70% #2021 - 70% #378 Як то ся робит Ґаздуваня, 21 II 2021
Еп. 2021

70% #2021 - 70% #378 Як то ся робит Ґаздуваня, 21 II 2021

•

Опис епізоду

W odcinku z 21 lutego 2021 roku prowadząca opowiada, jak prowadzić wywiady i jak zapisywać wspomnienia starszych osób, zwłaszcza w kontekście lemkowskiej tradycji i rodzinnych historii. Podkreśla, że wiele osób dopiero z wiekiem zaczyna interesować się swoim pochodzeniem, genealogią i archiwizowaniem opowieści bliskich, często z żalem, że nie zrobiły tego wcześniej.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Видам вас мила при мікрофоні Анна Кырпан зас продолжуєме наш цикль як
то ся робит і оповідаме вам як то ся робит як то
ся робит інтервю як то ся роблят нашы передачы а найголовнійше то
єст тото до чого вшыткых заохоцьом Оповідаме як то ся записує спомины
спомины старшых люди жебы і вы самы тото робили Оповідаме о ріжных
аспектах того ріжных журналісткых паі технічных а навет і психолоґічных Бесідували єм
з ріжныма представниками Лемків і то при вшелиякых при ріжных обставинах В
автобусі якій везе Лемків на ватру на самій такой ватрі на кєрмеш
ци на іщы якійси лемківской імпрезі но і тиж при інчых нагодах
І тілько уж было тотых бесід і стріч же тепер мам люмювати
Мам што аналізувати Можу навет укладати якысу свою статистику кєд бы м
хтіло тото робити но і зачынам видіти не припадковы річы а закономірны
Но і можу Вам повісти в нас катакє Дуже дуже Лемків як
імне <unk> руків а переважні як імне <unk> ци більше товды они
ся зачынают барз цікавити Лемками Лемковином Свойом лемківском родином селом одкаль походит
родина дужі люди влазні в такым віці першый раз ідут до того
села де было іх родинне гніздо деякы ідут до архівів глядают документів
о своій родині о селі одкаль іх родина походит но іх цікавлят
і Ґенеолоґічны аспекты укладают дерево свого роду готовенків власні в <unk> років
зачынают записувати спомины старшых членів свойой родины І можете ня звідати чом
власні в такым віці Но і я іх звідую люди якы мі
о тім оповідают но і дают таку одповід же перше ани не
было кому Ани іх тота лемківска тема но не барз цікавила ани
не розуміли докінця якє тото важне А тепер вшытко інакше Певне тота
пора коли чловик уж приходит до розуму тараз во смотрит на ріжны
річы озерат ся на своє проминуле жытя і уж потрафит мудро уцінити
і себе і інчых Ой нараз я чула од люди якы зацікавили
ся тотым вшыткым напр в віці <unk> років чул лем попросту пляч
розпачливий крик душы чом я не слухал ци чом я не слухала
як мі мама оповідали тото ци тамто Чом не записал єм маминых
співанок чом не записала м оповіди мого няня Чом не списал єм
вшытку нашу родину на папери а тепер навет не знам де хто
жыє і то кому кым ся доводит чом было того не зробити
за жытя родиців Чом я был такій глупий як был молодий Чом
я не хотіла слухати што баба оповідали о давных часах зо смутком
з жальом тілько любі Оповідали мі же в дітинстві а особливо молодости
мали цілком інчы пріоритеты інчы занятя іх Цікавило вшытко новочасне вшытко модерне
розвагы молодых І коли іх дідо баба ци тато мама страшні хотіли
передати своє знаня своі пучутя своі свідчыня спомины они не хотіли того
брати принимати не цінили того Доправды так єст єдны готовы давати а
другы не готовы і не хотят принимати І то іщы щастя коли
люде зрозуміли свою омилку товды коли єст кого іщы звідати а часто
уж неє на тім світі родиців діда бабы В тот час коли
мыце робиме ся мудры Так і мій тато зачал ся цікавити більше
вшыткым лемківскым коли в <unk> років вышол на пенсию Певні же на
емеритурі было більше часу але уж не было родиців і інчых старшых
членів родины приходили в голову десяткы соткы звідань але не было одповіди
не было кого звідати о барз важных річах Но то повіла єм
о тотых дорослых а і можеме так повісти тыріючых юсь дітях і
внуках Але посмотриме на другу сторону до тых же ім хотіли дашто
передати то іх родиче і дідове Приходит такій час коли чловек барз
хоче передати дашто дітям і внукам Уни скорше хотіли ся оповідати вшыткым
пережытім але в старшых літах така потреба іщы острійся Іщы сильнійше Я
виджю тото як приходжю брати інтервю старшых люди деякы з них якы
повіла бы м в курі родины не лем шануваны але і все
выслуханы тютя цілком спокійні не раз сын ци дівка або і внук
при інтервю підповідают дашто а оповідсте іщы утіл а іщы тото сте
забыли повісти бо они на памят знают вшытко тото што старшы молодшы
хтіли передати Інакше заховуют ся тоты старенькы якы не мают вдітны ци
внуками такого штоденного контакту такых щырых стосунків Оповіди іх не хотят слухати
І моі респонденты на тото нарічут і тото болит вшыткы гейбы не
мают коли а найважнійше не принимают серйозно бабу ци діда і іх
оповіданя нараз так єст же старенькы уплывают на наше радийо як на
остатній шанс дашто передати молодым оповісти людям дашто барз важне для Ходю
бесіды моі респонденты не лем оповідают мі о своім жытю Они його
гейбы пережывают зас пережывают вшыткы подіі веселы і смутны зато нераз і
плачут Всю тото інтервю подібне до психотерапевтичного сеансу При кінци інтервю браю
вшыткы глубоко в серці задоволены же оповіли тоту вшытку навет як оповід
было нелегко Бетот чловек выповіл мі тоту цім скорше і собі не
хтіл ся признати а нараз Впомнул такє о тім давно забыл впомнул
бы я о тім го звідувала Ци може прозвучало тото што не
было прогварене о тім ся не бесідувало што было може табу Такым
єст психотерапевтычный ефект щырой бесіды люде одчувают гейбы поле готу і то
приємны учутя зато барз часто о ні дякуют за можливіст так щыру
ся выповісти Але тоты старенькы якы все ся чуют невыслуханыма якы не
мают кому не мают як Повісти вшытко передати вшытко нихтоты учутя острійш
сильнійшы было достали вкінци тот шанс выповісти ся Оповісти людям вшытко што
давно вызрівало наберало ся а може і боліло і не мало як
і де выйти призвучати Вкінци змогли передати тото што передати давно юсь
хотіли а все не было як і не было кому Змогли оповісти
свою правду і іх зрозуміли іх выслухали іх пошанували То очывидні особливе
учутя особливе пережытя коли хтоси приходит до старшого чловека а іщы і
такого же мешкат смітно ци такого же мешкат з родином але чує
ся непочутым невыслуханым Хтоси приходит і звідує о його жытю о його
одчутя І товды старший чловек нараз чує ся барз важний барз цінний
бо він прибыват в центрі увагы Розумі ся такы респонденты сильнійше выражают
свою вдячніст за можливіст выповісти ся і ту власні такый похід же
в іх оповіди потаме передачы в радиі Доколи в ріжных рамяті шоу
вкінце представляют там і подіі якы ся одбывают путім як змонтувану телепередачу
Вказуют нам тото продолжыня такий постскріптум Я того не роблю але тепер
повім Вам што моі передачы тыж могли бы мати даколи такый постскріптум
бо по моіх стрічах зо старшыма людми нараз ся одбыват дашто цікаве
Для ня тота стріча юж ся скінчыла Я змонтувала передачу передала єм
авдио файл до радия і конен Але для родины кадрыль приходила м
тот мій конец то іх початок Нараз такі гесты же дідо ци
бабу на якых дотепер не барз звертали увагу зачынают більше цінити шанувати
зачынают звідувати о іх жытя іх пережытя а тыж цікавити ся не
лем родом родином а і вшыткым лемківскым а і перший раз видут
на лемківску землю Великє вражіня робит на родину і саме слуханя передачы
де беру інтервю власні вы того рідного ім чловека Было то власні
тот чловек моє звізда Як інчы кореспонденты берут інтервю в яскравых звізд
співаків артистів ріжных політиків режысерів так і я беру інтервю своіх рівно
великых з нима звізд Но і оно кус несподіване чути же твоя
мама ци твій діду то звізд По што о тым вшыткым Вам
оповідам Лем жебы чымси заняти ефірний час Ніт моі дорогенькы Гварю з
вами о тім зато же хочу жебы може з інчой стороны посмотріли
сте на тото чым єст записуваня споминів а шырше передаваня чогоси важного
од старшых молодшым Жебы сте усвідомили же гнескы гнескы Тото важнійше для
старшых бо хочут дашто передати і задля них треба іх слухати іх
нагрывати записувати Заран Заран То буде важнійше для нас Штоси гнескам забарз
єм ся філозофувати Але што прозвучало ту тото важне што хтіли єм
Вам повісти повісти як негнескы тозаран ци позараны но а тепер певний
час зробити музичну перерву Аж люблю фольклорный ансамбль Туленка Калуша но і
дашто выспів номеры зло совы Ай моч мосоку Мали моі слуха Недавно
в остатных передачах бесідували сме о тым як переважні выглядали дітячы рукы
тотых діти якы вродили ся на Лемковині в двадцетых В тридцетых роках
при початку <unk> бесідували сме тіж о шкільній науці в тоты часы
было повіджено і о тым же для більшости Лемків не так важна
была шкільна наука і діточок як наука ґаздуваня Гнеска прорыхтували єм фраґменты
інтервю де нашы респонденты оповідают як они ся вчыли в так бы
повісти школі жытя В тотій школі тиж гейбы были своі еґзамены Сын
мал пред няньом здавати еґзамен як зна орати косити різати дырва і
інчы подібны предметы дівка тыж здавала еґзамены перед свойом мамом як зна
варити прясти шыти жати і іщы дуже дуже вшыткого але были і
інчы предметы напр молоды мали знати і співати і танцувати родися в
цілы діти і якысых норм етыкы якысий народной педаґоґікы психолоґіі дорастуючы діти
мали знати як Годити ся мирити ся медже собом іти на компромісы
уступати при потребі як нараз дашто перетерпіти жебы уникнути конфлікту в родині
ну і внешній передачы мы більше зачепиме лем тоту тему вчіня ґаздуваня
вчіня каждой роботы яку муж ци жена мусіли знати выконувати і тото
вчыня зачынало ся дост рано за долгу до того як дітина пішла
до сельской школы Оповідат пелаґія <unk>r<unk>e<unk> з крампной яка вродила ся в
тім селі в <unk> році а більшу част жытя прожыла в місточку
долины на заході Івано Франківской области О я вже ходила то же
троха позарідках ходила м же ней мала вісемнадцет років шіднадцет Я вже
сіла добре я вже ручню сєла сорочкы як мало быти хлопом зайте
то были доматні полотна мама мені два высні полотна злозєли докупы дві
ниткы вперед одну нитку назад дві вперед над Я десят років сєваля
вже сорочкы Тоты калісоры хлопы мали домахні тут треба было сєти тут
треба было сєти я тото зсєваля я сіла і сіла на десят
років я же сіла сорочкы хлопам тоте ліняні тоже Навед я ту
вырізувала вугльом вымарувала коло сєі яка ся я мала быти велика приміряла
неткою зробила таку пляночку стойку присєла як было замале то як вырізала
і ходили дівкы якій піст был зіманий то высівали сєли высівали кіпляли
я же стеме ся Юками там і ся маля тоты дво рідні
тількы што жебы пішли в монастири они сіли дуже я до них
ходила я ся придивляла як они сіли то я вже так сівала
як мало быти я віж сівала дуже Я навет ґаздыні такы приходили
та сій мені сій мені тото там докупы бо ґаздыня не має
коли Но є подуму я што ся два рокы <unk> рік то
же <unk> же я мала <unk> років До маленькым ся тримала Не
була лем така дівка як то дівкы знайте гонорова Епис рухлива Я
знаю може Былем троха примучена шыяже робила былам примучена бы батькы мене
были старі бы лем примучена ну <unk> депиє на лже не было
того дє мене што бы мені де треба было выгнайти Яси так
увагы не было юждали Меншын дітина были ріжны старали ся о тото
да але ся що Мама моя была молода і там нас не
была така польска одна бо были пограничникы і тоты пограничникы мали жінку
ци жінка блацієка і жінка мала книжку Яку медичну знаєте Ну то
жіноча книжка была про жінку взю міся здає же я таку книжку
дома Ітару книжку з тотых часів проютам І тота жінка мала крижы
Мама молода видила дітей носила вагідніла Радили ся як ей мамы ходили
до той там тоту крижку чытали а там сами родили носили де
друі сусіди з жінкы родили то была така медична лікарня самых жінок
на друг І мама доде ся дуже до того книжкы там взяла
тай тоты родят післи помагати тоты родят жінка післі помагати то моя
мама Не знаю скілько років повитухой в селі буде не на оній
крампні а єй і в котень ходили і грабів Дзідівскє о то
могли мати трошка гроші а якій жінкы мали гроші дест дам миску
зярно Даду дабощо тай могла м трошка більше але я Та як
нас пові дуже не любила тото што мама так ходят бо маме
бракувало в хаті А было слово повытухом як дозволи Настидали бабка тота
шовязе пупкы низ были дуже такі знайте потрібні в сі дуже потрібні
были Але я того не розуміла мені тоты надгридло мені тото надоіли
я тото не хотіли І хотіли жебы мама все было в дома
в хыжы а ви не думали же яку важну річ мама робит
такы такы такы люди Да ге ге то было роками того было
А і знайде ся же скілько вони ходили по тых жінках то
не было выпадку абы жінка померла А то было дуже тото было
такє чвіте такє го было мама і слі бы помагали А мы
дома страдали під того Бо як бы то бы мили гроші великі
теяк тепер дают то бы было ся то А такыма байску мука
бы место зерне тото Моі наймилийшы підповідам же мы тепер в місті
долины Іванофранківской области сідиме в хыжі пані Пелогіі Файза Юзім Пывіля вродила
ся в <unk> р в селі Крампна середньой части Лемковины Но зараз
продолжыме бесіду лем повім же до нашой бесіды додалам співанкы якы выконує
Галина Баранкєвич акторка але тиж і співачка лемківского походжыня з Івано Франківскы
Но што то просиме слухати Мы зачали ты же вы навчыли ся
шыти дома іщы І вы шыли братям своім і вшыткым вышыли но
такы може більше прости річы так што сы такє тяжє то ложе
до діял на гавиці вздолж дві поготниця і маедну ниткы взад гал
перед е і то было дуже великє імени не заставляли ся нікорове
пасти ніше зробити было на сіє знайте Но і я а потому
я вже сама тоты дівчата сі там ходили сіли то язі ся
придивляла як они сіт і я же дуже скоре аж єднадсят років
же собі людску была сама по селе м ага Вам подобало ся
то є я тото леж любила Я страшно любила сіти но і
так ся плянувало ся якы підросну Е то мені купляте масєнку продадут
корову і купят масінку а бы є бы то в селі Масєнків
мало былы нахы дворідні мали масєнкы тоты чо пішли до закону ту
мали масінку рішыли є там месля но і видно з такого руду
шого ся хотіло і было ся де получыти І тото або плянувало
ся але пришли Німці і взятых масєнок не было і мене забрали
і я вєм маля а лем приіхала до Німецціны Ні Німкыня Машєнку
маля і я ся зараз поінтересувала она мені показала і яка велика
кравчыня была в Німецці О тото ґоздиня вас вчыла ташыло кусцюкы Она
мене всєди никы не взєла не крыіві цільо і показала мені на
масєнкі абы масєнку якы крутити як зысіляти Лем на раз ім путала
і тото а по тому же добре было я такотіла сєти што
стрічне на масєні Я бы дешыли тыж і так был там такій
хлопцік маленькій но дам до війна была не сєли такого знайте дуже
доброго про Але такє на прикляд як вортніцкє ся на лові гомєра
я перевертала на другу сторону обсівали была дуже велика робота был ся
было тото сорочка была вє слуга ходил то до бар на роботу
выділощы то было великє боявзє бовытнічкє то на улізку посіля то ся
пересєлял был дикій хлопцік маленькій сумок два рочкы ну на разі два
мала подальше дас Я йому штенцята сіле етому хлопцікови Зо як в
дома было слово такє штанцята ци як повідал то порціняте му ткы
буякы ци ялчізні то по польскы сплодні а повідали нгалкы І нагал
казали же на хлопа в глупа великото нагалко а на таку маленьку
якы стынцята там казали Борціняте Еты бы мев брата не были хлопці
ти авжебратові хлопці дома ся сіля Я ся лело то так я
з того домашнього полотна такы коротекі буд ся навет защіпали на ґлузікы
тут шлейкы мали то были дуже уже майстерня роботы Знаєте дома як
ясіле про хлопці дужколи ходили штанцята сіле штанцята были Як хлубы якє
мали обличыня Як повідали соруджка ци кушюлька сорочка во словочка а як
ґаці то были як бы зо своду ґрачы то были зо спекы
а на них то як бы дашто середнє то не кансоны ани
не майткє А штоси такє Середнє добыли долгы наветругы долгы дорогы ленянок
болотны доняли краці тоты під спі спали в них ся під спадо
а зверта были на авты а были іщы як было студін то
холузні Та голочні так голотні добыли з сукна Томаць сукняны А сердаті
такій так апісте як круіли тоты зручкы то были туростяты зо залиспере
впереду боє єс лиш спереду Тоды я так взяла вугля з під
кухні і так зарисувала приміряла сію і так тым шнурком шем міряла
етянула бы піся єны не выкругіла коло сіі і по тому вберала
нага добре буде ней і приміряла м тоту стойку яка могла є
велика быти Ідут мол такій той был клонір той очка была стоє
очка была присіда а тут был розліз І тут таку плянку я
присєвала я тоту плянку мусіла знати як присєди бути треба присіди відвернути
абы ся засіпали і думайте ся я дівила ся на другій сорочкє
Ягосєя з другой сорочкє я тото лекупиваля А повістте ци хлупскы тоты
сорочкы ци они были высиваны Нє Ниґданы Лем є на каждый ден
не высівали не высівали Ногалкы были линяны ци сконопляногу но ефекє руского
з грубшого повы з грубшого але линяны линяны линяны линяны а молосні
товдже были з того зупсляня е так Холосні ся вышывали Нє нихто
ніч Як вышывали ся Но по краю тамы кузтьох там де си
тамы там яку скірку обшывали так але сєшы ся были дикі сердакы
такы бырали на суручку мали якысы безрукавкы якы ци дружняк звали ся
як дружни Дружяк там были сукняны до свого сукна того звовняного такій
друже такы безрукалкы але тоты безрукалкы ту обсівали сут мед звычано чорне
сіре а ту обсівали корычневом тым скіркою Бронзовы мали шкірку і робили
ям бы аплікацию Ня не аплікация просто пасок і тут так як
я того робила то так грубили тих лямувало лямували гірко і ту
так через девят чорны зрубили такы зрукали А тут одно сукно було
весі сукно глубе было і тото А сукно акту двох на тых
другяках А то ту давали такы близкуці такы як купійкы такы ґуджыкы
зікывачовы так прирали і туты сєні ся робили высявали є высівали лемы
лем були тоты нож набыли тотых такых ґудзікі як і і тоты
такє Діркы тут поприсівали абы было нешто зачіпати ней Не то были
такы як бы повісти тос цікаве же была така штука же мала
дві діркы оно могло пересувати ся де хочеш мож было єй засіпити
то легыла штука недір і она можна Высий ниже можна было три
одну явны тампер зоглад ватрус як ся так засік тота штука называла
си тотылька ци яни нипителька Зараз ва словатыва за слова землі іщы
рос ватырва є Вытанцува неставайбі рози танци неставайбі манзи ойба заба сой
марба чаша сой ма темы цяпла трасує памятує лемцяпо трасує пацеків панцує
ама мі козу бубре веселожу діду лоситоже в кожуфу весело діду лусідоже
в кожуху суботвы кырвоты абызопа зо вамискывами сладаку саля за скорами а
сім раз без онаку саном до спаданы а сім раз льосовосы золоку
оцумо солоді солодів Оповідают мешканці міста Калуш Іванофранківской Области же походят зо
села незнайова а і брали участ в фольклорным ансамблі студенка Но і
власні тот ансамбль выполнил внеска нашы музичны перервы но то оповідают сусіды
Емілия Нестеряк Помужу Ят Чышын она з <unk> рока і Дмитро єй
сусід Дмитро Ксенич він з того самого села Незнийова лем з <unk>
рока Бесідуєме з нима чого вчыли колиси дівчат Чого вчыли хлопців А
при тім бесідуєме як і з пелеґіньом Феш о ріжной при ріжной
роботі яку наштоден ци сезоново выконували колиси Лемкы в рідных горах Днеска
не подаю списку звідань як По передніх передачах робилам але подібно і
вы можете проводити бесіду з тыма старшыма людми якы сут докола вас
Но то просиме слухати Треба было поробити ріжну таку роботу же власні
взаймі ся робит треба было прязти треба было може навет піря дерти
треба было іщы якысы роботы робити такы же ну в літі ся
не робит а власні взимі і такы же люде доколи сходили ся
до єдной хыжы жебы было весельше тото переробити еціркы робили А ци
робили глаз гназ робили як мают лож куделями мопрядем є три фотоґрафічні
Юно виділи в ансамблі тото тыж робили та памятате як тото было
вдома вечер ся сходили до єдной хыжы Але не до вашой Може
і до наш Може і до наш вымі нагадали Але вы были
іщы маленькы жебы так ходити нове ціркы в тім часі Замали такє
бо то іщы не дівчыли Не ящы не дівчыла але я ся
ся до вшыткого прислуховувала До тых співанок співали на вецірках так сякы
забавы ну бавили ся І выходили там на чірниц як чынена голову
і руси Якы глас доли йогодличы бо під лісьом жыли дуже близко
ягоды были лісові але были великы не были такы мацінкє дум молино
было былина і год черниці і єфры і ефыры новы раджі были
єфыр Было такє полев герец де коропа сли вшыткы Сє зберали хлопі
дівками чыстий был герец Співы были по селі ішли они коропа си
там співал А зожюче дуже селу было Такій хлопец же мал уж
<unk>надцет руків то о знал праві вшытко зробити ногі на поли і
в хыжы так Коли ходили в школу то не було там він
працувал на городі там ци на поли він мал занятя учыл ся
а як кінцил школу ну нас допустіл з селі то лишень одна
людина поступила выш заведині А більше не поступал нихто Не было того
я знаю як то чий Не давали Не давали Не дуже відували
Мы бесідували тиж от і пані Міля повідала же така дівка же
уж зачынала там ходити на вечюркы она мусіла знати прясти она мусіла
знати шыты кусцьок она мусіла знати іщы праві вшытку бабску роботу А
парібкы што уж такий як уж дораздал хлопец што такый парібок дакы
повинен был знати косити Запрягти коня запрягти дрова рубати орати треба было
Конем дрова відали дрва рубати ци вырили дырва різати різати пилом нас
не електрычну авсиячну была пила дочатку яка така жем так вертикально електа
была оперша Так дує воєй зрізали стрымал чловік і звит мо і
так різали А треба было і поскіпати Так ед пак далей так
Добрі Но то такий Уж хлопец повіли сме же мал якых пятнадцет
літ юж кулосив Орате знал кінців школу товды він повинен был знати
всю так але орате орате знал ты попаняти куня поганяти коня ага
заправ його отец евы тримал за пуры тримал за плуха а хлопец
за вічкы вічкы танцывали тай поганял коня І і іщы якы такы
робути но наприсіяти зна оно сіяти не тяж сіяти нє сіяти нє
не дозволял си батько такому хлопцю сіяти Вер сіял не дозволял си
Але помагал орати так помагал Но тото боронувати тото вжы То вынеска
боронували Так Але кусцьюк інакше як дома Інакше так інакше А дома
якы мали сте бороны Бороны деревяны Деревяны были і желізны зубы так
а злізны зубы А тоты з дерева ся было деревяне А чымси
іх як бы гружали жебы они были тяжчі жебы так гвали на
потіром або крали ся не буд ос і тот тілант так ся
не будут жебы были тяжкі што кусюкы в землю входили Што небудь
квалите такого брузка доситяжтій кыси камін там ци што такували Знам же
<unk> років тому Лемкы мали іщы деревяны плугы лем тоту част цілі
землю котра ішла в землю лем тоту решта деревляны але а пакы
пізнійше то мали цілий плуг желізний знак а якы было глас і
якій был то плуг памятате Я памятаю што у нас был деревяный
плуг Выбороны выроны деревяны невывляны чобыло деревяне А то решта было цалком
деревяне Ном доведите то іщы такє давне давна така система ґаздуваня Так
так ся неодавна давна так Но напр в зимі ту не сіяли
ани не орали але робили напр в зимі основ не было молотити
зерно молотити і то молотили руками ціпы называли ся так ціпы і
руками молотили В основны зимую нас не было рідко в кого бунь
ми волотили што кєрат кєрат одкєрат А так то люде сой самы
в буіску броіли цібы хлопа два хлопы або оденде не было два
і так молотили В основному це в зимі робили І такий хлопец
і молотити мал знати Так так так так так так так так
так так так так так А іщы якы річы же треба было
знати зробити наприклад робити дашто з деревом ґазда иде деси возом І
а што ся зломило то мал бы знати зремонтувати зробити таку саму
част влазана обовязково обовязково Значыт такий хлопец мал мі знати як мій
тато мі тато Іван полностю зробил фіру своіми руками А час то
оповідают же так сой жартували на Андрея же віз розобрали на части
і высадили на дах і там зобрали зас як конструктур Лєґу і
рано ґазда смутрит а стуіт віз і як тепер го там маль
достати так То робили сой такы то Лемко знову і розобрати і
одраз зобрати долю обовязково Він повинен был знати повинен обовязково І тиж
навціли ся жебы як бы вам бы так раптом треба было зробити
вісту вы тепер зробили Я наприклад Я вміл ся робити Я рахую
што де рукы і голова то повинен ся робити Я ся яхату
побудувал в ляху на Крипаю все я сам вшо сам робил Но
а як бы так віз бы треба было зараз зробити люби бы
зробили Зробил Ну коли дуже был весело ну дуже я памятаю За
молоді і тому і дуже в силі было весело Ходили по грибы
ходили ходили по ягоді в нас дуже ягоді малины черниці всякых тых
было дуже богато Ну од зберали ся до пустів молодьості зберала на
танці од як є тото вечорницілы всякы там музикы забавы то дуже
было приємно тото і такы жы Тым ся занимали люди Ходили на
ту фестин он в літі на дворі робили фестин ці называл коло
річкы зробили підлогу і тому бородили музика молодьосвятом Люде тяжко робили але
і хтіли жебы якы цікаво од нихнути Так так робили тяжко робили
вшо руками робили В неділю вы не повинны были ніч робити Хіба
хіба штось там у вас было якє збіже на полі і дож
мал быти Одтовды можна было тото привести А так то было знайте
то было просто стырне штоб я одійшол на город робити то од
того неможливо было Я Вам повім як то было як нас кавалер
кавалер Нас на танці не пускали школьників котры до школы ходили не
мал права на танці появити ся не мал права Ну я зкінцю
школу школу я скінчыл товды я мал право піти на танці Тоди
мені старшы парібцы давали танец я мал право то іщы дома Дома
то не міг хоц хто ыти сой танцувати а уж го принимали
до парібків як бы был такій но обряд необряд але принимали го
р до гурту парібків як был старший што він мал право танцювати
Ходити на танці і на бесіды То в якій віці Коли то
школу ся кінчало то коли бы мы не знаме через <unk> кінчало
сім класів кінчали монтоків мало літ <unk> рокы В <unk> років ту
мож было я пріпчыти ци ярічыти рати Я зявил ся є мені
позваляли же після <unk> років я мал право появляти ся на танці
значыт я Заказую то не кожде міг заказувати Кожному котры мал гроші
гроші мово ци треба было платити музыкантам то як было як дакый
хлопец перший раз приходил в своім жытю на танці то якы выглядало
як го принимали до гурту та нічого ну позваляли му Хлопці тепер
вашы танец старшы хлопців же так обявляли Хлопці тепер ваш танец І
тоды прийшли та рішыто нетанцювати А што з початку танцювали Ну в
нас што то Польска і фокстрот то было саме головне Фолька і
Фокстрот і валец так Вайвалец так назвали валец То як то выісті
Краковяк был так Припоминати Краковяк был Не пом А як были танці
были якысы гудакы яка си капеля же грала до танців то хто
єй просил і хто платил Заказувал хто заказувал ту тоту музыку хто
заказувал заказу ден в почас самы почата треба было до бесідувати Так
так дак самы почата Ага то вшыткы давали якысы пінязі так А
як часто были тоты танці в літі то будут уже мало бы
буде роботы та в Лем і роботы бы не было пожа Бішество
ужы в зимі А улітє такє там фестіваль бу там ся было
такє текє было всякє чыстины ета чыстины роснины А де молоды дівкы
парібкы де ся вчыли танцювати Мене батьку чы в хаті дома Вечері
вечері веці уж ден не было часу було роботы Мачері під свист
Налехай но найнев як засвистал і так свистол мельодю свистал і танцювал
оме лемчіл І тату вчіл жебы сте знали як я і так
не ганьбили ся так я танцювати танцювал так Сильно танцю Тато якы
танці васів Ну Як вам сказати но пулькуців Так так нукланцє такстродну
Краковяк і вальц вальс То было само основне А іщы были якысы
такы Народны якысы Были такы танці танец называл хлопці же спілоси співанку
таку яку Утивло і на той голос музыка заграла му танеци долкола
ци як він заспівал залежыт од співу І той ішли долкова То
якы такы могли быти Памятати якы о тото доходу то тиж пісня
Ну ну ну то тиж можна повісти же то пісня за співал
співанку але і роблят якысы рухы такы то тиж можна перейти переважно
але як ішли до ходу то обышли доукова перед музыкантом кожы Так
як іх было шіст члові кожний перед музикантом біже співал співанку і
музиканты тото заграли на той голос што він співал м то цікаве
Я напр заказую танец іду перед музыкантів і співаю пісню Заграм і
гудачку на тонку струнечку найси вытанцюю свою фрайрешку І тоді я роблю
круг довкола од самоден і беру собі кого я хочу з хлопців
Хлопців з хлопців А наздівок Ні підождіт Апер вас хлопців і робим
скількій я набрал ти хлопців робим круг Так годен за другій взял
ся за плеці і так робим круг а потом встаєм коло жінок
і кождий собі бере кождий собі бере жінку кождий собі бере жінку
і тоди же танцюєм танец Но жінку як дівку дівку дівку так
то были і за Німців были же так зберали ся на тоты
танці до ону уж не было так може не были уж тоты
вицюркы Уж такы як перше може не были уж тоты танці такы
як перше Бо може ту уж выєнны часы не могло так быти
як колиси як бы не было так не было так весело як
было до війны Бо дойны то в нас дуже было весело селі
дуже весело Ходили зберали ся зимою до одной хаты там жінкы пряли
і хлопці і там орказкы розказували ся кєвотокєло бесідували дуже так заведено
Заведено Така традиция та траца Данозы В війну не было того же
было дуже меньше дуже рідко буду Але буду але дуже рідко А
до війны то было частенько І такий хлопец як скінчыл школу міг
приходити на танці і міг приходити юж на весіляк а до того
рахувало ся же то діти і на весіля не ідут мы з
вами тото бесідували так Значыт діти весілня навит і не виділи як
оно выглядат Та він не виділи то было забаваня дорослых Да доростих
Ну так было заведено што не мала дитина котра не кінчыла школу
появляти ся на весілю на музыці не мала права Як выдумати ци
то было добрі ци то не было то добрі От вывозьмі зараз
От такєво Мелесинкє і такєво все танцює то не повинно так быти
то дитина не повинно быти Дзя неє є саді Кайму там в
саді ку танцює і учыт циталец і всюшу там коля На забаві
на музыці не повинно Не повинно єст Ваш ансамбль співал тоту пісню
А то пісня яка До весіля до танцю до музикантів мож ґзати
Загражем потраску волстрати вас Уж за режымі І щыро змонстративы II розрежымі
І щыро змонстративы II І был талент а то хлоп а то
музыка тото грала і танцувала як летак танцували А одкаль вчыли ся
танцувати Отмали такы дівочкы они де а глабы голабы ганц мамы мамы
ну та як мама кождена хтіла я ся бы хтіла бым Я
мука свого кажу ходил жебы я бым тя не вчыл танцувати тіж
знати ото будеш гоккал як го тису дітишы ото мы брали доходу
Я злам тот тан то барз цікавый танец і барз цікавый як
ся співат Зграй ми гудачку на тоньку струнечку най ся вы танцю
свою фраіричку Заграй мі гудачку я мі мати бо мій танечниц не
хоче стояти єсли доходу ся назвал так А лемківскій танец дома был
тот танец был офы іщы были танді до наш не было такых
выбераных так Долкола танцювали кономика была іщы єк тоту потряску співали коси
танцювали так і єдну сторону і другу Займ міг подкраску ремонстратива запастку
зачаєм мі іщы ремонстратива другій рок Ой танцю баба з дідом о
бертака ой тиж старий танці не што вай мі на пальці Танцували
на весіню такый танец пара за паром Знанцю танцювали Параза паром є
зо своім старом Чули єм такє же японці одрізняют барз в жывєпунців
єст так же яка пісня для діти для діти а яка для
дорослых то для дорослых І же тоту пісню яка для дорослых там
про любу ци што то діти не мают права єй співати Такій
у нас было такій у нас был ну повідте ви як знате
як было Нас дуже было на што то заборонено Де старші там
діти не повинны были слухати того всього Для дітей забава могла быти
оддільну а для дорослых оддільно А співанкы такы же співанкы як бы
же дурохлы діти могли то співати цінні дні Я сідила на пецу
за комином і слухала мі як співали і шом тото мотала сут
для себе абы я знала гм і моі сестры Але не пасувало
дітям і співа Нє нє нас было нас чутого забороны кот сказати
Дестарші там діти не повинни ся находити То было так З поконників
заведено же не має права дитина находити ся там де доро Де
дорослі мают як бы своі дорослы справы Так так так так так
так так так так так так так будут заведено А тепер видити
нові сіля ходят і цалком маленькы і новенкый великій якій хочте і
там розмовляют всякы слово Розуміте непотрібнішы дитина вухо нефайні та того не
повинно быти Колиси уважали на тото жебы дітина росла як бы в
чыстоті жебы ани безкудных слів може не чула ани може якыхси безкудных
річ не виділа дуже ы Оберігали шоб дитина тых слів такых і
сякє того шлона Не чула і не бачыла Дуже оберігали Нас люди
были побожні Хотили діти малі ходили до церкви молодьож ходила до церкви
а у нас такого не могло быти молода дівчына чы хлоп шоб
не пішол до церкви тако не могло быти Здає ся же то
просты річы але того тепер неє Не є тепер такых бра Неє
неє Неє Неє І мабут не буде Не буде то важне звертали
увагу на выхованя мы зычали і з тых танців і з того
вшыткого але в тім вшыткым было якєси выхованя смотте вас вчыл танцувати
ваш отец А уж товды коли уж вы были кусцьок бівшы і
треба было вчыти бы уж выросли і могли деси танцувати на якых
си там забавах ци як і то нормальне же родиці діти вчыли
підшытко вчыли і тото тиж вчыли вшытко ґаздувати так і тото ж
Мы бесідували про вашого внука Што вы хотяте жебы він знал про
Лемковину Вы йому дашто оповідате Та так говори да але дуже мало
бы нема коли мсі бы то дідно зыняткы туда сюди далей то
же говори то говори ну є так він ся питає фотоґрафіі ся
дивит ти ся питає бо бус хто єх тот Выкажте ш бы
хтіла а бы хтіла абы мі ся вывірити то тішо я была
там у Польщы то я бы тоді жела може світ Ну зле
вам кажу нє ну одвіте абы я была абы ящы вше так
годна хотяк тепер то я бы рада была ту Ну єх кілоб
най бы діти знаймсе ну што тот ся знає він ся дивит
тоты книжкы і тоту сю каватру знам і є іхал цідили чазу
три разы Лемкы братя Лемкы жлізнами зробили же нас вшыткых Лемків З
Карпат выселили З Карпат выселили та по цілим світі Тепер ся нам
трудні і з каждым видіти Розышли з мезя як дашечкы з гнізда
юж ся не зыйдиме До купочкы ниґда Наша Лемківщыля лісом заростає нихто
о тім не зна Єден памбіг знає нихто о тім не зна
і не хоче знати докай Лемківщына буде заростати заросли на Нашы стежкы
устыма кряками Кадиль сме ходили осыма ногами Кадиль сме ходили більше не
будеме Нашы Лемківщыно мы ся тотя ниґда не вернеме Но што же
зяль але все приходит час завершувати передачу Завершувати жебы наша проґрама вам
ся не сприкрыла но все жебы выдалей єй слухали То прощаме ся
при мікрофоні была Анна Кыльпан Оставайте здоровы до стрічы за тыжден