70% #2021 - 70% #391 Як то ся робит Быти вандрівником, 6 VI 2021
Еп. 2021

70% #2021 - 70% #391 Як то ся робит Быти вандрівником, 6 VI 2021

•

Опис епізоду

Odcinek zamyka cykl o zapisywaniu wspomnień i prowadzeniu rozmów ze starszymi ludźmi, skupiając się na tym, jak wydobyć z nich najciekawsze i najważniejsze opowieści. Autorzy tłumaczą, że w takiej rozmowie lepiej być „wędrowcem“ niż „górnikiem“: podążać za opowieścią rozmówcy, zamiast szukać tylko z góry wybranych faktów.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Вытома в моікаті приєд мікрофоні Анна Квырбан Ми дорогы в о двох
роках бесідуєме з вами утім як зописувати спомины як проводити бесіду зо
старшыма людми як потрафити дознати ся в них найцікавше найважнійше заохотити іх
споминати і оповідати Але приходиме покус до завершыня того циклю якій назвали
сме як то ся робит приходиме до завершыня циклю і зато мусиме
повісти тото што іщы не прозвучало а оно в тім контексті дост
важне Зато в нишній передачы влесні пучуєте тоты вшыткы порады за увагы
і якы якоси ся не змістили доднес в жадной з передач нашого
циклу но і перше у цім хотіли єм повісти Як ходит о
такы інтервю зо старшыма людми якы чуєте в проґрамі <unk> процент ци
о такє записуваня споминів старшых Лемків до якого вас заохоцяме то ту
єст єден важний принцип Психолоґ Стайнер Клає в такых припадках радил сий
выбрати од початку бесіды принцип вандрівника а не шахтара Што він мал
на увазі зараз Вам выясню Дужы Лемків з вельком Лаком колиси робили
таку найтяжчу роботу і часто власні робили в копальнях ци як там
повідали у майнах Але і тиж Лемкы на заході Польщы робили а
і роблят в майнах ци то в шляхтах Ну і тоты же
были выселены на схід Украіны Донадскій Вугільный Басейн ци коротку Донбас тыж
знают што то робота шахтарів в шахтах і зрозуміют тото порівняня Чловек
який бере інтервю ци то записує спомины Доколи діє Подібно до тотых
хто добыват лугіль ци за што інче в копальнях Він выберат сой
місце де буде копати і копат копат копат глядаюче лем того чого
потрібує што для него єст цінне і заєдно мече в сторону тото
што як сой думат йому ся не придаст тото што на його
думку треба одсмарити бо оно гейбы не ясуче Так переважні дієт чловик
якій ма ціль докопати ся до якысых конкретных фактів наприк в нашым
припадку хтоси хоче докладні ся дознати як і коли выселяли мешканців якысого
лемківского села лем тото і уж А коли йому оповідают при тім
іщы якысы цікавы річы то він отім не хот ани слухати А
коли штоси такє уж знашло ся в тім авдиофайлі ци записаной на
папери оповіди то понаєт ся тото гейбы непотрібне вышмарити як тот гній
зо стайні Но і часто може ся стати такє же власні тото
вышмарене тиж было барз цінным Лем же в копальни было дост темно
і тот шахтар не виділ якє золото одшмарил а і не обзерал
што мече набік І так тот чловек може одраз стратити знайдений скарб
Але гліпшым для записуваня споминів Стейнар квале уважат інчий принцип быти гейбы
не шахтарьом в копальни лем вындрівником Тот гірняк Шахтар конкретні зна што
хоче ся дознати і не хоче одступити ани в праву ани вліво
і буде копати лем в єднім напрямі А вандрівник тыж зна што
хоче ся дознати Але не буде чымси єдным мучыти свого респондента він
гейбы выходит зо своім респондентом на другу і так крацят з ним
іде з ним доколи повертаючы направу ци наліву обераючу вшытко што м
ся одкрыват на тотій дорозі То свобідно подорож І покыль ся іде
то іде а коли вандрівка ся скінчыт товды і буде конец Найцікавше
же тота дорога може привести до такых місц каде вандрівник ани не
думал зазерати Вартат зыйти з головной дорогы а навет пустити ся стежычком
през густий ліс жебы гвыйти в яскыню полну скарбів Но і взагалі
коли так ідеме дорогом не можеме знати наперед Каділь она приведе На
нас може чекати богато несподівано по дорозі но і маме быти готовы
навет до того же ся вкаже што выбрали сме не тот напрям
на тоту дорогу і приде ся повертати в цілым інчу сторону так
то быти вандрівником Зато як будете ся тримати такого принципу то в
часі бесіды зо старшым чловеком скорыстате о много більше як з того
шахтарского коли фурт дівате і жыбате і бєте в єднім місци То
тото што тепер Вам повілем то не сут якысы теоретичны мудруваня Як
оддавно слухате нашы передачы то часто чуєте як яйду в таку мандрівку
з якысым респондентом і нараз він провадит ня в праву ци вліву
од той дорогы кадры мам намірыти Але зато оповідат мі коли іду
вслід за ним дашто такє оцім не зналам і николи бым го
не звідувала Част такых несподіванок в ході бесіды моі респонденты окрислюют яко
такы же непотрібно іх давати до ефіру а інчы позваляют розмісяк сме
вандрівниками то тиж не можеме быти глупы Маме так но як бы
в переноснім значыню посмотріти з початку на мапу кадель мали бы сме
ити Маме прирыхтувати ся до нашой подорожы на кілько то єст можливе
а в хыді самой бесіды довіряти респондентам якы нас провадят допереду а
і знати слухати знати іх до кінця выслухати быти кус терплячым і
тота терплячіст буде вынагороджена Має ран Має ран Делены має ран має
ран Має ран Де ленний маєран павідай Повід дай повіддай повід дай
же я собі видже я собі випи ран Як пидал якщы раз
ви бравти Як даль як бы даль іщы раз ви брати знавам
ти я знавам ти знавам ты я знавам ти яку моручку та
тимучку брати Не дам паб не даб тон мож га неґа фаб
неґа фаб тон мож ав лем педав лем бедав лем пена лем
бы ґамуфраі муфраірови лем пам тут єй ботот шулем Лемпа Любі А
тот край міґлены А тот край міленти вінчатко люку єм ті вінчатко
люку ві А тот фрагай тимидлены А тот фрагай тимидлены дівчат колів
ліпчатко люб є атон трай примівлены анон трай примівлен ті дівчатко любку
вєнті ліпчатко лю євчатко любку вєнті дівчатко лює ді ді дівчатю Но
і тепер хотіла бым жебы прозвучали такы фраґменты де я Не підозрівала
же бесіда поточыт ся лехні так же підеме лехні том дорогом А
кєд бы я настояла на своім кєд бы твердила м же не
одыйду од шосе ани на крок в праву ци ліву то того
бы м і не пучула Но то власні прирыхтувалам до днешньой передачы
пару такых несподіваных для няня поворотів епізодів моіх інтервю Іщы давно добесідувалем
ся же стрінеме ся з Галином Мостраньском родила ся она в IIIIIIIIII
році в селі Одрихова і тепер єм ту в єй домі В
місті Бережаны Тернопільской Области сідиме при стулі честуєме ся пані Галина а
так доправды то пані Олена оповідит о ріднім селі ґайде Вперше были
оповідати про найстаршу проганю в нав До вышыня вынародили двоє дітей Они
такой жыли ту в Одрихові Вдрехові недалеко від нас народы до Ґмужа
Катерина Кажка кыжали Кажка Кашку віддали в Крениці вчыти ся Стефка любила
господарку шыти наче молодше бід казкы того на тым займала ся Я
Вам повідала загород якій вына мала як она то доглядала в ся
Но а Марися ходіли до школы Я до школы ходил Михальку до
школы ходил Но а мы Бесідували тепер у Высію та высілю і
якє тоту высіля іщы выповіли з вам тото деревце бар ім ся
подабала подобала сята маршавля ничым прибране лекіс відтикіс щяжкы ріжнокольоровы чом што
вране дуже гарно файні гарні ладні врано І так він тою маршалкою
хыдил о то было поміж двереци то дерече То озвали си маршалка
то маршалка Маршалкы зауз нажывало ся то так видно што вони брали
так певно Певно брали такє як ялинку а потім то всє обчыщали
І гіл гігількы Обчыщали і шкіру очыщали горучали ага а потім видно
таж стругали поступово зверху донизу Ікы такы были тоты же не гіляча
де з дерева аже з чого Як бы сомі лез самого ждерева
з чого як бы соми устіж з того столбура з самого столбура
то так звишало звишало іште ми прикрашым і такыж дужы файга лаґнито
выглядали Я думала же то може така палиця было Нє то не
палиця Того ни стругали певно як дуже чыстили полністю гуж той стовез
лишыл ся товєдного ни гемльом гемлювали такы стружкы Але стружкы не відкєдали
ся а так на ньому вони были то треба міти то зробити
І до того приціпали всякі розуміш прикрашыте м букєты якіс квіты і
стяжкы тыкы николи ріжнокольоровы так ліберукы певны Кольоровий папір Но кольорова папер
пем А може то был купували такій Стяжкє як довіночкы вчіпляют Новно
што то были то кольоровий папір Я думала же може маршалок мал
коли дві нячы не были пелиця а дружбы мали Што мали Малы
якысы Палиці мали дружбы Ци може мали люновы штока было гекы од
землі Дорукы до моєй така вышока метер двадце Така было він за
ручку тримали так аж щы Майже попід штелю мышалком зіщывал І він
штоси тым робил ну то командувал всерож ся як командувал ту што
під ниму якоси зна є цільной цагля вділя неоручымалкы І сподабала ся
вам і тото мынай вшытко іж ваша сестра в новій ролі крылиц
крыли гет солоґы поглачу єдной кры До рідных содину В журналістскій роботі
все сут якысы несподіванкы Но і несподівано до пані Геі пришол гізд
з Чырнопуяк ся вказало пан Владик Верний тыж вродил ся в Дріхуві
Лем о два рокы пізнійше од нашой ґаздыні в <unk> р ціли
жытя был звязаным з музыком Од <unk> рока Верний рядил круглым капелом
тернопільской Філармоніі То было деси два рокы а од <unk> рока то
уж долше рядил капелум бандуристів селищі струсів а медже тым створил селі
Жолтневы коло самого Тырнополя Лемківскій Народный Хор Конар Лемківщыны Но през ріжны
обставины не рядил ним долго на жаль деси Рік ци Пітора Тым
часом Влодимир Верний зорґанізувал і провадил новы і новы хоровы колективы вшыткых
певне і не даст ся вычыслити Од <unk> р він рубил в
тернопільскім Музичнім уцілисті бо спочатку просто был выкладачом а пак рядил там
одділом хорового дириґуваня Коли при початку <unk> років зачали ся першы лемківскы
концерты то орґанізатором режысером іх был і Володимір Верний єст в тім
і його заслуга Жытя уклало ся также Володимір Верний прожыл в Одрихуві
барз мало часу Но але кєд юж пришол то хотіла м жебы
оповіл быдей утім Наша бесіда зычала ся з того же пан Владик
міял ся не рікати на лідерів Товариства Лемківщыны в тім і Чернопільскых
же барз кєпску радят по лемківскы На жаль пан Володимір Верний не
вказал нам того канонічного гірця лемківской му а коли співал лемківскы співанкы
то звучали унига но тиж кус не по лемківскы Радую од Одрихівшкому
она была лемківска але бісукраінізована был лем украінізовы Я памятаю з дитинство
як говорил дід говорил ци гвалити може было ци Лем было рідко
чути лем Я ничую задакы Ну я не памятаєте я там нима
хочу бы нас привозили на вакациі Але то бы і в кождому
селі а выроблику ми Та было было пішла ходила гварило а в
Утрыхові было Лем і чамувало ту нас є такій лужді лемківскій Вы
знаєте Они гварят бур по лемківскы Але але то по лемківскы реци
на полемківскій яка ваша думка Я думка шого не выгаду єй не
чули але не це По перше лемківскы мо дуже співуче было Яверіс
на тій співучій мові От я вже співаю пісню лемківску Чуя кажу
по цю співуч з лемківской мовы Но так як мельодию ходесе мала
народна музика уброня очы но доброню добро свобіду з волонь кого миного
ой ой го свобіду з волонь кого мигного ой з Горена дорилину
помаленькій зійду ой з подіймя мило іду Ты приг ой з вечера
не прийду Божевечоро темно ой сподійме за мило Ло пілного Ціп г
ой нараз ти сын нараз солоденко споло ой інойызы пукал ти мого
товогорого ты не отворяло шыроківороты Язых гукал нещестного сиґру тепер путосу родино
співал тоше маме на пісні то шы маме Двіций каспючы Якє там
перелили Це за я не співати Я суди такій звіой но я
сопуков Шырокє воротой милут во нещастного си го то ророт як орнаментова
рота в орнаментовым языкы колосаль а де выдат лемківскымо прочте Вына дуж
спілуча А од як варят як варят такі мужді То ми ні
Так злеж я можу мені зле А од мамы маю пару записів
маны павзы є все чекал технічных засуд штоб я записал маму та
доскона співа співала Радны в ноці бо допрокы то сут Я колис
не чул А то приіхал дес вмер варко я робил ремонт треба
было маминзы Нума може было так розстарат ста поносил твір А весв
задосити фил мам то треба віс зробит Локу То ся тут синя
ся не робило Однем слово воювала войо і она цілый день крутила
си а вночі видно вона думала про се А шоб не забывати
гору є чую на вноці співаю Ноці спіла але свякым гозму Іні
я рокє до сеА нам є не заважано І під тій спів
Коли скоут єстна Нє наспівала вона може не наспівала в місті кіпси
бо вона минуло сила зошып Жошыті она написала чого наскєсіт знань <unk>
сів писел <unk> сіт писел там буде і чешскі словацкій і польскій
і радяньскій до <unk> Все слух Може лем цищено навіт і не
має тых Нє но там в кожным селі своі вже так бы
мовити народы своі додаткы своі орнаментациі різникы Але одрахова то были дуже
спілу То так одрахова так одрехова одрахово Мама называла Одреховы Але повісело
му то Одрехово То як люди селі своє стаю Казали од рехова
і казали од рехова проґы Якова Одрихово там Но а тепер дорогы
слухаче хтіло бы ся зачыпыти іщы єден аспект дописуваня споминів Богато старшых
люди як знате пережыли такы тяжкы часы коли жебы даяк выжыти даяк
перетрвати якосы даты сой рады мусіли ся быти тихы Не оповідати никому
о собі о своій родині о цілім своім жытю о своім походжыню
о поглядах то было небезпечне Нераз они не годны быти такы одкрыты
старшы люде якоси боят ся вшытко оповідати Но і дайме ното выяснили
сте свому респондентови же тепер може оповідати хоц што тепер вшытко демократичне
то йому нич не пошкодит і тота бесіда не буде мати жадных
наслідків Чловек може Вам вшытко оповідати і цілком Вам довіряти Але гей
бы і так і не так Чом Но представте сой же записали
сте спомини в якысого уйка стрыка ций сусідкы І вам тото прекрасні
ся удало Вышла така цікава оповід што не могли сте оперти ся
покусі і вшытку тоту бесіду ци авдию файлом ци текстовым файлом запакували
сте до інтернету А там повіджены даякы річы Якы особисты Всы такы
якы неоднозначні може зрозуміти родина респондента ци інчы особы якых ся споминут
в тім інтервю а може якысы погляды того респондента якы не вшыткы
годны приняти Но і з того може ся зробити навет великій скандаль
і тот уйко стрийко ци сусідка вкінце повіст Ниґда юж никому нич
не повім амен Но інчы люде до якых бы сте пришли записувати
спомины не будут вам вірити та і взагалі не будут хотіти з
вами бесідувати Но нефайно вышло а як бы то треба было зробити
По перше од самого початку варт одповісти о собі до якой сте
пришли ци записуєте вшытко лем для себе ци оно буде деси опубликуване
і одраз звідувати ци тот чловек на тото ся годит По другє
кєд в ході бесіды чловек застерігат же о чым конкретнім просит никому
не оповідати то обіцяте тото і обіцянку выконати По третє коли спочатку
не мали сте в плянах опубликувати тоты спомины А пак вам захтіли
ся дати тоту якысу ґазету книжку документальний фільм свій блоґ ци на
свій сайт мусите попросити позволіня в особы з якой бесідували і найліпше
но то єст норма як позволіня буде дане вам на писмі написано
на папери Такє позволіня може стосувати ся цілой бесіды ци лем єй
части то уж як рішыт особа яка подавала вам інформацию но і
она ма точно знати де як і в якій спосіб буде выкорыстана
інформация яку она Вам дала Прошу Вас звернути увагу на таку річ
не знате даякых річы І можете іначый смотріти на вашу бесіду з
якымси чловеком Не тілько особисту а навет інтимну інформацию дає Вам чловек
з якым родите Можете легковажыти на слідкы шыриня такой інформациі і то
без злых немірів а просто з незнаня Зато будте уважны як ваша
бесіда конфіденцийна і обіцяли сте не шырити єй зміст то не робте
того Незалежні ци выглядают выкладены вам факты на загальнознаны ци ніт бо
нараз гейбы невинна публикация може спровокувати конфлікт ци незгоду в родині медже
сусідами товаришами сварку навет медже родицями а дітими Но тепер послухаме іщы
єден з прирыхтуваных на гнескы фраґментів Ту фактично Вы вже були місті
жытелі тому жы жыли в Ліску і вы були рахували си вже
вы вже пони были трохи так вы жыли в місті Врала в
тому што мій батько Дудиньскій Андрий поіхал в Америку ся за Австриі
до <unk> р был <unk> років в Америці <unk> єст з <unk>
року і народил ся недалеку Ліска так слі середні великє ба Батько
народил ся в слі середньовеликє Почынає ся там Лемківщына от Бо Ліску
ту ся тут тыка можна скати відносит ся до надсяня тут ты
А же да вже од Лукве середньовеликє чута як до Карпат же
начынай ся з Лемківщыны Вы написали што його мама ваша баба є
з села Карликів а Ваш дідо выбатку Лі так тата тато А
тота з цього середньовеликє Середнього вели так А бабо было соля назвали
Карликів Карликів нагос Карликів ты опомитаю Батько поіхал в Америку тому в
сімі было богато дітей мало поля мали ся окрем того то было
тє трохі горесты поле І коли дощі ішли бато змывало того родючого
ґрунту і даколи бывало што не было з чого созыбратияку ріхал батько
чудив дем хлопцем в получні Штаты Америкы Вісім років працювал в шахтах
де в дікій місцевіст Пітсбурґ іщы А потім батько працювал два рокы
на чысіт років на шахті а два рокы кучегаром на оперовій фабриці
Там напевно богато было Лемків віздяли разом де сме там вкупі тримали
ак наймали наймали будинок Значыт хто же там обжыл ся з нашых
людей тут су приізджали там долгы літа були потім будує будинок будує
будинок і примає на квартиру собі тых котры приіхали еміґрантів Ті еміґранты
лежы там жывут господиня варит ім єсти гутує все і там і
одповідно оплачуют Іне жывут на тым і там выперає єм білизну все
там жывут так як дома лосей тыкій там порядок а на роботу
ідут все має быти вже всього готове Но а то відповідно ці
мают прибуток сього мают того прибуток А як быває дажістом зайбыває што
ідут і розом з тіж котры звідси поіхали туди то ідут де
яку забаву розом в кумпаніі ідут зобовляют ся музекє грают берут з
собою музикантів з тых місцевых звідси приіхали шугарно грає по місцевому нашо
чуті дуже дивували ся навет бо там єй різдны были і Полякі
і Чехіі і Більгійці і Голянці і тоді не згодно же дуже
ім подобала ся ця музыка от же тут якы танцювали танці подобали
ся ім сий спілы от на тім якіс ціє бесіля і кєй
буду то ся вше забавляли ся разом в компаніі Аво якыс було
де ходили В той час так В той час было мало тикых
церковшых були ся бало было були але в тіків в більшых містах
А тепер же після цей еміґрациі після цій другой світовины дуже богато
є церков дуже богато єст єй і клувил там і різно тотвер
а колис того так меньше было Бо так батько завжды жартома казав
нам кажы приізджали нашы люди а тамтыкы высотні будинкы і каже стане
І так шапку дар жедею ци дуры а кажда поліцай підходит і
сміє ся каж недвесіду альбо кажду бороля влетит в рот не діг
Ну в ліску тикых не було ся думі Ня ны Ну але
там очывидно праця в шахтах было досыт важка і пісны ту роботы
на паперовому якомусь комбінаті напевно было легше відносно Ні На паперовій фабрыці
важк але робота была Бо кытель там значыт без час травут держати
температуру одповідно і то гілля вся в грушнукі далешну Так што трабуло
працювати в боці чула але платили добры А батько зразу знишул роботу
як ту приіхал Жыво так было Хотіл ся батько зобрал свого молодшого
брата Миколу туде і той залишыл ся там пус то Европа мабуть
помер давно от бы мы потім звязок ту тратили з ним бы
батко не переписувал ся всі адресы сполил бы тому ушыбували сябы уш
не тотой залишыл ся там в Америці молодці брате Робота была Заробил
добру сумму гарну платили і в <unk> році батько повернул ся сюди
додому языкым за року І той заробіток здал австрийскій банк Но Австрия
тут было то австрийскій банк здал місці ліско здал грошы всі взял
квітанців і три місяці побыл дома через три місяці почала ся Перша
світова війна Австрия воювала проти царской Русиі Батька забрали австрийску армію і
в першых боях під Люблином был пораный в Нову А як был
авсрийскій арміі Австрия воювала по Протисарскій Русиі і він хоц был пораненый
в нов і так зрудным черевиком бершафі попал Русию в Полоні І
потім над це там велікували в Русиі велікваленого і направили на роботу
під Петербурґо завезли до Русиі де Забрали полон і завезли делікували де
де де злікували під Москвою під Мусквую в лікарні тінным госпітелі а
потім коли же великой воєнноплянникы направили Пєтербурґ якусь там залізницю ці ремонтувати
ци ці ці ці ці ці ці будувати шіштось там працували воєнноплянны
війсково полунені А потім почала ся же за революция одтам лейн выступол
айтувал це все а потім почала ся революция і уєднопленных одправляли все
дальше на схід вжатку новурал потім лезы в Сибір Омск Томск І
на кінецию был батько Жыстам зальцю пят ці шіст літ а потім
опинил ся в Лади Востоку Вы пишете што ваш тато зустрічал ся
з нинным так Пишете што так стало ся што він дес там
близку бул ци вам тато про то розказувал Та розказувал лез я
та ся добре добре не повітаю добре не вытаю Што тато розказувал
і про той Петербурґ про ту ситуацию яка там тоді была Батько
розказувал так же Ленін обіцял што земля буде селяном а заводы фабрыківуют
робітниками він дес был на такому мідных уделянь інвитал так так Дай
му приходило ся там почути тых веду коне там назевленычкы веду коне
там назелены Сай то ника Лючы Сам бін лестів помагаль Якый я
си за співам в набранім колоничку Який я си за співам в
набранім колоничку затплакала як брава водичку ми затплакала як брава водичкы Не
плач Миване плачне на войну вду не плач Милане плачне на войнуй
доплачеш як дотя не прийду Лес завбачыш як дотя не підби Веду
клоника на зеленый лшкій Веду конека на сычкід до милостику по маркы
сам пийд до милостика А зараз вертаме ся зас до бесіды з
Богданом Дудиньскым з Іваном Франківскым А потім батько коли повернул ся звідти
і каже же повачу те ж там творили ся як там водю
розстрілювали страшно богато Після той революциі і батько сказал він як бы
стал з гробу він бы сам повісил ся то жы він одповіл
той ден Іботы де полоненых приділяли на роботу До так до тых
робіт А потім была особлива ситуация почала ся революция громадяньска війна І
што бояли ся шыті війсково полонені можут шнета зробити і іх відправляли
якымесь етапами на схід на східніща дес приказали іхравляти на схід на
схід спочатку Ноураль Науралі бы Ватковы Луралі Челявинску што там робил Там
в кольоровых метали тых дубували ішли єс там на тых рудниках на
тых рудниках працювал Навіт привіз кусочок такого металю жы там попадали криг
памяткій роді як срібло шлис такє подібне одтувал собою а після того
відправили Сибір Сибір значыл Сибіру же там был вомску томску і там
шок батько розказувал місцевы люди добре відносили ся до тых Были нане
особливо кутрі котрі были тут з західной західньой циі Украіны госло туз
со Християне до Християн дуже ся відносили одни там дужы побожні будут
в царскій Русиі Но Вадка тягнуло додому і весь час захотіл додому
повернут ся но а ті було аж то іх звідты веселили аж
пол Владивусток і от потім через Червоный Храз повернул ся додому Милы
слухаче бесідуєме з Богданом Дудиньскым і він оповідат про місточко Ліську де
ся уродил де мешкали його тато і мама но а діды бабы
то были з долколишніх лемківскых сел Оповідат внеска переважні про свого тата
тато влаштувал ся вырвоному Христі опинил ся влады в Остуеці і там
познайомил ся з представниками Міжнародного Червоного Христа І Червоний Хрест та орґанізация
давала Росиі якусь гуманітарну допомогу А што то было за гуманітарна допомога
Зараз розкажу ачыт Червоный Хрест коли батько звернул ся туди Як бы
то добрати ся додому Ани запропонували батькві батько знал агліскій англійску мову
в Америці кєм того сам сам сам сам сам сам сам сам
сам сам самостійно богато вилчал Батько был так досит грамотний надякавчыл ся
коли він хлопци мій батько і знал анґлійску мову і звернул ся
до Червоного Христа як добрати ся додому Через червоных рест Не запропонували
каже влаштуй ся до нас на роботу Перекона сям Русийску мову знаєш
анґлийску мову знаєш влаштуй ся до нас ме через якій час заключытови
хоч на пару місяців і ме хотім доставу додому цим червоных раз
доставит бачте Тут же был хаос великій хаос в Русиі ту было
же безвладя царств як кажду вымордували ту все ту же та ішла
громадянска війна тут же і кожный хто як міг так доберал ся
додому І звертали ся через червоный Храс і червоный Храс як там
не поуформляли я того не памятаю як ты Але якым ціном вісково
полунаных одправляли дому Коровель за короблями вправляли додому Батку погодил ся там
будували гуманітарку Але сказали же треба плавати в інчі краіны і там
де они наберают луце в портах гуманітаркуманітарну допомогу для Росиі Для Русиі
русколь населеня для русийской Сели Але та допомога приходила войнову Сток Ленін
дал приказ то все давати на революцию не роздавати з населеню там
на чысай а все на революцию і тым командувал же потім наш
там Батько Бол в ріжных краінах і в Японіі было там Яплунія
близка Япіні Японю потім на ци там на ті островы Суматра Яве
В Африці там в вікій краіны но точно там не можу сказати
в якій портивны захо заходили і велику допомогу давали велику допомогу Повертали
ся сюди і тут значыт вентажували значы в Владивостоку Але тікы батьку
не было Австралиі Австралиі не бывал клім Австралиі Австраліі батько не бувал
а так в ріжных реінах побувал І коли цей догвір закінчыл ся
наскій неприган наскійківватку том книгу в оргі Інетиків веку на лесві дале
грошы уплатили зає так як бы він працювал Дале на дорогу всіх
продуктів червоных рез дале одяг дали вся навет такій шкіряниі В кужухві
Мішок великій выказали властам Зима тепер в Австриі завды назвали Австрию Австрию
было кулих Дали скаж на дорогу бо там ш не замерз все
дали і докола Екватор тот корабелі шол <unk> діб до Італиі до
Триясту і там пришвартувал ся з тыма воєнно пленныма І од по
дорогі дуже богату мералу Не вытримували жары особливо нашых тых з Голицине
Поляків і Німці там всякі были І коли проходили тамта страшна жара
на Екватрі а они мают заготовлені тыкті ящык ідаче як труна і
клодую того покійного клодуют ящік Не зобывают стляхами а привязуют єму і
кіс груз до ніг і скоробля опускає на влоду корабель засиґналит робит
круг навколо цього кряшка одкрыває ся покійні летит в воду а А
труда плавал є на цім Ото называє ся пого та хоронили і
так богато по дорозі дачых не похоронили тых тых війсково полоненых І
так носи корабель загоділ після того і пішол своім маршрутом Кос батку
Тебедержал ту жору ся повернул ся мол на сюджетом і біляты все
з Тріястры так сюди ет Але тут же Польща настала Польщы остав
<unk> І коли приіхал Австрію Австриі Австриі прігли а там зима і
в снігах поізд зупинил ся Зомітіли Стрышні боли і там што <unk>
три добе стояли в снігах вагонах і стрышні морозы І батьку сиділо
о тому мішку каже як был бы того мішка недале то был
бы замерз Тійкых прубашых туалят выходил з на чыстого Белазев і назад
в той мішок В той моє кужухтыкє Такій кужухій в спальні мішок
Такій великій з тій спальні мішокеньскым забочку бы зосувал ся то батько
уж вказувал люды Тій з кужуха великій він ньому для ся там
сиділ і тото червоний Хрездал на дорогу І там значыт міг дащы
і поізди собі в середині в чому од то врізныма консервы різны
знажыйшы дале забезпечали дуже богату тот І о так зай приіхал сюди
але все такы трошкы присудил ся І тут трошкы підлежыл дома трошкы
присудил си трохи підлежыл дома Приіхал сюди і тут же Австриі не
має остала Польщы Не знам дорогы моі слухаче ци скорыстали сте з
того вшыткого што чули сте в нашых передачах ци вышли вам на
хлосен нашы рады порады нашы підповіди а навет нашы професийны таємниці якыма
щыро ділили сме ся з вами в циклі як то ся робит
Не знам того ани не знам хто з вас по выслуханю той
нашой повіны так наукы ял ся записувати спомины старшых Лемків якых добрі
зна Але допустиме Же Вы тым ся зацікавили і пішли до уйка
стрыйка бабы си сусідкы і записали сте іх спомины І вышло тото
у вас як найліпше Подякували сте за цікаву бесіду і Вам тиж
подякували но но і юсь юсь і конец ци не конец Но
власні отім теж варто одповісти Як вы писали спомины просто одраз на
папери то конці зараз по бесіді іщы раз посмотріти на тот текст
на тото вшытко записане Може дес єст недокінчене речыня і днес коли
го памятате а заран заран можете зробити то одраз го допиште Може
якысы слова написаны скорочено Напиште іх так в цілости як мают быти
так само ініциялы ци скорочены імен прізвискы Всяди де треба дашто поправити
дописати а в скрім темпі бесіды зробити тото не было як і
не было коли вшытко тото поправте де треба дополнити інформацию одраз тото
зробте Не одкладайте ани на ден Поколи вшытко свіже в памяти легко
тото зробити але пак не зможете одгадати што значат окремы скорочыня ци
недописаны речыня оно ся забуде Другє што мусите одраз такой одраз зробити
то скопіювати тот материял І ту неє ріжниці ци спомины написаны на
папери ци они сут в авдию ци відео форматі конче копіювати цінны
документы взагалі кунче копіювати цінны документы а і знати де они сут
і де сут іх копіі Но і не знам яку мате ціль
бо каждий ма свою ціль але подумайте може одраз вартат авдию ци
відео файлы розшыфрувати мам на увазі записати на папери сам текст Бесіды
жебы спомины были і в такым форматі Як будете розшыфрувати то записуйте
точно так як чловек оповідил Не зміняйте Кєд бы рыхтували сте тото
деси до друку лем товды тот текст вартат коротити ци редаґувати Ліпше
розшыфрувати ваше інтервю тиж одраз по тій бесіді Не одставляте на долго
тоту роботу хоц она по правді кус долга і нудно Але як
не мате на тото часу Тепер То принаймні одраз по завершыню бесіды
ци было дай на другій і третій ден Але най пізнійше треба
вшытко тото переслухати Чом так ся понагляти Кади спішыти Зараз повім бо
в часі уважного слуханя можете зауважыти дашто такє На што не звернули
сте увагы в часі бесіды а оно важне ци барз цікаве Можете
зауважыти же наприклад Ваша баба зачала оповідати на вашы звіданя але перешла
на інчу тему і властиві до одповіди юж не вернула І Вы
так і не дознали сте ся одповіди на ваше звіданя но то
може вартат тепер зателефонувати до ней і іщы раз дати тото саме
звіданя а може аж тепер по переслуханю вшыткого материялу зрозуміли сте же
Товды не дали сте якысого важного звіданя якы вы заплянували Вы ходіла
ся в інтервю могли сте дознати ся цілком новы для вас факты
Тепер ви по інчому бы може давали звіданя і заходили бы з
інчой стороны Но і тепер може вартат спілставити Новы для Вас факты
з інчом інформацийом жебы зрозуміти іх в шыршім згайнім контексті Тілько може
быти і так же по уважным слуханю вшыткого материялу зрозуміли сте же
даякы річы конче треба уточнити інчы справдити А дашто такє дивне прозвучало
може вы не дочули ци неправильно зрозуміли і треба бы выяснити тото
тиж в такым припадку не одкладайте наступну стрічу а вшытко што ся
навберало а і нове звіданя Якы могли у Вас ся зявити Запиште
на папери Деси в блокноті Бо пак можете забыти Найліпше памят то
блокнот і остатне Файл з вашом бесідом такой одраз по стрічы треба
перенести з телефона диктофона ци камеры на компютер а тіж на твердий
диск ци флеш памят нашы полудньовы братя руснакы повідают на тотого ключы
а Украіні тото ся зове флешкы Прошу звернути увагу Ваш файл не
може ся звати ноль ноль ноль <unk> ци ноль <unk> ци ноль
ноль ноль <unk> бо деси лем ся стратит ци тепер ци за
місяц назвити го наприклад бесіды з бабом Петрунельом Дайте окрему папку Хольдер
яку тиж треба назвати так жебы было зрозуміле што там єст наприк
спомины ци родинны спомины но і скупіюйте тото обовязково і копіі тримайте
в інчым місци а не в тім самим Раз по інтервю з
єдном паньом мала єм неприємний трафун Не назвали лем чугоси по скінчыню
інтервю три файлы не назвали єм нияк перетягнули єм іх з диктофону
до компютера і они лежали сой в компютери яко <unk> два три
Но скоро зробили єм другє інтервю і тоты файлы з диктофона зас
перетягнуло ом на компютер і они тиж як і вшытко в диктофоні
звали ся <unk> два три Но і не зауважыли єм як они
Скупівали ся на місце тотых попередных і іх гейбы змінили бо єднако
ся называли єден два три Но і так тоты першы файлі <unk>
навікы пропали Но то будте мудры і не одкладайте той роботы долше
не робте так як я Пильнуйте ту Автоматів будеме девершувати нашу вхіду
при мікрофоні была Анна Кырпан Оставайте провы до стрічы за тыждет