70% #2021 - 70% #409 Іванна Ромах (з д. Смагула) з Ванівкы (2 част), 11 VII 2021
Еп. 2021

70% #2021 - 70% #409 Іванна Ромах (з д. Смагула) з Ванівкы (2 част), 11 VII 2021

•

Опис епізоду

To druga część rozmowy z Iwanną Romach z domu Smaguła z Wanówki, która opowiada o swoim dzieciństwie i losach rodziny. Wspomina przymusowe wysiedlenie z rodzinnej ziemi, trudny okres po utracie domu oraz późniejsze życie i pracę w nowych miejscach. Na początku odcinka prowadzący krótko przedstawia Rohatyn i jego historyczne okolice.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Витом вас малы в моім слухайці три мікрофоні Анна Кырпан Внесках застидеме
на пілні ціванофранківской области до Рогатины то маленькє але барз тавне і
дост цікаве місточко Вежыт меншільше по середині медже трьома центрами области <unk>
кілометр од Івано Франківска <unk> од Львова і віс <unk> од Турно
Пуля І тото місточко бы заслугувало жебы кусу нім більше шырше уповісти
але зас гнескы не мам коли Як хто з вас ма більше
часу як днес то зайте до інтернета напиште там рогатин і найдате
дуз дужы інформациі о давных придавных храмах о братях рогатинцях у Роксоланій
улюбленій жені турецкого султана а навет у турецкых вояках же воювали а
і ардуже гыгнуло ту в часі ІІ Світовой війны А в загалі
такой то цікаве місточко цікавы його околиці і кєд бы мали сме
кус часу то бы му раду попроводило вас по рогатині Вказала бы
мам знакы його давньой словы сліды істориі предметы його красы але тепер
переходиме през родиньскы улиці до скору бо понагамі ся до нашой респонденткы
пані Янкы як то повідают Іванкы гназка ма звучати друга част бесіды
з ньом певно уж на тото чекати Пані Іванна Смогула помужу Ромах
Вродили ся в Вынівці селі на пілніч од Коросна Вродили ся в
Вынівці в <unk> році І єй дітинство было тос щестливым як то
былот при добрых родицях і пак найгіршым было для Янкы стратити родиців
а пред тым стрытити рідну землю І то было звязане єдне з
другым Так Янка і єй молодша сестричка Уля як бы два раз
осиротіли Остали сиротами без тата і мамы і остали сиротами без свого
села без свого середовиска без свого того світу якій мусіли лишыти Наказ
выберати ся з рідной землі страшні подіял на мешканців вынівкы Тоту там
чул ся пляч люде ходили як самы не своі Ото так ходил
як затуманений і Василь з Могулы Боже Боже што тепер робити што
тепер буде Так тым гриз ся і так затумонений зашпортат ся іх
пол допивниці Тото коліцтво а і загальна депресия того ґазду того доброго
майстра з Толяра того головуродины вкінце допрови до смерти смерти уж на
чужыні В <unk> році Выгнаня з рідной земли было траґедийом і для
його жены Марисі Марися тиж звенівкы з родины Куриляків З той біды
з того розпачу скоро по смерти мужа захворіла Раком і Марися і
вмерла в <unk> році Товды Янкы уж <unk>літнє дівоцькы мусіла сама давати
сий рады мусіла сама якоси жыти в барз барз трудных обставинах чыслити
лем на себе і остала мамом для молодшой сестричкы одповідальніст за яку
она барз одчувала Янка Оно было здібне і так хотіла ся вчыти
але пожартувала собом задля сестры Оля скінчыла сему клясу і поіхала в
Коломию міряла быти учытельком з тіло вступити в педаґічне учылище Але вказало
ся же за пізно Оны сіли на порузі і пльоли І ту
ішли дівчаты І звідали Уй чом плячеш Уля оповіло вшытку они повіли
Та не пляць Не вступило єс пидолгічне учылище але ту єст іщы
медичне Мы власні хтіли бы вступати в медичне под нами Так пішла
і здала барз дубрі еґзамены ліпше од інчых І вступила Вступило медичне
учылище пильно ся вчыла но і вылчыла ся на фельдсерку а тым
часом старша сестра каждий ден ограничала себе во вшыткым жебы выслати сестрі
буде якысы грошы Не мала Янка того ділуваня до тых вшыткых приємности
розкосів молодости того вымряного романтичного коханя Она мусіла каждий ден бороти ся
за жытя тяжко понад силу робити З початку три рокы в Колгоспі
в селі коло Рогатины де они замешкали а пак в самім рогатині
Там нашла роботу в стульові но але з початку робила вшытку тяжчу
роботу а уж пізнійше пізнійше по кухарскых курсах во Львові остала кухарком
і то Добром кухарком Но і так двадцет років робило в тотій
єдальні а вкінци коли в рогатині одкрыли ющы реставрацию то кликали такых
тотых найліпшых кухарок і закликали пані Янку Но тепер будеме слухати ансамбль
Любисток з Ягільниці тото записане не на сцені а в репетицийній салі
ЛАписе лемківскій опис Ейой новый дес Я спез середском земня мри Сей
дамори земля мори Лемків космарском пийо пило новий Ей даймори яз тові
боят ся піднес мамя там віз плачу як єден як є терло
як єде розы Мойойску брата і сестриску і цовай Няня і мамий
словрата і сестриску вартовск Ґрупяне єлиньского рыце роцельска ой якай маҐруяне єлицкого
рыцор єльска Ой Ятованьско ой най сові сові ти Заня і мамиску
брата сестриску і цюря выня і мамиску брата і сестрий зла і
цюртя выфай о Коли в Рогатині одкрыли ющы реставрацию кликали такых тотых
найліпшых кухарок і закликали пані Янку Але то уж было пізнійше А
вернеме до тотых першых років в Рогатині молоду і гарду кухарку зауважыл
як пришол в якысых справах на кухню кравец Василь Ромах Вдовиц же
вернул з засланя з малым сыночком стратил там жену і глядал тоту
яка былой кус заступила дітині маму А коли Янкы выдали ся за
Василя того мали іщы і дівочку гаю Проминулы рокы Тепер діти Голины
Юж доросли Андрий і Василь служат яко священникы а надія робит в
гатиньской шкулі учітельком То лег і она запровадила ня до свойой бабы
за што барз ім вдячна надіі о Крапко сердюк Но а тепер
аспернамен до села Ванівкы Ци одповідают Полякы Вынґлюкы села знаного здавна бы
ту добивали рупу і хоц Лемкы з Ванівкы іхали За вельку Млаку
і всядиль зарабляти але власні Ропа спричынила не лем економічний але і
соспільний культурний розвиток войнівкы яка остала гейбивгірцьом для дооколишных сел так званого
Коросняньского Острова ґрупы Лемківскых сел положеных на пілніч од Коросны но то
просиме слухати другу част нашой бесіды Село было великє і было богато
людей а всіх низ не знаю бы я мала была ще Написано
же было <unk> нумерів думів а бы было <unk> може більше был
Три склады кооперативны Чытальню кочку шкого Чытальню тупы будували нову тепер другы
побудували нову чытальню шы най было не скінчено добрі як мы єхали
Єден поверх най был добре недокінченый Знаєте чоє памятаю тому жы як
в нас як грали сню в молоді церкви як было в ісі
є То як сли з церкви то все вступали до чытальні і
танцювали Перетанцювали танец з чытальни і тоди ішли додому З церкви все
вступали чомусь до чытальні а мы діти ішли зі школы єй сівете
туйва мыже сідвіли там худили то вісільє сідрите і я тому памятаю
шта чытальні была ся не докінчена бы я там худила сідвіте новісє
все до той чытальні выступали там шы трохы ся забовєти до той
чытальні і туди шлиду дому был за великій гості на як былы
жебы там можно было лавду та електо авторитель єдю парвий ти єдню
той єдно пари гуля Написано туты же Вынівка была такым найбільшым в
околиці селом найбільше може розвиненым ци як найбільшым в окулиці же і
школо было найдивнійше і вшытко семыклясны были в школа Я так думам
же як выстрічы тры бы мали німецку окупацию кус памятати Троха памятаю
а я А Німці стояли в вашім селі Студия най назву на
кватері бо м там была хата велика і будна кімната тка была
кремашівны там свірували Нас кулі перелітали через Сило так в ямі знайтеме
там так вями то вот я м казала шудкувані там в курозді
дуже была война то кулі так си стали над головы і такы
з єдной горы на другы літіли коли як зачали си стати медже
курі в лісви чутны тікали до Півниці Але фактычні в самій вынівці
ту не было такого воєві в такых нидба воєвці Вынівці не было
бы єв такых Дум тоту мов нас булякы были на кватирі і
все был там в іх селі были тамы жыли з пуляками там
в згладі дуже добре мы нажыли Як бы до вас тікали горами
і <unk>Экуротно од якых такых важных дуріг ледах але в нас то
в дорогу шы нас є через село то як ся зачынала война
то я памятаю што я так спала під вікном Ту цілу ніч
Німці єхали єхали Німці єхали цілу добу єхали єхали єхали з заходу
єхали туда Зу там наш дорога сітя на Высоку Туда высокє є
село польскє суло до звідан з Высокой туда єхали єхали єхали так
цілый час єхали цілу дорогу єхали туда на схід до чез наше
село вшыси і фронт єхал на схід І Пуляків по тому не
знаю коли ту было тосі што польскє войско так само переізджали через
нашы силоту ступили до нас на подвірі Еті польскі воякы тота тота
Яблунка шперше єздиле Шыта Явунка стояла я была мала в нашы была
ту не памятайшы під ту яблинку Полякы там польскє віскы зберали і
єли тіябка тіяпка в сні були єли Вшы стояло як я єздил
вны казали шту же будут злізвали але не знаючы си зрізан тоди
як я єхала ту шест Явы Туже было <unk> років і того
часу як не выіхали як я єздила туно щест Яву Бо Як
то родило Рудилы родил та файніткы были Явка червоні такі трохавєні были
такі кваскуваті казала та влайка шуна робит них сок Так вы мож
могли прити і спрібувати тоту саму Явку якє выл в дітинстві так
могли я спробувати ти як раз студенны был сезонджынкы м Вы повіли
же ваше село хоц як бы дальше было такых важнійшых доріг але
в часі вяли тота дорога голувна Была бы тота дорога вылуна та
як центральна траса з заходу на схід давно І же у вас
стояли Німці такой были і увашій жыда Памятаю дуже давали нам кунсерви
дуже файні были і давали нам смалец той такій дуже был файний
смалиц і яс ми як свині гудували знайте з цюліку мсклині мали
тей нараз смальцю на тіло той думай чыспне годі як такого смальцю
смач як німецкій смалец памятати рокы Дайны смалец Як люде в селі
до тотых Німців односили ся Ци так выни пішли на кватиру де
мусіли выконувати шоу не казату є ні шобдете з ними говорили стрілите
ся ни нам ничого не любили кривды ниякой Нич ни не любили
зло Давали нам ся кунсервы навіті В нас были сомі офіцеры тому
в нас была окрема кімната шни могли су такі старшы там жыти
бо якы такы простісу дати ту не жыли найті з людми разом
Бы не буду в окремой кімнаты знайти вниз жыли в Крему там
на спій кімнаті в ні І ты і рускі были нас на
кватері Такваш най были так само офіцери най был жінку якой там
жыл той і ся памятаєш наслід хату там збоку коли хаты стояла
коло купа велика порху Такого порху што <unk> закладали до Як ті
канонец як шусти єйты такі были вы як трубы та як трубы
газу або сякі з трубы знайте такых богатбу порох і то были
всілякі такі были і грубші і тонці такы як макароны были в
ся емішли там тутово лумали по кусочку а так по тыків кусочок
сіл малю і сі підпалювали під кухню то підпалил і же друга
горіли Думи Той плох порохы кукальчы мал на підпаль Бо як бы
і підпорили той пору бы ся хаташату раз Брали до Німеччыны і
куроры брали і кульцікували і не вырішыли жыт не можна было на
жарных молотині не можна было ничого тримати якы ні пацеты ні зыбрали
все треба было таємно і мали здавати тыся кы ци континґенты жы
призначены мі тату найпюрмісі Два місця тіж кільку сімців Ото што бы
был десятником на якосебрали його десятником і не зібрує єст купі ку
треба было зісела зібрати яєц ту юдише сліпу здавали є єста і
го посадили в тюрму Моя мама ся впала так само до пивниці
пшал цьоці моій там бы той ганці а там в ганці была
нова хата невєкінчына і єдна половина была тыкашы Не було того Дуниці
так бы тоды два бувархі были знайте ні половині не сіділи а
друга половина тыка была невєкінчына Ну і тамткєны туду лемкы То не
можна было я все писала бы мама не міла писати Я писала
записку і крутила корок тыкіє і тым корком затыкали каву І так
мама неслат до тюрмы татує каву і там він чытал тоту записку
або свыкла якій буханец хліба і тудал в середину папер в кісту
запихали і тыле і так татує давали якусь записку а тату не
знаю ци одповідал ци не на тото а по тому одного разу
мы сідимо вечер А тату в Туриі тури двері прихлади тату Бож
якату сильну была радіст Як мі ся сильно тіж як тату спішол
духати Бож Ту стеж не был і памятаю ту было за Німців
А правду повідают же были ласкомуністы Може і были Я не знаю
Бо Як ся было зачело тыкє шес троха украіньскє Знайте то я
памятаюшы діс будут кєв чытали тамше зберали якіс тото най были задили
єдного Знайте най были вбили там хто ся вбив його было ткє
то бы з молодых але оповідали Я тошто не знаю тах німацку
окупацию так дак так такы як был фронт той великє як ся
вже то вся война скінчыла же поіхали сі Москаліі в Німці ся
не було нічого же ся война скінчыла ту є в церкви церква
є поворот там єдкій повороты Вымтайте вроті Ана там на другім боці
на тым полу Там были куцеркы через дорогу на другым боці на
тім полуці выкупали таку величазну долгу яму таку долгу величазну яму выкупили
і туди зробили такій шеррукы хлупівы взяли зі селя всі хто му
в клоні і худили і там на лісах в полю дуже богату
полягло воєнных Знайти там сильну полну трупів было Там то были і
Німців різні все было все там было І тоди зберали ті трупы
і вузили то я най ми слізі шклали сама виділа я уже
мі нейка преддучыма слід Як фіра гіде і там наставы ззаду є
зверха на крыту тоха з тым выялиц гір на крыту і гула
ся так бамка ладкє сивы волосі і так вязли туда і скідали
тоту яму скідали там людей тых трупів скідали два риди Тыкло єден
різ скідали і другій ріс скєда ту боже дуже была велика яма
долга і шырока на два ріди Розумієте там скідали тых трупів А
моє діти шли зо школы і миси дві є най стояла там
на краю была везлой там на той гор на то і сідвіла
ту яму до середины Виділа шу были два ріди Знаєш там складали
трупів і там дуже велицязна є там огєла І я в селі
там не была руками а люди єздили до села єсе питай ся
хто єздил вше тутай ся кажу є там якій памятник кулю церкви
Кажут нема нічого є кажу як нема нічого кажу як там пекє
сильно велика вразка Мугиля А хто іх там добувал што там хтоси
іх заберал зві там чы што но там може хто сюл своіх
і не знаю де поховані А внитам ниякой могіли ничого не мальше
там люде нема ниякой могіли Ну я дума і чекай Тепер я
єду же селов сама Я ся же подівю там чыє там могєль
Мы пришли там тудал Шукаюма Ниґде не мам гыл якы знашля тоєкраз
місце а там рустут березы Знайте я не знаю ци ті березы
так ся понасівали як внес з ліса врузили тото ци тотам хтось
насадил в тій березы Но там неманяку знаку неманяку і могили І
но березы там рустут Я питаю то і полькє Вна каже не
знає нічого Вни не знай нічого про тым гєлшевна найт ме питала
де там гєли были ку церкви я кажу там де там де
ті верезы рустут Быта казала тому священнику віщы там в церкви был
Вы тому зо священнику сказали єм також нічого не знал ішу там
в селі нихто ничого не знає Я так зрозуміла Што ті люде
шу там жыли всі выіхали і там никого нема бо всі люди
выіхали з наш села Там никого же з тых людей нема А
тіжу пришли Вни не знали того вниз знают того І так Мугіля
Пурпало нихто того не знає ту та туто што зробити мож там
нивден шыку ошукул своіх рідных шы пропали не знаю де а там
похомні знайти треба же то так шуби якыс знакы знали люди што
там є похомнів як предможе пропасти Там так так богато трупів і
шуби то все так пропало добре Коли были То было сведізду в
нашы Зараз поні буто свіжы трупы буто не можна там было тримати
на поли десліть там може не было троха поприкопу выні знайте Але
такы іх позаберати быни там всюди де не буд было то купа
полну сюда трупів тых літо літо было Куросно дуже было задикуване так
ся Німці задикували в куросні шту москалі ніяк не годны были іх
в діаґностицку росна І били билий білий били там сильну ни там
сильну богату полягло то крас перед куросном Нашы тамтуты лісы всі шукал
нас і такы там были аж покыске привезли катюшы і туди выгнали
Німців з того куро тото был очывидно серпен <unk> р Но я
хочу жебы та могіла не пропала там з вызаросла березами Там якусы
треба жебы были якусы тоты місце узначене жебы было написано же там
поховане так так там нияко знаку там лісте березы хто нихто не
думал шы не верне знайте каждый думал шы верне в то хто
подумал си же то так же буде на все Ціло Мічыл вік
был на Сибіру там на тым в хыбаль в кым краю был
те вернул си Якажы ти был на Сибіру так даракуй ти Сиверну
а я кажу ти была я скажу си не вернуна же на
своє Вынівку высіляли не вшытку одраз были в початку тоты же іх
не выганяли аґітували і они поіхали іщы скорше так же ліс на
Думбасі был Та был ник выіхали скор штыку Петр Был на Думбасі
і цоці поіхала з горя тота ганця быі діти ся вмерали і
на такы выіхали Них га не весну того сам року <unk> І
тотых іщы так остро не выганяли они іщы так вписували ся такых
Так му той дуже аґітували а они так як з горя поіхали
хтіли перемінити жытя місце прожываня діли змінит По тому Русины мы попрізджали
сюда они туди звітом повертали ся сюда до нас Вни на Віслі
выіхали а мы выіхали в Сни Версню вказали ся выберати дукуросны де
люди ся выберали зберали ся може з місіц наперед де ся рыхтували
пакували почкє тату мы мали полну там бущок на хату Ту тату
всьопу різул на пачкє буде был складати тото ся свина ци ні
всо сли складати в пачкє лаводити на дорогу і той во іше
тра было іх дощок нам дали не вагоны нам дали плятформы Душе
горудили своіми душками шбы тото ся не попадало Розуміти ся ште хлупы
горудили Но треба тусили скорше што треба ся зберати ну і ся
зберали ну і хто коли ся зібрал Тоди єхал дуросно і там
сиділи мы всиділи в куросні цілий місяц Там сиділи ще Но вагонім
одразу не давали Там сиділи в курослі Та є приіхал до куросла
сме там сиділи цілий місяц і то ся поіли А было такы
же повіли же не поідут ниньок Не было такых тому жы шысі
буяли бы внучы приходили і били різыди ну нападали Поляків ночына на
людеі рабували били Хто ся лішыл як той выіхал той выіхал а
вже сусіды повіздили аж так далеко люди єдні від другых ту не
буяли внуче До хлупиди журди попричыпали буде такє зліза якій дурва і
як як як як як як як як як як якійси напад
тішоту жебы били знайти і з лупиди журды же зберали хлупиди журды
внучы на дворі дзвони били і тоди люди вже ся зберали і
до гурту А вы памятате як было коли Вашы родиче дознали ся
же но такы реалиі же треба деси іхати деси выберати ся з
дому Вы такій был завид што стеж не так люде забудили Так
ся зберали так залудили тай так мій тату ся зберол збыров тай
такы Він мал тамтыку кладовку майстерню свою а там в тій майстерни
были пивниці Двері пиниці были в тій майстерні Были двері одкрыті з
того гваря з того всього хтось забыл закрыти тоту пивницю Но і
тато раз Но світля Не было Та як пішол іх токну іже
і світло же з лямпу не будеш се ходити по всюда ішо
там до той кладовкы пушось і той воівшысі мутра пивниці была відкрыта
і він там в полду пивниці перед самым одіздом І тату был
дуже слабый сіпутов І вже ві єхал тату Каліку сюда єхал і
чомусі я не знає тепер діст до докторів гладіти лічыт ся а
туди чыс нихто ніч не лічыл Мі так єхали він так слабий
єхал же і так здорийту тато є так припадково хпол Же там
што было темно ци якы За темно было Як так припадково глошыл
іх пал ци Но та я не зна як він там в
пол я звідкі знаю Зайжу шолпол до Пивниці Новій сі путові был
же каєка вже был на нову нгонь был ходити по тому чым
як вріхал сюда тужы чыма згірше чыма згірше і по тому той
вы Же я тата гулиєла е тата защіпала ґудзиків ся бы він
глан был себе сам же вхудити Ну тай так по тому тата
не стало та і такому мам не стало ти так ми сільсили
сирутами на чужыні то было одраз потім як вышли як вас ту
привезли ся столу Не приіхал <unk> высини а то <unk> ся стало
<unk> В <unk> році <unk> році Мамом го і з мамом Тей
так же ми по тому Вже пізнійше тоту кывідству тоту жеы же
татула сторошу тату пул дупиниці І чымось по тому же чым є
злійше чым зліпше чым лемкі Тай так до того часу пок Не
в пол до пниці ту буш здоровий Людного в нас такій были
богаці ни дітей не мали внедужі были богачі зу він на дорозі
шемы з недобы ся зробили шы на дорозі лікарню забрали забрали шы
на дорозі най доіхал сюда выпадкы на як же тишы но а
што ви собі гадайте вло тепершнє часту же люди так во єсю
дату дакє вло всякє А тоди хто такє думал тото коли люди
діда праділа там жыли нажывали ся тото тяжко было працувати то не
то же тепер якє си ты крали кільку зо союзу крали напонакрадали
тайхаты будували а то все з праці рук Попробуйти тото купійку якусь
зарубити жебы шось купити жебы тото побудувати тото ся працувало Ну то
як таку Ішом ся відобрали єй і што мне лиш єден тату
побудувати мене хату і ся мо другу будувати і текло раз сказали
льшей всє і зоберай ся діжди і ся відобрали Но і што
бы м хтіли іщы повісти перше што зробила пані Янка як єм
пришла зачала мі чытати вершы про вынівку якы написал поета родом звынівкы
Роман Левцьок На жаль днескы він уж не жыє А по высліню
жыл коло Чуткова там сут села Ягільниця і Нагірянка так бы повісти
компактні заселены Лемками но і власні ансамбль З Ягільниці любисток выконує співанкы
в основі якых тексты версів Романа Левцяка Ансамбльовie<unk> В нашых передачах най
тото звычыт і гнеска моя з Ліванко а з кільци рецери Оле
ти моя ци ІІванка аспірцаре Яко свобова ци попри добрі двірни паймо
зацийны музикы Чорнойом осит лемкірси поры розтеку Обітут осі поперед лем кірсину
неґорма я більку цілю тілю Моя дотя краю серце свого юлину грипошо
на пня мусу заберепати Яхо заздрипайко хоцу послухати Выгриковых хоц на піня
мушу заберепати Я співаю зас беривай поцу слухати Яслу три стрічы засвідцу
Йона выкра не цу Перша слідского мати Божы друга за Єсино Третья
слідского за нос Лемків рідно Лемків зеленой родино Перша слідского мати Божый
друго зо єсино <unk> зона Рівно лемків Сино В гєві была пересадка
тра была ся пересідати на другі вагоны то перегружали шы нас там
увікрали вкрали мішок явлик і кріли ка нам были вкрали кого анґоара
файного вывезла з дому І цілый час мы два місяці єхали то
все треба было на каждій стациі платити гроші бы казали на вулі
грошы з нас зберали бундмайцем довезти а дале нам плятформі те поврудили
душками жебы не попадали ти по скєп наказали тых почок дале нам
штыри рудині на тоту дну плятформу Дей так позаказали позаказали почками а
на середині там вшыткыі жебы зайти в середину а одна рудина была
з маленьку дитину і та пустала там куниску і там же не
было куда зайти Ту мама дістам на тых вочках спала сестру мую
забрала тує выдамкы выда внимали в другій гоні єхали друга родина внимали
там більше пєцу і ту систраму я мала <unk> років набыла меньше
від мене ту на там негуля в того стика там а тату
бул кулю худобы там сиділ ти выс на худобу Крамы вылоны Тоту
кулю худобы там <unk> ночувал а я ночувала на пуцикальню сюда ци
Власінь була Люди худили з болотом ціл ден худили худили на рода
полну путів чыкальни а пришол вечер там всі люди лігали Розмі так
о такло як було на цім буваті в цім брана худила і
так вылігали і денку другу і денку другу шыяк дубатут кєк буду
што не мали видку де свати шу так лігали І як внучы
треба было війти ту худелпу людюх ся ліг на просту дуже ся
скул тин гон был быйденку другы лежіцму А як ся скулил то
же ся потім не напуштов Як єг так мусіл лежати дурань і
так я два місяці кулях путых почыкальнюх путім болоті так лежала спала
на почекальні Мы приіхали сюди де нас якы бы привезли де скєнули
На булоні там на стациі в Руатині бу скідали з вагонів туто
вшылях і звучом є тото вся по цілу дорогу ся не прибрала
най бы бо не было вз одіть было по прикладом нипочками хто
знайде ту было а яж на почекальні цілу дорогу а по тому
же як нас везы скєнул там на вывані та і мам о
тіж бочкєвці пускєдали вже з выгоніл і мама туди повітягала ляхы нас
купраля тівусі пусткєдаля а другє подавала і тоди постелили там якой соломи
чышо не знаю і накрыл на спирену жыветів на перяну спачкє і
накрыл на спирену і полігали спати там на підгорым небом на стациі
там на тіл былони а на рано сніг нас на крыв на
рану впыл сліг бо то же был то же был грудень мы
выіхали в версню з дому з села місци сіділи в Куразні а
тому же два місці єхали а грудню приіхали до Ругатина і же
нас докривс єх І туди мы сиділи там шы Дві неділи на
тій стациі Але нас забрала одна Рудина тутка в Ругатині забрали нас
дітей мы мою сестру і тоту шестыйку моє сестра там них єхала
з ними Шега Лінку забрали нас троє дітей забрали і мы там
сиділи дві неділи покы наші знайдут якє місце шбы нас забрати А
то зі салів приізджали люде ефірами і заберали людей ді додому знайти
шыбы не были дві Ну і приліха з Вєбля Бєблю знайте деревы
в бушівечкым рейоні там дужы далекы там до того Бєбла Мали сме
там єхати всі тату Піхус Підвезі і каже я дітей туда вести
не будут таку діру Тато іх а мы туда вже не єхали
Туди з Вербєвци приіхали люди і забрали нас на Вербєлиці і на
Вербівцих Мы жыли так забрали нас там в такого і Выскєвиці мы
были ми там троха побуде і Воскєвиці по тому він же нам
вказувал заберати ся туди мы забрали ся там до сусіди ду другы
ємы там же были цілу зиму там же свята різдині там них
перебули сказали заберат ся туди мы пішли є там знов до жынчуків
ды были женчукє сіхували бо то люди сіхували курис Знайте як ты
ублявы були стара баба была вдома а Зєть і донька сіхували іщы
два сыни внимали всі чатыру не сіхували ану не внучы додому приходили
і курову стара тримала і в ней візд на Варимни то ами
в другій хаті жыли А дул же <unk> рік туди як голодні
знайти то был глодный рік <unk> році і дужы худилиткій холодні всякій
мама Сарабі Басарабі так молдуваны тото все І то зерно ми тримали
в хаті бы там мали тику удну кімнату А туті господаре тіж
усіхували Кар шо вы ту в хаті тримаєте то винесі ту сіней
ну і по тому же на Вісні де і мама взяли тей
Вєнесла то зерно тато вже не было мама Вєнесла до сіней пустала
зо двері мішкє пускала так під гору аж в стелю А двері
так ся шыроко не втворили бы там зерно стояло так ся втворили
як треба а одноі ночі а такій был сусідній песик є ся
до нас приходил і все такій был маленькій се такы дзявку кого
ту гуло а я рано Спю чую так піз сон чуєш што
так під порогом А то двері едворусі неі повинні быти закрыті а
ти до кімнаты то вже другі двері Але чуєш пес же під
моіми дверяма шысіны відґрыті так пес голка єст тиш не той так
цявка і той пусєти під порогом мама встала ых пішла Див ся
аж сіни в Тварині а зерна нима Всє зерно закляли в нас
туты Сны тых господарів што ся ховали знаєте вниз закрали в нас
зерно выни Вы не закляли так внику тому вынито зерно продали выіхаты
Дульовала і внести купили ровер І той хтіл єхати і той хтіл
єхати І по тому внеси дили на подіру Мама через гносі диви
в хаті каждмен двісі як сі бют за наше зерно О а
пішля до голуєси рады казати а він каже тихо сидіт нічого не
кажіт Бо як бы дати што сказали то зараз приде ублява він
не хотіл бы зараз піде на лава вляві і зарабдути туто пус
ліде у Блява І так тото зерно пропало віци кілько треба ся
дома на ты вона жебы його верстити везли по вагонах єку ми
на тото і мы так ущадно жыли А ты забрали іх і
покрали всє покрали нам о Туди пришло з Рейкому а в місті
вже давали хаты людям знайти люди собі каждий шукал якєс місце ту
Врыслава поізджыли туту хаты польскы позаберали вшто а міс А не ходим
міт хати духати по тыхы людюх тикых а мама тику худила на
погачох дішыт так по тому жебы кувас пізнійше А так худила по
бугачох тай рубіла на бугачів є не мало часу і нихтіла на
не хтіла думі сте іти на хтіла на господарці быти а в
сілі не было польскых хытів іно Пришло з міста повідомлін што здавайте
документа бо внили жы люди слі поздавали документа жбы вниж мали спокій
бы більше жебы люди ся ходили і сіще спомнали ся тотой ся
хоч хати пишы той хоцкати а в них хтіли жебы же з
ними сліми покінця і сказали здавайте документа бо будут документы неважні значыт
евакуацийны листы Так так Ну і мама взяла і здала ті документы
а і бы бы бы бы бы была не здала ту я
была пшенинка хату дістала по тых документах а она здала документы або
по тому пішляла рішыня з якому пішло рішыня та хата закриплена зовами
ташу ми жывемо закриплена зонами гал же закріпляли і дальну документ же
наша хата Нихто нас не бутов чы мы хоче духату ци не
хоче ты люди вывезли і вшы і тоди та донкаш сіхувала же
пришлой закончів же тых жы сліхувают Вже казали де ся гулусили бы
вже ниб іх чіпали і той а в нас іщы відали як
бы амністи і така амністия была Яка же іх нит чіпали а
по перше а по другє в нас ідала перешла на другу фамілію
і в нас же іде до свойой хати же нас геніі Туди
там ся была трикова хататка а моя мама вже лежыла на смутленым
ліжку же той ложе сказали шу же мам єй нічом не поможы
Што мамо о тот мама рака мала і той І туд є
там ся така была тритюкова хата порожна а тута была стара пізовому
хата і внес был тоту хату сказали ся переселити та як бы
мі ся выпоминали же товди было куму то може были видали місці
якусь хату польску тай были висумали якусь хату а то сказали нам
переселити ся до той тритєковоі І мы там ся до той тридковой
хаты присілили же там никого не было бо ті люди ше были
на Сибірі Ну і мы там же жыли мама в тамтій трідковій
хаті вже вмерла ціли літо же лижы аж <unk> листопада вмерли І
я ціле літо мам выносила кіми трасы з сломи і Надвір каждый
ден виносили мам дві сусіды тамтка была міні помагала і мы кождый
ден маму виносили на подвірі і мама там суді лежала на двірі
кождый ден О те як мама лежала моя на подвіру я піднала
курову пасти а була була дадийси такі хмариткі чорні хмары летят Я
думаю жену курову скору додому бо моя мама на подвірю лежыт Я
принала куру додому тай зо сусіди бы мі помогла мам знести духати
а єдны мал дома яду другій сусідни мал дома Ну а і
што я зробил та і тоди мама на уден бік загалі ціла
нога і такі были сухлі злуха нога і рукаткы были як три
той слойк Я тут одди однаполовена мама одну рукову рухала ты мама
злапала ся тоту одноуруков на ту засию я маму так підняла і
так туто зачали тігнути і такы затігнула туйло Якос і но і
но затігнула до дверей і но переступили через поріг і ми інок
буде через поріг а цілий верх з хаты впол на подвір тамты
мал жылий цілий верх з хаты в пол Так все разом з
деревом разом зі стріху зішол цілий верх впол на подвір Там де
ми тамтого было бурю Така буря была така чорна малосинь була я
тому своє скору пригнали маму ани было з кым маме знести ледбу
маму зо спільну зо поріг і ся тотовспало на подвірку І здорав
здораво зі сім так впал тому на другій ден я не худила
ниґде не знає хто Люди пришли і выпуставили якіс тіту родина стыхати
чы хто не зна і што выдлізм Вжыткє был Еписали дугосу тей
позаберали той едуканторы з усій рады позаберали людей і тамту заперали нас
в кімнаті дні багали людей багату за цілу кімнату там напхали людей
І цілый ден заперли і цілый ден не выпускали ніду туалєту ні
єст не давали ні передачы не брали ничого і тіку там стримали
людей і се выкликали на надопит і хто ся записал же ішол
додому а хто ся не записал і то ішол дає назад до
той кімнаты Знайте і так цілый ден І так люди терпіли терпіли
хто Ебачыйте што не є нарубил хто не гонбу тримати А як
є то же ішол кут тий ло не впускали до двір розуміте
не кажду гон тримати ня і той лон цілый ден Та цілісінькій
ден дран вечери а я сиділа до су мого рані До самого
рані є сіділа тому ся всі пописали і чымраз менше меньше і
каждый хтось записов жішол додому Не кликали кімнаты де внесили і хтось
записов жішол додому хто є назад дишол до той кімнаты І по
тому вже си слі пописали но сіяли селя а є си была
малю єбна якє мали право мне тримати Тот мама ся жыла тоше
было коли в <unk> році цішы є мала не знаю якы є
мало років то мама як вмерла то є мала <unk> років а
то шы по тым кільку было То якє мали право м не
тримати Мене дитину тримали туди же рано м не привели додому і
туди же моя мама дома ся записала і туди же є ся
рішыла в дома Бо от я же м на дуквоску тіх дули
як тримали выдумайте собі дитину І товды єм там тоготри тікал же
так і тоготри тікає вже си товди вірвала я вам сказала як
до Бруславы Ожы три рокы єщы в Кугоспіру вил так до того
часу І там нас увікрали ся і по тому там сусіда уден
Ходил красти друватий сусід а там в тій хаті де ме сиділи
в Тытікові то была така богатска хата хоц стара была хата але
там были богачы там были сте і такі великі До той сусіда
тіші тайніпу розберал я не розберала бы я шкудували як я можу
розберати будинок як там стоіт Він розберов двірківсо там был деревяны він
ся розберу і кров і ся палил Він ся мні попалил ту
стайнів ся пупалил і плом ся друва кров такій был той сусід
такій был добрий А його брат ту был в стріпках А його
брат а той во Но а я не мала ся знов чымовидува
Дали місіскія сломе в ґулоспі шая ту злом нагудую курову І там
была така шофа Ззаду за хату Яті сниткє чуєте розшывала ту шопу
а тоткі чорні знат кєтуже чорні сниткє тві з той шус покрыті
были Я зрізала з того січку і варила бульбу бо і бульбу
я мала бы я город мала то я варила бульбу курові і
такій і нотрошка того давала той січкє але віси бульбы і так
куровы гудувала Ідавали бульби можно багату бы сыхріла куроварила бульбу і так
як куровы выгодували бульбу але треба было трошкы шойшы здавати а я
не мала нічого сухого Але каже мі там люди кажут та іде
достерти тай себі візьме Набери собі того соломи при ну тай але
каже іди до світа бо каже з вечера люди сіх міли та
є не гладен так я до світа взяли Севереньку і пішла достерти
на м якы ласломи так файно собі набрала Думаю де ся ніхто
а нима нікого не вєджу принесла додому пішла там душопы кєнул на
ту сувому і так ся тішу пришла духати а зараз за ногам
пішол той стрібок То сусіда брат так Ту не такі были бы
два мудрі Пришол той брат до сусіда пришол той стрібок і каже
для та солома шнес каже єка слованы за сам заізд той шопы
забрал ту А солому І заберає бы взял ту вереньку і заберає
Но а я думаю ну він берату солому а я зараз ту
ся было нитку то шыбы нищы як він пришол Но я думай
а Яну Фідуду з другустайні ішо єдам курові Ну раз нима ішо
Він же тримал в руках ту сулому ту вереньку а яси з
Вємкну латошкє то єй сувами від него то сіблано ставла Знайте з
веренкы Вємкы той суломе і кєд курову кєло курові думане хусточка курозі
з сухого того бустику Суму бульбу ніс І він пішол ту сулову
по зверовст перед куровы Він зобрал ту сум сперед коровы То бы
є О і я бы Вам повідала як бы жыли чуй і
той І він туди там был в сусідстві такій кугосный сценарник бо
то люди тодише когосны буду кєд розбудованый што же не было сценарників
а люди были вывезенні і там свині были в тых на двір
тым В тихы дві з них людей знайде Свинадник там бузный Він
пішол і ту там в Єсипу медже ті свині туж сулому в
Єсипу а вереньку вою за нєс до кантуаль Хтіл ся похвалити перетыловшу
вереньку мус Думу шум не гул рустиляє знайте Ну і там веренька
стояла стояль а участковий был рускій На сілі автобус в світу свіє
были знайти кєд міжникє тому участкову і та веренька стояла гулува знибул
мне і каже при іди і забери собі вереньку Але я не
слабу Туверенку знайте і міні по тому участкови приніс дому Туверенку о
епіку міні кари було а він гадувавшы жы він хотіл себе выхвалювати
шы він мні забрал туто Быкє же таку страшну злодівку зі таку
ташну і такя якя могла роту сыроту йоко й передкуровы з приторови
зобрати вердольти і той як я могла жыти в селі Як Яну
мала чымвати куровы А безкурови што єбдусилі рубіла той і думує так
же туто пішла в думай бы скурови Яну куровы же проводувати не
вой нияк а з курово не гланит лаж і той во і
так міне украдали вкрадали Мы были так малолітні дває сероти всі сіли
На чужыні в чужій хаті без родины без никого І нам каждий
то трабы было давати <unk> кіль мєса купувати державі со каждый рік
Треба было я ціле єдом лукону села до міста жебы купити державі
высинє <unk> кіль єсом мєса державі так і діста літрів молока і
діс єс то я же не знаю ці ту яйця дістадіс а
діста літрів молока і ді <unk> єц Дати державі за дурно тот
трабу як я мала там штыри куркє то я бы ясома не
зіля тра было продати бы дубу зо шыхліба купити бо я заробила
ся насід кіля ясменю за цілей рік в Ґулас ту трабы хліба
якого єси купити тішы то я мусіла купити державі <unk> кіля мєсо
І нихто мне не звільнявшы я сыру та нихто ниякых більхів не
давал нихто не звільнял Тепер якісі діти подарунків вылучают на никува я
на світа на што был не сырути а тоди нихто не бы
товшы не сырути Іноше брали від нас тото траплю давати А я
боса высини кєму рос же приму русик а я босы ходили быракє
купати дукулос вийду босо ногы почервеніют норму міні дале так само як
і сім А я мушу скоршы бо іх вийде <unk> а я
одна Іянку маю те я мушу скоршы выйти боків не выйдут яж
на мяка трохо бараків выявже той оты же туди Русь до треба
мякати ся ник підкопувати не так як тверди же ся робіт механізуван
Я Вечер же дюди сонци кывалок же ся зберай додому а яду
там і ночы мушу треба в ній підтігнути выходіт пят іво асома
ну і вячер турову сувы брала тукурову дому ношыла як при світи
курова ни гет не знає де Ці боє бы си під мышыну
не попала Боже Як би ся треба намучти придуму а сестра моя
там де під ружку лежыт сидіє або на порозі сидит під хату
Дей чекає но мене бідна разу Сусіда каже Ду неі шо ты
каже таксі тут ка сидиш кажта Янка іде споді десі єст зварила
де я одного разу іду з полі ді в хаті сі світи
приходжу полна хата диму вшыткє Де я каже пустала будь бы варити
а є забыла выдивляти будь бы оріла Окє тудику ден раз мі
Сєстра той вечері зварила О і так не жели зайте ткє а
жытя было наше Віці тотового парівку вичытали ту книжку чыну парівку Як
є мама бабуся гыбудувала ташу написала Вічы памятайте якуна якуна бідувала я
так зрозуміла шумна Хоц там была епидліша медже земля як наша єча
я чытала тоту книжку і там деякы річы сут для ня дивны
а як я прочытала я там не вшытко зрозуміла чом то так
было як оно описує і або наприклад же тота была не грамут
на чому навчыла ся в школі праці школы были хто Тотута єй
баба той забачаня а воє мама была неграмотна Но о чом Але
глас приєй выді коли воєк уж варше сівчыли я бже боше ніж
мама він домнійший і сівчыл а мамо чымсі нивчыл Влас школа была
во сім селі з початку ХХ столітя Были села де не было
школы аж деси перед війном перед I з початку XIX ст чытати
і писати міг каждий чловек Назвы богатных грамотных ачы ало того роману
атыло же книжку написал То його жінка І сестра в ни были
удві не грамотні Вігор і Сян о тота книжка То його жінка
то была не грамот його жінко отлязвонівкы зна ілян єс феремшня а
жінка знашосила З перемышляльского району Село Коровникє він села Куровник а Ю
жена зызвенівкы з нашого села Вна была сирота вни были бы дві
сироты єй сестра Юнаю не приіха тут Касцьоцим і внеси выдіту подавали
та дуже цеся його жінка дуже была красива Жыгарна была єй він
же не всі зню Але чом люди были неграмотны не стояли ду
школа была Знадіт што так треба было робити на ґаздівці же навет
в зимі не послали дітину до школы Я видів мож было папы
а воми не мам а вото тота баба Таня лошы та писала
то в нас свою тоту высила дівчыну дівчына скінчыла школу і вчыля
ся вові выступила і в насі Вевчекій діти Твермани войо а мене
мама до школы не пустила бо ту можу тра было рубити на
богачів Покы маме ше моя жыла то нам не до школы не
пустила Я хотіла так сильно до школы ходити я так плакала а
мама мне не пустила а я бы треба любити А я думаю
добре тую ся бы было ту як туту а я я думай
а я в тілах бы дома не любила была ціл дома любляне
себе а котра бы не бы хотіл рубити я хотіла так сильно
худити я казала што я в дурувіла і я в душколи худя
я пішла сама і записала ся на вічірню школу шу мама най
не знала Я ходила до школи Я думай я в дурувіла і
в дуду школи ходила Я ся записала і я ходила до школы
До того часу покы буду тепло покы я ходила боса бо я
ходила блосы до школы і по тому в осінь пришла вечырили долгій
школы зо школы пізно было со знайти зима і я то вже
льшыли бунгон бы жебы ходити до школы якя мала ходити до школы
як то же зимну буду босу А діти бігают в школі знайте
файно пуберні што а як будь вбрана боса стою там в куті
в коридорі така знайте нещастна і всі м не обминайт і нихто
мене не ціпал Тепер якій сє булін гызуют дітей затра Нихто аме
не ціпов штотка была нещастна Я собі вчыла і стояла собі там
і ходила до школы і в ся было бы добре і Но
бы я годна была худити як лесі сильно вкєле вчы Як вы
были іщы в Дома вынімці выходили до школы Но як ся я
ходила бы дум докі не єхаме то як шы Я пішла зліся
до школы знов я ходила з <unk> роком Бо я ся народила
і мне вже дошкольны примір через три дни дошкольны приміры і я
ходил з <unk> роком до школы ходили Да такых было богаты як
я нено такых не примали куіс так не примали яка была тото
школа Там учыли ся по якому по всіляку высівчыли Вчыли мысі по
німацкому вчыли ся по польскому як было польскє то миі польску історию
вчыли ся польскы вчыли в шоясі вчыли сьоп Показу міра про тых
вшых як тото все ся вчыли польскій історию сі вчыла а по
тому же як были Німе Нє Німці вчыли жебы украіньскє дуже і
украіньску ту історию выкладали і є і вам подумали ся вчыти ся
Сильно так сильно хтіла до школи ходити Як было на каніку а
то ніщ так сильно вкучы я хтіла бы як найборшы до школы
я так ту хтіла сильно худити і м нима не пустил Мені
весиль мій чловек казул каже як бы ти каже ся вивчыла каж
дабы были выкажы люди якісі буя так взяйти што нибудь такє нараз
тото што він сказу як в ладужы чымсь была Думам же так
Як я вже пішла до міста ту же я казала до Стейка
кажу я ся же з силока вертати не буду хоц я вже
ту стала на роботу Кди каже што яку ноту без літо было
верню як раз він каже без літо може быти ту нас а
назы Любом Мытыйо а ты яка студиру Манів голову міской Рады і
він міні долту кватиру по тым я мал же свою кватиру і
туйла І тому на осін єше цілеліту тут кастрейка си діду моі
жыли діды ше жыли Іще корову пасли єше ту стрийка цілеліту коров
тримала мі мукошы єлистейка і ту в тому на зиму продала корову
і туди пша на кватиру І туйкаме мали сякє такє сирітскє зитя
розуміте якє то совітскє жытя Выповісти мі тоты увазы они одкы з
Польщы привезли мі іх то і моі образы были внисі трохы понищыли
том на Рыдер як мі было была мока хата і там так
нещылем ту были бранту татуміры і рамкіж невілде ж неврамты О і
тамтою ше з Польщы і сот і то та м Ой писанкы
але писанкы писанкы ты надір беты Цей має робили і як можяти
повісти А што помагало вам в тотых найтяжчых обставинах Знайте што я
має таку натурушу як мене штось такє си трафліє то я не
падаю духом а я думай як з того выйти Знаєте я думаю
як то зробити было ці тото якось переначыло такя тото як моя
мама была лежыла і сла бабула і я куровы тримала і сестра
была мала і маму худина і урод худила і другослу худина Я
сама не знаю як є то всьо рубина якя то якя Сома
не знай якє жыле якє то ся <unk> єздила ся робіли шавлю
Знайте што я вам скажу мы сестро вже давно так говорили што
мы такєс жытя прожыли што з того жытя можна написати історию і
мы се зберали все я думаю зберай ся написати зберай ся написати
діло тото але а як то як раз так віє палушы шы
я не писала а оно бде не пропало знайте І той міні
зробил то што я мала до множе зрубіти а бы я хтіла
бы шты люди свою історию пишут всякє жытя мали а моє так
само нелегкє жытя знайте і тому так бы повідают як чловек ма
з того можна написати книжку то значыт тото жытя не было лег
Знайте што я щастлива я думаю затошо же тисі моі вукы мегородил
Знайте двіці якій мою прикрасну дочку Як комени прикрасні внуків ся всі
троє внуків мене прикрасні я ся тішу мене про онуків же я
ся ним тішу Хоц мене яка хата єдвід яка але я і
богатше як ті багатці ріжні є і богата розуміте мене бы нагорудил
тым всім я ся тым всім тішу жу так жу так я
так мене бо нагорудил зато Вы знаєте як мі сі єд подумайте
собі шубєсты кєхы бо нещастных бідных відры ся медже люди так як
люди майжы так як люди бы мы єдавно як мы жыли Милий
муі глухайці На тім внескы юж скінчыме нашу бесіду в селі Вынівка
о родині Смоґулів якы по выселіню трафило на Опілья в рогатиньскій район
Іванофранківской области но і бесіду о жытю нашой респонденткы Іванны Тоты Янкы
Смогулы по мужу Ромах яка вродила ся в Ґнівці в <unk> році
Желям пані Янці долгых літ дякую же так щыро ня приняла же
так щыро вшытко мі оповіло Но і думал сой же тему вынівкы
іщы продолжыме бо то цікаве село варто спо нім побесідувати але уж
не гнеска Но а гнеска пращам ся вами гнатка звучали співанкы выконаню
ансамблів Двисток з Ягільниці же полудного чорткова До рогатены вас допровадила Анна
Кырпан Отавайте ровы до <unk> <unk>