіли селі станали ну а потым стаци
пришло моє о Люзині великі сад мал Польо веле великє Лєс полісно
так муй брат Янку братю Миколай Танець отрайте о тел Бо то
іх по шандару вводили одрайте ся од того поля від того саду
прави но чекайте чекайте ту лишыли ся вашы братя так до братя
не пішли є То были старшы уж братя они уж были дорослы
дах дах дах І они повіли жы татовый от од тоты наробил
Ага і они лишыли ся жертуків нападе є ся до якых як
іх мены Лем мены якы Янко Ян і другій хто Миколай Миколий
І они ся лишыли не ся остає так То они кілько одна
си мали товды руків Но наймалі по по <unk> руків І они
повіли же они не підут най єм нє Дото хоче то найде
і меньше дід лякы шлям по том там Але они іс не
были жедаты Нє нє є парібкы бы паробками та там Янку завіт
оту але ту сом ся остатній раз з оцом просял і му
гварал Што ты робиш ос Детзети та дзівця ведеша Як была в
такій номі з мужом то там нас сут біцелі людины та потым
Янку Янку а <unk>вары вари Ольґа чуєш тота і тота цих цивітецом
такє шумне дівцятка І так ся ну може ся му ці біє
подовіряли гы ну то я потом ся стрела з ньому Алі я
плакала Аджу нам і повидзела нота Юрева но я одимала Двоє оці
а гы повід на минівска може не привидни тут або вий тисями
не знам <unk>ea Але я думам же ваша ситуацийом была тяжко іщ
зато же вмерла вам мыбо І інакше бы было кєд бы мали
сте рідну маму ани мацьоху то вельогра повіда ся інакше бы было
мож є ціле жытя А зато же была мацьоха то і чужына
мацьоха і мацьоха теж нерідна мама і оно як бы подвійне Може
было то жытя гіркє може може такы вісти Бо мачоха Я так
повім даякы люде оповідали мі же ім так было же мачоха была
ліпше ім як мамы Были такы припадкы ідко Але переважні єст інакше
А колиси женили ся другій раз бо треба ґаздувати Не же тота
жена така добра така така така а же треба ґаздувати і треба
доховати тоты діти треба на господарці вшыткого робити вшыткого там в ґаздівстві
Но сам хлоп не веден был треба было жену но то брало
ся хоц яку може не смытріли яка они яку манатуру якы што
а смытріли жебы тото жебы тото робила жебы утримувала тоту учвиґє Ну
наш того не было Матроха тото не знана тошів скоц а потім
така копала така така певне коварволяка реміску Ренат на цунс женю на
Но якы стосункы были як тоты діти зведены то якы были стосункы
медже нима Но тоты набілі сме ся уй усыкали сме з дому
Я служыла і сєстра Павліна Павліна была Михаляна Там наі ся стала
пресвятували померла вже там на Словакі Но Марина сєстра То была Уєнікове
вуйка тайма понаймах І так з того вшыткого ваш отец таку і
постолю за своім жя поіде Даси дасим чужій край якого дазна Але
же може там ліпше буде ґаздувати ліпше Але нічы стало недало А
як його было як найстаршы сины повіли же не підут тото на
внугли та його принуло потом син Янко послал вам Фотоґрафію як ся
женю Но і місіци триціме О Янку Янку Миколай Оміє признал Гы
батько до своіх синів як бы одтялы але написала писмо і так
пише писме чы тато З той страны я Ян А ту стретку
Микола Тоді Батько же поча плакати А потім шеш одробила матюка до
ґума за те здає Мене є та фотоґрафія тото выцькат Фрафія тут
ся наша родня А ту Павліна А Павлина так была красиво обличена
Нова была така крылиця А ту в стретку Я оцвомами стоім то
мацох ся є сподабало же ту Янко і Миколай господ ора взяла
Віну з оцом дала оцови цікємута А тото одкінула же не мы
лай одтяла одтяла фотоґра Лахы а потом Павлінал ся там на словеньску
мацку міско вылошол до гомбурка і та чыме тераз селяти фом булятам
же каже та тераз я вам укажом влотку в арголякувай фамі Та
як міні бзони послали же я тут былати То я так ривіля
Ярога дзьона А тота в нимко коли оно было зроблене Я <unk>
роком <unk> року І там істю вшыткы были в кубі Лупі світскє
да А мойчуха взяла і одтяриция Мацир віце Жебы ол з Мацером
Выже теля на так Ше мама была в положыні Двома тым найло
то было остатньо злим коде было бы так шак а той батюш
кєд цо там правило ввані Волчох а потом Люцінє правил Юрко Тун
тоту футку нам зробил і потом нас Павліна Сідскіх поділила дала же
єм доверезана Є то є тамтвы в них лишыла ся така дурбайна
футко та ве гы гы Але повідате батюшка то там так на
словеньску повідали батюшко Батюшюша православна і грекокатолицка При мотрополиці не было пане
Бо я вырас былам Люциє ґриязна та вынятка або так і православна
Грекокатолиц пита Я просто повіла же кєд бы были Словакы выбы мали
кусцю там то штоси ся не зводит дав Тераз послі то на
словецко тераз мелком казал же тете цє уж по схузилі сіцкє ци
буді ту на Украіні є уж вельо там є так поставили себе
церкву Де Собінове А Собинове єгы Добрий послан та на Шамадина хлодита
каплічка Нє Але хто бы нове Хтобы нові Шобы нове поставили Нє
в хто бы долі Собинове поставили ся нова як догай на Ґудзиє
Але тото аты же привыкли в Украіні ходити до православной церкви они
уж ту жыли а ту другій в совітскій часи не было церкви
была лем православна а другой не было о єй не ганяли з
церкви Оды привыкли так і там уж сой поставили православну Але вы
вшыткы ту Словакы то вы бы мали ходити вшыткы до костела Дивны
міжы так в вашім селі были Найте пробачте мі Аміка може в
Чехах так Нє слово словоснованя Дзєкі тут приходили ту церкви єст Дали
Євальоє Водцы але Єванґеліцкы Єванґентерачы Нє То єванґелькы Чехы Мож то протестантскы
протестантскій костюл Нехы знай барз дуже Чехів было протестантів І тоты ты
же вас были осім селі то протестантскій євангелівскій костюл О тото Де
Вашы проводи Так і вас было словацкє село І якы то вы
Словакы як вас не было костела Ждо ся не згладит бокам якови
ся была штоси ся не схладит Вы никтов о кім не думал
А чому мам думати нам до правлю а Ле будівлю цінє вы
хоцили до церкви Дуяцкій а ми докури ходили доправ Абы ходили добра
злавна свай оцец з Гуціл а вым подаріце Я муйту пошол ту
а мы хоц і літа а я пошла до церкви Паску Свєтиц
муйту пошло свєц персі рокыли муйме дохід є пустіл Но он пошол
турс а я там Но якывали церкву внебы закрыта был таку спуцяту
склад та потім был вплы в аґу клуб а потім церкву робили
а він участник самы першый батюшка його той попросившый Юсю позлали обнувляти
церкву же той фусовы на нашу Так товину це дієцю Лі забезпетця
з ним бы стардуй сеа по то похварил присвятил себе тому іде
сте хотівшы бы найшля тудиску Добре добре А тепер повідсте про вашого
мужа як він мал номену Бородец Владимір Іванович А він одкрыл З
Люціны Як віддали Влодимир Тапунций Владимирнього Ладзяйте чекайте ляци Лацла Ноґаньскій а
по Словен Гадаме га Владим Владислав Владив Так Владизляв ци Влодимир Владислав
Ну але то два ріжны рады Нє нє По бумагах Владислав В
документах як переселяли то Яв бы соло Владислав был то Владислав Владислав
то не Володимір то о тоту ріж Но а тут же бы
не і так уперали котре могло настояти на слум А він з
якого рока І тише з вашого села Вы там знали ся там
іщы Нє Рутицьом я його знала А Єго ні А выжы ту
пришли до єдного села ту выцудевы я в госци пришлям А вы
были там в рівненьской облас Артахі А ту пришли сте в глусті
в гості мене побацяль ся і ту якый сотокый парубок жыє ну
в рудина огы Вы бы пришли гам была запресиво Не полю не
<unk>o А я уж звідувала было такє же спочатку повідали родиче жебы
брали своіх женили ся од депало як было А чом так ну
радили робити Яка причына чом брати своіх Думаш же бы гам назад
А є а было такє же было поло было зрік о якы
ся выдавали был рік <unk> як <unk> рік Іщы в <unk> році
то іщы більше тримали ся своіх Та іщы більше там зо своіма
ніжны были ме людям в куро а тепер Я знимаю здоровя тоят
десь і так повачым Но як справляли вісіля од вам мене вісіля
не было Добре Ку не было рогы Хто розписали ся чыя розписали
Зо добре чекайте розписали ся А шлюб якій сы церквивний брали Нє
не відчались Як выли там дома то тото село было дост реліґійне
люде были такы побложны як пришли но на зал Хто был якій
але на загал Пришли сте до совітской державы атиістичной то як люде
тото приняли же пришли ту інакше порядкы як бы зачали як бы
то жытя низ де была там церков де вы жыли в рівниньской
области в тім селі Ходили до той феры Ойо єску тевы не
было То і вы там могли ходити до церкви Ня і ходила
І моя достра Павліна Ани була ме бы замож дала кє была
на лазя місці не будеме вінцят Павліна Кват жебы мі ся повін
ся діти Нє а муй был теди шофером та шофером є Або
Нє комсомолец Ваш муж године комсомолец то хто він дзясі бояли ся
Молодожной То з роботы піде Ну ну ясне як з роботы зняли
Зняли сікєт паску Свяцист муй небостів Хай часту о небесным ся на
тамтому свяциха і му Бог дала легкій відпоцінок але Зампору ся сміяли
з тейо же ми паску свыціли уж батюшко поклепал з воду Бо
так доже было недобре хто хто сміл ся Муй мужак же вы
пішли до Церкви святити пахно А як є там был батюшка Я
пережыла багато де цього Але потім зробило так што мій ціловік же
стал на Божним стали хоц до церкви Мало А вас вы Лютині
повідали батюшка так повідали славы Батюш правосправославный а грекокатолицкій як зловся поп
ясме те мыцінє Ходили на кєтаізмус мусід ся та я пошла раз
до урядкого А меня різнити ним про так плотом жыло є Уцітеля
нуляры такєфачыньскій тухто ти ґр а то будуцітель Так учытель як бы
такєх тым якы колобатів кєві слугу Ям та ся ми підал Пані
Марголякова А тераз як то де сітен образик ма в церкви А
я му кажул же мам он мі каже так Та тераз паміцент
сало Люціну будеме владыц Ацю А прето Же ты пришла І дотий
і дотий Бо бы годины Чекай Борчівскій Булчітель ні будут бысвщены Нє
А попто был Нуваціньскє было попу Вершын <unk>ova з ним разом Співали
же на марушка была Айже торохо яжы Повідте як одбывало ся вас
різдвы святый вечір так як тут была даяка ріжниця Така традиция точно
як ту на святый вечер было так само вечерета Но так а
наприклад на вечерю што рыхтували Діло довше хотіла а іщы што было
на святый Вечер Капуста звено грибы агалу Колязуване мазлом зажарно мазло Тата
Як мазло могло быти на святый вечір люда як был піст А
то чытайця мазло не соло Мазло не могло быти лем голий коли
більшыдо але в чорных ямазы нами памята што мама зажарла Горілкы якы
здавали сулот додавали і робили шубкарны попробу во хутружыч Нома славній брат
на славній рекєр єст немахе жыть празіли цукєр Але тын цукер был
празеный на уляю Та ми не малоляри Нє нє ні то жы
што сыла чудакы бо то было бы не піз а по лизкі
в давт салот смаютсти ся чытали барзірне ні вас то так само
ани яйця ся не єло ани не єли ся на святый вечеры
вшыткы пісни А нас єця то бул Та ну не завше до
муйка копцульсинку копцуль колбасы назна всяно дя не пахли в пиці а
все вкоптили но так я уіхала туда сестри вілка была ся закопченый
так діситы язывали якє бы іх пекли замисіло ся це істнує пісне
пісне того ді а потім ся резало матакє кусецкєпекло а потом до
мали пак ламалі і з макум з цукром дукорма посипат молоком туз
будуй амліко збудяти з кіпєцене і горуцім заляте Не знаю же капусты
з гороє позвяє це А перогы кісле кісілів нас о перогі пикли
налжників нас пикли нієнкы Е різдво бізатвой Нє Перогы то еы перогы
то же ту зовы ся вараникы а Перогы то е вас аг
нас дават рогы Ну та же вас было слово дарохно то якы
были пирогы На свечы На св Вецір так змаком могли быти Я
думам все же вас в Люцині то были пирогы з ґруями з
ґруля кабустом была пирогы з кату з казрулями а з грибами а
з грибами є айстіма слівками Варт домину пятой але то я хтіло
зновя теям в общы завечерює не кажу на нога так а в
общы назвареникє робили низы низ як тут берят картушку сиру змішам так
давно а мы туд солодкі сир або навіт картоплі шту самой картоплі
підыходжували або з смаком нас вырмаженикє были дуже маленькы І нас тако
качали цісто розкачы лег на лапшу і вырізали шту всімакові были прото
моя слаха злід Або різали ся так шуквадраті різниця а тез макы
А як добре А были глас вожкы А вышла з ґрулями <unk>rtму
курозмі <unk>eo<unk> такє оспецяно такє достід ґанды єлізна Моє вай то ложкой
накладаєте двор і то по трем мішає робля якшука ся на полівы
былох будьон або густів то без галушкі підхвал а як што курат
ся бульон то ся куцілонка гы свобіжон біжтек в пустыні то це
нас осну не блюдо бульон Но але бульон не было слова тато
же тут кажут бульон А в нас казаливка лівка Ну то ми
робили же пласто але мы робили пустнує зама за Добре і я
хочу знати значыт в шістдесятых роках даякы люде ріжны способы родинам писала
ци як же вертали ся єдны і хали просто там посмытріти ой
ой ойко рац ся Йо ле ся зловіли Петра Алекєвєкуму Ну де
зрада бы зразу темы луйку Якула Ябек дочка Яку Ветра в снівосы
юйку Петру Петрі він пришол до жену ніжнє робіт жену а сєстру
Женіну бує сєла лапані з єсєдзела в Гарес вы пришли гелы вы
о <unk> році в якым місяці А я не бруваля Нє брубрувалю
Но яка была погода Но просто было так хляпа діс а так
як перед Миколайом Як вис видиш а як находила до немыла я
Та бо по то мі муй ож ми готове лежаты присвідны А
добре же буде мі земт але як оци почул ся Петро в
Лапилі о там было Сандаро А як было як было він Што
брандз оци ха є на возєй зыскінь Він пришол ти голавы єм
тым самым селі Нє А він пришол гун жыл на твоім полю
тым село Було Горіт ся і тог і ун там зіл Но
і рішыл же Ту нот видна через границю перешол але там Але
апилі Ага то ж він пережыл А то якій был рік конь
А якій был рік такой на другу на другій рік на другій
рік Спрібувалы вертат і спрібувал з родином вертати Да то взял кого
жену і дідитя а женину сєстру Взял зо собом Нє цікайце Мы
бы ся до Собінова такы мы влизели ту Катрину по нашой зеткі
сєстра Ганоф Круціла ся рацила Катрина ся рацила Но тым рай там
затіл іхати Запрікувані віз так цеци Трой оцеци І жену і жену
Ішу то жена Ізецко русила подвусы ци зробила так якы І они
як кости перешли границю і іх там гібали Ну там і мали
там оды якоси перешли де в Закарпатю там якоси перешли границю тайну
там ну там граді це границя Іх одраз на грониці зібыли Ном
прити до Люціны а оты уж бриже якой Людици Любіны ніс ага
акой на друці на треці земні Уйка Сондаре лени чула Уж свою
сягло в зраницю прошол але пришол своє село ня люде пальцами А
люди вказали отот з Руска пришол на о но но но но
но но но но но І одраз хтоси Лагоюз а одраз хтоси
доюз І пришли і што заарештували одризну а я і цілу родину
Цалу Рудину тіж женуй мой мадецми бо тому было <unk> ци пят
роти а тому было рока Істіли Но а він што пакы сіділ
басі ци як Ну в тюрмі Де там ци ту Нє там
Слове там словеньскій тюр даже Но дася найпертану далі пень А кілько
років ти сіділ Три не дале три рокы три рокы ца три
недалі пец А єму три То і они сідила Но то же
жінчена сестра То она днебы тиж была чы зіхала она з тыма
чехами пришля ту со пришли там а выні там єй далі Таку
владицку ладицку лева го єй чехы то єй цях весла ся ває
на щест То катына То єй Чехы вывезли хай пані Но до
чекайты на є то она не іхала разом з тотым Уйком Она
огля вели скор ся пришла там нож на влаком бы наіхала Но
я уж не знам факту ожете што наговорити хто скорше то хто
скорше пришол жінкы сестры ци они пришли Хто скорше пришол до Люсины
Петра Петра Быкали коє Я охали Хто скорше вернул до свого рідного
села Оно щетра Уйко Жінці на сестра пізній сєнує же зловели в
собі нове Ого жандаре і посадили до тюрмы на театры на ой
вона є на лоці слепля бо то вона пга пхатах тікала якы
втікала Нервив Бо ту каже буде ночувати ту буде но і тут
єни най тут єднесли а она по лісах ходила Я думай як
єд приіхала выял як но она пришла до свого села і што
ховала ся тамци яяк она ола Записана люди на Украіну азєната Заможем
не была Самотна Но сєстрі была приписана Але і она што ховала
ся а нихто єй не принял ыы Жыбы Кажде ся єй балбо
то шанбаре хоц Огы зміницию з упсами Ого Іоной оно і она
ховала ся і не мала де жыти тале вся гідви як і
як долго такувало ся Ой чем тото не полим Олехована была октичні
жыва фактичні пришла до свого села а там не мала де быти
Там та хізяцо она выставила ісла цюта на Украіну такы бажі же
чуже Ну тота Онієднє Взяли дотаці выялик як жітинку а дя так
так так і тоты выяли ся а в кінци хтосий видал єй
ци якы Нє выдал юм Прето пят років джерело Ну по тым
оцей ком ся приписувал то вуйку Петра Кыварис ял лапили Я два
років оцідой смедла А Катрин дає на пейц але хід од сепла
і але долгы і в дзєдниці Добре аы ну і она выйшло
з тюрмы і замышкала в своім селі ци ниє нє поіхала тоти
так на Морму Ого ся А чом ы Власні Таль Номорой Новы
Она такы з єй было люто ся стратул А она там хіжі
тей ніт Ну а за центра Греголо де были думалє Так так
што єй не пустили сестру выповіли оні пошли на Словенц пришли на
Станіцю а она зас там ся вырва ласкейст А ю познали є
Уй Фатрина ся врацила Та ніжеме будеме ся додружат Ябуло Але тото
Янку брату штовал А тота же зы дідми одышли до того ойка
ци там стрика ци кого посадили до тюрмы а што єй жену
і діти што в Украіну завезли ци як Ні так ся остарі
лиє лем луйко Себе не пошол до той хыжі а писали сме
гіж вы я была Єв Потым чазя на Єверла І што они
там єли там там зивку Жілий Копетра Таж Як люди были не
бояти ся садили в тюрмі як ты є такій а з вашой
родины іщы хтоси но то він так то віны просто то унікальнеш
єй так дивно якій робил так Я вам єдно Нєм повем же
як я прийшла на Совецко як я першый раз коли то было
Вадзіла Вадзіла та єст <unk> то ми янку брат помрат буду Ум
няже Нов як тяму од собі гладал Я роб тото Ум нє
не послухал Ну іх думати не можно бы тоже хотіли робити хотіли
землю хорошу хотіли ш дітеі як то кажу навчіте робити на землі
му то кує так долго Ян до одмов Бы Янко не хыл
збілоци ся бул на ти Женьскій О яку ілюзия Ого то іщы
была така причына причына для неголяк был перезянута же двоє осімала фаз
якій так мала оку зсагнуте та мала раковину Гы страшне такого Том
єсі аня тераз єбожка припоминала ту мацуху Бо я там мало і
не ноцувала Ганя Була хора то Яганю Барманю што я могла зробит
оцит робил то Павліна Де є благенок і ним озбакну та гохцеля
та землі <unk>э нярку Мойфар мал два язы Без ней мал а
потоме ся з ню мал одва Хлопце Но і зачали сте ту
жыти зачали сте ту ґаздувати зачали сте в похіжу сме ходилі сме
маляты ґруп меджератно ґруля Мні голоце єст То ходили і просили жы
госи вам не о ніє я ся не памятам Але вы што
сте зо собом привезли позволяли бы брати Но што царитоне привезет Цо
ні украі тыме привезли і муку і манну кашу і друкер мізарну
А я звам но А біциґєли Чыдь оцін застрелили З початку іщы
не было колгоспу З початку іщы каждий на своім на своім полю
А зорно ме там кляскі зберали Млацилі здавали Як вышли ту і
Вам оповідали тоты аґітаторе же яка то добра земля тота земля татови
ся сподабала Ну сподобала ся до каміня не вело міня ся не
милорує та гуля рето жы нас мы сєловали дукулоспу але в початку
іщы не было там є а в дукулоспуди зосх малку нє крали
А міні мали тото вызяли худобы зо собо моі оцецні роботи Емі
нічні тримали дрога рок агаляцкій ну так ага Мой оцец был паньскій
гы правто же он робил гай того єм тельо же тота женьска
ся нам дала І з блуцом малігілю ці не паціла мацуха прето
же она мала в Адзвелікє на тваре А по другє зину Нє
гадиня Хочеш забрати ни уділь єти видно в нею Нє як был
разу забыл Ну жал на ню таку Гожа А вырвало Черезміны а
варштатонь не прібувал вертати ся до Якнє но і в Ужмарі і
вуз заправены і сідско а хтось присудуцьови доказал Мацю так он был
там як дала ма Микола Нє Мацю Тамбуль зо Людз протруйно мари
Повідце тому Миколайови Петра уж улапілі Брата у Лапилі Але вчерно о
наміну ноці І о сільку танцувал глиньску три тижні боліло в фірмі
Богато же мож дали тікати тікай А хто знал ж він хоче
тікати Но доказали одного вели іх што просто повіли свій намір іщы
не і тікали такы амкому си повіли і но хто хто тамто
казал же Петру з Любілі в Лесєі оце смі о порузены то
якы мате діти маты дівы сына <unk>ка Сын <unk> і <unk> і
за <unk> людя сама меншына Я могла ся і одстат з тамра
задя без кінця хоциля там Ґуцинового просто я ся балачу Но чому
в такых людях ваш сын жыє Мунь жыє в тій самій серед
Но Люціня де ми з мужом жыли Бо ме з мужом зєднало
З того села вас же підбудили Но а выга де з мужом
Ні даврудили А Давруни єзили там єзили Є там Сын на бадзю
Будану І так ся выстота гы А з того самого села Гыніс
булі тону Украіні і є родиця Ага та хомы магняків ну фери
ну фери славо же там ся желют ном а решты вшыткы діти
дукли списат дому списа Я ростива для ді покаже паль блем володі
войно коляси і сароня тонь Аж потім по мойому же в олі
і властива поминяли Чекайте о кілько вас парку біл А я мала
штырі ціпейц пари Петрокє дабул дімнозі тат дід батюш А дальше я
не знаю Ґрицюково зоє то же было потім Ну На се вас
Лемків Ай не помни де бути пят діти нима на памя Но
то я Вам дякую та і певне будеме тото выбочайте же так
пришли сме же новы не сподівали ся але так вычає Моі дорогы
слухайче тепер юж завершыме цикль Фата Морґана оповідали сме в нім о
так званых оптантах переселенцях з Пряшівщыны же в <unk> р поіхали до
Радяньского Союза на Волинь Гнеска нашым густом была пані Ульґа Варгуляк Мужу
Борудац оно вродила ся в Лютині коло Сабынова а пак родина переіхала
до Рівненьской области Од тамаль пані Ульґа пришла гев в Боратин село
же лежыт одраз коло Лудзка ту замешкало дуже родин з Лютыны Ту
ся Ольга выдала за лютиньского парібка Выдмира Бородаця як і друга пані
з яком бесідували сме тыжден тому Ірина Пігуля пужу Михалик она тиж
вышла заміж за лютиньского хлопця А третя пані Анна зай з дому
заєта То власні она нас вшыткых і звела ту докупы і за
тото щыро єй дякую Днеско не годна ім повісти не знам ци
буду іщы робити інтервю о оптантах і з оптантами Але хотіли ся
бы іщы колиси продолжыти тоту тему но буде ведно Но то даст
ся видіти даст ся чути В найблизшым часі не пляную іти зас
до Птанків але кєд бы м пуцула о такых особах же рады
дашто оповісти товды піду до них з диктофоном Но лишыло ся лем
повісти же гнескы внесній передачі звучали співанкы ансамблю Барвінок Скамянкы но і
наразі Прасям ся до села Боратин же лежыт на полудне од Луцка
де си <unk> певных кілометрів од міста запровадила Вас Анна Оставайте здоровы
Красні святкуйте но і до стрічы за тыжден Проґрам был зреалізуваный завдякы
фінансовій підпорі Медженародового Выжеградского Фонду <unk>ea<unk>er<unk>e<unk>