70% #2019 - 70% #330 Кляра Романовска (з д. Логаза) з Розтокы Великой (1 част)
Еп. 2019

70% #2019 - 70% #330 Кляра Романовска (з д. Логаза) з Розтокы Великой (1 част)

•

Опис епізоду

To pierwsza część rozmowy z Klarą Romanowską z domu Logaza, pochodzącą z Roztoki Wielkiej, w której pojawiają się rodzinne wspomnienia i losy przesiedlenia jej rodziny. Na początku audycji prowadząca wspomina też o lemkowskim festiwalu dla dzieci i o znaczeniu takich inicjatyw dla podtrzymywania kultury.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Витам вас милим слухайце при мікрофоні Анна Кырпан Так ся чекат уж
того літа коли то оно приде коли уж коли а смоте ани
ся не спамятала м як такий великій кавалец літа уж перелетіл Думало
ся коли то вызнесені коли русаля а то уж і по русалю
Новажні хочу повісти о двох моіх маленькых подорожах Пару дне тому были
єм в селі Терновиця то выванофранківской области в Тысменицкым реґіоні і там
стрілям ся з Кляром Романовском зо села Розтока Довнешній передачы почуєте нашу
бесіду На друга подорож была до міста Монастырискы Тернопільской области На другій
ден русиль <unk> червця ту уж другій раз одбыл ся Ітучый Фестіваль
Лемківскы Пецюркы Головным орґанізатором того свята єст монастырискій Музей Лемківскє село Сірвым
повім же і в Лони хотіли єм зробити передачу про тот фестіваль
але товды сама брала єм в нім участ Проводили єм варштаты Майстер
кляс малюваня і вышло так же не мали єм коли ліпше ся
призріти на цілий тот фестіваль Тым разом пришле єм уж яко простий
чловик не участник Но і зато чула м ся цілком свобідні і
мам барз приємны вразіня з того свята Взагалі думам же то єст
добра ідея робити лемківскій фестіваль лем для діти Не было там жадного
пятства ци бортацтва Фестіваль маленькый компактний в порівняню з тотым дорослым фестівальом
Дзвоны Лемківщыны якій все одбыват ся ту при початку серпця ту на
тым самым ветрянім поли коло монастырс Фактичні діти якы брало участ в
тім фестівалі якы выступали на сцені унижні в жытюж не бесідуют по
лемківскы а і не жыют в цілкым лемківскым середовиску Зато орґанізация фестівалю
Лемківскы Петюркы то барз важны справа Не буду внесках більше оповідати о
тотым фестівалю але думам же вартат жебы в нашій передачі прозвучали бодай
короткы фраґменты выступів діти Мам надію же в подальшых передачах іщы якоси
розвинеме тоту тему а внеско перенесеме ся до села Розтока Велика же
лежыт за гором коло самой Крениці Може памятати же дак у сотім
селі уж бесідувано в нашых передачах О селі одкаль походит єй мама
оповідала нам Ярослава Ґалик а тыж дашто додали дає іх оповіди отец
Володимир Шафран і отец Іван Репела вшыткы они з той самой дос
великой родины Але нихто з тотых респондентів не вродил ся в Рыстуці
великій они ся вродили уж ту Украіні Зато жебы дополнити іх оповіди
внеска пришла єм до села Тарновиця же лежыт медже Утінійом і Тлумацьом
пришла єм до пані Кляры Рымановской Як уж сте ся здогадали она
родом з Розтокы де ся вродило в серпцю р Якусу остатню не
мам в Серенчы на респондентів як ходит о му Не бесідуют гарді
по лемківскы хоц я і прошу і заохочам Так было і з
кляром Романовском же з дому Логаза не почулом од ней той ростоцкой
бесіды яку хтіли єм почути Жаль Логазы были выселены з Ростокы в
<unk> році і вписали ся іхаты до Полтавской области За рік од
тамоль переселили ся до Галичыны до села Тырновиця товды Тарновиця Пільна в
отинійскым реґіоні Станиславівской области Тото дорога на захід было барз долгы і
тяжко Пестілу Украіну іхали коровами ішли Пішы покыльтрофили село де окрем місцевых
мешканців і інчых выселенців з Польщы зышли ся і до з Лемків
і власні дост дуже роден з Ростокы Но тепер най оповіда то
вшыткым ном сама пані Кляра просиме слухати Романовска Кляр Ей Ромновска ту
помужу Так а з дому з лем было газы Логаза Логаза Якы
дохыжы повідали Я сут нас такы як як як як як як
як як як як як механизували ага Вас до як до Логады
Логазы До логады логазы діонизы раты таты диґа добыл діоній діоніз Юнізі
м такі цікавы мен дынозиє Динозия по лемківскы так ге А в
писмі діло ніс дє То уж знам якы Вашого няня звали а
як маму Мам Маріхє або Маріна Кільку они мали діти <unk> Но
явила з <unk> молодша сестра Была <unk> Оляд бул Петро <unk> ін
же померт та вмер він помер і браты Павло і брат Михайл
Михал был <unk> інжетурдів А Павлу Суркового чущых в Польщы рудів хіт
Як повідали Павил Але або павил тако як та о пішол там
Павил А вас устили Клара рікє мено ін выло вситі Для чого
таком так ся подабало Мыж не знає Тотовиц маміц Єґомуйстю Єґумыстю А
якый вас был Єґумист Памятате го Памятаю Пятаю як він приходил до
школы щы ходили до школы то приходил так і второк і четвер
два разы тыжня Вчыл На реліґію на реґію І Мате велику родину
Один сын і я умер Жыєте з село сын жыючник мі померщы
А в <unk> році а вже трійці з років два Нелегко ся
пережыло Тай далі нелегку Боже ставіть Повідати жы стріч од першого Так
стрічыт першы Нові <unk>o<unk>ta в Польщы мати документ з Лабовы бо том
є архів на <unk>o<unk>ey Ваше хыжо стояло якой части село На середині
се На середині На середині і днас так сель селу не было
бы розкынене тамбуличка тамбуличка як ся почала так на вулиці І так
є річка ішла сум так Ту так як З правого боку ту
більше хатів А з лівого меньше так річы Овдна дорога было не
было більше дорогів в Селінія на поли як вашы родиче сы просто
так як вшыткы то на селі мали ґаздівку мали може іщы якысы
роботы зарібкы з рідків якых не мали тато малкуня То робил конен
І в ліс і рати і все робити Но як на господарці
ратий сіяти судити ся єдного коня і єдному Но то як єдного
коня мал то не был найбогачый был такій серед мусил ся спрігати
Хіба ся спрігал як быстяжа орка пала А так собі собі сам
собі сам Одпамятна хто не малы іх было так шый не мали
дехто коня Тутиш просили ы а мама так была сама діти мелі
де хтось пришолший помогти тамчыкы ґрупі посодити поміг або копати а тато
коним поміг Но а такы знову мама там куровы були диєла маслю
робила бы так з того люди жыли І чы якы куркы яйко
масла назберали сметанок і молока і до крениці Так было через ліз
перейти Крени До мене най пусилали же бо як там мали кусь
були текіш мали так слово знакого то там выпривели там чы яйкы
віднести чы масла яйка правда міні не звали бы я могла быти
до Там масли такє умы жысі молока то я відносила там вже
знала де до якого дому то я ішла через ліс Не бояла
м ся то як тото гора звала ся ци ліс оно якоси
ся звало Ду Палениця Як парайте то одраз выли в Крениці Ніше
трошка треба было заліз перейти трошка ще іти так може з десят
холи І крениця є крени Тре было выйти вояк від хаты мішла
найдвід свойой хаты Буто ся худобу гнали полізі пасло то была дорога
Но яка дорога така полила І што мусили сте продавати Як яйко
вам не дале были му я передавала то же было і грошы
нихто не думал А як я віднесла там а може дале наперед
Гали міне дітям грошы не рали не добудіти могли свойой субнорка моє
і загубити што перезнайти добесідували ся же до кому будут приносити му
локо та ыр та ир акт верхны мура што там а як
же знала выносили мыси Ну выстам не разім такы віхала тато бы
настати до міста та як тато але треба до міста дрове зрыхтувати
кіткі Рувані готові до Крениці А то мал на хіру направ а
як Як ты діти на хвірю сіли ти поіхала а як возом
то треба было до уколе іхоти Но та тоталь не была така
гора абы не выіхал дем польом такы то было так поли в
одну сторону і в другу сторону як до Крениці Так было кусок
поля такого шорного поля потім былу світ єст дальше Думали сте і
ковалец лісо як боку был лізєт з другого боку был єст свій
так Аяк звідкіров раю продавал тыр ниврав Ащы возили потім а так
дальше як бы до Санча Або навойова была ту знову такій різали
долгідій як складометры коли єй были ту Як той доли ся Пивно
ся Лекы на пілторометра а на піл рота м Зо свого ліса
врізали дереву і везли як треба было якысы грошы ци што ва
то тілько што грошы были звідк ну а там як бы годували
ну то потім і коровы продавали тейм чы як більше свиней годували
ли переважно свині то так годували хыбаль є серед А взагалі в
селі были люде же якысы Но якысы ремасло повіме так наприклад ткали
глат люде мали кросно ткали Выясне же пряли ту вшыткы але ци
ткали Мали кроснохыжых люде Мали ма ні ні ні то так было
може двоє може троє мали м то моя стрина Ту на мале
крузи Ту на ном все любила пут Ну а іщы чым люди
ся занимали а были кова лівили Ну а так аж з чым
решта господарка тыкала мгу а решта каждий учувні да вшытко зробити знав
і сам тыкє і будя знов Веди обутя оболтя Сами кождні тото
што Обутята был такій в селі шырбил але треба сил то так
был швец шур але треба си было шкіру купити І такій был
жерубил як тре было і направил там шкій водил так не буду
тепер походил походил такым тре было доходити трохы архіктуры ремонтували ремонтували ся
Так колись так не было Не было такого такого добра ходік ході
ході в Польщы Не было Ну та были двомали господаркы в сьыно
але абы такі были якій Мож казати богаты як хтось хтіл шос
тиш то тиш так єхали ту Америку то або як хтіл шос
такє си ліпшу хату матихы тикє О но а так не тыжни
буду так жебы своі господаркы такси На жытя на жытя брати ся
ти Так о так было То ощыли такы і такы Як бы
на жытя было а на якысы там но тварто тратити грошы тоты
копати не было не было такы Но уберати ся в нас бырали
файны хымні Вознесеня Русаля пак Яна і цікавы наприклад тоты літны якысы
о тоты свята уж конец яры літо штоси можете припомнути были якысы
глас о такы традициі якысы цікавы якых наскы неє Васы даяк святкували
Русаля Роясне же люде ішли до церкви то ясне же ходили до
церкви но ны служба Божой але окрем того были доколи якысы народны
такы вили же там хыжы якоси оздобили тым майом зеленым штоси іщы
робили може ісі якыси были традициі Так як на зелене свято нас
так як образ было підробили коли церкви ту дівчатам брали образ дівчата
ту вберали ся так як дружка віночок Самы молоды дівкы бы зберали
дівчата і чарта єшу до школы щыхы То іщы такы не думы
і жолтакы і дівчаткы но такій ну Які там <unk> класників двадцет
руків утрино такє такє такі роберали такы спідничкы як то добитовы ни
сказали Анаскали тебетови Тыбдуй абы або Вышневі або зелені квіточкы знай квіты
такі мартушкы вышывані але одповідали фартушєты было слово зо папкы фартушкы фартушкы
як такій єр такій запас рода ґуля Велика запас га а то
малина з варти га то малинькы такы Маленькы вышывані Гот єще і
куруночка а дні то в Франциі такы То так были позбераны дівчата
якы долкула церкви несли образ якый до образы добра і всеєдні ты
дівчата несли покаж него і слі А якый то был образ то
была матір Боже матір Боже Но то она на двобокы з ним
на два бокы і на єден бік што а на другій што
Ну на оден бік матір Божей на другій матір божы гм Ту
урчыст было же обходили дукву дуклу выцеркви три разы потім заходили а
потім на другій ден зеленых свят ту назнач свинтер ішли А оповідали
зелены свята ци Русаля як його Русаля Русаля Русаля та Русаля о
Русаля тішыли ся уж свакєм по Русая а ще якы пастухы на
поле пасли хто пас корову та там нарушалят треба было Шы там
си брали та горілку небо даколись такого не было жебы там горілку
брали то можна повісти то было гейби свято Костухів же Русаня мали
як за своі святы цюси і годили ся на поли такє влас
такє было та брали на поле чыєте Але парив маріндів тота ґінназів
малемеріндів но штоси ліпшы маринґет каждый дан но та ліпше Я нарушали
же ся тошкыт хтуй жебы што ліпше было бо хтось му і
гості дакы прийдут своі Своі хоц бы і не на поле а
до ханты придбал та треба зрыхтувати Гнас ни бы Лемкы такы як
то кажут гостинны были А зелены свята то на зберезу маіли маіли
коло вікон і двері а на та як на яна ну квітками
Де квіты по як коло вікон так на нахыжной на стайни сюди
має маіли в середині і маіли і хыжу зо двору може Так
зо двору і іщы даси давали Може окрем хыжы іщы даси по
полици іщы даси бобликы штакы знате Та нагороды та як тепер том
липом то я тиже помайсі хату бо нагороді ци запинаю галузку там
де щы посаджене по галузці полуз Но і як ся ішло потім
на другій ден на свинтер тиж або напере так на зелену суботу
галузку на нагрібє На нацуто на хест Но кра якой на фунтарі
же похороне похороне гм Гамузочку малень привязали до креста оногнадныма робитами было
грібну Там і до тах было А зараз грецно припрошуєме до выступу
нашых власти Дитячу підготовчу ґрупу Народно <unk> Етноґрафічну <unk>rea<unk> Гуменюк Пані Весно
нам воскрасла вязанка лемківскых народных веснянок ма она оче дітя мадє гей
ге Дуджа роді данця вшыткы бра гей ге нанся вшыткы Но а
як люде напр свято то як святкували Но розуміє ся же не
робили дакой роботы але як святкували Могли ся зберати жебы дакус може
молоды там танцували зруляли тот ден якій святковий як проводили проводили те
Танцювали та але то не было так як тепер чы клуб чышло
о такы русили ся вколось молоді абы позволил десь там як в
нас казали світлиця другій хаты нибыта І танцювали то так часто не
было тых танців Бо то треба было найняти удаків но треба было
ім заплатити та цигане цигане переважно было Антым селі удакы Ні ні
тро зупіньо оддале были зо те звідтых мате Ру Ці в Ропоці
не было до них уличнила і люди бы іх не было тому
же такє были нали они до той то треба тіж вартаме іщы
до тотых свят я придым оповіла же доколи в селах были такы
звычаі Жы коли перший раз выганяли худобу то тыж якоси то было
не же просто выганяли аж і якоси там тыж ци штоси повідали
ци штоси робили ци гісті штоси там переважні на юриі а переважні
<unk> мая но може якы погода не была така то на другій
ден ци третій О алементі бшынця Ци штоси такє было глас не
памятате на іч такого Як першый раз худобу выханяли на весні навперед
худобу посвятили покропили свяченом водом в стайні іщы в стайни І то
свячены гіря так нашто сь тиж покыршыли підпалили тоже під ніздрі попідвым
є попід корову Так покурил підкурилим покурили Но і чытелятко ішло першы
раз ся носвят тым обкурі але свяченым водым ся покупил ге і
так під порогом же має куроватом перекричати ту клали так як під
порі клалай серп або желізо якєсь І ті багніткы шосвячены То же
підпорих кляли магніткы святчене же за тыжден праз великло парыма до того
выпадку спеця Ной потім вязвали брали паличку перехрестили порих палитку хоц яку
палику раку ну ту ся брали і кысу і перестили поріг де
корова буде перекричати Так при тым як оно мало выходи так дом
ходити перед ним якій єд з поля вже ся попасла Приходила ту
тиж через ту перешляшу вже ся не заберали назад потім ся забрали
тай свят Коли был тот ден же першый рода да Коли то
ба робили так робили то Юря не залежали од Юря было як
была Файна Весна тепло то выганяли скуж была права же была тото
не залежали і товды так робили А не было такого жыдоякы такых
вінці куруванті то было вже на Юря То такє было на Юря
Бара такій горой аствоя до наполі та плели на Юря Двіты го
і ся пелиы потухы но плу пастухы так коровы ся вертали такы
краєны помаєны гмы тото не яна выповіли же Квітьом прибыроли так бы
ся квітами хату маіл і як ся по пару квітків там ся
скрутило такы той коли двер з єдно з другого коли діковы букєты
так букєтчы маленькы о так по пару квіточ якы то были квіты
Но якы ну польовы польовы Могли і такі быти і такі нали
квіт А так виджу ту нераз мы так влучы як в Чорнолісці
а буде як чыты колись так мы ходили буде як ту церкву
так запідпіля Ну ту чы в Чорнолісці ци дезу так на помаєну
было але в стріху як была ще соломяна стріха то соломы запрыхали
до стріхы такы квіточкы А в нас так букєчы Они де прибывали
ся Ну на переді до двери в правой злівы ци як они
Ну квіто ся клячы свячым миленькы сям же тоты а вас стріхы
не было осушто Были ґонтом хыжы криты ци як о бы зобыли
стріхы якы ґонты ґонты тым нас слово нихто не виділ В Лемків
туми сел тота Ні хыба них даль в другых селах же соломом
было тиж укрыта хыжо але гвас в селі то што лем ґонтом
крыли так ґонтом дахівком бляхом гум нас не было Я м не
виділ яну я солому не виділа хату вкрыту аж той мы приіхали
ту хату была вкрыта в солому Мото нас было кус богатсє село
значыти може якоси ся доробляли можілами може я бо одязвали сте і
бляху і дихівку даси люди нотав тото што бляха дахівка то пишы
з Америкы Га а та як ґуантыну думал каждый свій ліс Ету
ґантусиі робили дома Ци каждий робил ґланты Ні ні ні То бым
зо ним то такій роби шырш то знал робити Мал своє цутоначыня
Так бы был Я знам як што ся робит і тояна то
Є то был такє бу я вже памята як в нас бы
тота як десь протікало або треба было або більше зняти треба ремонтувати
перенива ту деревок Но при єй был такій старшый чловік мал своє
такє акс Столец ін ся там клав і тикієк і но якій
ніж таку впурбил потім тото єдну в другого заходили до того Брава
брава до нас ґади лемчаток А тепра они вам заспівают трилемківскы народны
пісенечкы Нелій дождек куваля зозуля ой співаночкы моі Не ін Віва ідчы
Рыманьова на Дученко варбе не шанувал мы Красне Нам варве не треба
Нас малюват пальбі звысокого неба радиі має дітя маю вываня Майбутня там
і чата води дітабе води води та <unk> Припоминам же гнеска у
нас в гусях Кляра Логаза по мужу Романовскы же вродила ся в
<unk> році в селі Розтока Велика коло Крениці Дулгы рокы жыю на
в селі Торновиця то писменицкій район Івано Франківской Области Кляра была найстаршом
дітином в родині Діонізия і Мариі Логазів в <unk> році вродила ся
єй сестричка Ульґа а пак пришли на світ братя <unk> Петро сроковім
Павло і уж по выселіню Украіну <unk> Мыхал Думала м сой же
тотомено Кляра было дост рідкє о лемківскых селах чом так назвали дівця
Ден памяти святой Кляры великой святой помічниці і приятелькой святого Франциска в
римокатолицкій церкви одзначают <unk> серпця А наша респондентка вродила ся <unk> серпця
то гейбы ся не сходит Але як подумати же грекокатоликы мают в
календарі вшытко подібне лем на два тыжні пізнійше то выіде же дівуцька
вродила ся такой в ден памяти Святой Кляры лем в грекокатолицкым календари
Кляра гарде мено значыт світло і здає ся мі же наша респондентка
єст світлым чловеком Зато мено тото барз єй пасує Но што ж
а тепер зас вертаме до нашой бесіды Но підеме іщы зас юж
сме одсвяткували Русаля но лем далей Яна то Яна то якысы было
же якысы субідку палили ци што сы такє робили молодіж ци были
якысы такы забавы на Яна Ота ішли так нибо на прогулянкы десь
ліс то тамты брали там ситикє то ся погостили там чы як
там было трохы такє А так як бы же там на такє
ватры палити ци шуту такого не было настикува Были так спокійны Святкували
там Но наприклад як дахто был Іваном Він як оси святкувал як
своі імяннец не было такого люби святкувати Такого звычайно Не святкували ани
Урудины ани Імянины Не было так Не было тако ня Ні Нові
жыду А ты як теба святкуют єщы в Пеленках є туже хто
з нашы Так же до ресторану ріка не було тісла а товд
на мен не было довне Я такого не знам Не знай Іне
николи не было данны народжыня і не было коли ви ся вродили
серпню <unk> серпня Но а коли як записували Коли с одповідают на
три ґалі Декотры ґазды записували Коли наприкети ся вродили же іст дацу
ставу знате Ріно але як было Ци вшыткых памятал там ци явной
Но метрика ясне бо деколи я бесідую з людми і гварят О
я точно не памятам коли я ся вродил там тот ден си
на другій ден ци яв там а записали іщы інакшы Ну так
так є так было бы так было то так было Ітущы в
селі жыют тота з нашого села То отей же старше тейте а
коли і дітай было та каждого може і не міг запамятати так
тепер новоя бы ничом Напримір ході Моі маману тото то я памятаю
іх а ну як были ся так жыли бы ся іх тепер
питал Не знат Хіба так знали о там было літо тамто робили
тамто робили тот і місяц было якыма там товто о так было
Да а якого там было чысла або што тотого не было так
Но але то як хрестили та знайти было тото все записане в
церкви Комітету ти архіви там є втін тіґміні Бобу Мы Кусцюк повіли
же якы свята были же было Русая было Яна Но пак свят
не было Петра Петра так было Петра і Павла а пак потім
были Жнива і вшыткы маткы так і вшыткы занимали ся лем но
на полі і всяди і юсь нихто нич не святкувал Но але
Петра і Павло то было таке свято але певне нич не было
такє особливе жебы был якыйси звытяй ци штоси такє просто ішло до
церкви та прото Може більше штоси одбывали ся на першу матку біжу
може товды якысы тыж ци якысы но іщы спасо так то ту
може што су там святили Явині Явка святиле вочыте мы Але поза
тым тиж певне нич такого не было Нє ні ніл но а
на матку на гір святы на першу першу біз святили зіля тасвят
так а о якы гіля брали досвідчыня Зберали такє польове як всякє
такє лікарскє Но а якє наприкладны Но такє як бы Як называє
Звіробій в Божекровці Твой гіркій твій полон полен полон поны о іщы
штос якмінок то ґмін Аы мяту у Ну мята была така горудова
же мали інде всюди колыхат І о тото зіля посвятили і його
тримали якы на якысы Потребы лікарскы з його так мож ся ся
іх підкурити або м або якы коромале телятко то так бы чай
давали пити на першый раз як мале телятко Курві Курові так гм
І підкурювали так само гі А што то помагало же підкурили же
оно свячене та абы ся ничого коровы такє не бы быздорова были
бы не слабували откє То такє а не така бы там хто
зна што такє то не чары Нє є ні то но чар
ге нє то ци гы якы так зополили лем кус жебы оно
лем так робило і гышка там на якых і пательню на якій
трох катаго такого натрущыли рыдвонькыты тим Запелили ты підсували так то што
быну перегорів Ти так покід корову покід ту бы она дыхнули ситы
А так якы чары тотыкого нихто не знал А не было такы
кысы глабослоркы ци што якыси жерували ци што со такє робили такы
бабы не было такых пселів Тешесь казали на єдну жінку Так же
жебы сурканя бусурканя так называли єй бысурканя Але чорна такє шось тотеє
Доже же повідаютже хто сышол такє роно же о тат тот голову
на то она жебы є она Я молоко неєм урно же так
молоко сестратила же жебым ня часом підпухає нутону і ту нераз підпухає
бы такє як запалень де ся вітром потягне навет в стайнів через
дверя через вікно То на концю бусолка мусіла то бо так Але
так говорили та і язык люде выказали же потім казали же не
знаємо ци правду каже моция рішымо видкы знає жытовона м Або там
казали незово жаба під порогом о тато бусурканя бусурканя то там шпорча
ликіды е Іщы є хотіл о тотым гілю звідати повісти мі такє
А от наприклад як мы тепер пєме гербату таку переважні назіля а
переважні з того же в Китаю росне стотых кряків цяюта а тоты
верхны листочкы так А Колисти ся пило з гілля так горбата было
з того ріжного гілля так Ну переважно на злипу Запарили як липу
нарвали липы тоты листочкы як то вже як цвіте Тоту переважну липу
або купували в мазині там але в мазині тілько там не купили
як мы сказали коперативы гум Гарбату Та але а таку гарбату же
самы робили тотлипы перевари Так переважно Липови Липова ей але то ле
Лыпова може было як дахто ся переступил ци што ци каждый ден
могло быти Могла быти та каждый ден ні бы доказали же як
бы так моцнійшыло на єй трохы і шкоди Але гарбату гарбату кав
О кому яку поли сте Таку то цикурі ци з жолудів ци
яци правдивко Была была і цикорє купували Была памятає такы як кобаса
така была такі куйкы были долгій такій До я такє памятам То
цикоря тай кау купували таку пачках правдиву правдив на зо збіжы не
зы но та булят так була і зо збіжжа але так для
себе ту таку купували файнка таку порядну правдиву таку провдиву давно не
знаю чысі але а лем знаю гордокєтну але вшытку тоді розде Добре
е Но і такы І маме Першу матку біжу пак другу трету
і не знам ци дає хты святкували якысы ной ішли до церкви
так але якысых особливых там може не было Святне свят не знам
якы такы окрем окрем того же ішло ся до церкви тоты подальшы
свята не было што такого но та не были тоту выла перша
матка друга матка а там так Но фактичні фактичні восены уж не
так святкували ся церківны свята як святкували ся весіля переважні госены робили
правда І выселі тейну Обыста ну дасо так в своім салі былсте
Не были юж за Украіны Николи я не бю я буде єхали
я не была николи Так єм мала охоту сийти а все так
было Ну все все не підходило А ще мій брат Павло Тойшы
молодший Е Таі все хтіл бы він не памятає ничого бо ін
о пят років як ґразыєк як выіхали Суркув Той так каже як
бы через сон як каж як так років тым мойше спамятаєш Нє
так бы на соня бы ся снили але каже я не знаю
нічы Нограну такой нагоды поіхати нда де як бы не было нагоды
та не было нагоды Там ся ходили до когос коли покы ще
ходили то ходили Ходила <unk> років девят років дес ся взяло робили
та і робила но та я была ще ще робила але міг
вы тім чловік померти є вже І два рокы же мы была
на пенсі два рокы Щем робила Вже не брала м полністю таку
дідянку але щєм робила з чым хотіла мредіти Міг хлопец же підрістроха
Чловік каже Найде най найде мы і не буде м помагати Не
іде А я кажу та буде щы видно чы підучы на піль
Та і так ся стало як раз і на весні помер <unk>
порубат ся моя роботы закінчыт А што робили сте проз ціле жытя
в Куспішной ґу што тут было тоту сіяли што ту сіяли В
ґурка богаты сіяли людийону мі сіяли а о ручну щыбуло брати Божы
рукы пухли завязвы лем шматами А потім же брала така брачка Ткыдала
нон на покосы мы тоты покосы зберали лен же так мы мыкали
А потім же така бравка брала лен Мыкала і кыдала так на
покосы як бы кусил Так то мы зберали і вязали горсткы пикі
Складали до купкы попару бы высыхали потім тоты горсткы єжджала молотарка Як
высыхже і стягали щы в ручму близшы молотаркы і молотий витло А
ту ще було шы як зразу почали лем сіяти бы так під
початку самого як ся коли горцові зал то не було ленуш потім
пізнійше То так трохы сіяли ту Ту щы моя мама ходила Я
ходила але я лену не мали туди То щы ціпами молотили На
бригаді платнул ся молифарка Такцивізат є аж ціпами то спочатку так было
такы а платіл то но але але так але ці нугій был
такє добро был Вы як бы знали як тото вшытко робити были
дома і уж зробили выж помагали бы были старшы то видомо тото
певна як знали знали знали як інале робит А буракы як по
гектару а потім были по меньше трошкы сіяли кы бурак пришли ся
сапати матґорін а пырий як выріс А техніка така була шкыросло а
то не было так як тепер вы покрупили та буряны щезли тій
землі вырубили Тай было файно прорвати бурак А то такє было Там
вшы пришли троха А то бурак пирий такій то і гірчыця тота
та кашы на жолто квіт невеличез но тай мы сапами прорываєм наперед
а трактор ззаду нас єде Е можна повісти же вшытко роками ся
спочатку робило не было автомотизувано нийок такы трохы было але дуже мало
Наді хыбаль то же трактором сіял на і што но і жнива
як то же жнива зразу теж было ни в комбайны не было
ничого Не было комбайны кусило косами ой Боже косами жыто косами пшениця
а стояли на бригаді лотарка І смо повозили І так волити Молотили
Але была така сетка ты одне На тій молоці тарці треба было
стояти серпом врізати ту завязану ту і повереслу Оле я ся наріза
тых повересів мат корін рука пухла Но а добро сто приіхали до
Совітску Горою А там добру Йоты было добре Ям казджы а як
нераз ся так говорим утіше котры жыют старшы молодшы він мене ле
робили Кажут же то так ся говорим та і каже муже навет
ся не вірит шм робил На цін вірит Як ся приглядаю той
си думаю де я то робили Я ще дотепер жыю тяжко так
тяжко Так сой подумати Бо тому то вокно тише такій цех был
побудуваний пика машына буде Хто с горсткы ділили треба бы так той
стіл посувати ділити горсткы і там пускали знову дотыковый нялкы а то
а з нялкы ішло там друга стоязно пустала під колесу і вже
там ішло волокно То волокна то волокноты ж треба таку руком відберати
треба было там двіжінькы ставляти бы безперерывно тай ґрупа ходила Тяжка то
вшытку робота і тепер оно дакус автомотизувала тепер то а з початку
то было очатку страшна тяр была Боже та Як бы ходила на
паенсию Но може зо три рокы я так была не бы на
легшому тому технікы тотофі робили А до тоту ня Тяжко страшно тяжко
Як ся пригадают Дрогы слухачы на тім днеска завершыме нашу бесіду хотіла
бы м іщы звідати пані Кляру Романовску о тім як то было
і як выселяли Лемків єй рідного села Ростока Великы Але вытім певне
побесідуєме уж за тыжден а на разі пращам ся з вами выселя
Дарнуйте ж же в тисменицкым районі Іванофранківской области а конкретні до Кляры
Логазы Жепомужу Романовска запровадило вас Анна Ґырбан Оставайте здорови до стрічы за
тыжден