70% #2017 - 70% #258 Ватра в Ворочові (1 част), 17 VII 2017
Еп. 2017

70% #2017 - 70% #258 Ватра в Ворочові (1 част), 17 VII 2017

•

Опис епізоду

Odcinek opowiada o drodze na zakarpacki festiwal Łemkowska Watra w Woroczowie koło Pereczyna i pokazuje to wydarzenie jako spotkanie związane z kulturą łemkowską w regionie przy granicy ze Słowacją. W relacji pojawiają się różne zespoły śpiewacze i taneczne z Zakarpacia oraz ze Słowacji, a także przedstawiciele lokalnych władz i organizacji łemkowskich.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

мілийоны ма ва Видо вас мали моі тыхайці при мікрофуні Анна Кырпан
внетка ідеме з вами до Підкарпатской Руси на Закарпатях ідеме на Лемківску
Ватру яка одбуде ся туж рах Жбы легше та ним ся добрати
бо Іванофранківска Демешка то добрій ковалец дорогы пішла єм спочатку до Калуша
а там сіли єм на автобус до ансамблю Студенька Не буду гнаска
оповідати про лемківскый фольклорный ансамбль Студенка ви так часто чуєте <unk> процент
співанкы в іх выконаню а окрем того чули сте певний уж неєдну
передачу про тот ансамбль і окремых його членів они репрезентуют пісні і
танці середньой Лемковины дуже членів ансамблю походят з тых місц Даякы вродили
ся уж ту Украіні то не буду о них оповідати не буду
оповідати як красні они выступили на фестівалі і якій мали успіх не
хоцю быти субєктивна Попросту люблю студенку і люблю з нима десий хати
бо автобусі все співают все жартуют а я разом з нима Но
то ідеме едеме зо студенком през горы на Лемківску Ватру Є на
лемківску Може дахто ся дивує же до Лемків ідеме на полудньову сторону
Карпат на Закарпатя в перціньскій район было в каждову голові намалювана певне
інакше мапа Лемковины На мапах надрукуваных в Украіні Західній кавалец Закарпатской области
а конкретні то части великоберездяньского і Пельшыньского реґіонів замалюваны тым самым культуром
же і Лемковина же і Пряшівщына то єдно ціли Можеме повісти же
то полудньово східній край лемківской земли може чытали сте в даякых авторів
же Лемкы жыют лем на правім західнім березі річкы Уж Але мы
зараз вступиме на Східній Берег Уж Не можу Вам вказати в радию
вшыткы прикметы мешканців того краю але принаймні му будете чути діє іх
моло кус інакше але цілком зрозуміла для нас Вынятком сут лем дакотры
мадяризмы якых єст меньше як в центральнім ци східнім Закарпаті Но ідеме
до міста Перечына а отамаль до села Вороцьово же лежыт близко коло
того містечка В леснітут буде ся областный Закарпатскій Фестіваль Лемківска Ватра До
того села видут разом з нами ріжны ансамблі співакы таничникы не лем
з околиц Перечына але і з інчых рейонів ведут гев танцювальны ансамблі
Зьопа Арабескына Туряньска Долина і інчы тыж і дідочы співаты дут Фольклорный
ансамбль Хустяне з Хуста Лілия Немеш Ольга Прокоп з мукачівского района Вокальный
ансамбль Джерело зо села Гудйово то недалеку Ужгорода а зо самого Ужгорода
іде музичный гурт Гудайцка Тайстра барз близку єст ту словацка граница но
то з за той границі в село Ворцьовы два колективы Михалоцеци цілий
Земплин представлят Соянка чысто словацкій гурт а Русинів зо східнього краю Словациі
представлят Старинчанка зо Снины Лемкыні зо Старинчанкы уж не раз были на
Закарпатскых Лемківскых Ватрах але в селі Воручуву они першый раз Нотабу і
ватры одбывали ся в ріжных місцях перше в селі Заврід кулу Велику
Березного пак през кілько років більше оддаленів од Березного на пілніч ґуры
селі Кострино в Луни тот фестіваль прийшол такой в самы місто Перечын
а тым разом Ворчулу кулю Перечыны Но то вшыткы ыдут до Ворочова
ыдут і представникы Товариства Лемківщына і представникы Перечыньской а тиж і областной
влады зато фестіваль зачол ся пізнійше як заплянувано бо области в тот
дан одбывали ся дуже ріжных подій і треба вшыткы одвідати Спізнил ся
кус і гулувал областной державной адміністрациі Геннадій Москаль але впевне присутны простили
му тоту бо звернул ся до них іх рідном мовом Змій ся
як єс не вродил ся ту то не можеш досконалі гварити так
як місцевы люде Але Геннадій Москай Якій уж другій раз рядит том
областю бодай прагне того хотіл казати же шанує тотых люди і власні
тото барз важне До слова запрошуєт ся голова закарпатской областной державной адміністрациі
Генадій Генадєвич Москаль Слава Ісусу Христу повашні Лемкє ай Лемкєнє щеро поздравлялу
Вас Ай вашы гостей з усой Украіны нашнішньому файному празднику Красно дякую
уж не за бо лиз ся запросите суды і мен виджу уж
туй єштов казати челеді што позерати і прошу в повісти Мож туй
упити погарчы квына вать паленкє закусити таравчыком хліба і заісти маченкє вать
кіселици Як кажут Лемків єжкіселици іде до міл і люби молодицю Щеро
бажаю жебы ваша Лемківска Ватра горила ясно на раді з усім Лемкам
а ім добрым сусідам поправ бойкам верховенцям гуцульом Бо всі мы єдино
родина єдино Украіна І того хто нам ху домыслит нехай нам фраз
свисне Спраздне комас шановна громада Гей гей гей Повідаючы селы Вороцюву выбрали
на місце фестівалю з ріжных причын наприк в причыні рішыли же барз
рідко в Вороцюві одбывают ся якысий свята то фактичні зорґанізували тепер два
в єднім і ден Села і Лемківску Ватру Друга причына Вороцьову ма
добрі місце для фестівалю таку сой людску ци поляну ци поле де
власні пасує робити подібны імпрезы А я іщы додам же з того
місця одкрыват ся причудовый вид на долину Ужа і Гуры Дула уж
навет задля того вартат прити в тоторайскє місце і насолодити ся ним
в полні А зараз вас вітає локальний колектив Солянка з міста Михалівці
Словацкой Республикы А зараз на нашу сцену запрошы то хто они уже
на сцені чекают Зіночкій Це зіночі локальный ансамбль Берегіня клубу села Мирця
великоберезняньского району Керівник Наталия Лешко зустрічайте лем І вірко червено є гея
воя буделичко руня морє а вірко червено є гей а воя буделичко
ліня орє Іванове войме а Я пришол на Берешня Ея моя <unk>o<unk>e
новы друзы зо Словачы вас нидає фольклорны кортив Старичанка місто Сліра мая
а тові вата ва ляма Лепати датя то не раз поправил азбы
фурцік Неце мода Драґому зовеску Хто фактичні орґанізує тот фестів Гей вы
до него мас стосунут Товариство Лемківщыны а на сцену сел выходят його
представникы тиж они все ідут жебы запалити латы Але так на практиці
то Фактичні орґанізували рыхтували вшытко на тотых лемківскых ватрах великоверезняньскій і перельчыньскій
реґіонны неділи культуры то они сцитували запрашали місцевы професийны аматорскы творы ансамблі
співаків рок гурты народных майстрів жолказуют вшелеякы ремесла і мистецтво і провадят
варштаты і так само было і тепер Днеска тота Лемківска Ватра єст
уж областным фестівальом але розуміє ся найшырше представлены ту села докола Перечыны
Но і зато фестіваль ма локальний рах Но і ту уж сут
якысы традициі традицийні як і на попередных фестівалях так запросили і внеска
на свято Зналил нам юж Дубрі Фольклорный ансамбль До села Заічевы же
зули ся Лемківцянка Тым разом Лемківцянка зо села Залічевы вказала на сцені
традицийны кстины Но то просим і вас на тоты кстины видите Хлопы
внесли уж на сцену колиску а за ньом ідут в традицийным народнім
обличі молоды родиче зо свойом матітьком ґівочком о уж занимал нас листіль
жебы гостити сядут гіды баба Гут вуйсті Тож зараз Вашій увазі шановні
друзі обрядову звычаєвыдійство супобутую селі зарічло Христиний выстановка Любові Пекар выконуют Народный
Фольклорно Етноґрафічный Ансамбль Лемківцянка будинку культуры село Заріцю кєрівник Мария Низовец Ану
шыковну плати вшытко буде раз уже дітину не сут і церкви уже
і має же перекрестили ом чого жыт дзвунемо навіків ся на дорогы
голя Но ты шо пришли сте оддай мабі дід ва грефна лекумалі
ває спі назвали Ганька Но там натлюде добрі се народила Ганька та
мы дуже раді Але коле дютяну в зарецю принасут і з церкві
та юйбама мусит поворожыти а торхі дівоцька тай селів ся треба тото
зробити та я Ади мамо приладила на стулі знайдеш ом там покляла
поклялам там хліб бо дютвата треба клясти коли принасут і старкві на
самый перед на хліб А жебы є так люде любили і уважали
як хліб людякі уважают Але я нас ту не лем хліб покляла
Бо то дівочка та я ся поклала знайте і книжку жебы наша
ганька была розумна Та і кладу на книжку але поклалям там і
варіху бо дімочка має быти ґаздыня жебы мала знала єст орету Любрє
бы могла сікуна бы могла ґанду обслужыти Але сєм там і покляла
люди моі зульті І і іглю ай нетку жебы была бы знала
вшывати і всяку жуньску роботу рубіти Тадавут вака матель Тай тот нас
старосла Ойо Явідже вы знаєте ворожыти Преднав не буре знал де бым
не знала муж бо яже баба то я мало бы шознал знаєте
на ліву руку при ояштой черевений пателька бониточку вы єй люде не
урекли тади пуйте медже люди Натя же тота приладила выдумаєте же є
Каєтка нашто літа літетка червена Я бвас добу же поросла велика щестлива
Але знайте по нашых християньскых обычаях Як Лемкы робили і Русины пересяку
гостину люде встали та ся помолили я бы хытіл наші густи збрані
кумы на нашкы знає тюткы а все присутні Або давайте помольця хто
знає Отче наш іже єсина Небесіда святит ся імя твоє да прийде
царстві ту де буде тволя твоя ся та як на небі такы
на земли хліб наш насуштий дожнем низ і оставляно другы наші яко
же мы оставлям дуждыком нашым і не введи на своє скушениє но
і збо Господи помили Господи пыр босли босиль ту маленьку турковицю ганьку
Боросла щастлива здорова выбра на радіст батькам і нам всім на хвалю
Проси гости Боже нашых гостю а всых присутніх на нашым торжестві Броси
гости Боже трапесу туту як нас поставили молоденькі батькі воєм я отця
і сылай ся того духами воєд Но прушену де молодий нянько ну
наривайте наривайте шыгостя мати малів Наривайте доривайті Сіловицьов Зоричів і знайдут хоц
люків народиль з єй зустали Совы з нашохі Зіла з Машой а
нас не пусти Шавы з нашой ішовы з нашой і голосне усти
нашо ходит коло нього кумой коло нього хыль коло нього було бой
ку мале ти бай ку малем Весело на будну красныма дак ідму
красно мам каспіва не буде Вільму трамам та ідмут красно маспівати Йойде
бым не заспівала о лем же не будут тимі чорний ворот віпу
кури муся миле пево чорний воро віри муйта милий Пево Я то
не вірила жебы любос пошто годи я то не одвірила же мульфо
там поді виміла єде годит іди же выднат то сумну тоня падіже
вытне сумну тоня паді шагой на лем паку не блеса Шум ну
ну ну ну ну ся гой на лем таку Не блесла Ану
ану сухкач кєшота мі сідайте видзі полькі слайт ведликі а шла ся
бы та давати Ану Ого голубків та в заречы знайте перебачте од
губку дарованя маму поза гульку зарече доруд тябы цяґвы дары талента треба
годуванты мамо Дайте таймнійшы з лапа тала кажена Та зберо же три
тыжні дайте одпинци тали ся лемі є якоіс євро єй ся і
не відют євр чез высолока на подорожне тристиляк найбуде щастливый і міли
тот подарунок а гадці купите пудуму залучнішкізолоті пружы Дорогі гості кумоншкє дуже
Вам красно дякуєме же пшен нас рзети рады Народже нашыханці най вас
бо благословет сто раз то рету вшыткєм Вам на многая і благая
ле Модарі мета розпівали же тми дітину роздвіл Муж єй заколисати Гайці
мені гайці неєдо мам ці ґушла мамка поле А ты збі толе
бушля мамка воле тпи малы соколе цюцькій мені цюцькі дрятало смірлудзкій звязаль
о смі обі Дайти боже добрі Звязаль о смі обій Дайти боже
добрі Путни мені удни велика урока гарненька дівоцька маленька велика гарненька дівоцько
маленько дпала Пшони Та выпы ту співали до рана єст і пити
єшо знайте в Уручыві дуже фаняту рудичовом пуруцю знайте але яцю же
о року віцюркы прудят Я бы хотіл сме з жонами пужытам там
порані хлопы а ж оно не паскунів у ракові А уж они
давайте та пуйдеме до року Та цякайте а чекайте ідите іде де
але я не мусі вас ґризницю од пустыма руками бо в дзреці
николи ідут люде з гостера та ся імі дарут і пляшку яй
закуску Но тай паленькы на мали подайте на дорогу а не былавку
муты а бы а не былавку мого спи была урятяна як унепана
як удвіне свого на ой не увас му то добра гори буде
неє пити автопоне дігілька гети буде неє пити автофоне дігілька ге гей
наврато Но і такє то жытя Родят ся діти роснут выростают А
кымо не сут Ци сут Лемкамы За кого назают себе місцевы люде
ци зо Лемків Нераз на фестівалі давала ім людям тоту звіданя але
не звучали єднозначны одповіди Може Сме Лемками як гвориме все тото слово
Лем не барз певно одповідали єдны Мы не Лемкы мы ся кличеме
Лемкы гварили мі другы Но мы жыєме ту діда предіда мы підтримуєме
тоты нашы давны традициі першы не Гварили нам же мы Лемкы Но
як тепер нам так гварят та може мы і Лемкы одкаль знаме
Так повіли мі третє А правдом єст же слово лемківскій ту здавна
не звучало а і такой самоназвы Лемкы ту не было Але і
мешканцы Низкого Бескіду тыж не называли себе них до Лемками повідали о
собі яко о Русинах Слово Лемку як тот блодак шмарили ім през
пліт сусіды і оно приліпило ся причепило ся і так го не
оддарли доднес З тотым словом словом Лемкы на плейцях влушли му і
предідуве і дідове в науку в літературу в шырокє жытя Але кус
смы заґадали ся то вертаме до дітий Нашы діточкы Кузьюж выросли і
хутят ся бавити зато орґанізаторы прирыхтували традицийны дітучы забавы В листиві і
тото барз символічне з того і зачал ся <unk> липця тот фестіваль
Директор Русиньского Дому Культуры Тетяна Кричку яка як мі повіла выросла власні
ту в селі Вруцюву бавили ся з дітьми в забавы в якый
ся бавили іщы іх діды і бабы а певне тыж предіды і
прабабы Лем дивне же при тім горила не по свому не по
выройцівскы Може не вшыткы слухачы розуміют в тім справа особливо тоты же
жыют може деси там на пілночы ци на заході Польщы а може
в Америці То повім же на Закарпатю грамотно по украіньскы то я
вам повім яку Украінка бесідуют хыбы учытеле выкладаче ріжны професоры ну і
інчы люде сам фах якых зобовязує добрі знати державну муву А вшыткы
решта хоц може они і певны же добрі гварят по украіньскы але
так не єст не украіньска інтонация наголосы лексика а окрем того дуже
мадяризмів і іщы більше русизмів Русизмів чого си мают ту барз барз
дуже І така то іх украіньска мула ліпше было бы не ганьбити
ся і бесідувати по свому Але што ту порадишы Лешы шыдко Так
Рубіт ухтайте ме з вами з початку познайомимо сте Мирослава а мне
звати Пане добре і давайте ме зараз слухати так просто зараз пограєме
ся о найпростійшу Найстарійшу гру яку вы всі граєте ся і доси
Найте його не называйте Гімец Хто знає грати гімец Та тепер слухайте
Мирославу уважно Так я цітаю ліцілку І хто остані той і ловит
якы слухе В той дід верба над потоком похы лила боком ликаємо
так моли Ідут ся типерловець Іваночка Іваночка льови ловеку гой ох тепер
ловеч хто як Лем Шыденько Шырей лове Ар так ловеку гой лове
лове рудку Ювела Як дбате Яни Торай ловекого Алькают од тепер Же
лем то кого хочеш О тат сто сто Ну со Граєте таку
гру і досі Правда А це стара лемківска гра У ней сі
грали наші предкы што вызнали Просим вас по місцях тепер ставате так
Сподобали сам Ану кажіт ним сподобало си будеме ся іщы грати Пак
давайте для наступной грим потук Хто знає што такє потук Тото хшо
такы діркы што такоє потук хто знає Подідсьок молодці та для цій
гры нам потрібні дівоці і хлопця команда Хлопціків і дівцяток але такі
знайте трошкы старші діті ходят уже в школу Давайте сюди пятеро пятеро
хлопчыків і пятеро дівцяток дівцінка молодец Оце потіцьок через нього треба всім
перескакувати і кожен раз він буде ставати все шыршым і шыршым о
так оддивіт ся з початку наприклад дірсятка всі перестрибнуть а потім хлопці
Для того сю пы зрозуміли показує Мирослава перестрибуйме Раз і пішли о
такот перестрибнули і пішли сюди знову ставати на своє місце Зрозуміли Так
давайка два Але не так через одну ножку а дві дві ножкы
сєраз трай писінка сєраз дві ножкы Молоде цідиці молоде цідиці а тепер
стоімо ємо цього тверды рак ци два Дівцят справили ся хлопці пішли
пішли при цевым молоці молоді Так Молодці На місце Потук наш стає
трошкы шыршым дос як попадал стал більшым трошкы Качемо Молодец Молодец Оптепер
по правилах молодец Молодец Хопт Нетіжу томума выкат молоды опаємо Всє попадал
досіп попадам місяц досіп наш подучоку же слав щє більше тішли дівця
А мы підтримуєме діток іх підтримуємо філ лад лад Но як властит
то дуже легкє заданя Врослава Лодива треба узгляднювати Деперта увагу увага Підходимо
і трыбає добре не до двонуйте підходиме трыбайме Проблемовы од пригнули Ну
майже прий молодец Молодец вельо в передзимкы качет дівчат давайте хлопці молодці
Та уж ти так дума же творцыма сут переможут Бо дівця одстачут
розинкє в гору а хлопці Далеко Та от якє Юнас потіцьоктає і
самі правила підходимо і прибаймо робити дітятка По забовах зачал ся невеликій
концерт де выступили лем діти уж путім зачал ся як бы повісти
Дорослий фестіваль не ясно іч брали участ і дітиска але частійше выходили
на сцену друзы Но тоты найважнійшы представникы тото нацяльство запалили першу ватру
ватер было дві єдна на печаток друга на конец Чом так Ну
думам же зато же тота перше барз скоро згоріла Ту было лем
якєси огняне шул чул на пару минут нихто не сідил долго при
огниску як то давно нихто не пильнувал огня не докладал дырва але
так Фух і згоріло І конец Але перед што буду оповідати про
угын Выдмеле на концерт Стара теж наша лемківска гра Едєє грим нам
теж потрібно <unk> дівцят і пят хлопців але треба трошкы старшы Нє
тіхто жеблу уже не грают Це стара лемківска гра яка называє ся
фіґа Хто знає што є фіґа Дуля правильно отця фіґа Мы єй
кладемо отак сюди Беремо кожен бере отаку от Палицку біґарит як мі
підказуют і што треба робити Зодкой Віцині треба єй о так од
штоб вона завалила ся Зрозуміли Але так што ідіт трошкы далі влучыт
це дуже небезпечно о так раз Чы пона хотя трошкы похылила ся
Розумієте хлопці дівчата Розуміли Мале бет Євко Стеферко Рузіны мало бе похыляны
статы Пригат моє ГреІ Три три усе стосит Зазначає што у нас
Ні ці я Але всі приходимо за подарункоми Мы з вами тепер
вас усіх научым одну стару таку гру це была музична гра яка
называла си віноцьок і нам о цьому допоможут дівцятка і з ансамблю
Танцю зорянка прошу дівчатка беріт до танцю всіх діток Берід до танцю
Хто перший не забывайте што буде закручувати Може тайти всі і дівцятка
і хлопці і дійте ді хоте потанцювати трошкы чому немає ничого абсолютно
складного де так всі стає мо так заводит чекайте заводіт тут заводят
тут Хоця дівчы перша тумусі Давайте за ручку за ручку за руцьку
Слухаймо уважно і учымо намагайме ся вціти слова тому што там є
такі даякі слова гарні така пісинка красива Ну ся дівцятка може бы
почынати ся не всі побудували ся будуємо ся всі будуєме ся давайте
руцькє руцькє од молиці все Оста дідкы колис грали ся дівця тонька
я і тимагай то цього дрімо цо дивы А лунашом так мало
плітого оцьо ми собі зорім овенкы віч А лунашу дімоцьку так мало
плітого оцьо Зато ме товди єме новенькій вімоцьо А мамы з татами
не лише фотоґрафуют ай хлапают твоім дідкам Давате давайте давайте дьотоньда ядима
дятия і три дотьок нашому скут на оцьо на тобі были є
моленькы ві видут ґу так мало під оцьо зато мы то обізванього
оцьона сут ґу так мало підсо обізвыме новенькы одбачте якій гарний віночык
і вашых діток дорогі друзі бачте якы красерів на стрітичкє ростут Лемківскій
парадні кліточкє А тепер зупинили ся і всі собі похлапали углапале а
такій молодок Дякуй мо дівцяты Ансандры Танцизеранта ма Коли мала тита то
лемку пака Анто Антопа Атратови Атра теля мая буде має Але не
пара па Ну і на тім ништо буде перерва но другу част
фестівалю другу передачу запрошую Вас за тыжден Тай ма потребриця добриця Яку
люде та гымна за ґімна і жыву води Оде мурос на селю
родин родин і заву водил Один розвертену оден родин лета барва Де
думати думати ну розвертену родины а я бідна не землю веце люди
мородиво родиво інґарита кєрнита Село Ворыцьову коло Перечена же лежыт на березі
річкы Уж запровадила вас Анна Кырпан Оставайте здоровы до стрічы за тыжден