70% #2022 - 70% #419 Мовосвіт лемківской пісні (1 част), 23 І 2022
Еп. 2022

70% #2022 - 70% #419 Мовосвіт лемківской пісні (1 част), 23 І 2022

•

Опис епізоду

W odcinku rozmawiano o książce poświęconej językowemu wymiarowi łemkowskich pieśni i o tym, jak analizować ich mowę oraz inne aspekty językowe. Z wypowiedzi wynika, że publikacja powstała na podstawie śpiewników, własnych materiałów i nagrań, a mimo naukowego charakteru została napisana tak, by była zrozumiała także dla zwykłych słuchaczy.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Видно вас были моі слухачы при мікрофоні Анна Кырпан І гнеска мы
бесідуєме о новій книжці яка вышла цілком недавно іщы в р яку
єм рада презентувати было то може єдна з такых небозчысленных моноґрафій досліджынь
о лемківскых співанках яка тычыт ся не музичной стороны бо з музичной
стороны маме може більше досліджынь а зо стороны мовной зо стороны мувы
зо стороны мовознавчой книжка груба велика яли ся в той праці три
авторы Стефанія Панцьо з якым мы колиси уж бесідували в нашым радию
была барзікала бесіда Єй дівка Наталия Ліхняк з дому Панцьо розуміє ся
і маме трету авторку Людмила Вакарюк яка долучыла ся до них я
так розумію же она долгы рокы спілпрацувала в Тернополі в Тернопільскым Університеті
з Стефанійом Панцьом і зацікавила ся очывидні пані Стефа так зацікавила лемківском
темом же она тыж долучыла ся І для нейо лоґічне же пані
Стефанія яла ся такой праці было єй кореніст дружного она і взяла
сой мужа пана Івана Панця же його родиче Стилю тыжма лемківскы корені
Но і так розумію же пані Наталия выхована тыж в тым вшыткым
но а пані Людмила Лакарюк она специялизувала си в русийскій філолоґіі і
хыба не мала до Лемків конкретного стосунку то власні буде цікаво для
нь так ся стало же і Она накільку ся зацікавило же свою
наукову працу тиж посвятила лемківскій темі Зараз буду о тым вшыткым звідувати
власній пані Наталю она лем єдна з трьох авторок ту сідит при
домном Пані Наталию Варс рада єм вас видіти вітам сердечны прошу мі
повісти як взагалі зявили ся ідеі зазернути зо середины в світ лемківской
співанкы як зосередины проаналізувати єй мову єй Ріжны мовны аспекты Але Вас
прошу так бесідувати кус єст для простых люди бо мы ту просты
люде вшыткы вродию якы слухают і кус такы ріжны тоты дерева тивы
ци іщы якы сы такы тяжкы слова простым Лемкам до розумліня то
вишта не барз іх ужывайте бо мы люди прости і можеме не
розуміти да чого ся тото вшытко зачыло Книга называє ся могосвіт лемківской
пісні генератором звычано была Стефанія Панця Людми Александрівна Вакерю доклала ся вона
не лемкыня але це яскравый приклад того як можна закохати Украінку з
Чернівечы не так бо на выхідиці з тых земель в лемківску так
в лемківску культуру в лемківску пісню Материялу было дуже богато бо варто
сказати што є чымало збірників лемківскых пісень і мы працювали з тыми
збірниками пісень а ще были укладені власні материялы оскількы ну наші родиці
з Лемківщыны і чыловіка могородиці мы спілпрацювали і з хорами якій істнуют
на тернопищыні і што вдало ся записати то власны материялы такі записы
і увійшли до цього опрацюваня Оі дорогы слухаче вшыткых авторів назвали єм
а забыли єм повісти хто кым єст Но то тепер повім Стефанія
Панцюх з дому Култко же вродила ся в <unk> р по выгнаню
в селі Луснів не далеко Тырбулі то в Тырнупільской области тепер мешкат
в Тырнупулі Пані Стефанія Панці єст професором і кандидатом філолоґічных наук І
она проводила досліджыня в ріжных напрямах але єден з важных напрямів в
якым ціле жытя проводила досліджыня то власній напрям лемківскій Пішла том дорогом
і єй дівка Наталия Лісняк Уна мешкат в Кыйові єст доцентом Кандидатом
Філолоґічных наук і доцентом Катедры Бізнес Liнґвістикы Кыівского Нацийонального Економічного Університету імени
Вадима Гетьмана і трета спілавторка книжкы Молосвід Лемківску Єй пісні Людміла Вака
Рюк І она тиж єст доцентом і кандидатом Філолоґічных наук Мовосвіт о
лемківску єй пісні то серйозна наукова праца А єднакє такій простий чловек
як я може єй чытати і розуміти Но і якій в тотій
книжці принцип а такій же дослідникы берут єдно слово понятя і глядают
глу во вшыткых текстах співанок якы ім доступны То оно де значыт
в якій контексті ся ужывыт символом знаком чого тото слово в каждім
припадку єст Но і порівнюют аналізуют і роблят якысы высновкы Мы бы
повіли на Хлопскій розум што то за книжка Ту аналізує ся ріжны
аспекты і ріжны темы якы звучат в лемківскых співанках цілий світ всесвіт
чловек дівка паробок рід рослинний світ Звірі як в співанках ріжны зявиска
природы як тото представлено през якы слова в якій спосіб яка в
тім специфіка повіме якы символы сут но під ріжным оглядом ріжны темы
і ріжны аспекты І вшытку тоту зобрану в таку книжку яка ма
понад <unk> стурін Пісні які были нами опрацовані стали предметом досліджыня Що
ми досліджували мы досліджували символику все што вкладали Лемкы творці в саму
пісню Лемківска пісня має таку здатніст торкнути ся такых найтоншых почутів найтоншых
струн Дусіш власне відчуте оцю культуру Лемків тому наше завданє было показати
цім же така пісня што вкладал Е Лемко в ту пісню Лемко
творец што вкладал в символику в дівчыну в хустку еф капелю впер
кот ци дуже цікавый материяль і дакли здає ся што ты розміш
пісню по одному а коли звертаєш ся до того што было вкладене
то вявляє ся што ци не найостивнійшыт це любов до свого краю
До Краю через призму дівчын жінкы матері батька родины є пісні якій
дуже давні є пісні більше пізнійшого пізнійшого дотуваня але всі они говорят
про те наскількы Лемко закоханий у свою батьківщыну власне через Цю призму
Батьківщыны де образ роду образ бучів хаты ци все з такой любовю
описано що власне і постала оця наша основна проблема розглянути пісню з
середины зрозуміти до кінця Можливо навет розшыфрувати посланя тых давніх Лемків якій
писали ту ци інчу пісню ЛАПіТРапіна У Моя до нейва Но і
тепер зас вертаме до нашой бесіды з Натальом Лісняк і звідую єй
як лемківскы співанкы згідну того досліджыня мову світ лемківской пісні представляют рід
родину як то выглядат в співанках Слово рід родина родиці вжывают ся
чымало разів і понятя дуже різні єм понятя і маленькой родины в
кого яка і взагалі таке своєрідне пишаня своім родом представленя його як
чыстого Як багато багатство было власне в чысты роду Наскількы він чыстий
што має ценовазі чыстий чы він Сповіде християнство якій має зрештою цінности
родині социяльній так далі І все це відображено в піснях За горою
за лугом ходит жовнір за плугом оре рілю не свою оре оре
тай тужыт Хто родині послужыт Хто ім зоре хто зіжне як ім
мене не стане То то ся одповідальніст перед родом і отака св
рідна туга Вызріс ся Марисю зо собом як родина плаче за тобом
То певне з весільных піванок якы з жювнірскых так знаєте мы не
ділили на це нам было основне вытянути понятя і подвити ся як
оно в усіх піснях Лемко розмуляє сам з собою він розуміє што
все тримаєт ся на ньому родина што він єй допомагає што він
оре жне А што стане ся коли його не буде власна оця
відповідальніст перед родом убулюваня за свою родину За свою сімю оце така
патріотичніст до свого роду Од Лемко ясий Лемку правдивого роду не стоюло
ласку аничыю згоду Рід може в ідеальній формі представлений хыбы як співают
може іщы дракы ци може навити в дакых колядах То ідеальна родина
Але сут і неідеальны так сут в піснях неідеальны гірці родины Маме
такы неідеальны характеристикы родины Знаєте такых прямых не має є очывидно Все
такы Лемкам было притамано приховувати якісі непорозумліня і всюди выносило все такы
краще Звычайно про родину є і в колядках так попресвята родина Це
взірець всього І я думаю што о ця тенденция взірця і переходила
на лемківску родину бо всеткы треба зважати што Лемкы дуже побожні люди
были І мові про маму про няньо Ну звычайно што батькє це
люди якы народили якій тебе впроважают в доросле жытя І власне про
батька і про матір є теж дуже богато особливо о весільных піснях
і якщо батьків не было то знову такы в весільных піснях є
про те што молоді хлопеци дівчына ішли на цвинтар просити благословеню бо
бы з вами ніяк При мамусю з неба бы тягнесту треба Тут
власне про померлых При татусю з неба Бо тягнест ту треба знову
такы Через пісню вела ся розмова нове з померлыма родицями І все
І тому Здебільшого з мамою можна было погурити так померлой через пісню
з татом попросити бо благословеня через пісню Якыма словами В співанках власні
про маму про няня назвычайно це писливі такі мамусь татусь тотусю отец
отец мати наіт жыває ся через дефісту тотсе єдине нерозєднане такє так
є не понят є одне понятя так і власний єсли рідні епітеты
рідна найближча дорога мамусю матері матери мамусь моя сподобало місця Тот мі
што воситня маму смо його охочу чорнявого хлопця хочу тото навіт з
мамой ділили ся своіма уподобанями найблизча всетакы мама просили благословеня іх тата
і мамы Прийшол до єй дому де отец де матка попросил рученку
милого дівчатка што все такы батько мати вырішували кому дозволено так з
кєму дружувати ся власне щы батькє благословляли на добру долю на подорож
якщы на заробіткы Прошу мамцю вінци вити прошу поблагословити прошу відця вінці
вити прошу поблагословити Візри ся марисю на вышню кватеру як за тобом
плачут отец і з матерю тис весільных і співанок так з весільных
А все такы найкрасі люди ци батькє дале окрем того што благословеня
маємо Коли вже після одружыня маємо цитати коли хлопец сумувал за мамою
коло моій мамці просто єм сой ходил як єм ся оженил зараз
єм ся згорбил Це бачте дуже дивно што хлопец желіє цесде більшо
є дівчына сумує оддала ся мамцю зелез за бризину Ця основна віст
на пісні Ну і жала смамеч женя ся не збудеш я ті
повідала же плакати будеш же плакати будеш не одну годину як в
собі подумаш о свою дитину Сут пісні якы як бы співали невісткы
якы тужыли было може не так добрі деци особливо дальше І часто
тужыли з рідным домом і може найсумнійше співанка о вершым і верси
в Насні тота пісня де невістка тужыт за рідным думом за може
інчым з социяльным статусом за інчым так жытям в родиннім домі якє
было цілком інче ліпше і свобіднійше і тота пісня яка уж она
ся зробила уж Выйшло за тотым контекстом ну співанкы невісткы але тиж
власне туга як за батьківщынной роціной так выходит тепер сучасне рахтуваня такы
як досойны Приклад того як міняє ся сама так істория вплыває на
пісню так теж дуже цікава прикла Але я зараз верну до того
што выповіли сме перше же спочатку было вяданя материялу вяданя одкаль можна
взяти тот материял якій буде ся аналізувати і Повіли сте же но
взяли сте в рукы ріжны книжкы де списаны лемківскы пісні але не
лем тоту бы была яка іщы робота велика коли Вы самы Записували
може были даякы польовы досліджыня тзв норушыл мі повісти власні о материялах
з початку якы мали сте материялы друкуваны літературны но а пак інчы
бо я думам же то буде власне цікаве Якы книжкы Но я
не буду бібліоґрафію зараз чытати бо то буде долго і то <unk>
найважнійше ну найважливійше найджерела джерела ци антолоґія лемківской пісні яка ведена была
у <unk> році то Мария Байку выдала ра Юж спокійно знали украіньскы
народны пісні з Лемківщыны <unk> рік то Ґыжа Лемків півак Суболявскій ІІ
Мы маме якых <unk> книжкы Суболявскій Ґыжа Любодак Була дак то Лемківщына
Моя Мела та Буладак дописаны од єдной народной співачкы мыс ся мале
выданяє Кіє нам подарували музеі в Дзндронови Співанкы од Єврины далім Товариство
Молода Лемківщыну уклало співанкы в <unk> р то мы брали всі Бо
є пісні де різнят ся квітлеты так є варяты і це теж
дуже цікаво чому так Якщо вказы на територия то ще цікавійше або
навет деколи подаєме ріжні вариянты в тій пісні така в тій так
в тій така в ті так очывидно што новый автор доносит што
своє або вкладал штось своє в цю пісню тому і відбывают ся
такы ріжні власти записан ріжні такі вариянты одній тієйшой піс До книжкы
тепер ідеме до польовых досліджынь як глядали сте материялу такого повіли сте
же найперше материяль давала ваша лемківска родина звыча вытырилі такы риботку за
лавя На локулятурах село і в тернопільскому рейоні село колишнє жолтневе тепер
суборне де власно є прожыває цін найбільше Лемків і там істнує хор
і конар Лемковины в неє нам допомогли зібрати пісні як і вішли
штобли пісні тутожні ту звычайну мы вказували літературы Як що такой пісні
не было то в душках писали што це власні материялы І літературны
джерела діл ся вам дали материялу ци як бы жывы люде зычай
нашой літературі Будже дуже оця книга антологія лемківской пісні дуже хороша потім
Лемківщыном моє мила автор так Блода Але і власні материялы ци свідополниня
теж І слухали сте ріжны лемківскы колективы як співают такы просто слухали
сте што они выконуют што мают у репертуарі так слухали звычайно як
што были Але майже всі пісні єст зафіксово ци дуже приємно што
так пісні гарно з записень ґм значыт не чули сте деси там
наприклад на Ладрі чого си цілком нового бою што томали сте так
Власне зафіксуваны ци дуже приємно што было з чым працувати што люде
зрали ся і мы повіли про целу суборны З село Лемківскє переважні
сут там Лемкы зо східньой части Лемковины но мож якус центральной так
східньой і тамай походит Важмусь є добряк зрозуміла так його родиці з
села Пельнене во не называє ся дету кулючовуту неподалік ся Нока Гы
они тыж давали вам якысы материялы Так давали Ну звыча там ся
прожывайті Рудительове родиці дникы родит ся просто односельці там цы мало сіл
є і де могли хто ся што памятал то записувал Ну і
власне І якіст досліджыня і хормал штось там записано тым більше што
свекруха найоспільно співає в хворі вчытелька тото сільска інтеліґенция внила проведна робота
розуміл хышто треба Дорогы слухайчы припоминам же гнаска бесідуєме з Наталийом Дісняк
стріли сме ся з ньом Івану Франківску она перше мешкала в Тернополі
а тепер жыє і робит в Кыйові Но стріли сме ся з
той нагоды же акурат вышла книжка Мовы Світ Лемківской пісні де і
пані Наталька єст єдном з трьох спілавторок очывидній час уж зробити музичну
перерву і хоцю повісти же в нашій днешній передачы в музичных перервах
співат для нас Хор конар Лемківщыны зо села Соборны З суборне то
село якых <unk> кілометрів на схід Торнопуля і Лемківскій Хор зорґанізуваный ту
барз давно <unk> милю то вічы як <unk> років Уж ту співат
Хор Конор Лемківщыны но і не од початку але долгы рокы рядит
тотым хором дириґує не Лемку але великій тінитель лемківской співанкы Михайло Рапіта
Лемківска Народна Пісня в опрацювальникуйского Мила моя Воду зробит ґерлой <unk> Заверта
буса і <unk> та будуя та буду базарий ребосай для буса весо
дакусай маме сом Валь І як долго тырвали досліджыня якы пак мы
маме тепер в тій книжці Досліджыня тривали понад пят років Тому што
спочатку треба пісню розібрати Поніс ци це карткує ся окладают ся карткы
потім ділимо І власне робит ся структура што за чым І хочу
сказати як што звернати увагу в книзі цитати єст більшого подані не
в колонку а в рядоцьок тому што книжка была бы ще більша
раз другє чы мало материялу в книгу не ввішло видно як окремі
ст Бо треба было бы робити тоді двотоник або відкладати ся ну
сякіс напрацуваня підут в наступну книгу тому што в пісні акумулювано все
Там не тількы символикы а щы якій такі наскрізні я б навест
сказала Якіс побожаня до майбутніх поколінь якіс повчаня навит ну окрем того
што істория минуле записано це зрозуміло але єст ся о таке зверненя
до майбутньой це дуже цікава тема власно з елементом повчаня можливо мы
ще працуватимемо над ней мали сте дакы несподіванкы якы вышли сте з
той книжкы коли она уж была готова як входили сте може мали
якысы вы прогнозы што выйдете Што выну опрацуєте і якє оно буде
і якє оно вказали ся вкінци Но скажу тако скількє мы з
лемківскых родин то якєс понятя про те в ся ми входимо було
тому што бы вці співали пісень Розповідали з кым на тому выховували
ся мама завжды це мы можем о дома розмовляти по лемківскы і
це было Але такым добрым як раз Оцым маркером так была власна
Людмила Александрівна яка не є прицятной до Лемків Вона для се відкрывала
Вы такє маєте вы цього Вы це мы це знали каже А
вонауй а в інчых піснях цього не має І вона нас дуже
часто скєрували зрывал Я не знала што Лемкы такі я не знала
што така мельодика вкладе на втуці інчу пісню Ви знайте ну по
перше я не відкрыю для жодного Лемка Новину што ци дуже побожні
люди што вся робота все в жыті все было повязано з Богом
Далі про чыстоту стосунків в родині в сімі звычайно ся были поєднокі
выпадкы і зрады і невірности І закоханости у різ дівчат як від
хлопця чынав поківі дівчыны це все описано І воно передано через які
свырідні повчаня або передано через жаль што такє стало ся І коли
ти ту пісню чытаєш і розклядаєш то пережываєш ти розумішту жінку дівчыну
ци чоловіка чому так стало ся І завжды якєс єтике внутрішнє поясниня
і сворідны спілчутя тій хто ци том хто оповідає про той ци
інчий выпин Но владні якы повіли сте так то прошу оповісти про
пані Людмілу Выкерюк якы она в процесі досліджыня як она доправды на
якы річы звертала увагу якы для Вас были як бы нормальны такы
Не дашто особливе і іщы прошу повісти якы поділили медже собом працу
Хто якы темы взял собі до опрацуваня то прошу з темы мы
не ділили ся якы але так людми Александры наприк займає ся семесийолоґ
тото семантику якона брала цей бік Мама діалектолог ономаст я теж діалектолог
ономаст розберали на частини пісню Выділяли символы карткували а тоді вид што
чого і з чого выплывали Чым была вражена найбільше рід Александры напевно
мні запамятало ся те про символику лемківскых весільных пісень Про стосункы дошлюбній
дівчыны і хлопци як они закохували ся які знакы вказували на те
хто до кого має прихыльніст там і про перко і про вінок
і так далі це все в пісі то така певно біш інтимна
лірика яка вклала ся в пісню Але вына записано з такою цнотою
з такою щырістю з такою якоюсь з такым незимным коханьом што напевно
оце вразило єй найбільше Я думам же мало значыня же кажда співанка
вшыткы співанкы они тиж про ментальніст І може тота ментальніст лаґі была
вырані видна для чловека якій так збоку В часі мож сказати трахічны
коля ментальніст тота і чловек збоку звертал на тоту увагу Бо як
мож на досліджыня тиж проводити якій то характер яка натура чловека якій
співат о чымси в якій спосіб він думал і якій спосіб представил
сой ріжны понятя і я думам же то тиж ментальніст Не буду
ся женил Выпрацюваню Полянскы а суліста Богдан Романюк Не буду зажаны Не
буду зажаны на буду на буду на я Не буду сажаны лена
будут заспішыл На буду сажаны лена будут заспішыл лем буду так буду
дівчат вельо Не буду зажаны лебом мам добрий звычай Не буду зажаны
лебо мам добрий звычай маю же ани буду сой пози не Думам
же думам же барз цікава праца і Я такы зрозуміла же были
ріжны статі были окремы досліджыня якы пак вышли до книжкы і не
всє мышлещы бо ну так склало сте всі вішли І бо брали
сте участ в ріжных науковых конференциях я навет посмотріла Такы кус в
інтернеті же тоты темы деси окремы окремы темы деси уж звучали деси
уж были прочытаны на ріжных конференциях де си в науковых збірниках тоты
темы якы тепер в такій формі лахній Зобраны під єдном обкладинка як
моноґрафіі так і разом они тиж тікаво як бы звучат они так
тікавы Але выповіли же буде друга книжка Но а друга той каситі
не буде наперед Ні Алезаєма Ну вигнайте ше пісню можна досліджувати дуже
глыбоко хоц бы самі кажте Язнайшла те кожна людина штось находит І
коли од думка про наступні досліджыня выникла досліджуючы дойтизотулоґію лемківску пісню через
символику І там єщы досліджувати Од окремого наприкляд єстатя про фразелиґізм і
фразелиґізмы зі словом серце Всього на всє серце Спочатку мы выписували купы
А поім зрозуміш што статю не влізе то му відклали і це
дуже цікавы окрім символик єщей дуже богато такых пояснень Якы найцікавшы символы
выну виділи звернули увагу в часі досліджыня Може навет побесідуєме про образ
Світа все світы якы може а може і інчы якысы Што было
такє же може Но было такє несподіва ани же оно такє цікаве
же такы якысы сут такы річы Но звычайшо перше ци Бог Далі
прекрасна символика дому І знаєме ту словну звістну так Дома мы про
неє ту теж пишем є це таке невідкрытя для Лемка бо всі
Лемкы розуміют што такє втрачений Втрачена батьківщына втрачений отчий дім Але пісні
пронижені оці втраты Очывидно што Лемкы щы не знали што втратят але
были якій заробіткы були це а може якє было і підсвідоме відчутя
І тому так дорожыли батьківщыной так доржыли світом так дорожыли Богом Бо
може москазати што десці понятя дуже близкі в ним нос входят в
один підрозділ власний і світ і Бог і Домівка Понятя світ має
ну треба розуміти што кожен майже кожен символ має і позитивне і
якыс новит елементы неґативного того якы слик семе То понятя світ здебільшо
має всеткы позитивне Горы моі горы Карпаты дорогшы од вшыткых гор світа
цнемі ся за вами од літа А неґативне може му сказати пішол
світ за очы роботы глядат так людно змушена піти і тут маєму
такый іщы якій цікавый том Мамо моя мамо што ты наробила Же
сме не на світі без поля лишыла Ой аним не паробок аним
не женатий Бо м свою молодіст по світі потратил Ой по світі
потрати з дівчатами пропы так мі жытя пішло так бы м ся
втопил Ну маємо знов уж такє неґативны Ну вызнаєте кожен символ має
якусь вніс свою власну лапту в пісню Я бы хотіла напевно тут
сказати про символ хусткы про реці якій выкористовы атакы тут найбільше ци
не найбільше ци высше та хустка якє ішол так словно звістно пісня
якє ішо з дибри Чыно до хусту знайшол лем є вышывану хустку
так і є ту хусточку што мі дала добута єй обую жебы
знала моя мила же я тя не любую бачте через хустку можна
показати позитивну і неґативну семантику значыт парубок як йому дорога тота Дюхы
то і реносит близко то серце як ні бачити до ній ся
може бути не шонувати і так указати же він і не шонує
тоту діводку Вы так красні написали в Фейсбу Про хусткы свойой бабы
варвары так вы так красні написали як она раз на рікы вытігала
з куферка ріжны своі хусткы кажда была інча кажда припоминала дашто пак
она уж в старшых роках думала кому яку дарувати І кому якій
подарунок буде пасувати і тота тому тото тому на памят од ней
то варт цікава поетична навет бы повісти така поетичний спомин і што
сил кім єст і же тоты хусткы были переложены ріжным гільом пахнячым
і они дис пахли і може припоминали тиж якійси як пахло вшытку
вдома так якы може як пахла дома Оа то была мамина мама
так то то варвара варвара мамина а натветеренг То они жыли в
Тырибові а з вами є мама з вами всема мин мам такы
в наговіркы розмовляла і власне выховала нас говіркы Такы было же Лемкы
были мобілізуваны до австрийского війта І мусіли служыти в цісарі як то
повідали і Брали участ і в І світовій війні окрем просто службы
так іщы і івуювали Брали участ в І світовій війні І на
італийскым фронті далеку до ом участу воювали так ся стало так іх
скєрували тоты війска де были де были Лемкы і они барз смутны
тоты співанкы але они нам днеска близкы бо маме ты зміну Бо
маме тиж війну і они по інчому нам тепер звучат они нам
близы як колиси можы Но і о війні вам могли оповідати вашы
діды бабы ы бо они были свідками ІІ світовый вік немолы діти
были але розпобрали ся Але І світова війна може в Лемків не
породила тілько фольклору того роду якы іщы Перше світове барз бы хтіло
жебы мы о тім побесідували значыт єдно з тем яка часто єст
в співанках як описуют співанкы ситуацию Війны образ війны якій він образ
війни це Першу чергу смерть Кров Далі розлука розлука з мамою з
домом сестрами братами і власнечы опису не тілько те што плакали родиці
кі выпроваджали хлопця на війну ай плакал він сам Бы він усвідомлил
што може не вернути ся або затягнути ся стали музыченкы чардаш грати
стали мі ся сльозы зоціляти або ся цитата Чорна очка подте спать
бо на рано треба стать а в нас рану бубнуют же на
войну вербуют Кєрт вербуют будут брат шкода на то хлопців дать ой
заплаче кажда має Пачте маємо І тій ті плакали бы розуміли што
себі да або про криваву річку од Австриі до Москаля плены річка
керває Пленерічка кырває а коло той кырвавиці сідит жорні на травиці І
прокулю і про сей проклоника до реці клоник як вірний друг уже
на війні бо батькы залишыли родина кохана так залишыла ся тоді єй
розмова з коником Бо він є власны на війні як вірний друг
З шаблею так єх з кониках впаду то мя поховайте На тій
увці на зеленій лежыт воєк поранений прощавайте дівчаточкы Далі шапка схылила ся
о образ так одному стріцеві шапка схылила Впала в синє море тай
утопила впала в синє море тай слід по ній пропо теж бачтеткій
символ Смертю власно што впала шапка не завжды описує ся пряма кривовый
бій часто описує ся Но такы в піснях оно не такє натуралістичны
а символічны представліня весь біль передано через кожне слово Воєнкове єнко Што
є за пані же на тебе ідут хлопці выбераны хлопці выбераны та
як малюваны Воєнко воєнко што ти є за пань Ну тикій біль
Жо зобовязані хлопці ди своє жытя свою молоді свідиют Но і вылишол
хлопец на вину то він обіцял своім родицям якы його проводжали што
він повернет ся Не плачте моя рідна мамичко Я одскочу як на
небі звіздочка Я одскочу як прилетит кулечка обіцял берегти ся в бою
бо розуміл што што всі на нього чекают Тай жытя своє зберегти
якій кожен з нас і я думаю што ця тематика пронизана і
сучасныма піснями про війну і не дарма одцят пісня плевыка Было такоє
Очывидно што Лемкам вдає ся в Слова власно Лемкам вдає ся власти
такій зміст таку символику што ця символика торкає будь якого Украінця Не
тілько выхід ця з Лем Добре Другы лухатчын Натім Мусиме на жаль
перервати нашу бесіду з Наталийом Лісняк доцентом Кандидатом Філолоґічных наук з Кыйова
Стрінеме ся з ньом зас уж в наступній передачы де пучуєте продолжыня
того інтервю Пані Наталия Лісняк а здуму Панцьо Была єдном з трьох
авторк книжкы Му Світ Ло якой гнефка сме бесідували Може доведе ся
даколи побесідувати од той великой праці і з двома другыма авторками ато
Людмила Лакарюк і мамы пані Наталиі яка была надто у нас в
устях пані Стефанія Панців На разі підходиме покус покус уж до кінця
нашой передачы Іщы дякую пані Наталиі Ліхняк же взяла в ній участ
і на тім праціл ся а на пращаня іщы єдна співанка од
хору конор Лемківщыны зо села Соборне коло Тырнополя Тым разом правда то
жнародна пісня а а а а а а а а а а
авторска Вшыл ся мі повісти лем тото традицийне При спікрофоні была Анны
Кырпан Оставайте здоровы і до стрічы за тыжден Лемківска Слова хомика музика
крыля