70% #2021 - 70% #375 Як то ся робит Як то ся записує І як выдумувати звіданя 31 І 2021
Еп. 2021

70% #2021 - 70% #375 Як то ся робит Як то ся записує І як выдумувати звіданя 31 І 2021

•

Опис епізоду

Odcinek z cyklu „Jak to się robi“ dotyczy przygotowywania pytań do rozmów ze starszymi osobami, żeby zebrać wspomnienia o dawnych czasach. Prowadząca proponuje dwa proste schematy notowania tematów: kalendarz roku i linię życia rozmówcy, które pomagają układać pytania o święta, zwyczaje, wesela i codzienne życie.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Витом вас моли моі клухайкє примікрофоны Анна Кырпан Є є тота сама
проґрама <unk> процент лем в дакус інчым форматі Тото само параска лем
інча запаска Наробили сме ся нагарували сме ся наробили сме тільку тотых
інтервю а тепер кус подыхаме а вы дорогенькы слухаче просиме Вас берти
ся юзь ви до роботы Ідте до старшых люди зо свойой родины
а може сусідів ци знаємых якы могли бы кусу повісти о давных
часах ідте покаль мате іщы до кого іти Ідте іте з диктофоном
ци фоховым ци бодей тотым диктофоном якій єст в телефоні Не мате
того хто з відео камером не мате ани того ани другого но
то зо звыклым улулком і паперю Лем ідте а мы будеме Вам
помагати оповідати як то ся робит Весні так і назвали сме тот
наш цикль як то ся робит і маме гнеска уж <unk> передачу
з того нового циклю Но і тепер зробиме сой музичну перерву а
пуній будеме ся вчыти вчыти твердо як дахто хуйсє дашто записувати то
прошу сой прирыхтувати чым і на чім писати но а хто хоче
просто слухати Ото прошу при ці і до слуханя нашы навчальны передачы
тыж цілком ся мудают Но то на музичны перервы гнадскдам певны композициі
гурту Шлаґо лад Любите тот гурт любите іх Вашы рокы Я просталя
чом з доня на приходка пому з на прихо Ята бач і
Свора аж до раня січкай нас гасанi Чому зна приника Шап мабонка
не <unk>ene ейна ґанна Я простала Чом зноя на приходы річка є
була мытка Чому з на приходы парадны леґіо Якы шап на бодан
Тыжден тому оповідала єм о єднім зо способів якій поможе прирыхтувати припомнути
выдумати звідданя до вашого респондента значыт до того з кым плянуєте бесідувати
Запропонували єм Вам зробити дві схємы і на них вшытко сой позначати
Перша схєма то коли якы представлят рік на нім позначаме зиму яр
літо усін позначаме тиж більшы християньскы свята А друга схєма то линіє
жытя чловека з якым бесідуєме на ній позначаме ріжны даты з його
жытя ріжны етапы жытя Гнеска пропоную зас ся скорыстати з такых схем
але дакус іначей як робили сме тото тыжден тому Но то нарисуйте
сой зас дві схємы єдно то коло друга проста линия линия жытя
чловека В Кулі позначте з горы літу в долині зиму одліва Усін
з права Яр позначте тиж де там Різдво де Яна де Петро
і Великден Русаля Тыж приблизно позначте хоц они все припадают на ріжны
даты Но але ніє жытя Но она ясне зачынат ся з народжыня
Но і дальше там сой напиште Дальше ідут рокы жытя <unk> Тоты
схємы можут нам ся придати до ріжных приріжных тем поможут сформулювати вшелиякы
звіданя наприклад заробили сте богато гроші і хочете поставити свій готель а
при готелю і реставрацию барка ярню і вшытко в лемківскым стилю ідете
до свойой бабы жебы оповіла вам якє то колиси было ідло якы
тоты традицийны лемківскы стравы і вшытко такой вшытко дочыста хочете о тім
знати Но і так мате пред собом тото коло якє представлят рік
Видите наприклад же в долині якыйси кружочючючючючючык коралик же позначат велию і
різдво то записуєте суй звіданя што глаз рыхтували на велию а што
на різдво Дале видите наступну кропку ци петьок ци кружок то быгыявленя
або Йорданя або Выдохщы Не знам як глас называли Ну то записуєте
своі звіданя ци на щедрий вечер велию перед богоявл рыхтували вшытко тото
саме што і пред різмом ци дашто інче Ну і ідете далі
Тотым путьом тотым округлым нашым календарьом же правде більше подібний до якогоси
дзиґарка як до календаря но і по Йордані зачынат ся дос веселий
час аж до початку Великого посту Веселий бо товды власні справляно весіля
Так записуєте звіданя Як весіля справляно в зимі то якы стравы были
на весільнім стулі Окрем того загалі можете поцікавити ся якы стравы Лемкы
переважні рыхтували в зимі Но і зближыт ся Яр зближыт ся і
великый піст ту уж записуєте звіданя што ся єло в часі найбільше
стругого великого посту Но пак приходиме до великодня товды записуєте звіданя што
святили на великден што рыхтували на великодне сніданя Як видите так покус
покус ідеме тотым календарьом і звідуєме што Лемкы рыхтували в кажду пору
року до каждого свята до каждой нагоды но і як ходит о
богатшу родину то она мала більший запас зерна і не лем зерна
і вшыткого то легко могла дочекати до нового урожаю А як бесідуєме
з чловеком з кус біднійшой родины то вартат звідати о тот переднівок
час пред новым урожайом Як давали сой раду Може стары запасы ся
скінчыли а нового урожаю іщы было долго чекати што товды єли а
і взагалі можна дати звіданя Як ся ріжнила кухня в богатшых і
в біднійшых ґаздів Такы то ріжны свіданя можеме давати як скорыстаме з
той нашой округлой схємы яка представлят рік Зазріме же і на другу
схєму жытя чловека якє у нас представлене єдном ленийом Припоминам же взяли
сме лем єдну тему гідло іджыня традицийны стравы лемківска кухня Но і
смотриме на нашу тоту линию яка ся зачынат з народжыня дітины но
і записуєте звіданя якы можете дати вашій бабі яка вшытко зна напр
такє Што рыхтували на кстини Што приносили накстини яко дарунок Што давали
маленькым дітям якы покус переходили од материньского молока до дорословы ідла што
взагалі рыхтували дітям што діти найбільше колиси любили єсти Ной покус ідеме
дали од двох трьох років крацяме до переду до <unk> <unk> девят
років і далей Тотовды можеме звідувати в якым віці діти мали знати
зрыхтувати найпростійшы стравы і якы то были стравы або якы стравы діти
переважні несли родицям што робили в поли Можете звідати якы стравы діти
помагали рыхтувати до рослин напр мололи зерну в линци зберали грибы і
яводы можте звідати тиж як умыринґіл діти брали зо собом якы ішли
пасти худобу Для цілого села великым святом был кєрмиш в тот ден
в каждой хыжы могла быти гостина а діти чекали на кєрмиш бо
товды на маленькым ярмаку коло церкви можно было купити сиі дашто солодкє
но то власні што купували дорослы дітям на кєрмешы Но юж розумієте
же так покус покус перейдеме ціле жытя чловека в єдній темі темі
єджыня І навет можеме прийти і до кінця жытя бо і товды
запишеме сой звіданя зрыхтували дашто коли по похороні зберала ся в хыжы
родина небіщыка Яка была тота смутнотрапеза Милы моі слухаче так само можеме
сой выберати хоц яку тему і сформулювати звіданя маючы перед оцями дві
тоты схемы коло рік і лению жытя чловека Поблісували сме проіджыня про
стравы про культуру і спожываня і так само можеме взяти сой наприклад
тему удяг обличыня Іти тотым колом і том ленийом значыт бесідувати о
обличыню в літі в зимі на такый ден і на свято од
дітинства і до старости або наприклад весте інчу тему народну музыку співанкы
і утім тыж выгідні бесідувати маючы під руком такы схемы Барз добрі
пасує така схема як хочете даку відувати о вшыткых роботах занятях в
хыжы в загороді на поли на паствиску в лісі што колиси робили
Най розумій ся як найліпше скорыстаме з тотых двох схєм коли будеме
рыхтувати ся до бесіды о звыках традициях обрядах як родинных як токсыны
весіля похорон і інчы Так і тотых календарных циклічных якы ся повтеряли
каждий рік в тім самим часі напр традициі Русая ци святого Яна
Лем єдно Вас просиме до кого бы сте не ішли запиште сой
вшыткы звіданя наперед на папери Не тримайте іх гулуві і давайте по
черзі поєдному а не вшыткы нараз Як в часі бесіды пройде Вам
до голувы іщы якєси звіданя но то звідуйте Звідуйте товды чловека і
тото што стрілило вам до головы але взагалі звіданя мают быти готовы
і записаны до початку бесіды Якоси гнеско позберали ем вшыткы оповіди люди
лем зо середньой Лемковины ото наприклад зараз прозвучыт фраґмент бесіды з мешканком
села Віктурівка же колосилистя Козола в Тернопільской области То Єва Лазорчык а
по мужу Єва Груба яка вродила ся в <unk> р в селі
Тылява Припоминам же колиси тоты інтервю уж звучали в радию Лем фм
звучали в проґрамі <unk> процент але выбераме лем такы фраґменты якы нам
неско пасуют А як піст ся зачынал як то был тот перший
ден плосту ци то были якысы звычаі як был колиси тот піст
як він выглядал а пак як великден перед тым было пустяня туся
може даякы і танці напущаня же Ялка до Ясєналя до того была
но знаю же танці були бы назнали такій специяльний ґім побудували што
кулкуш одбили то вы не памятате якы были там такы ци забавы
пред плостом ци якы як то были кєд Я то не знат
знаю же в плості же як пісне там ніхто забавы не робил
Муі мама Што так твердий пізво не аж так сильне жебы ніст
вже літ молока нале так будуше і молоко на што молоко не
можна буду вусісти такы люде буду знайти Значыт што при цілий піст
не уж валим навет молока не желали бы то піст великій найте
так єст ся но справа така была вес Вель не жырна ні
мыка ніякого масла ніякого саля но ні знос што пісне там на
вылію выітых на звюну багату сіяли і линяний і линяний тойоли дуже
смачний был І скунопіль так само воліл і то грибів ся нас
нашу шылив наслій Сабули І сусні нас сушыли то они тым ся
капуста была тото же всевурівны ся на волів мастили То я тото
памятаю моі мама видити якна была <unk> років як то жытеліва згоріла
Видити тот быту такє село знайти центральні з Грухы на Мадярвы выс
высили сігы тотже під Зєму не будут під них Лем невы І
они чех на Мадярах был Мал дві двонькы і такий был Булгась
І він они ся багато там так навціли знайте бо то ксьондзы
тоты пісты так сийно шобісты бы то гріхом бо тото є знайти
штоб то так духовно жыли знайте і моі мама з так зна
того ся хабули вони ся багато так навціли же то не треба
аж так як сьондзы говорят же і так они казали шого мы
так аж не пустили молоко все было на выдіх пятницю што мы
бы сме лока не були найти алю шопрадах пятницю середу в понедільок
то мы з такым ясне єли А такє шоб маслом шуб шоб
яйця шуб тоє тото нас постунет ся моі мамы казали же навет
той сєх так казал же каже ліпше дописка як з писка што
выпускати поганы той гріх великый А то што то єж каже то
гріхом не мали такы буде тверды знайти іти навет мойой мамы рідна
сестра она молос два рокы была войце ся писала То вола на
цвіте як жывный четвер видите ту того нема а в нас жын
жывный четвер так цвіте варили як і на святый Ветір так як
на святый віцір варили так як на Юрда на Сядрі вечер варили
аж і на жывный четвер было бы тотайна веціря Шо Ісус Кристос
так было заведено в тилю і я не знаю ці по всіх
селах то было Так памятаю же навет моі мама так казали же
якый слуга як служіл господаря якогось Богася то він раз наріг ся
до Бринаів же натільку му дали істи ш был сытий бо каже
так а такы дні все голодний вы троха шось дали зісину чы
так знайде дух шт наісли ся то не було так голод был
А каже а так каж як был святый Вецір то все шали
ся на Різдло свято вечеря Откайте вам товды каже а на сяде
весіл на Йордані Высовы сидачы ште ся нишали жен на другій ден
треба што не треба зісти але же на жыли сєтір на хвилику
ну пятню ся знайти ни Не лішали і так же тоді в
сюту вечерю дале што так ся найраз так мала так тото памятаю
як они тото вырили А тови де трима жыяты ы а якы
стравы Дванайцет стравы лыж Так само так ся варіли Так само сво
як і гривыі і капустуі і барабулюі і пиругы но то ся
тото ся трем може більше страву Та было так ся тото памятаю
о свят было дідичов был деревяны што кругу ся доілово не было
такой посуды знайте але севіт чыстенькы был выцюханый біленькый І вам а
той діничок поставили так на як на святый Вецір мы зо слугом
ан поставил він на лавку і зыску з каждой стравы коли ці
там зливали душам помершых на жывний на святий на светый Вечерно а
на жывний може і так робіт вити як же то дознайшо на
св Вецір робіли на сядрів же того не робили но не святый
віцір так рубили І так памятай же назберали та скілько там може
і літру того назберали а ях знайти збыточна была десям то перекынула
і то ся виявили што і насяли витиж тепер грешто душы тя
приду задусі До такто тото тото тото тото тото памятай так ня
настрашыли знайте але видя што як же ся настрашыла тетікали дитины ні
світі не буде десвы якя хіля настрашыт быти дуже выточна Віте тото
біся памя то для душы помер умеры хто з бракту людс стравы
Добры добра а де похто давали Но а потім худу бідавали Людин
знайте бы тото же такы хлібове такє не можут выхынути до худобідали
але дусідкы і розмішали курувал Але вертаме до плосту Цікавый мі тот
звычай бо я такого не знала То была памят про тайну вечеру
Ютаря Ісуса Христы сідали до того та як на Святі Весі і
тілько было страва а само свято тілько страв было од того всього
было Но тото мі ся так памятає што рубіше святый тото слово
як маме казали же той слуха казал же раз на рік ситий
был вшыткы вшыткы доідали Жебже жебы ся на дри ден не лишыло
жебы на пятницю ся не лішали тото все зіли А так зо
святого вечера на Різдво а на ся дерветір на Юрдань лішали м
о такым гум о такы борстіковите вите і повістні внаскы буду писати
писанкы замаганя дузы гарно писали Як вы не писали Вы нас так
писали може сто писанок писали розумайте Вона написала а потім хлопці поділи
Я Віско мали та е та знам знам але коли Зачынали коли
сідали до дописаня то переважні писали уж в остатній тыжден остатній великодный
тижы іщы скорше і в великодну суботу на великодну пятницю в тоні
высвяткували буду церкви треба іти найбільше в суботу великудну писали Ну і
в четвер може писали вити но знай же в пятницю нібы ту
Вы ту знайте сплошыльницю то я знайшо Ганя так писала тых писанок
а потім хлопці приходили ті писанкы роздавали хлопцям а потім хлопці іх
підливали Зливали в понедільок Як то зливали понеділь Зливний понедільок о не
знайте знам зливний понедільок але што як бы дюкы дарували писанкы Но
писанкы давали то ся не зливний понедільок на великден з выйден а
о тым же хлопці то дівкы ся ховали знайти вы не думати
они ся не давали але были што полапали дівкы што підливали воду
воду зєвно підливали тых же давали писанкы в даякы Та они так
бы то сіты писали писанкы дівкы і хлопці выбрали бы то такє
было заведено етош Ганя сама писала і друга дівка писала і <unk>
мож бы голоси ліпше выходило на два раз і выпиал ківко так
треба была разка здос кілько так переважні писала писано прикласа страківку давона
ям кажу писала і пєдісяді І онад всілякы краскы мала шона троха
пописала гут краску і то єй всілякы квіты были і білы і
рыжовы І цибуляны были бы з цибулі лістя до Жыдузє робила тото
кравкы а купляла Було ся купляло так можна было такы Єдно з
Цибуляны ту же з цибуля з своій цибулі було а такту ся
купували то такы файны писанкы писала А тепер послухайте кавальчык нашой бесіды
з Пелеґійом Феш мешканком містучка долина в Іванофранківской области пні Пайза вродили
ся в <unk> році в селі Крампна Я хочу вам розказати великодну
пятницю што было у нас Великодну пятницю великодну пятницю нас кольди хлопец
мал мати таку рапачку таку калаталку таку але тоты каляталкы были дуже
інтересні і я ли ся одного зялію бо я дуже пратапил просила
абы він таку калеталку зробил Тут є але тут лишнінь така ґєдостінка
во і такій молоточок туй ставі ґолині і такій молоточок паве є
тут і тут ґєдо тоты до той достіны єдну сторону і на
другу такы грала правы та еге А в нас то така летака
была така долга такій одел поли поверхы оде низче другє висє і
третій висє і на кождым тім поверху были <unk> молоточкы І тут
чотири меньшы і ту ще меньше тут ручка така А тото такє
высокє было знаєтещынок было зроблене лучі кілько центиметрів може ой так може
стрічыт соном на переборна маля з <unk> цинтометрів друга <unk> третя І
тото на етакі тоты Яленку і так тото і то тых молоточків
і те і то так прабы роблю так дуже лепаты знедавало І
хлопец в селі знайде і як не пришла великодна пятниця лже Дося
зберали каждый хлопец ішол ішли і ішли і тоты тыма рапацками по
селі пороходили гору нистом на всій стороны што такє гес повіщают такій
смуток што Христос померт знаєте І такыми рапачками тактыма рапачками хлопці ішли
гору внесту де цертви кругом церкви так рапали так так тото били
так тото трівожны тото дуже тото было трівожне то тако николи не
буває знаєте же еху горох было то сяк може ехо было інакше
ге Но і я так все брата просила Іван вы зроби вже
начал робити была то треба было тоты букові дощєнкы дуже самому тоненько
настругати іх або жін такє як склоте та дощенка была і мал
такого ці колеґу што бы были зробили і был і кажу тебе
не стане а рапачка буде каж ропачку называли І так мені шкоде
коли приходили код на пятниця я вся ліл Ены еге ге ге
ся тілько не міг зробити тоту рапачку был был нині люде діти
ся дивили якє то і інтересны бувы іх церкви были рапалы Дуже
інтересне тотаропачка то тото была така одна палочка на тіпаці была одна
різана така кругля ой так лет шытырі тоты достінкы ся так закладали
там і тоты не то дуже інтересно было зроблене то майстерни будут
зроблены і так гарно тоты ти ты так як хлопці тото несли
тото так Так сумно было як ді пятниці ты якы відправекы з
прещенницьом коло церкви входят а обходили з тыма як насли площений кадили
тымоты ка так І тоты такій звук давали то было дуже гарно
Але Але лег міні дуже шкыдаш же мошыяй ся тым нитонити між
тыми крампнянами мыш ними там хыба може хто зі зміє зробити Бо
я навет не знаючы в другім селі там мали но крампні мали
Крампні мали теты хлопці кожде тото богато тых хлопців ішль нема алейде
як зарапатєли по селі Они спочатку ходили улицями а покы сходили ся
до церкви га сходили знеде кождишли згід хаты тами двох трьох джерапают
же там двох трьох рапайт да по тому же ся сходили Той
кєси для хлопців было штоси тота така голодіст жы в годі еге
ге еге еге така глодізі дівкы писянкы мали А хлопці мали тото
тоту таку місцю выконати ся він має мати рапатску і мают іти
і тото рапатю ото маленькы і о та певно ся не такы
дошкільні шкіляры тамтоты рапатскє можей старші помагали робити О Сбыло такє доколи
ту єстє же новли ден стріляют але стріляли суботы на неділю Кляли
огні Егно ці і стріляли стріляли кляли угни церкви такє і там
за церквим такій был беліжоткым такі были корці нібы і там кляли
огні там ночували там ноцувал хто ту дехы і цілю оці парібкы
переліп пише то як бы не знал чого не знат того што
Апостоли сіділи выртували Ісусти в грудів І што просто запалили ватру і
ся три посиділи сбы як трепу горілий ночы ночы рано сідию рад
бы нас церкви была дорано відкрыта доранів де ходили А по тому
вже надраніл тоту а стріляли стріляли робили такы самопальні як тисі тоты
по руху насипали запалили бу доколи игнуть ночы гі было так ложком
ложками ложками ложками На сотпардо з рушком З рожками з рошком з
грушком Чытате чыя де Чы тебеш тим гуляте гулят напита Чыя яду
цян ж ти гышы ложкам ле ложками ложками ложками на злом пардо
з рушком з ружками з рушками з кружкам чыє ночыя чыя дичыя
дичыя Чыме нажде гулят гуляме гуля Припоминам дорогы слухайці же тырват новий
цикл якый назвали сме як то ся робит но і вчыме вас
хоц сме самы не такы мудры але гейбы вчыме вас як робити
тото што робиме мы Пропонуєме Вам записувати спомины старшых люди якы потрафлят
дашто цікаве оповісти о давных часах Доднеск маме уж лекцию як можна
так назвати нашы передачы В попередніх передачах бесідували сме о тім же
вартат спочатку зробити вшытко жебы нам тота бесіда як найліпше ся удала
найперше треба призначыти тоту бесіду на тот ден на таку годину жебы
і Вы і тот з кым будете бесідувати мали дос Часу жебы
вы ся не спішыли Не понагляли ся деси не летіли а жебы
мали сте запас часу Майте на увазі же бесіда яка як сой
думате буде тырвати не долше піл годины ци не долше годины може
так стати ся же оно може тырвати і <unk> годины і <unk>
і <unk> коли єст так же старший чловек уж як ма охоту
як зачне оповідати то не годен одраз скінчыти ну і то добре
І як чловек зачне оповідати то ліпше його не спиняти а дати
докінчыти вшытко што в тот момент чловек сой спомнул Бо пак може
єй зобыти і може зробити на все Віділи сме тіж і о
тым же вартот выбрати якєсы тихє місце а і час коли буде
тихо ци принаймні тихше докола Як вы проводите тоту бесіду то не
може в сусіднім покою быти в тот час влученым телевізор ци радийо
не може шуміти пралька тым більше не може товды тырвати в сусідів
ремонт не можут по мешканю літати криком дітиска як вы провадите таку
важну бесіду Бо пак тото буде до ничого В попередных передачах повіло
єм то же о тім што найліпше записувати спомины до полудня з
рана ци до полудня Як в мешканю Окрем вашого респондента сут іщы
люде то конце треба заперти двері покою де ви сідите жебы вам
двом нихто нихто не перешкаджыл нихто не заваджыл Но власні сідите но
то як то найліпше сідити як найліпше поставити диктофон Власні так диктофон
бораджю записувати спомины такой диктофоном він не барз звертат на ся увагу
а відеокамера більше може нам зводжати Бо чловек смотрит в камеру і
думат при тім ци він добрі смотрит Трапит ся ци добрі выгляд
ци правильні грамотно формулює речыня і може звертати увагу на тото а
забывати річы о якых хотіл повісти І з мого досвідчыня знам же
на диктофон моі респонденты звертают увагу лем якых дві три минуты А
пак скоро забывают же ту дашто такє коло них єст бо оно
не шумит ани нич оно робит тихо но і они чуют ся
природно не комплексуют як пред відеокамером хоцбы і зато же можут прибрати
хоц яку выгідну позу можут Хоц як сідити а як ся змучат
то навет і піллежати Новле треба бы наперед зорґанізувати вшытко так жебы
старший чловек ся не змучыл запропонуйти йому як найвыгіднійшу позу наприклад як
сідит на креслі то конче на такым выгіднім креслі де можна ся
оперти бо записуваня споминів то не еґзамен на вытрываліст Выгідне положыня тіла
выгідно поза забезпечыт свобідну і легку бесіду З мойой практикы повім же
найлегше єст товды коли вы з вашым респондентом сідите при столі Товды
нормальні можете на столі поставити диктофон ци телефон в якій мате проґраму
же зові ся диктофон но і гірше коли нормального стола не є
вы з вашым респондентом сідите наприклад в фотелях Думайте уж самы як
зробити так жебы диктофон был близко до вас обох але до вашого
респондента близше як до вас і недобре єст тримати диктофон в руці
бо рух гіпсує звуковый запис диктофон мусит стояти ци лежати Не знам
якій диктофон мате власні Вы але якій бы він не был зробте
так жебы він стоял на твердій поверхні бо товды може гейбы кус
вібрувати кус деренцяти і вы того не зауважыте але коли будете прислухувати
тот авдию файл то тото дерінцяня може і будете чути Зато поставти
ліпше диктофон ций телефон наприк на паперову серветку ліпше ввости іх <unk>
ци або на хустуцьку Но што сут такє кус мягкє якє унеможливит
тото вібруваня тремкін деренцяня Уважайте якым блоком обертати ваш диктофон До респондента
обернийте го мікрофоном а не якоси інакше не другом стороном В пілпрофесийных
і професийных диктофонах мікрофон видно здалека а в теліфонах В смартфонах николи
не одраз видно де то писмотте де тота дірка яка глас робит
мікрофоном і скєруйте тоту дірку просто до чловека з якым бесідуєте Диктофон
може быти поставлений за якых <unk> центиметрів од ґамбы вашого респондента Ну
не далей не метер ци два Бо як буде за два метры
то нич з того не скорыстате Некілько голосно мало бы ся проводити
тоту звукове записуваня або як даякы повідают на граня То залежыт од
того ци голосно ци тихо гварит чловек з якым бесідуєте Залежыт є
од того ци тихо єст в покою в якій сте Бесіда в
хыжі зоставлены од підлогы до повали книжками Буде звучати тихше і глухше
а в такій де мало мебів де дос простору і неє ріжных
диванів мягкых волохатых поверхонь якы глушат звук там буде звучати голосно дзвінко
навет буде гейбы ехо Інакший звук меньшым пукую інакший інакший великім і
высокім Зато найліпше поекспериментувати попрібувати спрібувати тоту вшытку Пред тым як зачнете
записувати диктофоном дашто важне Спрібуйте спочатку за ден ци бодай за годину
зробити пробний звуковий запис повідзьте дашто до диктофона раз тихше раз голоснійше
раз близій поставте го до ся раз дальше Зрівнюйте диктофон так жебы
при записуваню бесіды мікрофон был раз уставлений на высший рівен звуку голоснійше
раз на низший І товды зрозумієте якій режым буде оптимальным Я не
можу зараз Вам повісти Уставте вшыткы на <unk> ци на вісемдесят і
буде супер бо я реґулюю рівен звуку при награню залежні од вшыткых
тотых річ о якых вам ту повілям А тепер пропоную послухати фраґмент
інтервю якє брали єм колиси в селі Остапє же в підволочыскым реґіоні
Тернопільской области нашы респонденты Михал Ґрузяк і Анна Штельма з дому Ардан
походят зо села Поляны Поляны мисцівскы коло мысовой бо то были ріжны
Поляны А на названы святер наржаня де назвали вшанес был такий звычай
До полудня што бы женили Но напали хлопців котры з котры дружыт
тосьо Пастоси А діча та хлопці нє тількє си так вас вознесли
жебы гож далека ішол Но оповідте про тоты питаля тото было як
то было то цікаве значыт но пришло Русаля то было пред Русальми
ци грами Русаня над Русали а товдже пастух собі брал добру міріндів
воду Котрвано так бутелочкы были чвырткувы І так співала співал тароці на
по тоці два голы воду пили пили пили по легыли і так
то обі головы там гарбака є Маруся бабо яка є Іванко треба
тото погучыти єна бога повычыти єна богає дієного на Іванка модо а
і на ню найме ліньшу на маристю найшуванійшу Нехо і вапа вонька
нехот і лапа вонька здуба воду пі Здуба выду тетити Юрчава марж
пача вама рося є ва некалю дити О такы тоти А то
ы тото што владікы на зелены свята дополня Але тото што вы
тепер мі зоспівали То співали хлопці ци дівчата ци то дівча А
они співали про якы слова парібка і якысу дівку і хто кого
хладів котры дроли кого співали а тоты при тім были люды та
де были од децих дана были на полі нє А то они
сой співали деси там на поли на поли На поли так так
спавали агтягы То было як бы іх товаришы просто про них так
співали дай так і то ся співало лем на Русам наручали до
полудня Но як пришли з церкви і пішли деси там співати те
ішло пастух Пишу пасту грану на поле і співал дівчата хлопці спіли
дівчата хоча пласти і так співа ай так жебы далеко было чути
то такый О Хы голос далеко рікы І то можно было такє
робити лем на русай на русаня Но як чули тоты што то
не сміют ся то чули то што што они робили унець Не
были тоты ге нє ні не смій ся Ды смівали ся про
своіх товаришів ґатилювали так хлопец дівко нон вы я такій взагалі нияк
но такен был такы знаю на так більше шо якы надка заподили
ся як кохали ся Такы же уже же видно было же ай
так видно было же ага а А іщы якысы были на Русаля
такы традициі но было же приберали якы хыжу ци приберали липу липу
липу та гм Івана Ліщыну а на Івана Ліщыну А на Русаня
были іщы якысы традициі ци іщы кысы окрем того же приберали вшытку
Прибырали лем хыжу як стріху запыхали Лє хыжы і в середині А
голядкы маленькы тя тыпало На Надвори то же ся давало велику гыля
Ну мы дотеперкы так ту родиме Дотеперкы Хай ты маленькы там позапыхал
дагде тото а на дворі навет на паркані на брамі то же
великы гылякы Але влас самы дума то брам такых не было Ни
Ну а як товды было при вході як мы єли тоту туде
на тоты брам Під буяк А же брамы не было Татяны в
сторону здакали стороны жакалишы великі кєлипа Саля хлопці салят гнескы ручаня поросаю
Яна Дана хвопці дана Появ ту сядниякый густпіловси Саля хлопців саля выгнескы
Русаля Поруса Юрияна Дана Хлопців Выдана О як святкувало Русольом Ты ся
для святкувалегак перали хату маіли Еіли в стріху запыхали гіля на стріху
высоко было над по стінах тєпали до коло Знодвору на двору я
в хыжів середуха ся так О назле не назле лістяну навіт по
полю ся пахали гілякы лістяныма лева на то лістяну І пастуха старали
ся на поле бнал бола та втуменя влада так ниме ся олодча
дома тося така была Е влада старали ся пастухы хорбали чуту воду
на поле тале замивка бо горілка там не буде акти о то
воду гымали партуха там ся примали на полю кожнім птяля гыбору сой
так важні старал ся жебы мал пляшку воды то яковий дві і
так ходили си докупы пастухы як пасты ся так примали а то
они отухы думали же то як бы іх свято Так так іхла
то пастуха надавай то мал там давали хліба тому масла але то
водм там так приймали на полю патруха Адайт пастуха каза м а
ци было дашто такє якысы традициі коли першый раз выганяли худобу зо
стайні Нат само давали хор надказали мередю і тамтавде матакы моде коробочкы
а маспа дали хыба кавалок то гы так де Коли был тот
першый ден знате же гуцули заваганяют на святого Юрия худобу А якы
Ламкы Николи озмаітє выпускали не было якы Як уж так весню поробили
посадили тоді выпускали ци най было і по Юрю засо могло скорше
быти Як выгнали скорся то на Юря была така де так дахка
вохкувати де так мокле такы свят олты квіткы Горосят ся ты квіткы
гайбы або такых розваітых квітків не плели з дорогы ци пали будол
пиківі на рюря Двели там де пали худобу приходили додому юж з
він комента Дружокруглий такый виноке цитал ціли ци тавно наперед і шнурокы
з дорогы ся вязували Моту сну роту кын так вели той вінок
чевляли шнурком дедкуют і одля вязували наро ся тримало Дон Юрийо коровы
проходили думіл Тага А може скорше товды пригыняли Не вечер То дна
троха скор ся пригадала ле тато ся ся так пригнали Дум же
ся не буде паспамту пізмал стіл нце троха світело загнали вед домно
то люде так як бы шанували барз туту худобу клоні на святый
вечір то перше ішло ся до худобы паравда зозвало ся хліба По
кавалкы по зубця ви чесны кусо хліба запыхали та оддавали Гій сам
там хто могви добі тілько мал каждому покуску того хліба давали А
вы мали якы што вы мали корову коня што мали А мен
на коня не мали мали быкы бекы і корувы бы гы врали
врали быками малянте коня не мали а быками ворали гот маленько се
так рік мало а в сели але плягали кєле робите голик та
робили быками А іщы хтіло бы м знати мы зачали кус бесідувати
што было на Яна Бо ми порусая повіли а я кус што
было на Яна то полили субітку і выполили тыж субітку Палили дали
А што было як то выглядало невы а кєды ся дарали то
была ниєдна субітка то ріжна ж не были питаны те да ся
старали троха там чешска дівцяска ся спалили то там другы другы місяц
рокы друга тамт купка тамтрала і пале На співали там на тых
Скакали без лев На то великой был оген ци рахый як троха
вельквали такылы гым А не бояли ся скопати дарта скакали я подвоє
поєдному по твоє поєдному і подвоє То вечер під Яном так вечер
деси як смеркло Ну як ся примеркла так Але памятати як Яны
святкували ци было такє же полили субідку ци было такє же співали
коло огня пред Яном окрытого дяна нас дідку завязали хоці кітку закля
дівкы при пра Вели іх лоти кєдку розхопили а на Яна на
копиля зарізали дівкы піль Закцях хлопці приправили дівкы тиля розхопили О такє
дотмы Я думал же то влас і были такы співанкы же при
угню іх ся співал но може быти може Вашы часы Пред яном
вечер дас сильно не памяти берали ся доросли дівкы порібкы ци то
не памяти мя того Але тоты пісні же тепер співати то власні
з того же при огню ся співало товды не мальнували хлопці дівчата
в такый спосіб же о тото што тепер співати Бо за моє
тямкы Ярва такы бы То жебы після польской войны за Німци То
я не помятам такых Тоту тоту парашлю пані перештовє парашлю певні же
уж не было такє то Німечыну задерали то такє тотяк такє м
А за Площом може бачеш єтутови І то были і хлопці і
дівчата разом так ся богали так Але уж были в такым віці
же тиж уж ходили на такы повім дорослы забавы ци я на
такы але ме на меньше на меншы хвалила стары старше назнакы не
пускали ся собом не брали выкаже ся маленькы ся ланкы не так
нашітку позбідку то полили сте пам Паратоха рокыр пани татай другій клас
третій пасі тамтат тє барили Тотоы Може окремо менці діти суй тото
орґанізували і окрему доросли мы кілько вшыткого міну оповідали Но што же
в моій дорогы пришли сме так до кінця нашой передачы Пиште нам
дашто звідуйте ци критикуйте і на тім я Анна Кырпан пращам ся
з вами Оставайте здоровы до стрічы за тыжден