70% #2021 - 70% #382 Як то ся робит В хыжы, 21 III 2021
Еп. 2021

70% #2021 - 70% #382 Як то ся робит В хыжы, 21 III 2021

•

Опис епізоду

Odcinek z cyklu „Jak to się robi“ wyjaśnia, jak nagrywać wspomnienia starszych osób i dlaczego najlepiej robić to podczas bezpośredniego spotkania, a nie przez telefon lub internet. Podkreśla też, że rozmowa twarzą w twarz daje więcej informacji dzięki obserwacji reakcji, mimiki i zachowania rozmówcy, a zdalne formy są raczej rozwiązaniem awaryjnym.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Видам Вас ми моі слухайцє при мікрофоні Анны Кырпан і застирват цикл
якый назвали сме як ту ся робит Оповідали ту як бесідувати зо
старшыма людми як записувати іх спомины В нашім циклі розкрывали сме ріжны
аспекты і технічны тиш і певне памятати же бесідували сме о тым
што вартат належні прирыхтувати техніку з якой маме намір ся скорыстати Значыт
наперед провірити ци вшытку діє ци маме дост свобідной памяти в теліфуні
ци маметериі на запас і лем товды хыти до чловека спомины якого
хтіли бы сме записати Но власні ыты Але тілько нашых молодых слухачів
а і не лем молодых певне бы повіли А по што десити
Поштуєте як вшытко можеме золотвити телефоном ци през інтернет през скайпа ци
вай берцикысий цят напр Фейсбу де маме тыж можливіст відео звязку Преці
можне сідити в своім мешканю і записувати спомины найстаршых членів родины при
получыню през телефон ци інтернет І вшытко буде Так само Так само
кєд бы вышло ся безпосередньо дохыж до діды і бабы Ци такой
так само І то єст тема на яку внескы звернеме нашу увагу
Ци єст ріжници медже тым коли записуєме спомины і сме далеко од
того чловека з якым бесідуєме І коли сідиме в покою просто перед
ним за якых пятера метрах Доколи неє жодного выбору і мы не
можеме выберати в якій спосіб будеме бесідувати бо єст лем єдна можливіст
Наприклад може вы бы і рады были сідити коло старенькой таты в
єй покою але не годны сте зараз піти до ней в густі
бо тата жыє в далекым австралийскым краю Хотєте того але мусити лучыти
ся з Австралійом якоси през інтернет Цо наприклад інчы ситуациі сусід вышого
діда твердий Лемко барз цікавый бесідник але такый хпертий же нич не
хоче мати з модерном техніком і не мал загалі налед жадного телефона
Но ту тиж ситуация без выбору треба просто прити до негу гвойти
дохыж сісти сой на креслі ци на лавці і просто бесідувати бесідувати
на жывы То о ситуациях без выбору Але коли мы мали выбір
то раджу все выберати безпосередню стрічу а не комунікацию през телефон ци
інтернет Цьо Но хоцбы і за то же коли сідиме коло чловека
якій нам дашто оповідит достанеме о много більше інформациі як в тым
припадку коли бы сме бесідували телефоном Но о то бесідуєме телефону Но
і як то все Даколи сут якыси павзы якыси перервы Даколи чуєме
же по нашым звіданю якуси за долгу єст тихо Але не можеме
видіти што товды там ся діє з тотым чловеком з якым проводиме
бесіду Може він тихо ся сміє А може не годен одраз одповісти
полуцьох вказали ся сызы А може єст заскучений нашым звіданьом бо одгадали
сме якысу його таємницю Ци зачепили сме тему яка была для него
доднес яку табу Не можеме видіти як нервову він зачынат злегка дубкати
ногу ци тербити пальцями край одежі по якысым нашым звіданю Є вшыткого
того мы не видиме Як бесідуєме телефоном сме позбавлены так званой невербальной
комунікациі Коли чуєме лем голос респондента не видиме його мінікы його рухів
Не маме полного розумліня як наш спілбесідник зреаґувал на наше звіданя не
достаєме додатковой і доколи дос важной інформациі Тото саме діє з другой
стороны наш спілбесідник не видит нас не видит з якым выразом на
твари даєме му своі звіданя Зрйозным ци кус іронічным Не видит з
якоміном слухами його одповід што гварит наш поряд ци він осуджує ци
спілцюват а може він зимний Як лед Не видит наш спілбесідник ци
смотриме на него в часі бесіды зацікавлено ци може нудиме ся Зато
все кєд лем можете не корыстайте з телефона як зхтіли сте записувати
спомины А коли телефоном такой вартот ся скорыстати Певне товды коли по
долгій безпосередній стрічы по долгій бесіді застановили сте ся на тім же
цьогоси не зрозуміли сте ци аж за ден два по передуманю той
оповіди вам пришло до головы іщы якєси звіданя Ци забыли сте звідати
о якысых важных деталях Но товды не одставляйте того на долго а
одраз телефонуйте і звідуйте або може треба дашто уточнити выясните ци добрі
сте якысу річ Вы зрозуміли телефонуйте одраз і звідуйте так оно ци
не так Даякым людям леґся в лесні през телефон щыро оповідати о
якысых особистых а інтимных справах Легше не видіти чловека якій звідує лем
чути його бо товды гейбы одчуват ся особлива довіра легше одкрыти предкымси
душу Але бесідувала през телефон коли лем чуєме нашого далекого респондента І
такы бесіды коли лучыме ся през відеозвязок і го і видиме і
чуєме то і тоты і тамты бесіды през технічны засобы звязку Не
може быти барз долга Но принаймні така долга як бы сте хтіли
Ваша тета з Австралиі оповіст вам єдно другє трете но іж іду
з того і буде ся пращати Якоси єст так же бесіда през
телефон ци якыйси відало звязок они якоси при тім чловек як бы
може як бы скорсі ся змучыти як при безпосередній бесіді Не знам
чом так єст але так єст І взагалі єст яка ся така
особливіст же наш спілбесідник якій єст наме на телефоні ци відео звязку
легше може скінчыти бесіду і зробити тото без жадных церемоній наприклад так
Но то што Марися Юсь Кличня бы прирыхтувала полуденок вшытку юж на
столі то мусі ся пращати бо вести не на тім раз і
ваша бесіда нарос ся скінчыт І переважні так єст же уж до
той бесіды вернете не скуру А коли пришли сте безпосередньо до мешканя
Вашого респондента то полуденок не буде причыном перервати цілком бесіду нобуж пришли
сте ци до своіх рідных люди ци до знаємых сусідів пришли сте
в гості І в лесні пристулі вася бесіда може піти в несподіванім
напрямі і мати цікаве продолжыня принаймні зо мном уж нараз так было
я не вылучала диктофон а ставила його деси помеджы тереликы і часто
зімала єм дашто цікаве Бо престолі бесідує ся часто барз барз свобідні
Новшеякых частуванях зас вартольом до недокінченой бесіды і верталом з того місця
на якым скінчыли сме пред обідом Но а тепер зробимо музичну перерву
Думам же найліпше донешньой пердачы будут пасувати співанкы выконаню Глины Баранкєвич Гора
гора долины не буду я материна лем собі за оркозайду Там собі
фрає Іра найду лем собі за орко зайду Там собі фраі Іронайду
Лем я буду Ваничко маницко Душа моє лем собі за горку зайду
там собі прай Іронайду Лем собі за горку зайду там собі прайронай
Горо гора верх сосновы левірдівчы фрає роби Лем собі за арбозайду там
собі фраі ранайд лем собі за орбозайдо Лем собі за гормы сайду
там собі фраі ранайд лем собі Вітер Саманичко Серце боли Лем собі
за орґузайду Там собі фра єра найду лем собі за орґосайду Лем
собі за орґу зайду Там собі фрайра найду лем собі за орґозайду
Коли ходит о записуваня споминів безпосередна стріча все ліпше і даст о
много більше інформациі і тиж і інформациі візуальной Ото навот хоц бы
і такє коли бесідуєме як дашто выглядало і я не до кінця
тото розумію то нераз беру папір і рисую тото Ци стрій давний
ци хыжу ци віз або санкы і звідую ци такє оно было
ци не такє Тиж мам в руках нараз мапу ци схєму села
части села знимкы того села о якым бесідуєме знимкы церкви школы знаных
люди того села і то барз помагат при бесіді А нараз тиші
моі респонденты вказуют мі стары знимкы ци річы привезены з дому Часто
тоты родинны памяткы тоты знимкы самы зачынают гварити І значыня при записуваню
споминів трудно перецінити Но то вшытко добре але безпосередна стріча з тым
од кого хочеме записувати спомины ма тоту особливіст же вымагат більше часу
як бесіда теліфоном а часом і більше костів коли наприклад хочеме прийти
до свойой теты ци стрыка якы жыют <unk> км од нас Треба
буд мати на увазі же якысий час промине покый приступиме по вшелеякых
вступах ліричных одступах до безпосереднього записуваня споминів Но і при реальной а
не віртуальній стрічы тот чловек до якого сме пришли буде ся чути
свобідній навет повіме забаз свобідній в своім домі і може оповідати не
лем тото о цім звідуєме а хоц што бо йому так ся
хоче І тыж майте на увазі тот чловек може тото што звідуєте
і тото што Вас цілком не цікавит одповідати без кінця і краю
Но безпосередня стріча то не буде так оперативно як бесіды телефоном Циприз
якыйси там ци скайп часу ся стратит певне цілком більше Но і
до того по просту треба быти готовым Но што жыєме в такым
часі же вшыткы дасили тыме поногяме ся спішыме ся Але коли на
Терезву посмотриме на нашу ситуацию на днешню можливіст дашто важне переняти од
старшых Лемків не лем осіб з нашой родины а інчых і на
тоту же тоту можливіст будеме мати не все То смішн ім буде
пак повідати же николи не выслухали сте того што баба оповідала бо
были сте каждий ден страшні заняты А тепер послухаме фраґменты з нашых
інтервю якы колиси звучали в передацях <unk> процент Тыжден тому засяли сме
тему яку умовну назвали сме хыжа Гнеска продолжым єй То Чым ся
было хыжа для нашых дідів предідів очывидні чымси більшым як просто якысом
деревяном пачком для мешканя Хыжа была корабльом ци як повідали нашы дідове
шыфом якым они плили по фаях жытя І не простым сий корабльом
статком а гійби ковчегом де змістили ся в мешкальных і ґаздівскых поміщынях
з горы і зо споду і люде і худоба і вшытко што
было ім необхідне Оповідат мешканка села Вікторівка же коло Козолы в Тырнопільской
области єла груба з дому Лазорцік Пенієва вродили ся в селі Тилява
до недалеку Дуклі в <unk> році Пред Великудньом треба прирыхтувати не лем
єйджыня не лем вшытко жебы было цісто бо певне же мож єй
білили ся файн В насахе перша хата была велика і то навет
кухня была шу кухня была і пец шу ся хліб пекло а
друга хата вже была меньша і третя хата менш а в тій
в єдній хаті шы до першой то десь была пя на штырі
І стіл стіл я жебы м навіт казала сві стілбу то з
святым воливом поливали Як стілпы зрубіли в дубу і на той мой
ті на той стівні не дай Боже бы хтось стала або сліділ
як ту тепер і мастят зустріві сідят Наведітє на то они мама
так тото се і сєно на тім столі был хліб обрузок ґушо
хлібця ставило і ся другым руском такым линяном спецялі такы турочкы мало
і накрывали той хліб так тото памятаю і довкола были о образы
як від порога на сяли так аж туда до той другій комнатишы
було І вцілякы святы там были враз Єден коло другы А лявкы
были шобы не малювали бы тоді краскы не было Но мама знаю
севі всяну сулю а лавкы шырокы были Тал як віт прогяд позасіл
шбы як навіт єли ту на тых лавках сиділи Ето вони так
тот усе вісяной соломы зваріли жолта вода была і все чухали все
они не тошо на свята но кажду суботу бо то знайте діти
по Лавках ходили знайте то себе моі мами дуже ся любили А
так памятаюшы іх мама то она так друга хата была дуже побожна
была то так все памятаю всеня ся называла То як тады баба
пришла то все вышла вызвула ся і высла на лавку сіло вразы
обсідувала си такы побожны будуты тота тото памята Полеців бым на край
світа Як витеш што в полі та в ге в гамерицкій кра
Лем жальмі тя моя хыжы лем жальмі тя моя хыжы Лем жаль
мітя моя хыжы лем жаль мітя моя хыжы Яна Кой в нас
превелика біда Не мож наробит хліб і баге Мушу єхать вда лем
жаль мі вас моі верх лем жаль мі вас моі верх з
ле ненькы лем жаль мі вас моі верхи лем жаль мівас моі
верх з ле нек Ой жаль мітя моя стра жыют з мамичком
ня гей жаль мітя Хоц ту біда не погіду хоц ту біда
не погіду Хоц ту біда не погіду хоц ту біда не погіду
І перед великодньом вшытко тоту хыжу треба было докус пробродити стилю наветлі
багато были што деревяным оповідали стеля ци пувала пуала пувала то знают
же мама зну сідко си цюхали тоже файно жебы бы то знайте
воно то же і мухы сідали Як то літом сяко было тепер
не было фарбуваны мегы Не фарбували но цуйте так было шо она
і пожолкла тоже таку воду мили файно ся она жолта була Знайте
як долгу дерево товоно свій колір дає тот пула така была та
І ци окрем напр были образы Ци были якысы оздобы прикрасы наприкразы
образы были браны Промижуткы были де образів до образу так І такы
на тых пермижутках букєты дуже гарны робіли як материю так Тую плапір
купували такій морщєний моя сестра та Аня дуже знала тифай не квіткы
робити і такы букєты на на тых палиці знати зівали тоты квіткы
і так коло де мужуток тоты букєты дожевым з образами дуже гарну
тот само урядало Фіранків не буду видити того не буду Так вікна
си то же помили сістенькы што были взього файно але видитераном были
якы сы такы вытинанкы ниякы тогонибакы ниякы єзніст такы девлак але о
прото медже образами тоты поряды букєты вікеты А як раз суобразы буде
така лямівка была деревяна знайте прибіта шоообраз матілиця такой не были то
не буде ся ниту высказували Ника Лусницко такыноісты ставили тоты образы а
на тых образах хто ся навет з паперу так навет купували што
на то На ту Юлиямівку так такы як фіранкы знаєте Фіранучку такы
у ту неділю высшы столі маю видити вытамта біля тота Я забуде
ся по нашу мутунозы Та што нагадуван то зробила коронка так матері
папірювам вытина тинана і мальована Купуване такє волы і такє навет малюване
буде такы квіточкы бы тото так гарно дужыны на стіні выглядало а
бісіна А стіны были деревяны то деревя на стінали білили білили так
само вапном білили трошка синькы довавляли Не мастил выти ту казут москєти
а дам набілити є до великудньо Певн же може дашто нове шыли
шыли так само Моя сестра Талганя вона ся ниґди не вціла но
она такый талянт мала як она файны шыля Ани єдна сестра тоту
не мала Раз так само а машынку мали мама знали шыти но
так не знали як сістра Но такы вы на перєну пошыти на
подушкы назуболиці наказали влиціна оболоцінкы обула оболоціна но на перєну або лицінкы
но за головны казану За голункы так тото казали Но але тото
То вшытко звали ся пусіль а не ліжко на тосі пусіль о
свягеряк на Спишу і Дужемайстер был то він сьо поробил нуле до
єй ныхаты шафы таку дубу файно оснал і лакы тоді былишок лякуплял
то навед Ниґде такы шумы а та і мыбільных не было тоді
так шы в магазіні То він так само думувал ровіл по селі
густилі поробів шафы поробів такы тоты касеткы поробів тоты тумбочкы а маміна
мама дуже была така богомульна Всі богомульны были нува же такы вірующі
були што они так богавірували што навет як по дорожні по хатах
ходили То як в хаті іх не было а вышу з хаты
без нічого то за ним летіли шоб йому што здати розміт і
так памятаю што нас в образи перша хата самы образы буду по
стінах Від порога аж туда до хаты до другой комнаты селякы тій
святі были найде на тых образах а стіл был дубовый Красівый такий
ляком покрытий Ном Боже боронійше было на той стілавы сісти або стати
Він святым оливом был пополиваний а вец свястяник посвятил на тым століну
хліб тримали Хліб і єли мыправды А як шо поіли гарно б
узмітали і хліб поставили на стіль а і такым обрузком накрывали шыб
не сцихал тото так памятаю то бава а до кулях столя были
лавкы такы шырокы лавкы были Но коли не было ні краскы то
треба было так іх чухати добре ті лавкы но так памятаєш мамо
себі сяну солуму варили І з той лісяной соломы жолта выдав була
тота як краска буля І се кажду суботу так тоты лавкы выцюхали
же такы были специяльны дрытя на сіткы шу можна было купити шу
все сістенькы тоты лавкы были Тусе памята як та баба до нас
пришла то они відразу ся вызували і ставали на ті лявкы і
сіті образы цілювали Такы богомулінкы баба бу А стіл был дубовый красівый
такий ляком покрытий Ном Боже боронійше было на той стіла высісти або
стати Він святым Оливом был пополиваний а вец свястяник посвятил на тым
стріну хліб тримали Хліб ілимы правды А як шупоіли гарно пузмітали і
хліб поставили на стіль а і такым бруском накрывали шыб не сцихал
тото так памятаю а дулях столя были лавкы такы шырокы лавкы были
І я епру русаля хтіло же русаля было прибране сєкы гылячкы і
нас запыхали камяли они якы но так товыхали Може і коло хаты
так дес коло стіны ставили вите тото аж такы ся так не
памятаю але знаю сме выповіли же не было такту ворота же просто
не було мі роззятя ся влозом ци што такы про нас так
была хата по тім хата стрыку апрет і была зарабуйкувал маминого брата
потім ся дві хаты были а і все через наше через наше
подвіря худову гнали і фовозым іхали і нихто не обгороджювал Але разуйома
повідте ци повідали подвіря ци было такє слово рынок Рыну ґрыну то
рыно не рынок рынок называли тоты ры двір пред хыжы торы долер
і тотак рынок бул дес так певно на пят метрів шырины Знайте
до другой так шуб то такы якы з другой хыжы так зашыро
такта І там могли гнати і свій і они так гнали худову
што не раз найте Але на шнурку них до худобу не гнал
на мутузі бо нас мутуз называли смут Но та худоба розпусєна была
а Вас туєте далеку з од худовишу будова ішла будова на будовы
богато нале неєден пастух но і пяток то нераз так чуйте што
буду на подвір шій поперекыдали на худома якє такє было вгороджене Ношло
так має быти Але нихто не подумал же можна обгороды і был
і были чом рузяти буду дерев Та навет слухайте такє было знайте
же нас видите хыжа была то ту та кухня підлогы не было
Земляно земляна была но а дві комнаты бы хваты были вы комнаты
в нас не наказали новых хыжы тоты ры так но то підлога
была Но ах тіперсі не было Но я думам же было так
жебы протипожарне Боже і такы жайы дукы так ухня знайте же то
огы таке тото выты так да так ся знай же гладенько было
бы мамо всеякшо але то же хыба раз на рік тото робили
То все так знайте як де Явкал знайте ту зімя то она
ся выкырышує гето они все тоже Видит та голова не было жебы
глину місили проважы з гілняками як тоту гілнякы дают тунту на западні
Но давали Яцьміну пулю што то якы млінкували што том Лимкы были
знайти ціли землю То тоту пулю давали скілько яку там дозволо як
што то тріскало як бы з полу ся потім тоты ямкы гарно
позагляджували так шырівненько буду Але вити підлого не было тіж о Я
тепер не раз думаю сінях то же семенну был а підлого не
было цементуване было Цемент было а потім была покрывало што досхлебу ся
собеу там бандуркы сыпали але мандуркы сыпали што такы на дворі си
таку дюру ся лишыли так што по сходах не ходили но там
высыпували Но і бочка капусты капусты бочка така была дубола то може
там і три метры там входило той камуз найти капу сте багато
в нос садили В нас коли хыж нихто не орал ну ся
сіна были травы были шо ям кажу ш як літом всілякы там
квітыр тоты такы рослины были пулю аж любо было Дуже на коло
хыз ніхто не досадв а высадлу або і трава Зародили За горам
підеме мы з кошыка ми будем ми хырвати будем ми торґати з
кольорами з конорами будем мы хырвати будем мы торґати сконорами сконора Пришла
бы я до вас кого бы м сміла Як бы сте мы
дали Што бы м хтіли того шгаяцька што мам велиского то бы
м хтіла то бы хтіли то гобірничко То бы хтіла то бы
хтіли Пришол бым ял вас кобя смі Як бы сте мы што
бы ахол га до діця шмар што матькарде міяхті то быясті А
то дівця шарна што мамоць качане То бымях то быях За гора
мы на буде мых рвати будем мы торґати з конорами сконорай будем
мы гырвати будем мы торґаты сконорами сконора Оповідали сме уж же колиси
в єдной хыжы могло ся змістити дус богато люди А могло ту
мешкати не лем кілька родин але і три штырі поколіня Як они
си товды радили Не знам Но наприклад як то муж зо женом
Може на тоту тему дам ту маленькый фраґмент з уповіди пані Мариі
Тересєвіч з дому она мала празвиско Варґа Вродила ся в Тылицю а
бівшу час жытя прожыло в селі Марянпіль недалеко двано Франківска ну ту
як товды было Но і власні певне найгірше было коли вшыткы бар
дуж люди в єдній хыжі і як бы в хыжі і єдна
родина і друга і трудно годити ся коли коли певне такы выходило
єдна гы тіж чашка ся дозыва Дикже Ой што там тераз молодым
ся поженят маєт же хати другы то і слува і три хаты
то а в нас три кавалеры были ся до женячкы а він
мій найстарший был ся женил я пришлаків дівчатиску Та як бы де
спал в ночы в єдній хаті тай каже кразко Іди нас напіт
по той по то я пішол він дамнути тайтану Хотя люде ховали
но то было было а було якы Гы ну а як был
бы тіж были кавалеры до Дожынячы а єдна хата был Ти кажде
де ся насміяло і нераз ґам терон моли ся поженя одповідайте ся
любую да а мыте лиж навкрадкы Но Але з другой стороны я
так повім Тоты Лемкы могли ся любувати де хтіли лісы такы докола
такы поляны і всядль а при кото в місті но де но
всяди люди ходят сяди вшытко о то а так ы но докола
така природа де хочеш суйыт там ы яглоди ци пушто ци суйид
де Но но так подуман так вывыте но но та ід де
хочеш тай там з кымси да хочеш тос Но а тепер найнам
дашто оповіст Ніны Оленяк Єскількы пані Ніна мешкат в місті Буць Тернопільской
области Вродило ся оно в селі під Буцяцьом в родині Лемків якы
походили зо села Рібник Рібник то єдно з тотых сел якых лежали
на пілніч од Коросна і мешканців якых доколи называют замішанцями Мы так
были в Польщы былом <unk> разы то <unk> разы было в Ґорлицах
там де Мій чловік был де його родина Ловік Вільз Ґорлиц зроз
розділя Вас бубняка з родины бубняків А Ваш чоловік вродил ся іщы
на лемківскій лі кажде штуся в <unk> році вродил ся в <unk>
році Але так як на свою родину єст страшно кяна на батьківщыну
до своіх Піхати то мы поіхали допірус татом Мій чловік і таторідны
дорібника мы поіхали в <unk> році Поіхали мы жебы моя мама страшні
банувала але моя мама была сильно хвора она мала порох серця і
І так вона была і тиск высокій вшытко то єй не мож
было най там бо казала ся як бы так пустала на своє
подвіря то бы зараз там вмерла і єдино просила жебы привести єй
з призьбы трошка землі і лист з липы Бо перед хатом проси
три великы лип то і Ваш тато і Ваша мама были зірникы
з Рібника были ім в тім Ріпнику так як мі выглядат до
кустьок на джунґлі пак бы выкселя ся зелелок было коли село оно
так зароснене каси там хыже стоіт іщы каси хыже стоіт Але то
не єст тото село а тепер выглядак кустьокы Дико то заразам о
вім вшытко мытамкали в <unk> році То мы приіхали таты мы єхали
через братківку бы мод фрыштака ішли ішли мы там пішкы од фрыштака
вам піхали до братківка а од братківкы мышли пішкы через гору і
тато вшытку уповіду Але перед тым мышыли в братківці то было польскє
село братківка братківка Але тата там знали бо тато іщы перед війном
навчівця грати мал штырнайціт років купил си сексефон Юж групу Вісілю гроп
з Вороняком троха Вороняк был Юсєвці в консерваториі в Вороні дізд до
Львова а мі тато тій козычну так ся вчыти і вони грали
то Приіхали мы аж в <unk> році было <unk> рокы потім як
нашы выіхали А мы потім як пішли мыже потім бы там єдна
така пані Ванда што они приіхали ту спід замку найде нашы знайомы
то они заміняли ся як бы якось так стало же они ся
замінили ося так ся стало же люди приіхали власні ту З Підлумочка
Ріпник або іхала єдна родина то єдна дата єдна родина А вы
з Ріпника вшыткы приіхали цілу свтаночку так так но і тота родина
што спізамку приіхала до Польщы то мы мали де в Ріпнику переночувати
Пришли мы там пришли ме правда в ночю бо покаль мы з
братківкы покаль там мы переночували єдну ніжа нас не пустила жме над
вечер Шли до ріпника тай татову повіду ту пурубы а ту жыли
тота ту тота вшытку родину дехто жыл оповідом і все ме приходили
на тото подвіря на тамтіку было видно троха же деси хата стояла
бо тіку фундаменты было видно вшытко было розыбрано цілый село майже так
як померло А як вас повідали вас было слово халупа Хыже хыж
до галупы бы о галупа тіко не халупа а халупа там дуже
богато ми майже не желах до халупы хоц до халупы або ходохыж
выдуму більше дохыж хоц дохыж і мы пришли на подвіря а там
декі білі кін літат бо подвіря страшне і шыроке было Боже як
порівняти яку і ту як ту всю то шытко было тісно вузко
А там так шыроко і ліс видно іст коло стодола шыдола была
і хата была і тоты три липы великы як мама казала І
пришли мы там а моіх моіх родиці мойой мамы хата стояла хата
стояла деревяна бо тота ванда тота полька яка приіхала спід замку пони
ся побудували А жылим на тіхатяк приіхали то жылим нашій хаті І
мы приіхали там а там зробили собі Скропого професоры зробили собілітній домик
і так огордяну вуєт коміскыме жердями як папака же видит маєш ду
свойой мамы хаты І я бы зашли панків лютат пату пезмы пез
чым іх гопати І правда пані вышла і я каже же барз
ся зобачыт роджіны ґняздо діжылі мойой рызі і не могла мічого вырити
Але пані каже што ну прошевесть А скєстє з Украіны Ану то
прошевейсті і зобрава того пса І я як зашодохаты то можу Вам
вказати што єсткє зрушыло мі серце то была хыжа мого того діда
Миколая што был унтрофіцером і шосильной люби в коні то тату вказал
де Тота хыжа бо вшытко знал в селі Тале і пришли сте
до той хыжы і там жели не в самій хыжі а в
інчій ци такой ктіхы тіхы же то была уж літній домик то
был професорів з Кракова дуже інтеліґентні двоєлюди чловік і жінка а нова
побудувана то тоты Полякы што спід замку выіхали до Ріпника тотко єдна
родина той жвали побудувано троха низче дуже гарні побудуваный цегляный дім А
та деревяна хатина і шумене на найбільше вразило якы мі позволили при
тым што зайти до хос подивити ся бо я попросила же то
єст хата мого діда І розумійте што протягом жытя всього шумы жыли
ту На Украіні мама все выповідала мі як вона малювала бо то
траґары были і на тых траґарах як мама малювала квіткы він был
в бронзові а білы квіткы были злапна І якы з лівой стороны
была кухня але кухня была велика бо была жы сушна потім была
брадура было вшытко так як было і было пуготикы і квіткы намалюваны
на тій Як ішол пан вог до раю тай стрітил Адам і
Єв Усі стромо підайте лем тот єден залишайте учынил ся діявол Гадум
і звіл Адамы і Євы На ти Євы на ти Ябку на
покушы якє сладкє Они по раз укусили Ізрає выступили ківскій краю Леті
лем над море втопи Ламбы горе лем крилец не маю летіл лам
над море втопи Ламбы горы лем крилец не маю дяку кліт і
птиці Дайте косиці з лем ківского лісу зыпузяли дайте косиці з лем
кіівского лісу зыпазяли циі ся за вами за горами за лісами Жемі
ся звычают ня ноцями Спати мі не даю же ся звычают ня
і ноцями Спати мі не дают То тато потім пришол тато і
бо тыко я перше пришла а они так на подвірю были і
дост долг І воті пришлиці каже можна зайти тай можна тай Славко
та як Славко мій члевік як мене бачу што я така стою
ледво стою на ногах і там вони мене посадили але так я
ся іх походила там і кожны конце і руками попробувам кожду тоту
стіну бо мі здавало ж єм пришло до свого дому Хоті бітам
не врудиє Але просто мама бы страшно панувала зо тым хатом зо
тым земльом і такым вшытко тотошы повідала то вшытко так было як
то бы были такы добры люди ну вчаны люди были і вони
хотіли тото підтримати О і так і так было і потім были
там на траґарі што было номіло квіткы бівы такы на штыри листкы
были бівы квіткы бо были пубілены і так тото было в одновлену
не кажу выдновили бо было такой спилюком таком бо было і то
было одновлене бо тоты Полякы же ся будували што приіхали туз є
тата родина то жыли втікаті І вони тыж выдновляли бо най знимка
є як вони там різду своє сунутекы різду своє справляют в груднів
не справляли і ялинка была в тій хаті і то все выдновляной
было ану а потім пішли жыти на тоту свою хату што з
сегы побудували то там з рік ці два не жыли А ту
пришли тоты деси ничому не дали знати як оси хотіли си там
найти тоты люди весорю з Кракова і тота хата не знай чы
тепер стоіт бы давно в перешло і хотіла бы м поіхати даколя
але то шыз з тым здоровьом Бою ся не дай може дес
Привезол мам і Сірникові подавку привезом з призбы той землі і листкы
з злипы то барз просил жебы му поставили до труды і так
бы зробили то вых влошли з початку до мыной хыжы Япек глошу
Ваштато і мій муж і тале Ваштато тыж входил колиси в тоту
хыжу І ти знам як он як мы пришли до той Ванды
но до той Полькы вона ся Ванда называш будувала си тіж роту
коло нас то мы там переночували але як мы встали в семі
годині то тата не было бы тато піл пятый стол і обышол
цілый село А як пришол десику <unk> годины то мокро было так
бо сам пасо было вшытко мокро як бороса а там травы высокы
было гора там травы нихто не косил і тото вшыткы тоты потічкы
тото якій тамтам ставочы был такій ж він си там пса наплавал
і сам Піл стоі яка там студентка така была а зюдва там
были тоты зжудевка маленькы по цілим лісі І де він зберу грибы
дешу бы нутажый каждий то але кажду же ся страшні змінило Але
то як зашол товды до хаты такій мокрі то бы сте виділи
його тику очы такы сині і так ся заложді йому хтоди десят
років ци пятнайцет Такій молодий ся зробил але такы сильні сині очі
ся зробили в нев розчаруваний што глухо село згынуло тамті коли дві
чы три родины жыло а як нашы вшыткы выіхали то дві родины
ся лишыло як оси іх оставили ці тому там мали родину польску
ціяк то тыж не выжыли вони єден ся з них повісил а
однато психічну хвора была бо пустий село і жыти так рік два
три то не могли вытримати діти пішли поіхали собі жыти там ци
вчыли си ци де но то не в єден рік си стало
то так за якы рокы то єден повіще не было а друга
то зрозум зышла так само што не могла той пуст вытримати От
аж я хочу выповісти тото же м зачала як там прихам до
той Польщы тоты професоры в <unk> році Вы пришли вошли сте до
хыжы де жыл колиси дід ваш Миколай тато вашой ма і бабаєва
і бабає з нима жыва моя мама бы щы не была Одана
і Василь То были він был підростком То як єм пришла і
мамы мі оповіда і за тоты таґар як помалюваный был і за
тоту кухню то жы так само Вшыт як єм вошла а поріг
был высокій мама все повідала же нас такы высокы порогы были як
єм з осін шла до той хаты до той першой половины бо
щы мала друга іздебка была них ся назвала іздебка така кухенка і
быва помора О і як єм приходила то такы высокы пориш же
мусіл вам підняти ногы Як ім зашла і вшытко тото шому мама
выповідала вшыткы ся лишыло они тоты професоры зберігали і самі цікаво што
они зберали по Русинах зберали масничкы і ототы вуздечкы шопоні шу были
там як прибраны тоты лісы вшытко вшытко тото было в них розвішано
на такых деревяных жердях же были такы повалы были причыплены і там
і кожух якій си был найден но вшытко вони тото зберігали як
таку цінніст історичну шутужыли такы Русины і я як тото єм виділа
тото Вшытко і же тота слушне тото вшыткы ся зостало так як
мам оповідала я достала такій істеричний плач Я не знала што з
собі роди ник оповідам вшыпрашым барзы прашам а не моглам стати і
вони дали мі то чаю посадили і барз дуже мило повіворили з
нима То тато потім пришол тато бо тыко я перше пішла ам
они так на подвірю были дост долгы і в тіл пришлиці каже
можна зайти тай можна Славко та як Славко мій чловік як мене
бачу што я така стою ледво стою на ногах і там вони
мене посадили але так Я ся іх походила там і кожныі конце
і руками попробувам кожну тоту стіну бо мі зоставал ж є пришло
до свого дому Хоті ся там не врудиє Но і на тім
прасім ты При мікрофоні была Анна Кырпан Оставайте здорови до стрічы за
тыжден