70% #2018 - 70% #311 Лемківска зима. На конец рока
Еп. 2018

70% #2018 - 70% #311 Лемківска зима. На конец рока

•

Опис епізоду

Odcinek jest refleksyjnym podsumowaniem końca roku i opowiada o łemkowskich zimowych zwyczajach, zwłaszcza o tradycjach związanych z wigilijną wieczerzą i postem. Prowadząca przytacza wspomnienia mieszkańców różnych wsi o przygotowywaniu potraw, liczbie dań i lokalnych różnicach w obchodzeniu świąt.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Витам вас мили моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Стою на порозі
року і думам яку то при кінци для вас зробити передачу Но
зараз може якоси скомбіную спочатку хочу подякувати вшыткым хто был зо мным
в <unk> р но і не і перше спілпрацівникам радия Лем фм
і нашым прекрасным слухацьом Но і розуміє ся дякую вшыткым нашым респондентам
голосы якых доднес звучали в нашім радию рік промыну мы зробили ся
на рік старшы но і так сой думаме же кус мудрійшы В
радию ту єст так же нараз думаш же єс уж страшенні мудрий
і поіл вшыткы розумний А ту нараз бесідуєш з простом бабом ци
з простым хлопом і повіст ти такє же ты у тім навет
не маш понятя Стыд ганьба Но і часто так єст ізомном як
беру інтервю В <unk> році од моіх респондентів дознал лем ся дус
дуже такого чого до того цілком не зналом напр про жывный четвер
Утім оповіли мі Гілы Лазурцік помужу Груба родом зо села Тилява Оно
мешкат в селі Віктурівка коло містучка Кузова якє лежыт на захід од
Тырнопуля Уж жывный четвір видите ту того нема а в наш ден
жывный четвер так варіли як і на святый Ветір так як на
святый Ветір варили так як на Юрда на Сядрі вечер варили аж
і на жывный четвір то было было бы тотайна веціря Шо Ісус
Кристус так было заведено в Тылю я не знаю ці по всіх
селах то было Так памятаю же навет моі мамы так казали же
якій слуга як служыл господаря якогось богаця то він раз наріг ся
до Бринаів же натільку му дали істи шбыл ситий бо каже так
а так такы дні все голодний вы троха шось дали зісідш так
знайде дух штоб наісти ся то не було так голод был А
каже а так каж як был святый вецір то все шали ся
на Різдло свято вечеря Откайте вам тов каже а на сяде весіл
на Йордані Высовы сидачы ште ся нишали жен на другій ден треба
што не треба зісти ано же на жыли сєтір на хвилику ну
пятницю ся знайти ни Не лішали І так же тоді в святу
вечерю дале што так ся найраз так мала так тото памятаю як
они тото варили А то ви стравы Дванайцет стравы лыж так само
так ся варіли Так само со як тувария і гривыі і капустуі
і барабулюі і пиругы но то ся тото ся тря проха на
лем може більше страву мі ся так памятаєш што рубили все святы
Но і тоту слово як мамы казали же той слуха казал же
раз на рік сытий был вшыткы вшыткы доідали Жебы жебы ся на
дри ден не лишыло жебы на пятницю ся не лішали тото все
зіли А так зо святого вечера на Різдво а на ся дерветір
на Юрдань лішали м о такє гум о такє Коли дозналем ся
о такій цікавій традициі то звідалам утім мешканців села Остапє же в
підвылочівскым рейоні Торнопільской области Послухайте шту мі плывіли Анна Штільма з дому
Ардан і Михаль Ґрузяк они родом з Пулян Пулян Мыстівскых В нас
был звычай такий то же Але наробили літ вечерів Ночліпшыв четвер на
вічерів Васповідали жывный четвер было тото слова жывный четвер на четвер так
але нас не рыхтували як на святый Вічер Молиды Але наю дорогы
зробити Жытєві так трохалісву і тыж была традиция же сідали достума відмітити
Лючысто як бы путати дах Антри робил дома нетепер Была яка сы
така вечера же нуж ліпше урочы на ліпся як каждий раз так
так Могли быти перогы могли быти перо Я тото памята барз Памятат
же было пирогы на прикілько бы но пір то же был піст
Но казали што троха трашыт тірлівшу і сут хыстут тотаровы вечерів запосувами
Ой така тепер Тепер не тримаю ся ту ні роблю казати ся
тримам ся не трим обріга болатала ся ту ам сме прихал ся
я ся ося зінка Варила ребы перогы капусту кутю навит як такых
ся як на святый вецер Але то было на четвер Нажывний чере
на бесідали вечеря на вецер наче далеко о пят метрів не єли
та неда Покы до гроб не уг І зато так і зато
ци то просто сідали до столу ци іщы молили ся ци што
сниже ся так само як на ся тивецем бы помолили ся і
сідали до столу І так само на жывний четвер само было каше
Пем ся огженил тут ката ся зі кате Покы діти троха не
позростали ани ся не хвитігли того а ме ся так варияла тога
і мало быти дванадцет стравых за <unk> Якы то были стравы Памятати
Там гри давали за песы давали там цесни вісіль потом гри бы
давали Потом панторкы потом перогы капусту кутю налиля Кутю навет ну яко
то было кутьо Так доправды кутя пшеницом макы Так да га так
Не знала же было кудя Голота на святый веце од пайна вецеря
там ся ося бытуляно тайну вечерю і люде так тоге О погіли
там впоминали ся тайны ветраны літам Христось На тайным ветєрі віт Повіли
сме про жывний четвер ци Страшный четвер четвер пред велику ньом Але
тепер зима то може вартот внешній передачы ліпше пубесідувати о тім як
то колиси Лемкы зимували О то тамту зиму фраґменты Спередаць якы звучали
в <unk> р Часто старшы люде повідают Гуу Колиси Зыма была цілком
не така як тепер А яка зараз ся дознаме Оповідат гнатко Кобаса
же мешкат в селі Ягільница чортківского реґіона же на полудню Тырнопільской области
Гнатко Кобаса походит зо села Красна ци Коростенька то з тотых сел
же лежат на пілніч од Коросна Нас было ліс Береза Березовий ліс
шіту ріжут на міту О там багато было той березины Підлосін на
зиму загатавлювали люде ходили до лісу різали пакы і на плечах Носили
додому сушыли котре на двори то на дворі не было погоды в
хатах попоростали тото в зимі жебы было што робити же готова робота
є Тых пак наносили тоі березины а в зимі вязали мітвы і
везли до корозна і продавали ту з березы Тепер з лісу якій
же підходил під материял на своім не на паньскій буньскій торогі різали
бул тартак нарізали і вырабляли кочулбы там такы деревляны цеприкы кунулкы воду
пити носити там якій шафли кєвалів Всі всі деревяны річы вырабляли і
возили до Коросна і продавали вісемнатскы і з того робили і грошы
Бы люде мали кросны не нас кросы в селі не было было
кросно на польскым селі зараз за лісом Нашы сіяли коноплі сіяли лем
і то уберали мядлили бо шемочыли на росі найте грану А такы
мядли така мядлиця ручна блашы по слату а ту мядлива пришлу на
зиму пряли Ходили по хатах дівчатка і жінкы стары пряли а хлопці
ходили там на орґанках грали музыка тайцювали і домовляли си Не ідем
до Дугарилы завтра до Михайла після завтра до Гнатка до одволены І
так ходили Хата на гату майже то дівчатка і хлопці мали ційву
зиму за боту а по тому пряли тото во на такым мотыла
і купкы такы звязували і несли на польскє село на выробляти бодно
А на якє польскє село Воля Сусідні Воля Ясиніцка Воля Ясиніцкы Воля
Ясинівска так Та біднайкы селу ромесла тистовы жыли то спотна што робили
Робили мішкы веренькы і я собі запамятал што ішыли порткы Порткы хлопцям
жыли порткы но тыш оды дівето тото воно на ето ано в
парвували ся на коричново або на чорну тото полотно І так шыли
леняне няне го як дівчата в земці лузану пряли а мы ся
посходили то моі на орґанці там грали а після того танцювали Але
в хаті Ні ниякій не забал ниякы нічу А ім скорій же
перешло бы того А хлопці нич не хоіли так лем так ся
бавили а дівцята пряли ци штоси там робили а хлопці не робили
нич лем так жартували су і так приповідали деш а котра не
пряла тот на дротях то плели скарпеты то сведрвы то воту рукавичкы
і мали роботу А хлопці ниць хлопці єй лем пачоглич О цікаве
ци памятате вас на архангела Михаіла был кєрмеш в селі так но
то робили робили пришли з церкви на той кєрмаш і родина близка
ся навет булякы з сусідного села з Польщы не жслуго а з
сусідного села з Польщы приіздили на той кєрма Тот два кілометры бурту
польскє село Поякы з сусідніх сел знали же жыє Антекя ся і
переходили а особливо один Поляк з сусіднього села по тому же вам
скаже вуйку мій значыт мамин брат оженил ся з його з Польку
його донькову І так і з Польком і на нашы тым більше
ся спілкували з його родином а воні знов зна му як То
они приходили точ на кєрмеш якы як было гумувязково свята якы на
нан ци на Паску ци на то і на Великден ци на
Великден чышо мсе все прижали м або нашы до них камен дева
сова водаме А коня запряли санкы такы загрібчасты по снігу шур поіхали
якы то санкы загрібчасти То якы Якы Дай му примір той стин
там санкы Сей бік выгнений на всю сторону такой высоты і тамтой
так само Такы выгераны были убиты шалюваныма дошками і ту зверху з
єдной стороны і з другой і так підлога так само убита Помалюване
як хто хотіл чым яку вкраз хотіл м особливо синів малювали Санкы
Модно было жебы санкы были так Но яка радіст было як гід
бы сідба коні коні А якы мали сте куні Гніды гніды коні
дідут кінми в зимі коні мают кожый єден кін На шелиґ на
нашелику чорний на нашелику кругом через цілий нашелик дзвірочкы такы ідут Ті
два курі ватогом стрену Тато ра Дадайте спокій як начнуткы дзвонити тій
дзвіночкы то же чуют же ідут гості то был радіст А вы
мали тиж такы санкы Вы вашы тато мал такы санкыж єсли мі
так само єз Мене брали тижнем А тоты дзвіночкы то были такы
як бы бубенці ци такы такой дзвіночкы такы очкы круглы круглы Е
ци не круглы Такой дзвіноцьк згірошок осередино такій той выгорошок такій як
бы металичны металичны оно тотому го высили І вы любили так зимі
о так деси іхаты де выберали ся деси в густі ци даве
тырко до того села долюдчы де де мали мы родиншыям розказу Біже
іде таку більше без потребы не было де іхати Но як люде
товды сідили в санках то мали си якысы кужухы ци што позакували
ся укручены оту ту кожух кожух долгій такій з капузол круты ногы
і то всо І так было тей Не дубула та за захиск
Ну цешо вогне те было як сіду ззаду апа як я ся
можно оперти та ату Ту ся накрыли і єхал та такій сідил
фурман і так гості ззаду ту был на ту было як ловко
О обовку обовязку з Пушна Кільку люди могло змістити ся в такых
санках Три троє ззаду три чыты а спереді сі з фурманом двоє
іхала ціле сім єжы Но а наприклад якы мулоли то каждий мал
млинец такій хыжы же такій каждий єдок каждий млинец Млинец повідали ци
як ци журно ци як называла то журна журна вас повідала журна
А так петлювати десь на На Паску на Полазникы Чішы о такє
ліпше то возели ме на польскє село до млина там была де
де де Якє село Воля на волю ту Ясініцку Воє Ясініцка Там
што был млин млин мали млинту там там мулю скуру Ігану Але
то вы повіли про яку муку пшеничну Так Рослава з пшеница была
така земля добра же можна было осіяти пшеницу та осіяли а же
тото было на хліб до сіму на жонах А тоту пшеницю ж
выповіли же хтіли жебы была петлювана дрібнійше змелена мука так То она
рідко она была деси уж на свято так она уж деси так
на такы нагоды везли до млина А так то є то групшый
той разовий ци ягрой разовый разово такций разовий ыл а блушо ы
якы мал багато млива там Мінял зразу Лишы зерно він якій там
прудцент братішочы грошы ятва а сам запамятал же зимою мы возили там
Бу так в такы дни через Восіны не было були то були
гм тым санками мы возили а з вітом як мы іхали Туры
туше шепту млинара і выпили і і гано было уіхати бы то
такы писалы через через лісок кілометер а так через поле співановы єй
єду такы якыс снігы зима нераз єй курилу снігу ну Не годен
я розказати якій был веселий час Летій молоді то не тышыт А
тепер оповідат Анна Штільма з Думу Арден Ди мою то мы называли
вечюркы Ходіло ся прясти через різдвяний піст Вшытку хотіли прясти Хто там
там не плели бо то не бы електрыкы ді лямпа Жыправ на
Йордань м назвали на Видоксю называли робили як то кажут баль называли
ваманик Тото се ся посходили зрыхтували свій прийом єси адже не єст
важне за тіківку тото ся сходили шходили же сой музикы з любили
потанцували то як то лем было так был єден гурт єдно товариство
якы ходили наприклад новы цюркы деси з єдного кінця села Е так
же в єдным місци може з другы о там та думало быти
десят хаб абы тілька веце неда другых другыми тай тіль каждый рамбы
гура гебе Было так ну погрупуване ци десеремківко же была яка якеси
єдне повіно так товариство такє же тоты там приходили новой цюркы а
тоты тамта мы щы ходяли єдно місце тамто роблят другє місце А
приходили хлопчышка вечеры там на тото вечюркы і ся півали то выглядало
што новірках но ясне же пряли пряни співали Была така кус нудна
робота може ні і зато вівше ся сходило прясти то было весельше
так ме ся наспівали боювали якы пісніякы наприклад Як был піст то
може в пусті і не можно было співати такы борс высербах і
співали Та коли ті колядували Так і співали так же мокенечко выросла
нам явльонечка выросла нам явльонечка Бійю сень копротє таперкы співами баля мы
казали Бійю сень копроти тава і червене ябка ма на вы Ахтор
ахтор мідезривал ахтор мідазривал кося мі понівал кося мі ми выпонівал Ні
вай ця не знам про што Ні ва знам про што ходит
до нас Фур Не знам по што ходієт нас не знам по
што ходіве тярхлоди верно ходіве ве ге тярхлодів рано бо міло кє
повіда бо мідано ходіве черів повне Ходіл ге черіх полудне моє серте
безтоблудне моє сер ци безтоблудне Холодил был Моє серце як тепер блудний
Блудне блудны блудне цікаво же серце блудне Но такє до того Не
моє серце без блудне Моє серце без того бы блудне Ці так
пережыват ся тото А я тому не вірила жебы м любо пошкодила
а мі тепер самі шкодит бо мі мінці хлодит в інці хладит
мене навте Розпрацнатця моє серце а я тому не вірила жебы жена
мужа была Біла была березеностяра ветяр під Перєком што тот сам голос
ся спів Так на то на тевозы Нас не было такых барз
долгых пісень То была Анна Штейма з Пулян а тепер звідую Михала
Ґризяка тыж з Пулян Мисцівскых Ци може дашто до того додати Я
більше жен звідувала про вецюркы Може більше дівчата знают про вецюркы Вы
певно на вычуркы не ходили Ходили троха Ходили сте трохам были становицю
та витілька якы там переважно тоткы были што там прали вецель выстелівкы
ледівкы а хлопці што робили хлопци Ко робили то там потом Лясем
привели там таку гармошку те по тых вітільках амферах Гуляли в хаті
трохы гуляли то танцували танцювали Але як был піз то ся пісто
няти Як пізбы то співали коляды о пас хоц ходили ся де
то же дівця та хлопци і колядували Но але як хлопці як
дівчата пряли они мали роботу а хлопці нич не робили лем што
співали жартували ци ах та веде такых помагали пряти прале хлоп все
прали А якы были забавы на вецюрках бо были і забавы такы
товарискы Но так кажут там ся нашо так як відгадували загадкы давали
якы там ся баве такым Жтували загадка такы давали на другым відгадувати
гутопекли ци допекли Так ле кугыта Но як то было талякы там
то прядивы в сям робили то кугыта по том там так виселькы
куто што треба было цілювати ци як треба чолове Мог і іщы
дашто хутче додати пані Анны Штільмо в Пульон Ємтюска гназ на Андрия
На Андрея робили збыткы Коли мі рідний брат то до свойой сестры
до свойой сестры Ні до тьоткы бо до сестро до них рябка
красне но ты до цьоткы так бы до має сестропати тьоткы тепа
допад до теп тепа га Зяли вытягнули на хату санкы і як
нас назвалит Бы назван метер друг нас назвали чевертка І они тых
дверт пудру Вынесли на хату на санкы поспадали Тай новіжбыткы такы Та
А коли си тамкаж на єдну борошос на дівчыну звы то не
было до мойой тямкы каже помалювали і двері Яку си краску такы
сбладкы наробили Айте дома дома господаря дома єй дома Ей дома айґон
люгой Кыйо Не оповідал за ню Ал што лі рахує ге до
огей домай коньо од другой Кыйо не пові до вудю віл тіля
уйдолай полоньо од другой Кыіво не одповідал на нього кєвыль дойдома гай
колоньо од другой Кыю не оповіданю Для тых хто лем тепер зачал
нас слухати повім же в проґрамі <unk> процент внеска завершуєме <unk> рік
і бесідуєме о зимі Зимовы ковальцікы позберали сме з цілого рока і
тепер они звучат в єдній зимовій передачі Дахто уж одсвяткувал різдво дахто
лем ся рыхтує святкувати то вартат в тім побесідувати но то зараз
буде оповідати Ульґа Байку помужу чыринда жемешкы Бережаны Тернопільской области Єй дідо
няню тата походит зо села Яблониця Пульска же лежыт кус на схід
од Коросна Затому же даякы традициі в іх родині пришли власні од
тамаль а вшытка решта родина зо села Дзындранула Там ся вродила і
пані Ольґа Вродила ся в родині Дяка бо няньо і дідо пані
Ульґы были дяками в Дзындрануві Різдво памятам Ой як то мы вшыткы
сдіти сідали за стулом в куті <unk> сні Як мы перед тым
як поішты тато нас выводи на двір до студні грошы нам давал
як водил до студні Ні до потока не были малі діти мети
і нам до студні в кореты воды наливали было богато діти єдных
было пятеро в Польщі єсти двоє туты в Мальокриі та семе роділи
То такє великы корето студні наливали воду котры корета кожну мы давали
грошы металічні і вту воду і такменны лисы і шли до хаты
вычерети різвяны святы Я то памятаю І до хаты тато коня забодил
Было власні тота зна коня заводил на коня до баленьку подушку найстаршу
сина садив на коня і заходил заводил до хаты дес стіл стоял
з тым з кутьови здавало ся зпічану коневи з лістолы давали єсти
ту саму кутюшу і мыєль Предвечером само старший сын заходил на коня
до хаты і коня нагодвал бо кін рахувал ся швен є як
господар помічник його потім выводил тато Котя памятам то добре выводил разом
з тым з братом старшым Коня з хаты і тоді міставали вшыткы
діти Молили ся і си дали єсти Веци як кыня ся заводило
ци штоси треба было повісти ци до того коня ци до вшыткых
ци было штоси такє же ци просто заводило ся і давали йому
такого є не памятам та я памятам тато заходил коня І хрестил
нас іх хаті мы вшыткы діти были в хаті мама і заходил
Рускы ним старший брат на коню сиділ заходил і хрестил нас і
так потім підішол до столу взял не мама тато взял ту посуду
кона видал єсти і цервой а мы стояли вшыткы Як коня завидили
Ні мы вшыткы діли як і мы так закмы все стояли і
так потім тато вывіл коня і пришол до хати і так мы
помодили си вічер Цо мині тоді было шіст років о такы были
як бы то бонут Ма запамятала то так было нас пришли перше
выдувати худобу а по тому уж тато заводив коня до хаты і
мішыткы стояли і зчекали і коня як погодували то покуску хліба брали
маме зо столу різали і кожды хто в стані треба буде дати
На столі сіно на верх до мытка на тканена на кредо обрыста
і тоді всі стравы уж лижыли ся на той силі а під
ногами дідух был нас Ту звало ся дідух дідух было такє стак
дідух а од сніп як звал ся він был якій пшеничний вічсяний
Явыєвы ся не пшеничний бо колоскє так іщали самы пшениц так што
Яв Вліт так стоят не <unk> І Після вечері вшыткы мыжкы не
мили а такы до снопу Авторым попереслом павереслю Завязали зверху до цику
меджеколося І так ціле свято там мал быти той сніп і тоты
ложды а звечері звечері а якраници вшыткы святы ІІ тоты ложды звечери
Тачы повечерили і ті ложкы там нихто не мил і тай заложены
до того снопу Але як долу там были цілі свята по Йорданію
а другы ложкы не другы ложкы были тыми корыстували ся а тоты
не правде тоты ложкы значыт Мали сте єскыси ложкы якы взяли з
нагляду святый Вецеяк Вы єли святу вечеру лишкы столо же столу запхали
за повересло того снопа же в куті стоєл і так лишыли і
до Йордану ци дочуєсли Йордань ну але до Йордану они там даяли
іх нихто не рушым А вы мали якысы другы вымали більше лая
і корыстували ся другыми а тоты были священы го то веці по
то я памятам добры А тоты сніп якоси ся приберанут Ні без
всякы прикрас шам снєп з пшеници о ревесом закручений підє пханита колосель
до горы колоскє пальцы выто вытырчали вся кімната была заложена соломой і
сілом І мы лягали собі на тоту солому і там спали Хотіли
спати зимы не было бы то повили ся і тоді тверены ту
соломи лягали собі спати То было душевне Ту было все душевне і
передавало ся з року в рік поколіньом поколіня передавало Што было гвас
на стулі на святый вечір вы повіли же мали сте кутю яка
была кутя ме такы кутю і тут тепер готовым як дома кутя
жебы там был мак і мед І пшеницы Так но пшеницило котя
топто пшенице мак і мед Пшенице мед і мак Три складникы были
то видно і воду врозводили там Я так знам же то важне
было же на св Ветір жебы был такій особливый хліб як было
це был такій тонкій хліб На братванці тонкы хліб был памятам і
зверхы был маком посыпаный Што су такы актура ботоны цихолы оґе плитанкы
экій простый хліб нисакы привдосі отка быт братванка был Ой і зверху
посипане был маком пшеничний Ноюж раз думам та пан думам же пшеничний
дов Але котя нас были своі пшеници же отікал такій столпы тіпали
тіпали пшениц Откы як маслечка откы як масличка і так оббывали отаку
ту пшеницю і ту культуру бы Я памя бо масличкы самособо з
босповідали масличко ци Масличкы Вас не было слово Будинко Ні Де робили
сте мозло Нє то было масличка і тоты маслич Зындернови привезли до
Біржа Дены єзум з Східу Краіну і єсі там потім подарували тоту
масличку музей Што іщы было на святочнім студі капуста фасоля з грибами
была потім чесок часок пирогы з капусты і капусты сама капусты з
фасолі заправна І пирогы были з капусты Із барболи краму сер не
було вындуркы бандуркы так бандуры з капусты Із капусты та кіселицы булы
знаєте выварили кіселицу біб не фасоля біб а в діб Відварни кіселици
само собою наберали бо собі усудну в мыску то не будуткых таріл
і заливали туди кіселити так бєр што пили на свято Узвар нас
называли Узвер Узвер дикы тузвар Узвар богато туди дабали кмену Запах нат
відвар сушку компоту до того компоту сужкы там яблика сливкы гружкі сушені
своі все відвар і в мену туды ото был узвер наріздво што
мали сте паця жебы зарізати жебы было наліздву ци явы ци якысы
кобасы робили ци і кысы іздяли нас не птицы птицы богато термали
куры індыкы качкы гусы уж не наш было мясу не меншы свинины
а більше птицы Было якоси глас так же кольодували О Колядували дуже
колядували До родины До чужых так не ходили родины до родины Але
цикульодували і хлопці дівчата ци бівшы хлопці як было цикльодували в сам
тот вецір святый ветір ци уж На святый вечер не колидували бо
до святы вечеры повинны вшыткы быти дома а на другій ден ходили
коледувати А в хаті у хаті так в хаті Після вечеры світови
колидували ха Моє мама тато співакы буду силь Дуже гарно співали Нас
коляди і так породу нас пішло брат Прекрасний голос мал уж помер
так шыкты вызнате Відбиткы пішли нам Адар Тоты коляды якы памятате з
дітячых руків Они были такысалы як чуєте ту бо предвічны і Нова
Радіст тоты самы были не были низы і нижы нє До нас
як зах приходили кєридувати кує мама давала Кому грошы кому якы знайте
в помпу ой о такы було Але были діти діти діти Най
блишові ні лемкі єй лем богонь то я єржу бо а тобі
держу дерґенія гроди Музичны перервы внесній передачы выполнили коляды Щыдрівкы якой взяли
єм з компакт диска долученого до книжкы Голосы предків В <unk> році
в Пряшові тоту книжку выедал Миколай Мушынка і там сут выдрукуваны і
поданы в авдиоформаті звуковы записы з <unk> і <unk> років якы зробил
етноґраф Іван Панькєвич Но а тепер найіщы дашто нам повіст єла лазурцік
пумужу Груба родум з Тыльовы Я ся на сам святый Вечер виділ
ся мені мала так казали то святый Вечер был в неділю а
воні рано мене вродили а вечеры треба было варити І маму рідну
мали першу хату від себе бо не по середині побудували а татова
мама была будуй струні І вони маме ани єдна не пришли бо
были там невісткы то там треба было вечерю рыхтувати А мама подумайте
врудили мене рано і вечерю варили Юй бо а я четверта была
Юй выдож тепер бы повізди доклом так то такы колись люде здоровы
были Але тепер бы не повірил нихого не пові Тепер бы тоты
ся мама тото розказували Діничок был деревяный шото вруся до єло бо
тоді не было такой посуды знайте але все він чыстенькый был выцюханый
біленькый Івам а той дідничок поставили так на як не святый Вясюрм
за ством а вне поставил він на лавку і зыску з каждой
стравы по лисі там зливали Душам помершых Но знашо на св Вецір
тото робіляли на щадрів же того не робили ну на св Вецір
так робили і так памятай же назберали та скілько там може і
літру того назберали А знайте збыточна была дезім той діничом перекыну лай
то ся выряду ся і насяли витеж тепер вмереш той душы ты
приду задусіти До так тото памятай так ня настрашыли знайте але виділ
што як же ся настрашыла тетіка дитины нічі не буде дестіскы якя
хіля настрашли быти дуже выточна Віте тото бі ся то патры то
для дужы помер умерли тото з барапак то жы стравы добры добра
а депохто давали Но а потім худу бідавали Вы знати бы туто
же такы хлібове такє не можут выхынути до худу бідалі Але досідкы
і вырозмішали курозі Но і завершыт днешню передачу повіт о різдвяных традициях
в селі Поляны Містівскы О поляных оповідит Анны Ардон Пумужу Штельмар юж
тоту традицию та дебыло ся Видміте на святый Вічер од туря багато
по тельєзов ідят з Лакітрів Назв змісту Но міскє ся не давало
придумарку є нас было більше на двимєскы ся насыпує єсти Ісо Яну
подруйм Яну подруйме та єде совому Не страже ся люди богато автам
коватых слова кєнем ту є несе ту а хати ні Підкіл такє
ся дає От но то як бесідуєме проріздвом но тотустьок проріздву як
то было ци як выглядало святій ветір колиси ту повідсте якы было
в полянах Навічерів нас ішо так Дома ід і мы так робили
на самы передавали ся на стіл сінам Піднискы Давали олес там де
были мискы Накрывали стіл цілу мобрушом А потом ся даваре му наль
обрушок Такій обрушок был Зрез думал то річкы зроблены то і піднискы
Хліб же ся квал на той укруж Давали хліб на дві Купкы
Не то же там положыли На верхы был звычай путєвкы Добы як
за клон тоты купчы хліб тя пекло дома Але кутєвкы не пекли
дома Купляли тоты поватя называю бульсю Дає тепер Куваче насу такы плете
плетені Плетений білий хліб як букой долшый душый там то гназ іх
купляли чаляли на той хліб Не она цвяты Вітерніли бы він там
был маслий і просто його оклали на столі але не брали та
Лібере брата Лы там Новіт ся є ріто А потім положыли там
ти по дві бухванкы хліба я знаю Но на верхы він там
штує в ціл Нелізу же мы ріли Млили ся звычайно Назандерця милий
Хотіли ся мыти до річкы нас річка бы недалеку Якы нира в
ошу не было влады замерзненой а як были доблі так єшли хлопы
Прорубували мы надавали такы проуды Шо мы діти навіт дітали бурсы стромити
ногу до влады жебы не нарывали Но такій был чож звычай а
потім політіл дыхати Дохата іщла солома підстіл до кута ставляли дідуха Оде
было слово діду Діду повідали дідак тот сніп на пеці звілся там
днього запрыхали Серб до того діса А який то был сніп Ци
то был наприклад перший коли зачынали жныва ци то не мало значыня
тепер не мало значыня Ян подякы норез выдати А ци го даякы
прибрали Ни просто был провязаний і пожений до нього серп запиний Під
спладом там клали косу Під слідю за якым і сідила родина Татякта
Клосу клали і шыше як прошы желізне язатю одпувати єлонс може тоє
може быти може Ну такій был звычай же ріжны такы желізны річы
клали під То не лем глас был такій звычай то відкри шыр
ся было тото так же такы желізны ріжны річы якы в ґвездівці
реманенты тоты доклали Лебра Найордан воаді на кратну бро адір Оге праля
праля перті традля Йорна Найордан воаді на кратну бродіга Йорна пошлямаря перті
лядаті на його гардан аді на кратным продійор ірті глядала не на
жы а на Йорн Найордан воді натрадну мры майорпа перти лядаті Найордарді
натрадну мрі майор Но то коли це тоже вас склали є там
дома док то гна мы теперкы ся памят Тою сувому палят Приносили
пред святым вечером слому і сіну та кіно на стіл а слома
на землю О так шыр розшмарили такы шырі де были діти то
бытівый хатіпір гу Да і таку грубшу варству груба солона як же
Потом тоє солом наріздло ся єй прятало На самы рід попрятал ся
могяти другы Мариі єсти параня ленику же Вас нихто не застал Бо
было же такы жопірци ци молоды женаче Як стал до світа ани
стратала солому то чого Каже може ті притягнути колесу до хаты деревяне
дашто небуд деревяне так і поліно Давай горівку як єде попрятала солому
А чом власні деревяни тягнули дух Не знаю но аж могти Віже
тямну жебы ся господиня стратала як не спіла попрятати солому і мусіла
ставляти горівку Коли вкаже наша мама заспала а єден казат чакы тиклю
Ятя мусу застати зо сому Мамка в нє Но ты мене не
за ястами попрятіл Сталам вышла на двір І слухам чала чала ча
ой відите той самий та яка жбу скоро двері закрыла Засунула жебы
чути было же в дамы каю і світло згасила а солома серед
хаты не попрятана Дай верну ся Ном шот сво тик я попрятала
А потым мамат деско недалеко жыл мама му розказуют віткажы Іі то
ты мені такій гет зробила бо лем каже выпіл ноче бы єс
влыпил А теркы ся палит аж і выносит ся тоту солому і
уріз палиц палит ся гурічкы зовшы Видно та де бы подві неє
деталь не курічкы гы а нераз така родимет не лем бы бы
бы бы бы бы были так роблят я вызвати троха грудший і
дати наізду Там ци підорвано гуцкым Богускє скоро сідає Же скоро видяве
неправду то мяку зданы ошлониці пас дом на ніж нас родили ревесла
овязували дерева своботу тоту солому яка лежала в хыжы на різдво робили
поверезла ішли вятати ґербате дерево Квосту звязували косты граблі бо такі покос
поза тіре і грабні звязували Так Коса была звязана перевязло Раді не
блажом До косу проязовым Перевязла Язай цього до ничого Яховали гмы тако
уж было хыбай но традій ден різво другій ден різво то робили
не дойде а на Ноянисе та пім же мусіли повереця крутити на
другій ден Бо там не тримаєш на посвяту я не ду не
памятам і штоси наприклад кусуту даси коса там стояла над ном дал
бы єску ци дав єст дескра яла і што єшли і там
єй упєла ягарці курчы пєбы Ци є поручат татографом і тремат рука
мобиват а они дерева ту не ходили по саді очат людят лю
співі захотят окува што ся там бесідувало при не памятам А іщы
такє пред тым як родина сідала до стола значыт То спочатку ішло
ся на рівку деси си до потока мыти ся а іщы ци
приходы ци ґазда ішл до худобы дашто дале даш до повісти худо
істи на тій худобі Но а што там мало хліб Кольтій хліб
ся там треба было при тім дашто повісти Я того не знам
А якы ґандаль наприклад приносил сіну солому і якы вшыткы сідали до
стола ци ци ґандля при тім дашто повіл вшыткы не ци было
якыси такы же зріздвом мусіл привита но же быти мене памя Но
памятам же сме ся молили ці в упіку оснувал є а потім
то же ся помилили поколядували як же ся понайдали Вы такій был
звычай Товали стийоп дуда Не дуже ни нас не было великых колядів
Тепер же Тепер То же нераз можна почути же дапнул коляду А
так ніє тот попри дід денає новина новара лістлевіркы Такы з люда
такю такы само так так А ци ходил давто колядуват ци ходили
такы якыхожы Ходили дівчата іх влоці то же зберали на церкву та
і сходы мали тоту звізду таку величеязну а в середині цілідка тягні
тамба приклияна ця крутя заходили дівчата і хлопці по хата полядували Пот
по Ярдани хлодил дяк собі сам М ся не рафяли політати поколят
во троха назберати в купі Потом ходил ксондз Ксьонз то ся хлодил
По Ярдані так А то же оходил ксьондз Пло хыжах такє хто
ходит зо сятяно зо сятяном лота Безятердяне то буде ли діти кудя
доти Милы моі слухайце при цілий тот рік а фактичні од початку
<unk> рока была ту з вами в проґрамі <unk> процент Анна Кырпан
Пукус пукус кінцят ся <unk> рік то желям спілпрацівникам Лем фм і
слухацям нашого радия щестливого <unk> рока Жыцю щастя здоровля радости най ся
сполнит Вшытко добре о цім тепер мриєте А пан Біг най поблагословит
вшыткы вашы добры ідеі добры справы най рядит з неба так жебы
вшытко вышло як найліпше Но то оставайте здору до новых стріч