70% #2021 - 70% #410 Люба Сабецка (з д. Павлищак) з Тылича (1 част)
Еп. 2021

70% #2021 - 70% #410 Люба Сабецка (з д. Павлищак) з Тылича (1 част)

Опис епізоду

To odcinek rozmowy z Lubą Sabetską z domu Pawliszczak z Tylicza, w której wraca ona do swoich lemkowskich korzeni i wspomnień z dzieciństwa na zachodniej Łemkowszczyźnie. Opowiada o życiu w okolicach Mariampola i Włoczkowa, ciężkiej pracy na kamienistej ziemi oraz o codzienności w wielokulturowej okolicy. Wspomina też rodzinny dom i lokalne zwyczaje świąteczne.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Выто ват выкохайте при мікрофоні Анна Кырпан Як все слухате нашу проґраму
<unk> процен познате же в попередных парадачах я лем сама бесідувала до
вас а і давала послухати фраґменты з ріжных інтервю же уж перше
звучали в нашій проґрамі І тото вшытко так мію ся сприкрыло зато
зас повандрували єм до Лемків пішли єм зас як і перше брати
інтервю тым разом не барз далеко од Івана Франківска село Мариянпіль в
глицкым реґіоні Колиси было то невеликє містучку давны місточку де мешкали переважні
Полякы і Жыды А коло него як бы предмістя Марям Пуля лежало
майже польскє село Волучків Тепер Волучків долучено до Марям Пуля Тепер там
неє Жыдів неє Поляків Поляків як вы знате вывезено до Польщы Но
і од тамой власні тото же для нас важне пришло Мариянпіль а
особливо Вловчків дос дуже Лемків До недавно ділил Мариян Пули і лемківскы
ансамблі з початку три пак і єден а тепер выглядат же неє
там ани єдного То вила єм жемнавска од себе не буду гварити
уж нич уж кус оддыхну од того і най нам оповідат вшытко
пані Люба Сабетка дому Павлышак жеродом з західньой Лемковины в Тылиці Вшыткы
панів Юґуту знают о пристіли жытя она робила учытельком вчыла менціх діти
ІІ Кляс Як мала і можливіст переконати ся єй ученикы Доднес єй
памятают барз єй люблят і шануют Хоц о ним вшыткы давно давно
уж діти Ну то оповідит пані Люба Сабецка просиме слухати Любца бецка
то помужу так азому Павли Шак люб Михайлівна Я такє некультурны вальсы
і котрого року єм рука шак так так так так так так
так так так так так Ну <unk> рокы полні І дарте ся
вродили Кілиць А тепер одповіджте мі чом повіли мі жебы я до
Вас дошлоп чом є мам власні до Васом ньос скєрували Я не
можу сказати Я розчарую Вас як по лемківскій говорити Нема стату Я
не беру ся навіт говорити тому што з дитицтва мы приіхали тут
говорили лише перекручували сили зговорити по украіньскій по і всю і вдома
Вочків говорили всі по лемківскы бо там переважно там буду лиші украіньскых
хат а то все переселенці І выні всі говорили по лемківскы А
ми я тут зєлял Марямполі Дома ме так помалю помалу высміяли ся
ген гей гей там за хыжом в кукуризі І мы скоро дуже
скоро переінакшыли Ахто не знал шко лішы є Лемкіня А так шв
Марям поліпу лемківскє тут на волжкы ту ся мож найти лемківскє сы
говориня В мен є племінників з добровидів То не так ґадают як
має вынвы выізджали маленькым дівчатком але якысы річі ся запамятали в дому
што найбільше ся памятат з того села якє вылишыли што найперше Зявлят
ся в памяти як лем подумате о лемківскій землі Робили дужі тяжко
робота была дуже тяжка землі там были не такы як тут не
чорно земе а каміня в япамятаной мні в <unk> році было <unk>
років Як мы выіздали звідти то было сім років Но і што
я памятаю Но памятаю свою хату Памятаю што трохи мене давали так
як Садік до буду недалеко бувалю Бо Яр наша хата коло ринку
в центрі сена І мені здавало ся што дуже велика студоля наша
великє подвіря Але як я приіхала туди вже в році хата мала
на дві кєм наткє Але ся стояла в <unk> <unk> році хата
ся стояла Там де была стодоля Поляк сусід побудувал собі три поверхову
хату Правды в населі ворожниці медже Поляками і Украінцями не було од
сусід найблизці Круліковскій Вын на Різдво ставили ялинку на польскє Різдво потім
ту саму єлинку давали вже нам ха перший раз надючуй же єлицьку
примусили ге ге ге ге ге ге а то ге геві мали
своі лісы Яцікавис Значыт они усвяткували яледко прибрано таке як было бы
берут і несут долад Лам святы жебы они іст і свята і
уж проминули а тепер в тотых Лемків різдво то наймают О а
то цікаве ге Я такого єсм не чула але бывайте буду точно
так тому што лісы мали і выни і мы але аби і
природу не рубати на те бо потім сой новикы немом І дуж
з Поляками жыли в добрых відносинах Навіт потім ся через багато років
як мы жывули тут тато писал до того Павлы до сусіды Круліковского
той в Польсті выписул татві польскы ґазеты Жытє Варшаве я памятаю і
нашы слово А тато тут на плості Пудусьов в Блосі то богато
років то был сто з тых ґазет Но тато прекрасно по польскы
чытал писал Ты жы Варшавы ты є памятаєш яка буда друга а
ці нашы слово там буде лемківска сторінка то мы потім выкорстовували вже
в нашых выступах ни було де туж не было ниякой основы лемківской
ніж што спорадил Ідеме цгоре загрывайте совеосей дояве росей до Але я
хочу вернути до вас і до Вашых може дітячых вражінь до якых
до того што памятате з дітячых років доколи памятают ся такы цікавы
річы Памятаєш ся там дома значіт ся до пяте років ме сиділи
з сестрою на пецу А в хаті були жінкы піряд скубли А
я не єле си дріздів дзьомта гуля па такі были пресовані дрізді
а яну то коло пяты дрізбуле І як зчєпаля зчєпаля яєля ты
дрізді потіма єх побачыли шыя зєля настрашыле ся шурубіти Іны є багато
з єля то мі давали сказали пити воду з содою тіж ціж
так лікували мене тоте є памятаю Памятаю як мы были де в
полі далеко приіхали додому і в хаті штоб зити в двері то
певне бы не засут просто а так шыревяна склоба ціт там буду
з середины і выно за што порило швері не могли відкрыти в
хату не могли зыйти Но так як я была мала то мене
на мішок і упустили в пивницю в льох Ш я влізли в
той льох бульбу всыпили в пивницю і я в пивниці выйшли і
з середины відкрыли ті двері Потім <unk> році мы поіхали першы раз
утыди на ватру але мы приіхали до Тилиця і мні кричат старші
люба люба твоя хата Яс чыловіком пішлят подивиля ся коли першый хатыкаль
то не нашы то не наша хата році <unk> А цю яка
же тут має быти льох допевнити а тут не ма той діры
Там не є того вікна якым вы вошли до середы ракы А
вы там не годны ся змістити дах Но та Але і то
залі не буду в фундаменті не буду той діры мы ішли другій
будинок Лотає діра А спитати вже не буду кого я питала про
руліковскых дяка жолотоний з най найліпшых руліковскых О та вже і він
вмер і вына вмерла І то сын на нашому подвірю побудувал хату
і сын же вмер лиш є невісткы дві але вони не місцеві
Не Лемкіні нічого не знают гм дакше найт ніхто мені не міг
підтвердити але потім сказали што дійсно наша хата то <unk> буля а
в жей розсвалили І так вы познали же вашы хыжы або там
можна до пивниці глойти до тым вікном так тре бондуркы сипали вас
не горили бондуркы лампери ласкомпери сипала тапер гмо то я памятала што
хата но тыкане не палац т хата одна друга кімната Была покрєта
ґунтами але зверху была бляха Натік хаты зберегла ся бывна були ґванты
були бы зогнили а бляхы зберегла ся хоц была же чорна але
хаты стояла Дуде я памятаю Яком было коли сте підышли до до
такой вашой хыжы Виділи сте же ото оно стоіт Памятате єй з
дітячых років Ясне же оно выглядало велийкє оно заглядало тото вели што
А тепер што су такє цілком не такє великє і і хата
така бідна вам кулисто здавало ся же то не знате што якє
прекрасне родат Ну я была члельвіком та мы підішли подивила ся Хаты
были зымкнена я не мала сміливости покликати бы ті круліковскій невісткы ся
ключімали в них спитале та в середині як Татантакє дядовство Через два
рокы поіхала моя племінниця а ви нам відкрыйте А ви нам покажіть
Ты міц Лікти был і племінниця Ну то ци што тымкєв Шо
молиты там поскєдали Но але якысы річы знате для вас дорогы і
може выділи тошто што памятате і то для вас тиж бы было
Дорогы навет тоту виділи правно то бы я як пришля звідти мене
оце грат Мария Миколаєвна бо я бы дружча была і я підішла
і вына каже бы плякали іх баціли свою хату Я кажу нє
не плякала ну веселости не була не плакала Але яси ви подумали
як тота ві було Бо він се казал Та ми тышту мету
рік два І поіхаме домівю мы поіхаме домію і вы для них
до кінця жытя то было домівю Кажу а для мене ну свого
дитинства як бы мене од мойой хати цієй выгнали Ябы кричали я
бы ревіла бо тут кожна цегля то моя купійка Но та значыт
так само было і батькам тяжкы Но я тоді я ся ни
тілько розуміла што ім було тяжко Але свідомости той дітина іщы не
мала Ні же што ся одбыло што тото хто ну Не было
просто дітина но до кінця розуміла што зас дієт ся з намах
Но потім я памятаю як ішля як проходил фронт в тилиці фронту
не было Фронт проходил хаты найшло полно солдатів рускых Ну спомлені змуціні
выни вже не воювали але просто і слі здоганяли своіх Попадале Не
буду хоромів шыб єм дати де спати занесли в хату полны сіна
соломи вне падал попадали спали Мама не спала замісила пирогы намісила купу
пирогів наварила аби вына вынака такій бідний Один такій маленькій такій бідненькій
каже Ти чести в той автома цішы а ті великі но якій
може сын пулка або хто там буде я памятаю Памятай як ходили
агітувати шіти на Украіну Ном памятай што мі тішыли ся што мі
дідемо На фірі до Грибова як зіхали звідти ну мы єхали першым
Ешелоном як добровільно Вы выізджали то был <unk> рік а якій Липінь
Ліпнів бо сестра мене была сестра <unk> років старша то внаказала як
раз мали быти жнива І полі лишыли ся зерно не пожати ни
ничого Што вы ваша родина належала до тых першых же ся упиталасі
а пак были іщы наступны так так першіх нас везли по першы
гутували ся до поіздкі не то шыгнали з хаты заберайте зо дві
годины бублитикі села Насут вла ся одна вчыти та то казали сказали
зо дві годины швас цут не було то каже мама пекла хліб
в пят скляла з пят вже не виняла а на анасі гутували
ся збывали скрині сусідє шыбрали з собою зерно Кудому везли Мама на
верстаті рубила полотно верстат той брали Всєм они з собою такє брали
Везли нас дуже долго тлі липень цілий серпень в товарных ваґонах То
були по пару сімей в вагоні а далі пару сімей тримали ті
куровы коні шывезли і на статі тримали в тупіках по пару днів
будуш тыждень стояли На ціт выходили выганяли худобу пасли дізне во гні
гісти варили То не буду з медом В мене была щє молодша
сестра є од нас в Ґалиці жыве в нас рукового а Оля
була сі Дорозі в нас захворіла і померла І мама каже та
пішли смо під деревы і закопали тісю де были втраты в дорозі
Нас повезли в Дунвас Мали моі слухачы припоминам вам же наскы сме
в селі давным місточку Марийон Піль же лежыт над ґністром А нашым
густом єст Li<unk> Полышак Помужу Сабецка родом в Тылицях Но бесідуєме бесідуєме
але думам же ном вартало бы уж зробити музичну перерву і уж
знам што буде злучати і в тотій музичній перерві і в наступных
перервах Етномузиколог з Івана Франківскы Олександра Туряньска зо своім дівком Ярином вглядали
автентичний музичный фольклор а в кімі Лемківскій но і в <unk> році
Мирьом Поли для того свого проєкту робили звукозапис якы повідают награня звукозапис
якій пак вышол в <unk> році на диску Целечку Карпатія Там были
взірці музичного фольклору Бойків Лемків і Гуцулів Співали бесідували товды до мікрофона
тотым фольклористам Гаврись Ємілия і Павлинюк Люба они дві родом Стилиця а
і Пушкар Парашка з Тылявы Но то най тоты скарбы якы они
зобрали прозвучат гнеска в нашых музичных перервах Певелів триднеты не ситувати нижєднеци
паргалепю я пелет є Жебы наша дівка жабы наша дівка не сідела
дома розмарія лея наві розвипала Мася свяни свябе сяне скалем залянец сябе
ся Я нітьвоя нітьву я нітьвоя нітьку я того бі не вірю
ті ня блодеш любил ня блодеш любил я ся по ста арію
Може мірцін же мірцінному же я Тя не будуже Я Тя не
буду на різлюбете вели яві мороз виталань <unk> Зані Янці ся за
омені Янчы ма віры волы же ня буде во Жы ня буде
в Озешку ні до штоли неложыва вільня неложы лем ся народи же
ня буде бете ня буде де бока буду жыти Ры Мария гмедия
на білорогрита лем <unk> іде Янтіґа ранте Янті ґараміша Дай міш тота
яри дай між тота яры бышла Розмарияния на віры гритала за яниця
бесяй <unk> А одповід мі жебы я знала буюку смы не зачали
з того як мали на мену няню мама і кілько вас было
родині діти буюкус мыло кім не повіли не был тато повнесят Михайло
Стефанович Він был <unk> року А мама Титяна Татьом татя так з
<unk> р З дому Бінце Руська Бо мене тепер дуже велика родина
Бінцеруськых Дітей нас було найстарша Мария з <unk> року потім был Іван
з <unk> дія з <unk> Гелька Геле Гелена Олена Галина Ганна потім
єй зробили Я розумію Гелену ту Олена Олена і Геліка Зґуру Срукового
і Оля Буле <unk> Влажні тота Йоко і вмерла в дорозі в
гірові Бо потім я в Львові в тым архіві выробила копію еокотійного
листа то там перерахувані в хі І мы лисіли маєтку на <unk>
тис з чымос більше тис тодішніх рублів Тато лишыл ся круглым сиротою
женил ся в девятнадцет років Він был наймолодший старша сестра дітьме єй
з погады в <unk> році поіхали в Америку Він брат зату писал
злошыт яку на выіздя в Америку Николи выни більше не бачылись Татьв
брат был вбиті першій світовій вілебучыця Та дві сестры зіли то были
і в Польщі і тут на вулчку віє цюлькы ци татова родина
а мамина родина была з Крениті Мінцерускій То же велика родина дуже
богаты были певне шестеро або семеро Дуже богаты Погубили ся найстарший мамин
брат Афтен лишыл ся в Пульсі і сестра Мария лишіли ся в
Пульсі Іх потім відвезли на захід На захід Єзыбуде як Смальці там
жыли і Крайнякє і тато то найстаршій мамин брат Афтан коли йому
было вісемдесят років то він приізджал сюди в Украіну Был в дубруводах
дубруводы так Коло монастырсах переважным Лемків багато так в монастырі з кых
жыли мамині два браты рідні Один брат Тернополі рідний то вони приіхали
пізнійше Бо нас повезли на Донбас Сталіньску об Села я не памятаю
він маку госпітати по моім шхос Красне поє Там є пішол першый
клас Якій нам умови створіли після того што сме там лишыли Жіла
в селі баба Уляна мала дві кім на тужкі і нас підселили
до бабы Уляны Баба Уляна была сама бо єй сын Куля на
фронті він ся не вернул ся Памятаю што в першій хаті была
баба Уляна і скриню а в другій хаті были тато мама Мария
Іван Гелька другій кімнатусі А я в першій хаті там де баба
Уляна спала на скрині Уявляйте скриня Мій розмір В кількій разів єст
той скрині падало в ноці то це я памятаю Хілі мы были
Лемкі о ні Отак нас розпорошіли шы дісно загубили си всі Лемкы
В школи я пішла першый кляс Там Ну украіньско русийска Як ся
тілько нас розуміла то не знаю але умовы післевоєнні были тяжкы Сестра
пішла в Кулгосп куровою орали воле Колгосне Тато дізнал ся што в
сусідньому селі жыве Стилицянин Сенко то він в неділю ішол до нього
Потім што кого со так одні друзы шукали Сенко Сенько так Якы
то Сенкы подакы Сенкы же франківску там ден писал спогад протилиц о
я мамі книжку Так так взяла єм зо собом театы тоту гнаю
мают Сенку так мін пише з погад є як на Донбасі што
Я маю току княжко лея відале до музею найдуди цітає і тю
гіну Турцін тузє Я брала інтервю з того Івана Сенко і цікули
смут він номер І Іванна Югатка значыт вмерло Андрий входил до церкви
Не знам я його не виділо якій сий час не знам як
він то цікаво мі они оповідали і пан Андрий Чытал варшы і
так дальше і оповід тото цікава з ним было І він Від
мене в старсі то він дійсну він Я перечытала цю книжку цього
року в Зимі тілу Бы він багато памятал бо мні сказали написіт
спогадну што єст пога якы мене з погади звіло Ні ні Ні
хто каждий чловек ма своі іспомины і своі мысли і іщы вымате
своє але вы іщы мате штоси што вы чули од родитів ци
од діда ци од бабы ци тысякы якы тыжы як бы През
вас можут до тых людий трафити для якого писяте то тиж важне
Каждий мат своє бо то хто был старший хто молодці але што
не значыт же дахто молодцій жыюч не зна і то Спомин про
дитинство Летят рокы за роками дни і ночы пролітают Нашы щыры розмовонькы
у конвертиках літают А мыслями собі оба дотилиця политыме Коло нашой рідной
хыжы на подвірци ся стрітиме За грудці колопняків під ґєблінком су сядеме
Як колиси нам там было вшытко собі припомнеме Як ме з гудька
там до горбка віз цятином обапхали Як смередкы на катулькы на подвірци
смерізали Як ся пчоли выроіли і на грушку посідали тато лізли по
драбині і в ріницу лій зберали А памяташ як колиси нас і
зимы ліпші были Як змедранку на плошанках оба з тобом ся возили
Потым файны копаничкы тато в зимі нам зробили Тота смею ся як
гонове гонорово ся возили Церква школа і чытальня Твоя кооператива до істориі
записана і в памяти ся лишыла та мытлями обертаме наш лемківскій Старий
Світ де прожыли нашы предкы наш синківскій бідний рід Поля лісы і
поляны як ночком вгороджены там безнос ся залишыли заплаканы засмучены прозвучов верш
Івана Сенка Столиця а тепер зас вертаме до нашой бесіды Мы бесідували
у тім же ваша родина належало до тотых якы перші вписували ся
раз Бо выполас были іщы якысы там друга рата трата ци я
там было не знам а ви належали Ваша родина належала до тотых
якы вписували ся скорше А чом родиче захтіли скорше ся уписати на
выізд Была яка причыном о тоту ци ніч я думаю што такой
причыны не были Мій тато школи великой не мал він своє чытыри
клясы мал але він был дуже націтний Він знал він міг я
вже будутсі вчытель могла від тата почути Што ты знаш Бы він
знал багато дуже багато Але так з людьми а той записал ся
той єде а єдем а ся ті казали єдте туди Там земля
прекрасна Не будете каміня вызберувати на городі Там землі добрі О так
агітували ты такє спезысвыли і поіхали А наприклад вы жыєте ту І
вам бы дахто повіл же бы вы деси іхали ту ж вашы
хыжы вашы вшыткы ту І вам бы так повіли же иты даси
же там ліпше земля ци ліпше штосы там Тепер як бы вы
Як бы выно то в Кусмолоцінь війте як бы вы ци вы
бы даси вписали село як бы Такы якы бы высой будували Бу
ся сме з Марийой Краєвной казали ідемо чловіка брат Краснеярскому краібу глупою
козыску І він казал Тыш вас ту нас там всеє в тількій
фасоні нема приізджайте будете жыти як люди Мария Миколаєвна і я вже
і з чловіками кєруєм ми думали туда поіхати Але потім подумали та
як лисіти хату лисіте діти не будут в школи украіньской мовы не
будут знати і мы передумали звычайно Звычайно шынє Нидебы бы бы не
поіхали вытут же наше куріня ту для дітей тоді наші умове но
я не знаю Но як тыж оды жыли кілько років но наприклад
в кімтилицю і Я розуміл же аґєтували і я розуміл же гворили
же будут выселяти і так дальше Але тыж Вы не думайте ж
Ям што си такє повім бо мій діду тыж был з то
тых першых з його села ся вписали і хати мій діду ну
в Тыльові так і він вписал ся ім Но ней уж діде
я не можу Іде іх звезне дас звідати ся в Кіруградску Я
не можу звідати ся тепер дідо Чом дідо так зробилы ани так
бо пак іхали другы третє но але чом він вписал ся по
ты першы Я не можу тепер діда звідати чом І не был
глупий і знал дуз дуже І знал што єст в Совітскым Союзі
бо Совітскы тоты воякы якы там были якы воювали він з нима
бесідувал і они оповідали шты щыро Як єст вшытко они щыро повідали
же і не лем они дідо знал ситуацию Знал но може там
не нон спопрацы але знал знал же же ту нераєси і так
дальше знал чом вписал ся медже тыма першыма же поіхали Но не
знам чом о вахі оцікавы вашы ся описали же же чом Та
нібы землі мали девят гектарів мали землю мали ну то шы были
дітьми робити ся ним не могли помагати Мария мали тоді <unk> років
А тосі менші меншы не знаєте кою метуют Але нуд поіхали ти
все Але там по прожывши там нецілий рік на весну мы приіхыли
там ді в серпні Бу версні і пішло в шкуду ге Дун
тато шукал а де нашы решты людей І тоді взнали што тут
на заході є Тут нашых людей богато Ну якысим і тут в
Марянполі опинила ся мамина рідна сестра з пятьма дітьми а чоловік захворіл
то же в гырові його з ешелона зняли і в лікарні поклали
А она приіхала сюди до Марянполя як раз была вагітна пята дитина
тут народила ся Так на лютому народила ся І тоді звідти мыкали
То нихто не давал ни справкы ні дозволю ні ничого Таты зібрал
мішлок шоміх о такє взял мішлок Тато мал лікарскі медичні книжкє тиківы
три грубі книжкі Ты іх сестра потім забрали Я памятаю з дитинства
што там в книжці буде така велика картка розклядала ся і всі
буде людина і всі внутрішні орґаны так піднімаєш там шкіру там пецінка
такє як муляшбу значыт жы такы Можно было отворити кажде но повіме
так як вікну і в каждым тім якы можно было видіти што
єст під середині той в середині што є запамятала што та буде
дитинка то была і Жена Ныравана в ражы і і Танін Хтосколи
сказавшы дитена в Злотику а то відкрывали стабули дитина то были три
такі медичні книжкі як енциклопедиі на дозявці книжкі сюда То були на
польскій мові м то ті книжкіст були все три Ну там яку
свою одежу і тато першій тікал звідти абы попасти сюди його злапала
мілітія Ага бомш Мішок відібрали а та не знай тато в тік
ці як нотата не було А Ваш няньо оповідали няньо ци товато
на ріжных селах він спочатку сам захтіл іхат сам цілу родину не
брам ні а він єхал як в розвідку яродут абы потім забрати
на сігрешту І потім маму вызвали на міліцию і сказали ці святам
єчы то ваші речы на так підтвердили што там є то вона
все назвала што є тілько забуде што там книжку не назвала і
татів капелюх Арештів спілпадало значыт той мішок мамі віддале Но і тату
потім напевни же писал лист або і написал зберайте ся І мы
стали зберати ся выіхали туди з усім своім майном корова пішла в
кудлосп Далі што реці якій могли роздали вшыт може і продали бы
треба якусь копійку може мати на дорогу Памятаю сю образы мени не
дуже образы признавали Там на сході на сході так тым а мама
мали ся молитвенників на польскій мові тым пішли на цвинтер і спалили
Ци я памятаюшу спалили образы і книжкы один молитвенник мама в собі
сюди привезла І потім мы тікали І я собі аж тепер уявляю
малограмотна жінка з намі чотырма дітьми єде з Донбасу сюди николи не
єхала на поізді николи не знала де то щуто І я памятаю
шы я взяли в якусь хустку ті гроші шыс продали то мені
таку хустку привязали на жівіт гроші є на мені були І мы
о так єхали Памятаю што єхали на плятформі просто на відкрытых тых
плятформах на якых перелозили тамкы і машыны Памятаєш потім як на якій
статіі нас поставили сеструю в вагон в дітятій вагон Там были ігрышкі
всякі специяльнісі діти видно шбаткы єхали мама старшым єхали в другому вагоні
а мы дві то мы дуже плакали ну міні ріка єй <unk>
Але нам сказали мама є што сме знайшли си І так ме
якось добрали до Тернополя З тернопольом монастырі в монастырсках были мамині два
брати Чому вы не нас не лишыли в монастырску Было бы нас
може трохи інакше жытя Але мамин брат внизже там вниз стал тіж
приіхали другє милоны были щестливійсі від нас деякій мірі тому жут хотя
бы зостали польскі хыты В не могли знайти собі жытло і зіти
хоч всякі бували випадкы од сусідка чут через дві хати в не
приіхали на сам святый вецір на волчків Кажеме до хаты в хаті
ні одной сепкы не было і з пєцу бляху взяли То не
Поляків взяли а же ті люде Та каже та булен ящікі бы
тож єхали зо своіма маєтками так сказати то тато взял язіками дідоскє
позыбывал вікна аби не дуло а потім якусь бляху знайшол і поставил
на кухню тусі бідували всі кождого ешелону а мы приіхали хетів вже
не було вже не было в хаты в силі То мы жыли
в твоі маминій сестри тоті тете вна четверо дітей свекруха з сыном
і мы ціла сімейка в двох кімнатах То был так што мы
і з тою тетую в нікым націн багато меньшы як тій мы
были То там є звідти пішла ІІ і третій клас доіхати А
татока те што я документы мам на руках рік два і мы
поіхаме домів бы він мыхати ніде стали знаті документи він мал Але
хто пускал Ніхто І потім через якій счас Там на долині хаты
не було была стайня і стодоля і нам дали стайню і стодолу
І з той стайни тато добре шле Лемків міли все робити Тато
сам поставил пєц такій на пілхати той пєц буде пекти і варити
і з одной стайні з тыме обі концями то была наша хата
А в студоля доходили студолю а тоді до нашой хаты Не было
ні першій кємнаты ні другой ниякой дна єдина кємната і мы там
хібули А в нашойшых а машоє до аниґы закладанця хос децводе І
сводича аде іня найда Воюрдавного вірґы І весь час пусували ме себе
як люди другу сорту бо людей буду хата будут до кого спіти
А в нас земля Земля Маєтків не было то што там було
то вшыли сели ся там на Донбасі почынали шсю дуже дуже бідно
Але єдине наш Зауч школалі сказал біда Лемків невціла З хаты можут
выгнати Землю можут забрати Але што маєш в голиві то не забере
нихто І каже Лемків ціли ся Кажы по інчых селах тут не
буду так же прагнули діти вчытись а в Марянполі тут було дуже
богато кінчати школу поступити поступити тому выхів з Марянполя дуже богато було
ціли ся вціли си і лікарі і мы складали спискы до музею
Скількы выйшол нас лікарів скількы оті старші вже не мали середньой освіты
то хотя бы шоферами стали Шыферы трактористы а тако дуже богато чытелів
медиків Ну бувціли ся І так каже Лемківно в цілы жытя з
голови нихто не забере Но Бо бшыних не мали Так А часы
были якій тяжкій тіст што робили в ґлу Тато дома мал коні
коровы ліси сам рубал вызив свій лісві коні а тут купили коня
дес через місяц коня взяли до кузлоспу Грошеню буду на корову купили
кузу То мама свій сестрі писала в Польщы Я там як там
якій тах шопина Е каже маю корову з двома дійками ді ся
а там были корови то ся ну але Але што зробити Ну
потім выдряпували ся і од мы в такому середовищы росли што старали
ся якой выдряпати ся І потім то в Фейсбуці було зняте в
Марямполі відео про наші парадниці выступали фотокореспондент і но там я розповідала
Ту один жонаті же я вже тут жыли пришол до мене кажлюбу
Михале я не знал шви лем кіня Буде вы были його учытельком
Нє Яй молодшого брате я вціли його а він пришол він старшів
він ска року Пришол до мене я не знав швид што вы
были лем кіня А мы тихо коли си першій раз в кінці
вісемдесятых років є створювали оті Товариства Лемківщына Ту приіхали з франківска яка
чытелька я не знаю на вчытель геоґрафіі Кажє в школі никому не
казала шы переселенка тілько шыодин вчытель был то мы свішет могли так
погуворити А так ме не признавали што мы Лемкы олигу сорту тифсє
В цім то было видно же то люде другого сорту Тім як
бы то повісти чого то можна было повісти Но бо Выдатні бы
одівали ся всі однаково Зманьом клясів були місцеві десятого клясу ходили блосі
до школы Высиклом Высиклом Рупецькы Рузя місцевым ну над ці наші перші
післевоєнны выпускы туманом ціли ся і на <unk> на пятьоків старші так
зобран є там гм бо ябуде дійсно ябуде з <unk> р двоє
А то были і <unk> іх замис і што іходили в босы
до школы <unk> клясу на весні і высини босиком до школы А
платіп А потім чому мы тепер згадуємо блоты знаєте штє блотекы А
то были ґлумакі але на каблуку Там на каблюк треба хто был
богатый то середину брали мешты мешты і входили в блотах бо хоц
буде тепло А біднійше каєте шов тато там де каплюх забил корок
якій деревяний назгортала онуці якійсь в ґумоках ходили до школы В ґумыках
ся тых бурках після війны і щымісцевійшыми такыми всі однаку до школи
ходили Хіба не в ціли ся ну списувати давали Але меправда не
вціли си ліпше Моі дорогы на жаль днескы уж мусиме скінчыти нашу
передачу Але то іщы не конец Будеме мати і продолжыня побесідуєме більше
о тотых лемківскых ансамблях о якых гнаскы лем коротко повіли сме а
на другій раз побесідуєме о тім кус шырше ґнадка у нас в
Устях была люба Сабецка по мужу Павлишак же ціле жытя вы Марийом
Пули робила навцітильком родила ся в <unk> році на заході Лемковины тылицю
коло Крениці до пані Любы до села Маріянпі на далеку Ґолицю же
в Іванофранківской области запровадила Вас Анна Кырпан запровадила і іщы попровадит Но
на разі южной Еколи юж пізно Зато пращам ся оставайте здорови до
стрічы за жден