70% #2019 - 70% #312 Марина Варґа з Телича (1 част), 5 І 2019
Еп. 2019

70% #2019 - 70% #312 Марина Варґа з Телича (1 част), 5 І 2019

•

Опис епізоду

Odcinek jest rozmową z Marią Vargą w ramach cyklu o bożonarodzeniowych tradycjach Łemków. Bohaterka opowiada o swoim pochodzeniu, rodzinie, dzieciństwie i dawnych zwyczajach związanych z życiem w lemkowskiej wsi.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

витом вас Лму і слухать Витом вас неф Новім в <unk> р
Но і што ей пришол <unk> рік і зас при мікрофоні Анна
Кырпан Не знам хто з вас прибыла в якій календарі і в
якій одтинку святкуваня а є належу до той части спілпрацівників радия Лем
фм якы святкуют різдво Христове <unk> січня Но і хутью гнеска зас
продолжыти тему різвяных традиций на Лемковині Як слухали сте попередню передачу то
памятате же товды о зимі на Лемковині о різвяных традициях оповідали кількуро
нашых респондентів а медже нима нашла ся і Єла Лазурчык Пумужу Груба
з Тылялы же неска жыє в селі Віктурівка в кузівскым реґіоні Тернопільской
области Она оповідала історию же гнеска трудно штоси такє повірити же єй
мама з рана <unk> січня вродила єй четверту дітину в родині а
потім нормальні устала і зрыхтувала сама святу Вечерю но і стравы на
різдво для цілой родины Но ле най бы тепер така поліжница штоси
такє зробило то был бы подвиг а товды то было нормальнеска у
нас в устях іщы єдна Лемкыня ну южне Стелявы А стилиця же
коло Крениці же тыж ся вродила <unk> січня Але юж не з
рана того дня а вечер В тым припадку было інакше Спочатку єй
мама прирыхтувала вшытко на святу Вечерю і наріздву Но але на волию
не сіла до стола зо вшыткыма бо акурат товды пришла пора родити
І уродила ся Крас Юдзька наша нашна респондентка Мария Варґа Любомужю зовіл
ся Мария Тересєвич Корыстам з той нагоды і щыро поздравлям і пані
Єву Грубу і пані Марию Таресєвич з уродинами якы они святкуют <unk>
січня Желям долгых літ жычу міцного здоровя щастя любов і посяны од
близкых Но тепер побесідуєме з паньом Марийом Варґом Запозналам ся з ньом
на стрічы Лемків зо села Тылиць в Івану Франківску бо она вродила
ся в Ладнім тімславнім місточку а наскыж селі Тылиць в <unk> р
і она на тотій стрічі выступала Внеска пані Мария мешкат в селі
же колиси тыж як і Тылич было місточком в Мариянпулі Мариямпіль належыт
до ґолицкого району Івано Франківской Области пані Мария матрьох дівок і они
а тиж зяті внукы барз єй люблят і шануют Власні тепер в
Зимі жыє юж в Івано Франківску в родині єдной з дівок стрівня
на порузі Зядь Василь Барщырня принял погостил медже інчым його родиче походят
зо сусіднього колотилиця села з Мушынкы Но тепер послухайте нашу бесіду Я
похвалила пані Марию же красні на тотій стрічі Тылицян оповідала про своє
село оно повіла же нема на жаль якысой освіты не вчыло ся
не мала такой можливости ся вылчыти же єст лем простым чловеком Єшы
я маю три клясы всього Я ся добрі вчыла Моя школа пропала
по світі пропала по світа насевели Донецка а донецка за два рокы
мы туі переіхали Тысят а тато мі ся в Польщы вмер о
<unk> років Ну а мама здоровля не мали то мы же мусілити
працувати Абы смы з голов не повмерали Як звали ся Вашы родиці
Тато Гілер Вас оповідали Рарда Вас повідали тату циняю Тату в нашым
селі тату Мій тато здоровно был в Крениці самы З Крениці місто
ци село Ну так за Креницьом зразу кладаткренці было село точа село
А мая Стелича то бо з дому моя мама Сенку ся писала
м імя было вікта Віктория Адгадали лікта А як ся пише то
Віктория так то вікта А тато так ся звал Гіляр то рідку
такє мено давали Гіляр а братів то єден был Тимко єден Тедос
єден Петро Бо давного давно пані Ганюп як ся дітина вродила дивили
ся в церковный календар якій ден было святых так уже стили діти
то было вас пятеро А Як вас было якоси же до хыжы
вас повідали як повідали до вас вашы хыжы А мы не мали
такой прізвиска а другого тому што наша фабілия на ціле село было
варґа Як казали до варгы то же знали до кого га а
як тато же вмерли то же казали до варґані вікты в арґані
вікты Або марґанина Маі Марийся Мальґанина Рузя о може я так памятам
де я пришла до когось а была друга баба Чыє такы файны
дівчатку до тя пришлу Варґані Вікты Ду она такы файны дівчатку моі
О я ти то памятал То тату пришол зятя брата так мамы
пришнула зятя рістот зызятя А мама мала сестры братя Мала єдну сестру
так выці Антошка ся называла Антоніном а дві сестры брат выіхали в
Америку в <unk> році До мала брата Сидор ся называл і сестру
Рузю і Міньку в Америці Онисташы мали бы быти То они од
мам были старшы то поіхали дві сестры брат до Америкы то они
ті сестры зовсім ани рад не приізджали з Америкы а брат был
за тридці років А давали си чути писале Да чого писали А
же ту маю знимку де зє Но так а брат за третій
років пришол ыы з Америкы то моя сестра в <unk> році было
то він был захресну моій сестрім Америкы пришол Але скоро вмер мали
<unk> років як померла мыци І малы шынів мал і сему доньку
Тавитали самым Нью Йорку жыли мудали донько ци ді дівко дівко А
хлопці докадали хлопці Но та сыны хлопці хлопец а то дівко А
запусти бы то робили так то о вас музыку в рыдями піст
То кажут же такій іде пісто радістний піз є гм якій радісний
То ще музику до <unk> годины ся грали а по дванадцет же
всю І з полудня в неділю з полудня правляли за пусты шогорілку
пилиже казали же тра зубы полукали Никому мы так бесідуєме Про піст
предріздяний цар тут же справляли называли пущаня і музыка было Выстріці другого
рука тру Но сам святый вецер люди вечеряли я вродило То моя
мама казала же та жінка бо дакы легкы роды были то были
такы само лукы жінкы а як виділа та жінка же што єст
погано то казала же іти по дохтора Ду А так то они
принимали роды А мали сте доктора десе близку Кринец нашым селі был
доты бок Хонда был зядь Ого жыл так в нашым селі О
такы грубы была мій ять дохто ял памятам Мал вся дівку то
жыл в нашым селі то нам было добре башы што вночы мі
полетіл фіром і о привізи і то м о тита влу Бо
то вам было добрі бо переважні по селах хыбай была така баба
же поліжный ці до ней ся удавали майте багату природы миралофіны багату
Бо якы добріжен але і дохторе вто они мали шо мали уково
мали такы як тераз мают ріжны апараты ріжны то Дают ри під
нарковост або тепер а тепер дохторе хочу дабы ся кожінкы він стоял
і мучыл Сєди жывіднє кєса мсо і спокій грошы заплати і знайте
трохи і добре бо вратує і жінку і дітину а товды в
нас богато кольороді вмирало та Богато вмрал У нім за доктором нім
то нім тотий А вы повіли же родили сте ся на сам
святый вечер та На саму вечерю на саму вечерю Мама же не
вечеряла вечерю зварила а же не вечеряла а діти ту старшы были
два хлопці і ся было моя сестры <unk> року тай кажут што
мама не вычеряє а вам то каже та діти вечеряйте вычеряйт мам
мамушу і голубули а врад мій был <unk> року повечерял і пішол
духо хлопців ввечер ходили діти кулядувати пришол ночы темір розказо і мене
цілю были бы я была най молодша а дуже казала же м
дуже файна был філюбили Той казы я приходжы в ночы а тамшы
даліш уже плаче Што бы то могло бы архівник чекайте то мали
сте старшых сестер братів дажатьбы найстаршы II року Йосиф Осиф По нашому
Осиф найстаршыйший брат Осиф а так іщы хто а так был з
<unk> той был <unk> была сестра А <unk> Ганя тіж ся называла
Ган Ганя Ат был брат то вказали нас Вадзюл Владят Ладзю року
воту морам поли його поховала помер мал <unk> років як помер а
пак ся рота віля нов сестра Рузя <unk> року на минуло <unk>
рото то то то то то то то то то то казали
мама моя же та жінка што пришла роды принимати та і не
піднесла так до горы і кажут сама дитина буде щестлива была што
вас і суздиков ся народила раду Быле святый вечерє є о і
знаєте же же діснут мы мі так жытю ведм што така біда
была ріжне што нам могло ся што небудь трафити бо то што
такій світ бывшы ото А з нами ся ничо не трафило іми
дякувати богу Ідалам ся іти донькы ло выховалам я такы діти маленькы
яй ся уберала і в неділю за ручку він єдно на руку
а я за руку і дотерквы я видите так діти выховала шон
моі діти все і внукы ся молят бога вірят дотеркви ходят о
і Ідвы То тым узяти ся похвалити Ще мают той старшый донькы
мій яй священник але він ту одругати над подагалиця місцевый але священником
робит ади а де робит ся дуричан Богородцянох танцут зо франківску Самых
такой богородцятам Дуже доы добре А повіли сте же вродили сте ся
на сам святый вечер і брат пришол о там штоси в пладі
по яді пришол Другы слухаче в нишній передачі звучат коляды якы выконує
Аничка Чєберенчык Єй сценічне мено просто аничка Взяли єм іх з компакт
диска кулят Янголи в небі Тото цидейско Анишкы было створено в <unk>
руці вєдно і в Зєдиных Штатах Америкы і Украіні а конкретні во
Львові Певні знати же Аничка Северинчык ма лемківскє коріня і співат барз
дуже лемківскых співанок Заграй писму рагаф на A<unk> ангельскій <unk>eoB Стагаці літі
млагато цвіті мо <unk> і раймо співаймо і раймо і Дес ворожне
стырця Ци мили ся пред вечерьом на святый вечер ци мили ся
в потоці ци просто ци был та була річка Но дит было
<unk> метрів до річкы Блаже та по сілаж і блазу сме летіли
врицівы вырубали злену таку капку то собрали мы мльницю і відро і
вляли воды бо моли бы сме там гпати ти шебы ся втопил
толяли до мыльниці і мы ся помыли і давай летиме до хаты
А на різдло то же нешли сме ся мыти а черевечір мама
кажут єд рахуйте звіздны на небо Як же вечерів мали рыхтувати на
стіл рахуйте звізда бы было богато гусей та ме нарахували до тисяча
то ж од тисяч гуси буде На глу епока є мама іщы
рыхтувала вечерю лавы ходили як є звідны де рахували Рахували звідра даль
выказали рах і рахуйте звідна бы гусей багато было тримали гуси а
куро якы сідали робити пірогы то знову каже Іди доказали карниґа до
кучы Єдно кучы порушайте куры або куру так вывыло ту кури вночы
ся боят было богато клочків А то векы вывылиш ся той пак
бы повіли жарды боже забобони але більшы жарты то такы жарты так
Но то я ся вам скажу на різдво веляли до Мискы нову
мыліцю одубрали тоту мницю таку файну чысту наляли воды і дали того
зо стола сіна до той воды і кєдули купі грошів там пару
грошів но і мы том водом ся помыли Але скоро ся втерали
жебы скоро іти гапнути хто більше хапне тых грошів буду цикеркы Е
за десят грошів было були цикеркы ага Е зарізло же рану в
мыдницю і вы рано ся мили але треба было так мити ся
жебы і взяти єден поперед другого радоты грошы Но на те но
на де і хто кілько взял то пар міти купувати тото же
його были тоты рота мали дітям обыдіти ся о бали котры котры
хапло більше люде ся сміяли О я маю більше то Но а
потім ся пішли тай купили копійкы мало бути на святый вецір обовязково
дванадцет страв уварят перша іда кутя а в нас кєселиця сяной мукы
ся розчыняє і то была кєселиця капуста грибы а ту вариме капусту
з горохом разом і ся ім А нас капусту окрему горгу крему
варили І грібы то і пірогы з капустом пірогы з барабойом были
а оповідали вас барабоя ци повідалом періі Значыт пірогы были ріжны дашыли
якы Былисто злідопустом были скумперями да а могли быти іщы пирогы напр
зо сливками сушеныма та то але якы гы грушкы сливкы І той
одвар варили окрему той од вар ляли горнятка пити грушкы сухы з
сливками дали на миску і металів іст сода Пампухы повый двом пирогы
двоякы были а попри пірогы вариликы То кіста лишыли самого без без
ничого і покраяли пакіро на такы кусло одхіло а потім руками тако
і робили такы ло доказали чым буде більше то будут колоскы більше
зерно буде Мото на ту памятку же колосок такій ло і за
такый іх колосот з багато нє о так може так десят штук
на памятку Ім за груками цитуруска він такій был за дол о
то называли дісну бубалькы ты каже же колосок пшениця жыто жебы такє
был бывальок на святый вечер хва а хліб пекли До кінті лишыли
трохи кіста і такы помісили го а потім так го вкачали на
так долгый куло а потым ту зяли і так руком так го
шупекли Ісуса Христа жолубок Так пальцьом Як бы Янкы зробили та яйвісти
то таке было о великє о бо но по тым підло та
як бы як было як лука долга як долга был ко середині
так помякали же бы было такє проріз Ага в середині жюбы было
так перерізано як прозало долше ямка та ехбы так долше же то
Ісуса Христа жолобок А з того самого тіста то самого та хліба
та хляба то само жолобок штости ся клало ци просто зробили таку
такє бульця без ничого без ничого А вы дали на папір помастили
трошкы олію дали на папір і на сам перед допєца я ся
хліб піґіл ле ся в пеклу Іва званут называ ся полазник одвал
ся повар і то ся назыл Пулазник і той хлібец той голобок
стоял аж до другого святого вечеря на столі Ідала мам абы вы
той не рушали не єли той поладник Він стоял аж до друго
святого вечеря на столі а на другій святый вечер ґазда як мали
сме вечеряти брал до чой там до мискы вілса і той поладник
товды попокыршыл до того віса і ліс коровам Достані єсти О то
борзці коли я паю і то лани даду мама кар ви не
рушали бы сте неєдине містой до друг свецеря І до того вівса
той поладник покрышыли покрышыли там было дві коровы ци три всім до
жолоба дале якы всі коровы того поладника зєли О Як уже на
столі было все готове якме ся помилили і пришли до хаты і
же всі стаєме коло стола і тато мама і мы діти і
молиме ся настоячы бы ся молили Але е добрі А вреным было
так же ішли сте до потока де сы ся в Мельты гали
то я же кажу на другій святый вид а зараз но то
не будеме презентували рато і летіли до стайні рыхтували собі сіна І
летіли до саі і коровы мали єсти разом на другій святый вет
на другій га выповіли же тримали до друг святого вечеря вечері тоту
будця якє такє як бы символ языо же высоса Хриса вроди і
сут лісу стары мали пак ґарда мал покрыршыти місом дасім і дале
пором на той святый ветір Пред вечерьом ішол до стайні так само
же сме мали сідати ма тато што ся обернули І скоро сіна
за кухудові бо худоба має вечеряти бо на другій святый вечер казали
же худоба говорит же якій найміц спал в стайни і не дали
єсти а быкы каже до другого мы позавдру ґады повеземе на цментір
А ґали видко десь мусіло быти давну правда буду то де пішло
помедже люди з поклоніня реліня долова потрафит на другій святый вечер гусій
платит но і а найми же спал в Сайві і то чул
І же так было Бо і зато летіли на ІІ Святый Ветры
обовязково жебы ходоба радно вецеряла так само людний А тоты слугаз же
чул як бык такє повіл то він што Повіл тото тому ґаздів
є ґал га што руся там дурне голорит там і ґадале так
было І такій бы так было так был ні то так все
тото повідали ся скоро хтось влетіл до стайні і дал там скоро
сіна ци конюшын абы худоба разом вечеряла то такій звычай был ага
II святый вець І в васім еселі было так жегали Тото выдіплене
тоту бульця же жерелі же тыж давали худобі та цікаве Ци єдбанчы
што выдаты За красой тоты найскій мож і ясний свідкі Лемшы закрасни
о госі землиці о госі землиці Зарятіст така дісна Щастлива що сін
селизно з приходи Три істовы з прихо весель Вивлеє лемскій восель піды
смо дуц поно Припоминем же гнезка у нас в гостях пані Мария
Терехєвич з дому Варґа походит зо заходу Лемковины зо села Тылич коло
Крениці де ся родило в <unk> році Наша бесіда ся одбыла в
Івану Франківску а столо мешкат пані Мария в Мариян Пулі в селі
галицкого района То од Івано Франківска не барз далеко ІІІ Скінциєци Не
суй далик того што може Наш Ісус дитя то Боже Бляго смо
бляго смо Но а на першый святый вечер вечерят так само же
была на столі же доносили то ґазда ішол там зо сыном тиднюками
і ніс сніп зерна Такы невеликы такы уфаді духа давны насла А
етот сла дідил то жыто ци што то трохи жыта трохи пшениці
трохи вівса аж і кулану а то был ріжне як ріжне завязане
Выклали до кута так го за стіл до кутати ялинка коялинкы агыя
Допрыну нас всюди Ялинкы были бы на ліси были то пішло по
собі Елига але повідают же колиси давно Яличку не ставили лем тот
сніп Же то як бы пізнійше уж Яличку зачали ставити тото не
зно же давно з Вас ставило ся Ялияк якы за мойой памяти
же были сюди войхаті но і вінчували А ямята якшували Вінчую вінчую
на щестя на дравя на то Боже народжыня бы Плонбік дал дочекати
рокіт покойнійшых роджайнійшы од Бога приід од люди якой од Бога лавко
люди приіст то я Вам жычу Христос ся ждаєт і відповідаєт най
втовды а діти мают потрошкі сіна звездеш што сіна а сіно тото
што трошкы мал то клали на під обруз під вечерю на стіл
хот трошкы кулачом мало быти сіна на столі Бо Ісус Христо з
Матерболял родия поставила Ісуса Христа на сіну О і а солому як
друініст трохі соломы то тоту солому під тіл запхали та поди по
вецері тота солма была по сіхатах Діти ногами рос нас сюди были
в хатах підлогы та та солому поди по цілій хаті была Повідали
вас підлога ци делины делины делины Нас на сорок казали <unk> о
<unk> <unk> а один а нас казали <unk> а на ноль казали
зеро ту на знимці як бы різвяний стіл так так так так
так так так так так так так І ту три хлібы так
выповіли же мало быти три хлібы не святиле так три Але то
пекли і в товды такы круглы Хлібы ы нискы та клали три
так аж а на середині ножом вырідали дірку і запишали свічку гу
свічка ся світило три єден другого да от так єдно другого кали
іхнівы тот вахний ствічку Допыхали запыхали І світів на боці світлу світька
в якійси сплянці з зерном так шплянкы наберают пшениці цибуля честнок там
На святый вечір зля світ куглы зерно такы хло Паня Анна як
бы было світільник то бы за повсвітильник а як не ма світника
запхати пшеницю єй бы не стояти бы ся не переверне там ішто
і одчасно вдадає А тостіл дан може за хлібом на панірцику єлумко
часнику це буля але цікавы же пекли три хлібы А тоты хлібы
вже на різдво пекли они його коси ся звали ци а ту
паново сілє на верха на хлів твас як на святый ветір свідку
тот хліб запыхали ци свідку запыхали тоту зем як хто охотіл Мы
дали додерда але богато давно записали і вырізували дірку і дописали до
хліба і світівали тепер кажи по хлібі світска капа і по хлібі
не до смакана до пшениці І як же по вечері все же
выхоят поза стола То бере та як бы мій тато жыл моя
тата не было то чоловік бере ту свічку стає на серед хаты
і дує і ділиця дейде дим Як до дверей то хтось помре
а як пухаті ся зріде то будут жыти всі І то правда
правда А было так же нешол до двері і доправды хтоси помер
Де ахто іх хто його знає може і то морту Але нібы
так казали же серед хаты ставали задумали світской дни мали дівіли ся
ден Як пішол до дверей охтось помре а Янцям бухалі зійшол го
зсі жыти м але ци правда та хто його однає А ци
наріздло хыжа была даяк озлюблена прикрашена як залахыжа стіни а ци яра
а доревяны стіны тот придсвятми наділі на тыжден все варили вісяну солому
такій у відри або в чым а двісяной і соломи вода така
корічлива а дуже така слізка Єй стіны ся помыли файно образы том
водом по ним ном тальтом водом а поним повытерали Я же такій
запах был файний з о той водны ся добрали якы рядят ци
што но та бетокы шматы начали файну файну полытерали полтерали то хто
стіны а стіны были якы З деревляны але были такы гладонькы як
тота стіна бо з того од хаты были гобльованы дерева а од
двору были ся то малдушками ся люваны хто є але середины были
глядонькы стіны жыл теревяны деревяны жытель Не білены ну де в кого
были як были кого же выправляны ну то білены а де были
то деревляны были Но і были образы образы ся повытерали гер бы
не были нігде ниякой паутины або чого образы а потім попід обрады
купували тако напоперек такій красивый папір ріжны рожы якы хто кому якій
ся подобал І так через ту цілу цінку під образы дали той
кольоровы такы ворожы папір там што были выдрукы гріжникві он вымалюваны выдрукуваны
оно было готове жытовы в магадині таку одвели за шырокы ел може
мы мали <unk> метрів мож на метер якы то Ной і папір
але был дуже красивый квіты ріжны вымалюваны кольоровы тай папір дуже хату
прикрашал бы такий гарны был то ло понад ліжка понад стіл тако
як дали тілиту купували такый папір та така ролька была так накоровало
як нераз тоту обоі Так як чыголеры дяк коле тай років а
було Ага о такы дале попідобра через цілу стілю на там было
лішу ду там новы лішу оно выглядало гарным бо такы ріжны кольоры
квіточкы т а не прикрашало хату І образы ґупа образів дуже ся
кохали в образах нас Жобразы были мали Матер Божу Ісус Христос А
Мама і діва на Словакы в Люціну на відпуст І з Люціны
привед за такы великі трасу образ Натер Божу Дітятком то на середині
і свята Варвара была з кєліху а друга боку была з долго
лгофта Ісус Христос Хрест на Хресті О то в нас были ті
образы на стіні І там на Думасі задурно лишыли Боле они там
ани не виділи такого брата не мали понятя до них Дуґаря выціпляли
єличку ци як вы Ци вы єй здефляли дехто вы дехто малшы
Ты одолин ХХ богато вышы были як духа Ну думали што мали
такы зрублены деревя деревям як ся запыхали а то ґімы як на
перегляд рубленом ся линка не переверну Но думали Від земли аж до
стелі то такы высокы высо а мали хто мал то мал так
над столом у стелі были деревляны забіли цвака дали шнурок і привязали
до стель і над столом паві сіла ялинка над столом де вецеряли
Но мы діти поприкрашали тамты кєркы ябка печеня пекли в думеты же
такє як тераз то саму прикрас Дут бы так більше на ярлинці
так аби Іту одтам были трошків банькы выробы купували ті Называли бібулкы
ріжны кольоровы та робили такы з єй ланцужкы ізду ізрачкы тото ланцужкы
робили сме не дулкове А Оповідали єленко ци єличко Яличка Бы знайте
смерек то є зовсім другє дерево а то ся знату ся а
то ся <unk> ні ні нє ні нє Абрали ся яличку бо
она не буде так осыпати ся спиця яличка стояла до I святого
вечера і ся аж покій ся піде з кінцю до Лютого до
того одутритиня Амали А повідали Вас тея ци не селя пула пула
не підлога аделину ани вікно а выгляд А кухня там де варили
єзи тоту кажут кухня а насказали шпагрет Шпах ред а та тукару
грубка а надказали кафель о што был выше підмуруваны то кафель Ашо
хліба ци то кєц самы пєт Ліз там на пєц шуберу доткай
ся затыкало Шубер ся называл Така зосувка яку можна там нарисувати зослос
як бы было тепу в пецуто желізна на пєд заступ Шубер ся
поглафло леґент яскій Стайнів тідно стін вели Ангели скій бают чест його
піддає Поглидмарцю свого єм Видли в чоловіче з Рождества то Кристоф повіта
на спаса душного Інмолі ражы єй Маріг Ячыста Божа Небіс та Христа
з Ложыла на асіні На світі дніс ци радиі єпох народи ся
на амнимі Ангелы співают чест його мом піддают повітво цім свого єрму
ликуй чоло підчас з Рождества кого Кристо з Бовір та спаса до
шного і нимі Ангел співают чес його мом піддают быт морцим свого
єм Ликуй чонові чез Рождества дного выхристо з мови та Даспаса душ
много Іражы єст І значыт рыхтували ся до свят же мили вшытку
мили тоты стіны мили риґден мыли одля більше а так ся прали
ліжка ся перестеляли чысте давали всього свята Влас повідали ліжку ций пусті
постіль А то кажут бомбетель а насказали шлюбанок што ся розсуває абы
більше місця не займал Бо шлюбанок ся называл А ту бомбетиль называли
Добре значыты до різка до сятого вечера вшытко треба было выбрати помыти
какысы дырва прирыхтувати і так дальше і ци было так же глас
різали свині Дали кажды свині ци лік мали але рідко рідко нішы
дам же біднійшы не мал Але діж єм собі купил Же бы
были на пан в столицю зо три з мясом о бы купішов
і си купий на свята то О а я знаю же тато
все на святый Ветр ішли купили три чверткову лу бо в нас
минуграду не было свого вида купили три чверткову червоне вино І мама
то видом выляли до якой горняте і дали ся зо дві бышкы
цукру і то вино закрипіло з тым цукром і выстило і на
святі вечыр сім того вина давали Пити Сім потрошкы до усі Но
тюрд давали цукру бо то діти мы маленькы были ци земли вино
а як дас трошкі такє солудкувати та діпили ой того вина І
купували следзя або <unk> або два такы слеціраска оселедит а в тот
але як днині той запах чол ся дій следзь пах ібы якісі
смачны дужы язнайці мітересы дай же є а товды якы так і
порізали на кусочкы і каждий по кусочку мал то следя брати на
святый ветір І честны обовязкову Честнику налупили прид каждого дали по зубку
честнику і каже діти тріте очы Геп жебы были здоровы честником но
татаме о трошкы так а мы як понатерали Боже ідеме ся мыти
по очіпер А шек носилы паламар проскуркы о такы трошкы меньше як
толо гу а такы кругленькы біленьтиво І здавало ся там хто кількому
му дал ті злоти тісят грошы зато і то на святый ветір
каждым автой проскуркы зісти на тем того пачынало оно было і несолене
і посвячене і найперше ту проскурку не краяли ножом але так якось
ломили щыпали і придкаждого давали То найперше мали дне ся перехнестити три
разы і найперше ту проскурку мы мали зісти А з медом ся
і Люмсом Так сам Нєме душый не памятай проскурці часнук а так
честнук а так рыбу а так же стравы кєселиця была так же
для того грібы капуста пірогы і пампухы пішло а што Я знаю
што витетуварят кутів А в нас певно был пол такє але наґуля
кєселиця перша іда Але я памятаю што мама наварила такого густого як
пенца крупа або рыж А такы густе ідали до мискы і посыпали
цукром а полем ся поверхати на муну О і миль то видко
было зазвычай місто тотой путі є Добыло тоі те така каша густа
была І як же сме повычеряли і зараз найперше зачали быдвічні куляну
О всі тато почынал і моі діти всі я всі коляды знайде
єдну аж знаю польскы коляды А повіджте были глас і окысы коляды
же такых ту вы не чули Цуй вшынкы єднокы не при вартю
так єднакы як написано тераз по книжечка тото таке само Так само
і така мельодия сама О досі токулят бо придвічний небо і земля
бо ся раждає бо Вішли ємі новины так само і ті голосы
што тераз співают надбули і ті коляны Вы повіли же ваш старший
братик ходил кольодувати то на святый вецір діти ходили кольодувати ци то
лем хлопці ходили єми такы діти діти самы так двох хлопці по
три по пят Діти під дверями куляты там і вынесли де купійкы
хто дала де пампуха вині за дехто якуй цукєру так не самы
діти А по тым же третій ден свят і аж до нового
рока до Ірдана ходили Верте входи я памятам як мы діти летіли
цары убраны а Жыд то а той кад наскали дзябел чорт то
мал пасок так на хутро догу догна як потянул паском Скакал а
Жыд в хаті лісі го тоты чарі співат голов а жыли з
хвостола жебы шуй до торбы га а як діто з яленькы ябку
урвал до торбы то голотай Жыда діганяй і тавы діти ся сміяли
же Жыды пільнуйте Жыда бо Жыды дам ся пократи Цары твайно хлопці
были убераны ангел якій был для нелі памят Ном цікаво было бы
бы не виділи ти сли тыми за тыма тарами діє діти А
вы самы вы ходили колядувати были маленькы ци тоді Нє а ся
не ходила Яси то хлопці о там над більше хлопці видили так
більше хлопців видил А як хлопці приходили колядувати што ім ся давало
Но дах нывал там <unk> грошы то дваці як то ру злоти
ах а такы меншы діти та тіж дали такє лошы Йовы які
тукєру далем курували далем по тукєрку А тіж оходил вертеп до тоже
люде давали більше грошы тоті грошы давали на церков што зберали А
як вас вас рано на різдло ішли ся до церкви ци може
вечер перед тым як вечер по вечери ішли на пастырку То глад
як на святы вечер по вечери вечеряли але мали дома ся такы
стары люде вечеряли як ліж перша зірка на небі ся показало же
мали сідати до вечері А тераз чекай єдно на другу пелі ся
вечеряві <unk> годині по якы а товды показала ся перше зірда і
же і же сідали завечеряти І жебы скорше повечеряти то я памятаю
же я ся зо сестром лишала вдома а тато мама і а
то хлопчыска пішли медже хлопців ішли і на днеті на <unk> ци
на десяту по вечері до церкви было одправа та слухайте але то
більшы як бы Римокатоликы мают тоту пастырку ветір тоту сну ад а
вас были вас і Костьол бул в селі і была і церкв
ено то Аданов якы были якє было православны Католикы му были Але
в тилицю выходили до якой церкви Молоды дальше тому видити над ним
тішы Но тото грекокатолицтве рав так А Полякы мали сикосців то Полякы
мали маєт на дві неділі скорше А мы ішли на польскє свята
до Костева мі ся дуже подобало і ядну флемківску же купара была
в Костелі ту гм на польскы свята гмі ся подобало і на
велику пятницю Полякым ся скорше мали велишли до Костева на велику пятницю
тіж до гробу з Поляками так дружно жыли то Поляків ся там
надбуде не зна як было Правді Полякы як было на наше ціле
село зо шіст більше не було Были змішаны помішаня кырга гм ту
А там продуху Ой ся я вам скажну бы мі пришло нагадку
а на великден Як же принесли кошык накраяли жебы ся поіли але
мали так само кожы і на великде як принесли кошыкы тіж мали
ме ся помолити та мы сідали до стола Том другій день мама
ы як мали сме з польской родины когось То Полякы несли нам
паскы а мы по тым на нашы свята мама взяли тарен такє
ло і білу хустку таку ло просту і вкроіли паскы два яйця
малюваны і там шешысь і тото там завили і казали онести там
і та якы кони ся так на свята носили паскы такє тов
была така бідна старша жінка невідана то мама се таку пасочку впеклило
і дале мі каже Оне стам і там і там а я
знала де она жыла і то она се ішла тако І баньку
так не однесла з буква так сена при тебе Яй принесла ту
паску аво на танє гладит руку ласкот што єй принесла на пасочку
любыхо Дорогы моі слухаче на вшыткы своє пора свій час і пришол
час уж завершыти нашу передачу внеска про різвяны традициі свого рідного села
села Тилиць оповідала Мария Тарасєвич з дому Варґа Хоц она долгы рокы
жыє в Мариям Пулі в Іванофранківской области але не забыват рідний Тылиць
рідну Лемковину і мы іщы продолжыме бесіду з паньом Марийом Гнеска мусиме
Юж ся пращати Ной тепер вшыткым хто як і я барс сякат
на різдво Хыстове жытю радісных мирных світлых різдвяных свят Най буде ва
ся свято правдиве несурогатне най центром його буде лем Ісус Хрістус і
його любов А доокола жолоба в якім поклала дітя панна Мария най
квытнут народны давны традициі і рідны коляды Красного вам різдва