70% #2018 - 70% #280 Єва Груба (з д. Лазорчык) з Тылявы (2 част)
Еп. 2018

70% #2018 - 70% #280 Єва Груба (з д. Лазорчык) з Тылявы (2 част)

•

Опис епізоду

Odcinek to rozmowa Anny Kyrpan z Ewą Grubą z domu Lazorczyk z Tylawy, w której bohaterka opowiada o historii swojej rodziny. Pojawiają się wątki schizm y tylawskiej, wojennych przesiedleń do Radzieckiej Ukrainy oraz późniejszych losów rodziny po opuszczeniu rodzinnej wsi.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Витам вас моі наймилейшы при мікрофоні Анна Кырпан Доколи так си і
думам Цікаве в якій мірі я сама ряджю тотым потоком інформациі якій
плыне до вас ту в проґрамі <unk> процент В якій мірі я
мам вплыв на выбір респондента выбір темы і спосіб выкладу А в
якій мірі принимам вшыткы несподіванкы вшыткы подарункы дулі тото што мі дане
тото што єст Тото о чім мі оповідают Трудно мі повісти кілько
процент ту власні од ня залежыт Може піл піл Доколи добрі знам
до кого іду знам о чім будеме бесідувати і менше більше можу
спроґнозувати якє з того выйде інтервю Але барз часто єст інакше Не
знам чловека до якого пляную прити Не знам наперед і того што
може выйти з нашой бесіды Но ясне же то єст елемент ризыку
але зато оно і цікаве Єст нараз і так же одставлю м
звіданя якє прирыхтувала м наперед бо мій гізд оповідат дашто інче о
цім не зналам але оно тыж барз цікаве Зато часто одходжю той
традицийной схемы звіданя одповід звіданя одповід і даю просто оповідати моім респондентам
тото што хтіли бы мі повісти І доколи то єст найліпша практика
Гнеска зас у нас в густях Єла груба з дому Лазорчік же
походит з тилявы З ньом вышло власні так же не вартало строго
давати звіданя бо пані Єва і так одраз переходила на другій предмет
бесіды а пак на третій на четвертий Но бо чуле ся цілком
свобідні а не яко в якійсій запертой студиі в радию Але тото
нич не шкодило бо бесіда вышла ненудна і покус о вшыткым Бесідували
сме кус і о так званій тилівскій Схєзмі тилівска Схєзма Схєзма ци
Тылівскій Схизм то был перехід громады села на православіє Тото ся стало
в листопаді <unk> рока спровокувал конфлікт Грекокатолицкій священник якій можна просто повісти
но мал таку натуру же провокувал конфлікты Окрем того коротко споминали сме
о фронті і о выселіню в Радяньскій Союз пані Єва оповідат же
іх родину переселяли в лютім <unk> рока Мій кус ся вірит і
кус ся не вірит бы мій тато в село повідал же Перша
рата выселеных тылівців выіхала в грудню <unk> рока по друга рата высцены
в <unk> році Выселенці Стилявы приіхали на полудньову Украіну на стацию Людмилівка
Миколеєвской области і юж одтамаль Лемків розвозили по селах докола в Кіроградской
і Миколаєвской областях Родина Лазорчыків трафила до села Софіівка в Кіровоградской области
одтамаль як лем могли втікали пак на захід Думали же може даяк
ся даст вернути домів але не дали ся Лишыли ся жыти в
Тернопільской области В родині Лазорчыків было шестеро дівок Найстарша Параска оддала ся
іщы в дома в Тыляві і приіхала в родяньску Украіну окремом родином
то про Параску а молодшы глядали своій дулі уж ту в ряньскій
Украіні Родиче рекомендували глядати на реченых медже своіма бо іщы мали таку
і надію вернути домів Три дівкы як і найстарша оддали ся за
хлопців стильови Єдна за Лемка з Короликы і лем єдна вкінце вышла
заміж за переселенця од Ярослава Євалозурчык як уж было повіджено выдала ся
за Андрия Грубого тиж стилявы Замешкали в кузівскым реґіоні же на захід
од Тырнопуля гев до села Віктурівка я і приіхала і пришла єм
іх хыжю Днеска пані єла мешкат з родином старшого сына Михала но
а тепер не буду юж ниці оповідати а просто запрашым слухати нашу
бесіду То Ваша хыжа стояла там в Ліґниці Нижнім Яйны ціла ся
на синаль Як дело ся на цінало то віддайовы ся націнало як
дорога на дайору то были коло дорогы нижніх онес тота хыжа было
коло другы як на дальову Нє наша хыжа была дальшы кінці Як
раз чуйти як дорога була то же ту до звіриньского троха доходило
така то на дорозі то поля була велика высока то же стара
то поля лем высока була і була стежка што самы коло хадні
хто не о равну сіна були знайти травы што як літо пришло
всє тоты травы природне є вам кажу ся так пахнут то дуже
такє вшє здорове было То тоты травы і стежка була відпізняло кінця
через тоты травы аж до Антос на дорогу на ту цисарку што
ти ішла на словацкы а мы так низом шылинь што было до
самой дорогой рікы до рікы е та днеси до пан до рікы
Маже нале думали сме таку загороду обгородили што від рікы но было
пят метрів ґмо навет дуже добры бо мама тамну сет ярінсы ся
садили Там ся барабуль скур ся скільчыли жебы скор ся посадили я
вывідали барабуль бадуркы Ци вы такє памятате як молоды дівкы парібкы як
бы там товаришували сходили ся ци было такє покулесы давно то были
такы віцюркы де пряли де Іщы може дашто такє робили подібне цви
іщы такє зостали ци ніты Та знаєш о віціркы були што ся
сходили дівчат хлоп шыділи хлопці і дівчата пряли а хлопці тамтовы або
карты грали або шол але была така схацка буля Так тото памятаю
троха але я там так не бывала шбы єдам з нима бывала
жебы я шыстюла што там гворят або шол то я такого знайте
бы то єше ся маля была ся в тых років не мали
Але ту выісти были малы но такы а вашы наприклад старшы сестры
Тодес Ходили на якысиви ціркы ци цита старша ся старше ся відала
Ци в тоты часы уж такого не было ня хыта ходила ся
Ганя ходіла Сестра же старше ся відала та вже ниґде не ходили
мале чловіка лем Але же той воєнны часту же і тых віцірок
нах не было знаюшо вден десь так выпряли в дені шона по
сусідскы пряля але колись в зимі хлопів мусіны все ся взували Як
літом так зиму они боси не ходили а хто зна так жінкы
што з боси і в зимі якы шкрабакы взяла на ногы а
пришла до хаты тото Скынула і боса пряло в хаті То памятай
же Ганя по сусідскы пішла прясти як разу гляла то вона в
Усіличка восла через втіхлит через ту річку через пану аж аж до
тых хашы там хаты выказалам трібуло пришли до єдной хаты то же
ніколи не было бы втікали бы знали же обляла бо ся хтось
дал знати знайти Но то досит што там насы якы зутя якы
деревянкы были жото смоды деревями были бы не было за Німців такого
взутя І так пішли до ліса але брати ся не было што
то якусь вогонь там наклали так ґнуцювали то добре же якой хоровы
не набрали а потім на друг день о такє было бы не
думань Тато і за Німци люде ся муціли і фронт ся муціли
Нєс нашы переселиці низ знали добро Нашы тилівці Та і всі люде
в ці Лемків ся Лемківщыны Ні не всядинь было єднако бо ходжу
по людях і знам же єболота не было франкы не было і
вшытко ниче ани не погуріло ани не знищыло Со то было цалком
інакше І і ту Але быште казали же смеречнім бы ту такє
село было трошке што не было там ні доріг такых а там
скорійше фронт проходил якый як в нас Є власні фронт знищыл цілы
смереч видишні село было близче што і такы села были знищє м
Евы ті Поляны што долина смерти на тотам фронт сто явістуял не
они были доцілидна тим івця гыло та найбороны якый той фронт был
та то страшне было на Лемщы Што люде зознали в лісах і
те Бога І голодній холодній не машого І мы вріхали то нас
дідами называли Чыды А як же тим си А чом Ніжды Лемкы
ні знимают ні зни знают Так да як Но добре не мают
то не мают Але не знают чом Но аж вшы не знали
же війна была же згорі Люк бо так ся як Лемку ся
завісило же не выше добрі нишол місцевый брав Лемці Лемці у того
то страшне ті стары мы Владицінів там а сім сут номерів Лусиі
Церква была там дуже культурне силу До церкви ся молоді шходила тому
молоді і ріжници не робили а то они ріжницмы молоді не робили
міс собой одно батькы бод батькы протів были Шы Лемці ху сын
не брян дучку Лемко брал то добре мушов сын місцевой Лемці ху
не был здавали ся женити Вказали же Лемкы нічого не знают же
Лемкы дурны повиділи же Лемкы бідны ні хадны мают ні нічого Но
як фронт ся знищыл я не знаю ці всюда посіте ах так
было в назят то шо в нас буду то я тото угм
най тиш о так шолізницю велику робили Аго батькы робили му люди
не робили мі з собою забавы справляли в клюбах і так што
мы і з місцевы май самой здружыли сме хто хтіл як оно
підходило Але але так новны люде якысь такы Неродинны Уни такы тату
на Галиціні шло не так того такого уряду такых тых не мали
жбы єдно друго любіти так но такы люде такы так вроджены так
выхованы Видите ту Полякы були они ся з Поряками били а в
нас Лемкы николи з Поряками ся не били навет дружыли з Поряками
Нас того николи не було Вы штоси хтіли мі повісти як я
зачала бесідувати про перехід на православія вы штоси хтіли мі повісти а
я Вас перебило ци яхто за то церкву хтіли вам сказати Еы
мышо чули же церква згоріла А вы думали же цертя згоріла о
я глиділи а вим то ан Як же прочытала о книжці То
налет я тому свято выказала же кажуєте мы нас так каже то
свящаникы того наробили а найбільше геренцяк може вы того не знайте Геренцяк
в Тыльові він был в Америці а під Пілів был Мускувскій розумі
Але геренцьок як Молнано Геренцяк видите його сын был Штефан Носина єдного
мали Бо то памятаю той геренцяк то він з того руку шуятой
той Стефан до геренцяка То наледи як бы ся де му ся
так стрінули што звін так ся залисял думени знайти А я шусм
скалета тише смеркадник не хлопец шоты вкаже ся за ліст Што ж
такє я єм сказану а фоні його мама дуже хтіла жебы він
ся зо мну женил розуміл а він каже нія мі такє сказала
я і не хоцю ха ай потім ся же нес Адам ця
кулую Але я тамтого ани не думала за ним Йому хотіл з
усім в другім селі жыли мимо <unk> кілометрів віды Анґали ся жыли
То його тато што ы штоси там діял пройді яділа в до
православія Він тото і люди підбурювал а си священникы помогли то він
тото підур Той як бы його ініциятива была жады жебы на Парославія
переходити бы то Рускє Були православні і так його підвернул з том
думком з Америкы ци як што выкта з Америк в Америці на
заробітах і хті більжыл мускувскым якыс куляів тых мал такырі памарі акта
Як пришол з Америкы уж і тото началь знайте начальтых православ ну
але ту была грекокатолицка церков і знайте люде не хотіли переходити авітяка
За брудьба была бы а я хочу знати выдар што він был
до того присіл А хто мі розказувал та уряку яку Ваша задамцякум
была віддана І но і тот геренчык то вы повіли же той
він як бы люди Такы айтіру арітувал жебы же ліпше буде як
буду Я православнлях так же то буде добре бо то Русия з
них а знайте Кыйці багато за Русию буде бы то як была
авслійска війна то Росияне дуже помагали осіхати погоріли людей дуже будували они
думали а то за николи за того Микышкы того царя І они
все думали же в Русиі техає так добро так як коли було
уж знайте ту в нас в ті люби під творскым футпільом жыли
так само хоц было дітина ся хтіла вціти хоц было ся вивціля
ниґде роботы не дали сподарку мали те все на господарстві робили Нашы
люде всі розумны ся родили але шле знаня такого не мали бо
уж ся не вціли бо надавала посятковы школы Я сім кляскінціли Аж
потім ту ціню кінця я потім єм кінцяла бухгалтерскы куса наш <unk>
місяців такше а матам математику я дуже добре будуже доври ся всіля
Ето я всюда могла робити най там на роботі козі треба математику
было знатрункы Бо так Я спочатку віку сом робила шом бурям міряла
як тот трактористы вырали а потім єм огорюся приймала і огорюсі выдавала
тракторийна Не на машыни бензіну примала суяну а потім ім <unk> років
до кінця своі пясі робила в куму кумірником Шызерном приймали Я так
легшу робу думал Але відповідню што треба было голово робити Видите то
же тото тильово перешло на православі дало прикы другы села одраз зачали
переходити такто барз пошыред карже як што то Бог карає ся на
другій ру переходит до людей може єй карав зато али Але може
єй люди не винувати в тым були Але той геренцяк то навет
Таволя кулякува што задамцяком ту мінавет казала бона то же в Харкові
жыла з тым своім чловіком аж потім до Івано Франківска приіхала То
она все ту до мене як до сестры єхала то се до
мене ступіла то казала так шы геренцяк там в Харкові бы тым
буці діжурил худобу Зуміте і таго бык побил Шупумир Найти ся де
зінял той бык то ся казали же го Богдах скарал бы він
на тото тым гад і гады як называли агітатором до той православной
віри то ся так люди казали Ну але вы повіли же люде
тягнули ся до Русиі Бо думали може же они все думали што
так як колись буду знайте як завдрі было же то в Русиі
там дужы довем якм же пересельня было як хаты нашы погоріли бы
наша хата зоріла Но молота сестрыни згоріла тому були но там пят
родин а они всього мали віком на тыной то мы на горі
што в зимі спали бо аж в лютому і пришло так само
делеґация же кому хаты погоріли хто хоче най ся пише На Кыролоградску
областя там кажы німецкы кулоні брехали розуміти на німецкы кулоні і там
каже ся поселите безім жебы сте ту ся не муціли тілько родин
А на літу си приідете будете ся будували Дотлю дотільовы така енсы
Ґонили Так си данили То коли ту они пришли то як одрот
в фрунті ци Явы як фронт до Отилювы пришол <unk> о <unk>
<unk> році по фронті знайте як як же пришли же Німці втікли
же зо села пішли а вони пришли І так само чуйте і
они так одраз і тато вже ся записал бы вкажено де тілько
родин Мы на горістві моі зємну і та знайте якє то было
жытя <unk> родин А ти тай якым місяци тоты аґітаторы ходили коло
то в лютому В лютым <unk> році будьма <unk> выселіня такы примусове
были А то і свій ти тайшли Пришли і найпер пішли до
тотых люди люди же погоріхы же погоріли жебы жебы силша тым ця
сово каже там каже готовы єхати а хочете ся можете зусів залишыти
а як хочете на літо ся повернети Тай думают іщы все думали
же там добре же такє же то знайте і но і так
послухали і ті шохарни мали і так переселили ся І руска делеґация
ходила іх ходили і іщы дале так шо переселя робити другых Юдозів
сумо і мама з єдным солдатом уряд рускым каже так Слухайте скажітнам
ном хотят нас выселите же там якы з хаты же тамтоє і
як там жыют люде а він каже та я вам того не
можу сказати бо як бы то ся вынесло то мене бы засудили
Но як шо выж в секреті будете Докаже є вам скаж там
каже ниякы хатнима но каже кольгосп кольгоста кышу господаркы своі мати не
будете І треба ся ім підціняти Каже бригадір де ходил ся коло
хаты попід хату і крик на роботу кличе А мій тато того
не розуміл каже та певно такых лінивых кличеш они хотят на роботу
іти розуміти Мі тато так думаме а мала му ту ся розказати
тато І каже я бы вам не радил каже там добра ниякого
нима заробіткы дуже поганы то колгос Но на тільку же знайте же
тот сы сказали же то ну через зєму будемо а на літо
ся вернеме То потім так буду знайте што як бригаді рішу тата
на роботу кликати я все дід на роботу а мама кажут а
то же лінили ся отякли ся на роботу Го го завже лінивы
кличут на роботу А я ся ну мала <unk> руків неполнолітня І
яснайте мене не зоставили до роботы Але так початкова шкула была в
вітязів з <unk> кілометры то я початкову шкулю в Тільові кінсіла а
до бывшых хляз то аж было бы бринец ся называло містечку Районбу
Но там было <unk> кілометрів Пішкы не підете а там штоб жыти
квартиру то не було зашо те я ся не вціла то є
старшу сестру Ганю не ствун то та старше єй перше же была
піддана друга шыдівку вбула і мы Язнюси на роботу ходили Але в
неділю думаю не піду та і мене нихто не зоставит Деві ся
што в бригадіря іде та Яна а там пєцу такы были знайти
Там кухні зосім не было на сході штоб на кухні варити нух
пєсу варили То то же б господи што то неякє жытя было
І сулму впалили і чуйте є на пєц вышля а муі старшый
сын Сыном Малпя Дручків што то старша сестра ся відала Як раз
він сестра мала другє помішканя што жыла але той племіник назбубы приходил
гей він приходит іде до мам де єва де єла а той
малий дузє ся называл і каже но на пяс Тай той бригадір
пришол Як тобі нестидно ти ся аж на піску сховала А я
кажу вам і чома єстидно будути А я шохрала шось Я ся
не полну літня Я каждый ден на роботу ходжу а неділю хочу
віддыхнути Так одразу ся поставила до ню І кажду мене не сыдайте
бо не майте за шу І не пішлям не послухала мужы А
вы повім ні же памятате того священникови же выпамятате того я священника
не памятаюм єдного Іваська не памятаю є не памятате іваных веснів Віл
<unk> мая <unk> імени Христів Знай же маме казали же ксьондзівацько не
христил м а курдили курдили потім ксондз пришол православний Але він чуйте
так само в тільові троха о той Ґудих такый суд заполніс самі
был знайти а мал свою компанію знайти І так памятаю што той
Курдилик всє наказаню розказувал як ту в Русиі є яка біда якы
колгоспы а они комуністы за Русию були знайти і так што знайти
потім того курдили катак так такы і комуністы з Біли шу він
і скоро помер Комуністы были того священника Там мшы Навет на тім
я того не знала і на тім цвинтар він поховали там В
Тилюві Та і мали там жінка В якым тороці могло быти ме
та жінку він мал мал діти і так там жеві там го
похороніла жінка а потім не знайде жінка а потім вийте буковалевскій ковалівскій
ся писал <unk> Він такый файной правил до ся Н Але потім
як же фронт пришол де він выіхал а потім пришол старший вже
чуло іх был монахом был то так памятаєш він навет такых діти
як я мала пятнадцет руків хлопців дівчат то він бравшы нас вцілы
церковны пісні то ся так нас духовніст вціл Бы так А в
фурсі то было так як я до школы ходила дві годины се
выло на тыжден реліґіі середу іх пятниців шол священник реліґіівців і то
вціл так акураты што ті діти так розуміли што треба в Божым
жыти єдной батькы та выховали і багато від священників То так памятаю
же мне не хотіли никє погане слово сказати хоц від старых што
сме чули Знайте то мы того не повторяли бы то великый гріх
так нас ксьондзили а тоше памятаю што на Вісіля Боже Борониже видіти
на вісілью або на якій забаві были Як был на весілю правда
же стары не передавали но самы діти передавали учты учытелям Знайд так
само памятає на себе то дівчыль байкурців Украінец Был він з Яблюниці
Федоро Кобуто тоже він был від Віт Крениці але він мене не
вцінул в мени в ців байку а він быше хлопцьом здає ся
інчени жонатий А я так ся дуже добрі вціляла а знайте вцітелі
діти шы ся всю дуже добрі цінят знайте і люблят І я
знайте пішля на вісіля по родині Як то дето віз я гладкого
ся знаю же называло то была родина гладкого навет коли шкоду не
де была та хата Я пішла на то війсіля як якыс діти
виділи і вцітилю і сказали І я пришла і той вшытель мі
каже ты була на вісілю Я кажу вам хто казал так і
так ношо буду ся відперали А як ся як знал вчытель же
выты на вісілю була то таку кару завдали Зошын не знаю мал
ци двадцет карток зошын мал ци і ты вже забула Шы треба
было цілий зошыт свитати шкільным дітям на вісілья не можна ходити Шкільным
дітям на вісілья не можна буде тра цілий жолы ци цілий зошы
списати І той пришол такы што блі діти не чули і каж
знайшу дитину міні так шкода бо ти ся на ціликла з найліпше
тіш але кару ті мушу дати бо шы діти скажут Я тот
той зож допамятаю чы я той зошы ся списала о така така
дисципліна была І то правда вы не думайте бы на весіллю всілякы
словос не могли чути то дуже было то для дітей добрі В
якым віці уж мож было ходити на весілю Ну та як певно
та дія то так до кінця было Докы школа была докыти як
аж утлівців были в тім селі Докы выселіня не буду А не
выповіли же священникціл діти І вычыслили мі кілько рощенників і повіджте мі
на выстанку уже як той ага ся як монаха не було Масік
пришол а він якымжно буфетів в буфеті якым был шо буфеті дес
продавал Якы там горілкы так а він за Німця ани ся не
вцілил но ся ксьондзом стал Я не зрозуміло махік был буфетчык Так
та він ниякых сьонз не был на Німців ксьондзом прийшол до нас
Ксондзом пришол а парафія была терстяна і тыльова та гіпарафіі То цуйте
так памятаюшом Мойой мамы мойой мамы вуйко рідний дяком робу Він ся
суд я писал то ви Авасі в незнаваній там до той служы
Божой ніч о но той му ся той вуйко підказувал має чытати
все етой Масік як же пішол за Німців по тім же Німців
же війна то потім монахто і пришол такий што нас всіл тую
ріліґію такшо і пісні нас всіл і все нас всіл А як
же до школы не ходила бы же м ся Рокы кінціли знайти
Але по якому они бесідували тоты священникы же тоты до Вас приходили
яка были іх молобони не знатя одкаль приходили зато яка іх была
нацийональніст дікує кому они по якому они з вами бесідували Вони бесідували
вити я вже си скажу ці по лемскы ци по украіньскы но
по рускы не говорили і по польскы не говорили а вити я
вже то не скажу бо знаюш вид наже акцент польскій был той
наголос Но якы за Німців пришли учытелі патроник Том вчытельом был і
жінка была його то же вчытельку то він мене в ціл остатній
рік то він так в цілпу украіньскый што навет на кождил словом
шляс давати то таку куму ставил му рішыл знати як выговорюват но
памятаю О тот патроник то він одколь тры а я не знаю
Я вам тото не скажу Нич певно з Украіны бы я не
знай мы такый был За Німців был патроник а лака Лапакувна то
в на мене в ціла тошы за Пульсі накта лапіку Лапікувна то
ана потім тот Зындрановы пішла єй забрали А так памятаю што она
дужы красіла была А такє волуся мала шем такого вулуся не виділа
долгу што она мала докулін вулуся Розумійте косу то таку таку ну
она косы знайте так заплітала шу цілу голову вымотала тыма косами раз
я до ней пришла Я тоже добре ся оцілял на мене дуже
любіла То што я і принесла што ж мі казала купити ці
шо виділ м як то волося розчісала тот волозя гет булаж по
кулі Ні ні до нейкас Прицкій Фамілия Поляк єздил на мотоциклю ся
до неі а діти такы старшы же хлопці ти дівчата того не
робили І на таблицю ся післа ЛАсприскій а вона як виділа і
хтіла знати хто казала лем нихто не підказува на кого бо было
біля бурці тілі біле діти то так тото памятаю А потім байко
минул цілже Останні рокы коли она пішла до Зынтернова што звы з
нашого села вышла Не знают же ці порядкы були чы єй дале
до циндранул То байком ціл останній рік Не выстаній но потім пой
тре якій тот байку был Володя знай же ся называл ново він
по украіньскы гори новиці знаючы по лемківскых горів я в жыті тото
низка А вже так было знаєш што як Як сме тако якы
вщытель пришол бы одразу вставали сказали Слава Ісусу Кристу і сме оцінат
бо родици діво говорили пацір з ним си говоріли молитвы а потім
наостанку же так мали іже Німці прийти то же так та Пулься
як той ся Пільсюцкій был то він дуже так люди ся цінил
лемків а той сміглий то він сильно шо вшы на польскє перешло
То тото так памятаю шо же всітелі дуже хтіли жебы му навет
молитвы польскы говорили але мы ся завзяли і мы не говорили Так
што Як было єдна дитина то было може што з ю зрубіли
але мы цілий хляс як выставали по украіньскы збем а та ся
сварила Але то лемкіньскы але може по церковну здояну по церковнословяньскы по
лемківскы То татаяк в церкви говорів мну а она хтіла жебы по
польскы говорити так то было Жбы знати же тота школа стоіт там
на тамтым самым місци єст то файна будала чат ся діти Яни
одбудували там корпус Но Нову школу добудували до старой але стара єст
што тамтодіше за мене тота школа была тоже велика Што навет заду
якыс квартирышы вчітелі мешкали жы і помешканя дали близко церкви той цекокатолицкой
так але вам до школы было кус дальше вам но трошка дальше
треба было іти нота зні то было та як на ґлубівці На
ґубівці было та шкула на ліґівці Бо ґубівка близше была лідівка на
дні якы тото кулку не показуют што то было таке доповерхува што
там дуже файно было там там великый такый залш на танці был
што навет скорше як шы не было церкви православной то там навет
і правили потім то навіт тоді не буду тых танців Шыза Лиш
же зас на цервку о такє тото буд але Я першый раз
од вас тепер чула же священника того били і забили же комуністы
я першый раз тото чула як так тото я того не знала
я тото памятаю Для тых же Не слухал нас од самого початку
підповім же уж другій раз пішли сме до села Вікторівка же недалеко
селистя Козола в Тернопільской области і барз щыро ня приняли в ордині
грубых пан Михал Грубий директор кузівской гімназиі барз приязні зо мном побесідувал
і познакомил зо свойом мамом а пані Єла Груба з дому Лазорчік
была барз рада з такой візиты Хоц і кус несподіваний она мі
тыж зробила несподіванку повіла же єст мойом татом Хоц і кус дальшым
але такой тетом был трою рідном сестром мого тата а єй сынове
Михал і Василь на жаль третього брата Ладка Южниі ту так выходит
мій четверорідны братя братяв четвертых То было барз приємні найти нову родину
видити як робити в радию лем фм То можут вам ся притрафити
хоц якы несподіванкы Розумій ся приємны Но то за охом Може слухат
тепер нас дахто такий же хтіл бы спрібувати робити в нашым радию
можна спрібувати пиште нам і будете мати таку можливіст такій шанс Но
а хто влучыл радийо лем тепер повім же бесідуєме о селі Тилява
же лежыт в середній Лемковині а тиж повіли сме і о селі
Софіівка в Кіроградской области Кадр выселили родину Лазорчыків на початку <unk> рока
Ну а пак перешли сме до Тырнопільской области де сме тепер Ну
але вертаме до села Тиляла Лазорцікы жыли в Тыляві в той части
села же ся звала нижній конец над самом ріком панном Теодор Лазорчік
ім повідали до Коваля і його жена Мария з Ядловскых ім повідали
до Шкльорского мали шіст дівок Параскы вродила ся в <unk> р Аньца
пришла на світ в <unk> Ноцка в <unk> єлка з котром днес
ка бесідуєме в <unk> Уля в <unk> а наймень ся Марися в
<unk> році Старша Параска ся оддала іщы в Тыляві а єй сестры
нашли свою долю уж ту в ряньскій Украіні єднак хоц і розлетіли
ся а все ся тримали вкупі Сходили ся помагали єдна другій а
тиж своім родицям Наступна част нашой бесіды біл ся родинна але думам
тото тіж буде цікаве Бо Панієва бесідує о тім як мудро будувати
гармонійны стосункы в родині медже сусідами та і зо вшыткыма людми докола
Певне дашто з того і вам ся придаст Вродили сте ся в
<unk> році я ся на сам святый вечер выділи О то выродили
ся на тот самы святый вечер так но але до Лемко Ямбарскы
святкувады все міні мала так казали то святый Весір был в неділю
а воні рано мени вродили а вечеры треба было варити І маму
рідну мали першу хату від себе бо не по середині побудували а
татова мама была будуй струні І вони маме ани єдна не пришли
бы были там невісткы то там треба было вечерю рыхтувати А мама
подумайте врудили мене рано і вечерю варили Юй бо а я четверта
была Йой бы дожы тепер бы повіздил доклом такы колись люде здоровы
были Йой Але тепер бы не повірил нихто бы не повіл Тепер
бы тоты ся мама тото розказували Я тебе вродила але мама не
дуже задоволены бы тот четверта гілка была знайти Але тато може в
серцю думали за сына знайти николи упряокы мами не давали жебы тым
любы з сына не вродила Але што тонували се епоци Як же
шесту доньку вродили вже мали сорок руків мамг Марушю Туішува Мерзі як
єй вродили а тато десь на заробітках були Приіхали вечер а мама
родили а мама плачут Але тату Жыды ім переказали шумам бо ту
жінка яка спримала роды колиж до лікарні не буде жебы то яка
же приходила тальцка яка сиах сельска аркушака шона розуміла І мама а
кажут іщы опласят та біся бо а шеста дівкы та шо мы
будем робили а тато тілько і сказали добре што ты здурва і
дитина здура Мы від того сына і так бы хліба вже не
виділи жебы же майм каже по сорок років А маміна мама дуже
была така богомульна Всі богоомуль были ну они вже такы віруючі были
што они так богавірували што навет як подорожні по хатах ходили то
як в хаті іх не было а выйшол з хаты без ничого
то за ним летіли шоб йому што здати розміт і так памятаю
што в нас в образі перша хата Самообразы были по стінах від
порога аж туда дохати до другой комнаты гу сілякы тій святі были
найти на тых образах а стіл был дубовый красивый такий теляком покрытий
ну Боже боронійше было на той з стіла высісти або стати Він
святым оливом был пополиваний а вец свястяник посвятил на тым стуріну хліб
тримали Хліб єли мыправды а як шо поіли гарно пузмітали і хліб
поставили на стіль а і такым обрузком накрывали шыб не циха тото
так памятаю то бава а дулях столя были лавкы такы шырокы лавкы
были Но коли ж не было ні краскы но треба было так
іх чухати добре ті лавкы но так памяташу мама в севісяну сулуму
варили І з той вісяной соломы журда выдав буля тота як краска
буля І се кажду суботу так тоты лавкы выцюхали же такы были
спецяльны дрытя не всіткы шу можна было купити што все сістенькы тоты
лавкы были Ту все памята як та баба до нас пришла одразу
ся вызували і ставали дати лявкы і сіти образы цілювали Дакы богомолінкы
баба були І то памятаю як же ту Марусю родили а я
мала сім руків Найте Я мала сім років пішлам до сусідкы там
І так жінкы ся горят ко заказали до Куваля нас так называли
той Марися Кума Мария ся называ Марися Ковальова родила шесту дівку Але
тепер як бы імня дала Марися то бы більше дітей не мала
Цвіте так я тото ви сім років мала Яду і я не
думала же мені такє треба казати домами хоц то не дуже аж
такє брудне але і але не такє дуже знайте Я кажут а
такы роковы горіти Я приходж і кару мамо ви но ти каж
діти і дайте Маруся більше дітей не будете ми Мама ся так
засіяли і так єй назвали Маруся Видите цікаве правы хы другє Як
же увиділи А та маміна мама ся ксиня называла І пришли так
само думами а мама плачут Віта дитину та цю плать Біти ся
была маму та што я буду любела сіздівок А в они кажут
Як дивлю ся на то ангелятку воно буде найродливійше і найстірійше до
Тебе Ты будеш ся дуже ним гордила будеш веділа своій Ядуні оно
дорусте Я того недочекаю Я так на тот ся дивлю Єй так
зна а мама не дуже і стояли же то за ту дитинку
Знайти боже ся ста дитина но сестра друга перша же не дуже
так само же мала <unk> руків так же систидно буду знайти же
то же мама ся дитя пертах кверсати а друга мала мала <unk>
руків бо обидві же померли же дві сестры тій померли старі то
вона іх ошывали чужыли То тую дитину так перевивала сама Ну правда
мама купали но она більше коло той дитины ходила як мама так
тую сестричку любила о тото ся то ся опамятає І што бы
знали улюбові жыла То она найбільше маму відвідувала Бо мала машыну мышы
машы не мали она ся рувила бы єй члові маму в Америці
то мама ім помогла і машыну мала то она все приіхала майже
кажду неділю ся ім навезла дуже материяльно добре жыла Відете так як
баба прорукували так ся остали То ся мама так коли вона то
ся плакали кажу дитину я Тебе так не хотіла м што ты
ся на свій народиля тепер міні найблизша хоц мы іх всі любили
але мы мали господаркы то рід ся заходили а она господарку в
Львові нимала мала свою роботу а сюдуєме на своій роботі а в
неділю ся мали выхідны О такє долго такы было А де оно
робило Вы на Гульви робила на автобусі Оцінюєте якій сам інспектор цім
я вже не знаю знаєш вона на автобусі Навед ім нам краску
се доставила сєстрам шы треба малювати ці підлого як я вже ту
хату поставила то же єй краску давала і на вікна і на
дві і біду мала там краску сіляку так шо багато на Як
поіхала в Америку бо же Путім то сама сягнула іх в Америку
то она нам сім в <unk> році така біда была то она
в сім сестрам посылкы высыла І з каждой родины від сестры дітину
взяла на заробіткы жебы си што підрудили Так ота она для всьой
родины была То она навид для мене то она все мені літом
прислала літне а Русинів ся зімує два пакункы ся на рік приходили
по <unk>кілограм в єдні пакуны То коли оновый Холодом в вісемдесятым році
Я рашыл же Здає ся тоді пишы здає ся Горбачюм не було
бризів тоді будах та дуже і тяжку було дуже і тяжко але
мала квартиру квартиру три комнат і дуже файну квартиру мали То навет
квартиру вони передали тому шого ся старали до Америкы якій был там
маль Вільвын начальник великый гміны гевиста ся якій што штарошо іх до
Америкы пустил а ту квартируси о такє бым казала Каже му было
інакше до Америкы не пліти шло бы то о такє м робито
як то было о такє блунте м Але вартом до того пана
трапили сы же самы дівкы будівком треба давати віну Тоді по <unk>
долярів Давали віна тоді як мы бы ся як скоріше то і
по <unk> долярі дали давали а як по <unk> долярів но то
выходино на тис злотых Найте копят ге тоже злотых <unk> доляр был
то сітате а за <unk> злотых можна было десят курів купити Так
тото памятаю А моі тато такы были працювати пуля багато не мали
Тато тато вим шдва морґы дали пуля і мамі вам было розуміти
а той што ся в дома лишал То він всіх тых дітей
мал винувати і вінувати а там вы тото знає Но Але тато
тоді як выіхали в Америку но Ад Морґ стоял <unk> сотників до
так выходило <unk> раз <unk> два навет <unk> гектар вісемдесятці як выходило
На гектарі поділити І они поіхали в Америку а Поле Жыды мали
тоді знайти за Австриі сильну люде пили Мам же такє было і
так хтіли знайти такы хлопы зо села што навет А Жыд ся
собі добавлял розумійте то хоц не тілько напила амі собі ціну давшы
зо польско записал Курчмі тамин як оршну буде в кузілі корчмы бу
жыдівскы І так потім што Жыды великы багато плуряли то поле заберали
бо знал він грошы нима віддавати То поли заберали то же через
суто тото ішло то від Жыдів тото поле люде нимали пуря мало
благали то вони си купляли туж і тансє троха тото поле было
то знаю же тато поіхали в Камерику то так само купили <unk>
гектарів пуль тато кули поіхали в Америку Сікайте мене ше не було
то было <unk> пєвном або в <unk> р а мене ся на
світі не було Но была трунька але мене не вызнайте хто мал
меньше поля багато ліпше жыл Бо то поле обробивство є часну залнуял
файну бо то треба Но правда што якє такє Було мін добре
бож нас называли кісця ся называли но але то не мін добре
Е то кісця то было так же были такы же мололи кости
але воно туже то же помагат до ґрунту так тото до землі
Но то знаю але люди не мали грошы аж тілько шуб такє
платити А тато мын тримали штырі коровы і телицю ся тримали сина
на молоду куругу І куня єдного мали більше людей мало хто мал
два куня а кін такий был же він за два тягнул такый
як смок той кінь был Але коні так пильнували як своіх дітей
Кіно на вісі стоял і на конюшыні Куниц на коже конец Конич
насвідали конец конец то мій тато меньс в пшениці сіял но більше
вівса сіял шлякони а за пшеницю за муку то семішок пітлюваной мукы
куплял бо мал грошы на заробіткізнів бо мал част заробити бо мень
ся полямало робил сли А найбільше зімую на три місяці сейшу на
заробіткы ждри закупляли ліс і тым гандлювали ді за границю выселяли то
вони все в лісі місяці то на трісяці можна было заробити <unk>
долярів А што робил татос ку ньому розуміте дерево взрізували і де
ся на Тартак возєли но так тото было бы так Жыды знайти
і так платили дальшы доказати дести ішы Ту в чыові на дримаку
был той Тартак Но і вы такшом та повідите зат і свій
шыдовы выселіня тому же на пят доньок мали грошы доляры звіте а
старшу доньку потім додому віддали То же донька в дома была бо
она найстарша была раз та называли Як то думу Но дуду нібы
до хыжы най то так але я не розумію як же не
тішла за невістку но же так на того візі Но так же
реґосподарствю жы так лишыло ся на тім на тім госпосподарстві лишыло ся
но на ґаздівці тата і мамин так тата і мамы свита Но
памятаю што она як раз та найменьша донька мала два рокы Маруся
або она мала <unk>надіс Ну і трафил ся такий хлопец файний шум
навес зо штільмахы мож найти і рускы тыкай они Поляны Мари ся
мала два рокы тота найменча а найстарша мала то што выповіда же
вісімнадс мала тоді як она два рокы мала розуміти і віддавати ся
розуміти пришол ся женитирускых Старуденьку за старшю і Парадка за Параску ага
так пришол за Параску пришорувской пришой руской а він дуже іх было
трьох братів Они тата Поляка мали ани маму мали Украінку але шы
на украіньскы перешли знай Мама было такой з того села з того
селя з Старанків мамо было Старанка а они ці то гридиці ся
писали я задула як но то старанкы называли До Доксині є знайте
він дуже майстер был найстаршый берат пюрувскій фамілиі родині был найстаршый Янтек
то оженил ся єй вже там жінка невістка была А він другій
была третій владык ся называл то він навет дякувал тій грекокатолицкій церкви
І як ся Греку католицка була віра Но і той другій братой
Михайлю ся называл і сподобал си мою сестру Параску і так само
хоче ся женити Но а мама кажут так слухай вона двіста доля
бітыма моім женаєм вона дівка непогана была така врудива файня єдна дівчына
І каже то де не буде она піде за невістку наше нам
зятя як де наша найменша донька має два рокы на <unk> родіте
зятя будеме брали до хаты То знайте як то пят родіти в
Хаті місо старшой донькы Саті а вінше з такой родины його тато
Лісник Лісником был там дуже добре жыли знайте хоц мы непогано жыли
але там все ліпше было знайти А мама тілько каже то мініє
найбільша біда буде бы то зятя треба буде більше обходити як шетеве
Жебы было все добре бо я донькы має жывыня люде не обсуждали
го Але цвій тетато каже так Слухай хоц знам же де буде
гірше алеі але донці буде добрі бы він майстер і вшу мал
пасік уж уж мал <unk> ґнів пасікы чуляму дали три морґы ці
як там здуму ну і так він ся і выжыділ То мама
же так коло нього все входили Не то може вони від серця
ходили з любові але не раз як мама його пришла питала як
там сыну а він казал каже маму вы каже не такы для
вины як та каже тицьо есого Т не раз тато штось такы
не рівнували же там мама зятя любятны жена в му догаді а
мама тілько ся казали Хтіли взятя іти го будь маєм ся пядівок
Але не хотіли дівку дати тамы жебы татам нима бы там же
невістка была Найте же старші братця выженила і здумеш там же не
ма не мала таміс ся не было тамну но єдна мала синя
быти То так тото памятаю А ше вам то скажу як мама
шесту доньку врудили а мали куму шума мала то же дуньку найстаршу
з того руку шу наймує старша Параска з того руку І я
мама ту шесту дівку врудили а та кума так каже Йой кумо
як бы мала ся зілок я ся бы повісила розуміти А мамі
такє тото тяжкє слуго было і каже так кумо а я ся
буду мала шістьох сынів А вона так якта Бо так як моі
діти будут побожно жыли ще старша донька не была віддана Як будут
побожно жыли і каж моі діти знаюш до людей не дуже так
шубы не врудливы то я кажу б думала шісто зятів Я так
іх буду любілят як кажу я іх як тых сынів своіх І
вы знайте же так ся стало Як мама си сказали так тых
зятів любили нераз мы всі приідем А вы не знайте хто хлопы
любили троха собі выпити хоц тоді так не пили але вшсю єно
ся в горю кабула То то все знайте мы полягали жебы це
сме там ночували бо се з двома а же там гуля то
же додому ся віддалам там з вам ужыла І то зять то
же іх што там з нима жыл николи протів не мул же
крив фышу кривком ся диви же мы там приіхали все нас так
гарно примал і тара то же там все ся ту старала акуратно
і мы там си ночували То є ани раз тамушу же троха
спімо а мама ся коло тых зятів як то хлопы посідали си
шы там якусь про політику суговорят А як аж маму то вы
коло тых пияків дальше буде це сиділи хоц вони не были пиякы
а єм так называли А выникают ой дитили та они все не
хлодят а хто іх видит выполягали а ім ся треба іх підігріти
та як вди А слабі были і серце слабе мали на пісінку
слабували Но такы были до тых зятів Як ту новес ну сіля
в мене были мы ту же хату поставили ускоріже сме си туту
стару хату купляли в новій турівці Ен яну восіля справляла вся родина
была та і сусіди были бы з сусідієм покликала Ний мама ся
жылістато а мама дуже то жагарний голос Малешыльды тоді <unk> ся нимали
та же мали две так десь до <unk> рук як ме духату
поставит Але ся голос фай нимали І так сой співают Тішу я
ся тішу своіма зятями як бым і стояла скриня з дукатами єдна
з духатами друга Сталярани тішу я ся тішу своіма зятями а тізяті
всі іх до гори попідносили обсідували так они тізяті маму любили і
мама тых зятіт Так як си сказали так ім бывдал Найте Навет
та сусідка што была ту на новы сілю так пішла бо то
кот гост же был та каже Боже яка та родина каже євы
ґрупу і каже яка там родина яка та мама як і тіж
зяті люблят така моя мама была Альох Березовиці вони владиці ніж жыли
в сілі Мікулінці Районбу а потім з сих Березовиці хату поставили там
взяли пяці поставили си хату то же Зядяк та дру сестра Молоша
ся відалауля шу потім коли з нима жыла І так само По
сусідскы сусідка мала взятя ціт невістку што там дуже сес все сварка
была а вони мали зятя то так само добре жыли што іхто
так бы сын был і навет ну так татого зятя любіли І
досит та сусідка приходит дікаже до мамы Сусіду а шото же в
вас так всє втихло і хто ся не сварит на мене така
все біда та біда А моі мамака біду від хаты треба відганяти
А вы каже не відганяєте ну з біду приятельку приятель каже то
так мам вам і біда А біду гек треба даняти Побізбіды ліпше
жыт як з біду так бує мамо был николи му не заздріли
же мают всі здівок же же як то буде як шынул себе
а просили собі за себе жебы ім Бог дал ар а жебы
они заздріли потім як раз тота сама кума шо ім так сказала
жебы мы тілько мали діло то она высяпил ся то єй дівка
як раз то же мала друку была шмоя параста віддала ся і
мала єдну дівку другу третю а потім лизнята дві дівкы хє А
моі мама то слово запамятали і кажут до шоку му ваша донька
ся не вішає на тоді І тоту памята сте мі слово сказали
зато Вам ся так стало Вы так видите В як інтересным пляні
книж Видите як то ся божа сіляли то ся божа силя м
Другій слухачы вшытко ма свій початок і вшытко ма свій конец і
наша передача тиж Но і тепер мусиме уж завершыти днешню бесіду Але
мам надію же Єва груба а з дому Лазорчык іщы буде в
нас в густях Іщы буде звучати <unk> процент єй голос іщы буде
оповідати і про рідне село Тилява де ся вродило в <unk> році
і не лем про Тиляву А тепер щыро єй дякую прасям ся
До села Вікторівка кузівского реґіону жевтырнопільской области запровадила вас Анна Кырпан Оставайте
здоровы до стрічы за тыжден