70% #2023 - 70% #447 Стефанія Собчышак з Жеґєстова (3 част), 26 II 2023
Еп. 2023

70% #2023 - 70% #447 Стефанія Собчышак з Жеґєстова (3 част), 26 II 2023

•

Опис епізоду

Odcinek opowiada o Stefanii Sobczyszak z Żegiestowa, której życie zostało przerwane przez wojenne wysiedlenia i późniejsze wędrówki po różnych miejscach. Później osiadła w Haliczu, pracowała, uczyła się i angażowała się w działalność społeczną na rzecz Łemków, pomagając w organizacji wydarzeń i upamiętnianiu losu wysiedleńców.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Витам вас мили моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Пару дни тому
зас поіхала єм до Галиця і зас стрілем ся з нашым взаємом
котру знате з попередніх передач то пані Стефанія Сопчышак по мужю Круг
Припоминам же она вродила ся на заході Лемківской земли в селі Жыґєстів
в <unk> році В родині Субчіаків было другі діти Стевка мала іщы
брата Михала старшого од ней на <unk> руків і на вісем руків
Мулуцю сестру Олену Осиф і Анна Сопчышакы як побрали ся жыли барз
скромно але за пару років тяжком працьом поліпшыли ґаздівку поставили нову велику
хыжу і плянували поставити іх окремий ґін для фуртників недалеко Джерел зо
словном жікістівском щалом Осиф думал сой же сильно Михало лишыт ноґах дівці
дівці девці Збудує ґім на курорті Невеликій але дім і Осиф себе
не шкодувал каждий ден гарувал для ліпшой будучности своіх діти Осиф Сопчысяк
был прекрасным столярьом але брал ся і за вшытку роботу вшытко потрафил
добрі зробити Єднак тото спокійне розмірене жытя перервало війны О єй завершыню
родину Субчышаків як і інчых Лемків во Ґномы на схід Высели <unk>
рока они трафили на захід Донадской а товды называли Сталіньской области Але
пробыли там недолго коли пришло яр <unk> Субчышякы як богато інчых родин
поіхали на захід Украіны в Голичыну спынили ся в місті Бережами Тернопільской
области і одтамаль прібували вернути ся назад в рідний жыґістів Але ничым
ся не удало границя для Лемків была заперта Што тепер робити Кадиль
быти Цілком припадково субчышакы нашли ся в Іванофранківской области в Слиці Більшівці
на далекы Ґолицях Бо тепер як не в ріднім жыкєстові то было
ж вшытко єдно де замешкати Праві вшытку коли цього так тяжко робили
субтішакы стретили Почынали жытя на новім місцю праві без ничого якы слугы
робили то в єдных то в другых сусідів близшы дальшы І Стефа
тыж она вывела вы з сусідів дітину і учці минул уж <unk>
рік і провесниці ходили до шкулы а стефайні є лем зоздросно на
них озеро Она зачала глядати даякой дорослий гейби роботы на далекым селисці
Пістучку <unk>Ú Мерганты зато пішла там звідувати ци єст якаси праца в
шпиталю Но і робила там санітарной станциі сонстанциі А покы пішла учыти
ся ветеранарний технікум остала фельдшером но і дале і робила і учыла
ся вечірньой шкулі але тот фах не барз ся єй подавал і
скінчыло Кооперативный технікум а покій і Торгово Економічный Інститут Але іщы пред
тым Стефа Сопчышак выдала ся до Галиця геци то до села Залуква
якє ся цілком зросло з Галицьом і ту вымешкала ту выростили двох
діти сына і дівку ту з мужом поставили хыжу Долгы рокы Стефа
Сопчышак по мужю Круг робила галицю продавчыньом а коли она пішла на
пенсию настал цікавый час пукус пупкус розпал ся Радяньскій Союз і пак
постала незалежны Украіны О новых реалиях місцевы Лемкы створили в Ґалицю Районный
Осередок Товариства Лемківщына Долшій час його головом был Михал Фуйціла а заступцьом
головы Стефанія Круг Барз продали ся тепер єй досвідчыня продавчыні бо часто
треба зорґанізувати подорож на Лемковину зорґанізувати концерт ци дашто інче а тиж
нараз треба зберати кошты медже Лемками от хоц бы і на памятник
автором якого был сын Паністафы Василь Памятник тот поставлений влицю коло желізничной
стациі коло вокзалу символізує долю выгнанців такых як і сама Стефанія Круг
То велиць камін розтятий надлує Рыстятий як жытя до выселіня і понів
то роны якы ся не воіт то ростин якій не мож ся
зруснути і лем єдно лучыт дві розчахнуты часты той сколы маленько капличка
з фіґурум Матери Божой Бо лем Божа поміч лем молитвы то Богы
може злютувати злучыти зєднати розділене О тім вшыткым бесідували сме в попередніх
передайцях Агнеска хотіло бы м дознати ся од пані Стефы бівше в
рідным для ней селі жыґєстові о давных звыках о традициях Памятат она
то з дуже забыла кус лем мамину і тоту бесіду Но то
што просиме слухати Сут іщы річы якы не тікат наприклад як давно
колиси было ті як давно бісілє выглядало як давно выглядало но якы
може свята Іщы такы річы як давно то жытя выглядало якы то
стосункы были колиси люди Як люди было понятя же так можна робити
а так не можна же такы якысы были традициі своі же жыла
сельска громада за своім неписаным законом такы тыж мі цікавы іщы така
річ наприк люде мали свобідний час в неділю ци взийми кус більше
свобідного часу Штовды робили Не было іщы ты вецірків власні як были
тоты веціркы як то ся одбывало як вы такє памятате О такы
ріжни неписаны провила же штоси невільно было робити так бы повісти моральний
кодекс же так не посулує же якысы были мов селі в громаді
сельскій такы Своі ну назном Законы ны законы згідно реліґіі згідно церковных
заблюдів в церкви майже все то люде не нарушыли Были окремі звычайні
якій штундисты якій світі оце были дуже окремі якій якті протестували кіс
в што мали інчы што на думці чынову а це люде не
звертали до того увани мали свою віру свою церковсво свого священника мали
своє селоякы і якє шанували не были приченні до якыхос окремых розвідуальных
ріжных реліґійных державного якогось такого то люде будут спокійні знали свих І
політиком ся зневоли Та же будут Полякє Полякы выкєрували в тім шуты
што ты хлопцы нарід міг там зробити Был солтес мудрий такій і
был секретар Тоже будут двоє тых мудрых шони мали всі відомости што
треба якы законы што не треба Зає што не мож было одбуде
были поляд були сваркы вносно один другому там приорал доорал О такє
то было то были суды я так памятаю што пішла на суд
і Присягати якусь тям клякати рішыть то там хто віддал ту просяву
несправедливу то был мал великій гріх тоты то як криву присігати называли
не знал великій гріх то каждий того гріху боял ся Як ся
там бабы постварили на другу свято суду а ты казала тото тото
ты не казала а я має свідка а той свідок як мі
сказал правду це был дуже великій гріх і це были якєнібы покараня
Добрі а такє мож і смішны яле Но а як люди грішыли
но бо каждий грішний то найчестійше то было што Но найчастійше якы
гріхы людям ся трафляли Тає як зараз н не было там вдівцю
такых не было воєводів не было побили ся посварили ся так тюрк
жытя Но жебы што окремо чого было силіти я не памяти Гріх
был в основному церковнім ну і такій то звало прозвал выбили ся
так як звычайне людскє жытя акє што окреме што такє надто што
чы я не памятаю Але люде часто медже собом ся водили В
основному за поли Є памяташы пасла коровы з братом Йшом Гымова то
б нас было поле так ряджым і сусід все кричал Ах курович
не знає ґде гранитя Тай прилітали не його поли не його пасовиско
а він си кыште вказ допногы твоі тямці два крапци то є
памятаю а ге га арешта і уж зато сварка было Зы коровы
пішли я выпаст а при урав не дорал ци были звычайні суперечкы
такі бо люди жыли з поля Бог і пильнювал своє поле кожен
зберал своє поле поле поле більше нічож поле было більш жытя ниякого
не было Не звідкі В тім были споры в тім были сварти
в тім было конфлікты конфлікты і тикішо Не походжыл леж тот то
было одден другы Ну так як звычайне споры тикісільскій між народом Ноякы
токы окрем як бы Но церковны свят то якы такы могли бы
быти свята може в тыны Но але то не было певне барз
великє свято але певны кус святкували люде є як ты были хрестины
якы выкумеду В хаті гостили ся нояк нихівку окумів вас брова Два
кумы Бо я знам же были такы звычаі же брали і більшы
ку Нє раз были кумі кума А як тятя родило то был
секретаржок был му такій поважній цілі І така пані была поважна бо
внесон не до Христу такі были поважні люди Бо то ся народило
серця дівчынка што пшыків то памятаю іх што та кумом мі яєчку
несла вшына на свята а кум тоді так они памятай што біль
зі мнуйшы то так было заведене ідут в поли ідут Ой куме
як і дете та єду до поля робити як там моє креснятко
та Фай ну то добрі Росне Ой куме абы были здрави Дай
Боже А што ідете робити Та єду ґрулю копати Ой добре добре
Ай іде ной ой куломе де дете та іду до якой роботы
Дай Боже здравє аби нашы креснятка росли це было такє провітаня Але
даякы а же были гостины то я не памятаю Хрестины были аж
кулом кумо то были важні люди А вы добрі памятате Вашых красных
тати і маму Тата не памятай так бо то был кій важний
чловік він там до тых діти певне Далеко му было а маму
памятаєш нам єй на великден яйце доволо так памятаю О хто тото
было што то было зо яка была ґаздиня така дуже мудра дуже
дяка Гонорова чы як называли То ваш тато мамо выберали якыси такых
кумів бо то для мене выберали а для брата были інчы го
не тішыли ся дуже што народила ся дівчынка то брат в <unk>
років нимані было діти та видно так было Івами ся тішыли так
бо дитянка ся народила дівчы <unk> полуненька з ґрибненка мал тато мал
з людми звязок мал з тым секретарем тато робивцьом мали якійси розмовы
мали якійси Стосункы бо то село люди то може і такы то
я не знайде Ци буду недорослі як бы ци вже після війны
ци же мы того меньше і памятаємо такых ріжных жытьовых моментів в
думах Дорогы слухайці припоминам же сме в Ґолицю в устях Стефаніі Крукы
з дому Сопчыша кородом з Жыґєстола же на захід од Крениці Но
што думам сой же тепер можеме зробити своі невелику музичну перерву венешньой
передачы прозвучат співанкы з Цердецька Карпатія Выбрали єм з той платні тоты
якы співали Лемкы з Мариян Пуля тот Мариянпіль то небарз далеко од
Ґолиця і там замешкало по выселіню дос богато Лемків Тото што тепер
буде звучати записано в <unk> році Ту звучат голосы двох жен Стилиця
то Емілія Гавриш і Люба Павлинюк а тиж голос Параскы Пушкар Стилявы
Лемків Мариян Пули все были барз активны творили ріжны ансамблі представляли на
сцені і лемківскы співанкы і жарты і обряды Ставили ріжны сценкы памятам
на жаль старше поколіня уж одышло Але маме надію же Лемкы ту
будут такы же активны і в будучности Но слухаме співанку і засвертаме
до нашой бесіды япелетьода ю ляпе летьоє вня Жебы наша дівка же
абы наша дівка не сідила дома Я нітьвоя нітьву я нітьвоя нітьбу
я того бі не вірю Ті ня будеш любил ти ня будеш
любил яхя плоштарию розвітала за яніза мірк ін гореде Я Тя не
буду же Я Тя не буду нария гелия на вірозры за янці
за же ма штырі ня буде во же же ня буде во
ся кухні до што доли Розмария ґрадия на білозвітала ся наня роди
буде де бока буду жыти Мария гелия на білорох з ритама за
янисойте Янкіґба ранте Янкіґа параднійша Дай міш тота ляре дай між тота
лярежы матя прішла Роз Мария гления на віры критала за яниця Я
взяла таку книжочку я взяла таку книжочку і такы молюнкы І хтіла
вам тоту указати то была пані єдна она уж вмерла она не
вчыла ся маювати звала ся она Стефанія Русиняк она вродила ся в
селі Верховня Верховня Великы недалеко од То она жыла в Тырнопівской області
в місті Бережаны і малювала наприк споминала як то было дома І
от я хтіла Вам вказати тоты малюнкы і мі цікаво ци так
подібно наприклад бісіля выглядало глаз ото она Споминат видыте вюры такє враз
важы фартух такій різ Од власні о такы вас так вас были
позбераны ту дружкы ідут хыбы о і дружкы так дружкы молода од
за ньом дружкы ту дружба з палицями такыма А ту уж весіля
ту уж гластят ся в хыжы о Добре Тепер власні про высіля
як то колиси весіля было мам навет таку книжочку тото лемківскє весіля
написал такій священник Іван Буґєра Книжка была выдана то передрукувана она было
выдана в <unk> році А то передрукували тепер та я уж кус
чытала як то было Але мі цікаве ци вы памятате дашто і
ци ви были якы дітина на якымси весіллю ци в сусідстві ци
ды на весіли я всюди была тата і мама жыня весіля тата
была родина досыт велика і всюди выходили ци я з не ходила
на пожным весіл А діти так пустяли позваляли дітям так сяти А
як же за руку і на весілья ідем а на весільн зо
стіл ішли Але кухарка была така кашатверат з ячненю курпата кабу і
памятає той баняко на кухарка зняла а мети навколо того бы она
зберала зверху той кужушок Ту старка така была груба і так нам
роздавали Цеткій фраґмент памятаю То панца так То нам оці видно того
лі роздавали ту крупу на бесідю І знаюшо пришол бы бы старуста
старший такій чловік стал перший мал розмову привітаня вважаня видно но ци
то же мы стояли діти доколо чули І дай Боже і дай
Боже і так налвали в кєлішок і той кєлішых кішол дале дале
Кум дей Боже кумо дай Боже чысітко дей Боже і так З
тым кєлішком довкола толатый кєлішык ходил ім до того пришли то бедно
єсти захотіл Ото вам такій фраґмент в селі памятаєш што так было
Памятай шо як ішли до шлюбу то дружбы мали палиці такы вырублені
і клали в дверях на хрест А молоді переходили тій палиці не
знаючы шут квали так так не трим на підлогу клали головни а
молоді переходили і молоді мали хустинку і тримали ся за ту хустинку
од одного боку другє другу боку Ідеме цгоре загрывайте з того лесове
орыяво веосиві до <unk> Алже алже я была два разів дружкі то
же мі было дванадцет років моі сусідкы ви уж друщыли так моі
сусідкі віддавали ся то была війна то так было треба было скоро
і як то Ого І в єннім часі то буду таж або
може і віна было не памята Но ті сусідкі та выж ним
стевку Она така дружка не буде Но такє підліток был але был
дуже цікавый То памятаєш же мы шли до шлюбу о та як
ся тримают дружкы а я была крайна бо то ге ге была
ся дуже мала Ты памятай і памятаєш был дружбо такій гоноровий хлопец
А хлопці коло нього картисти З кєм ты беш танцювати Таси такєв
маленьку імяру має за дружку а він карт не буде же яка
є потім мы як танцювали то він дуже зі мною танцювал а
так танцювати в міле І він тым хлопцям Га Відіте яку я
мам дружку знал жебы уж друщыли два разы сусідкам бо не было
такій был моментю треба было гаєдека дівка жо на поля ся допіде
А тоты весіля они были гусаны цивы в літі Памятай што были
в літі І памятай на высілю То староста знайшо робили такій букєтыка
річкы ся не зывала скустками так і том старостаніст то до шлюбу
як ішли і співал Но то чекайте ото што си такє было
о тото отуєх на малюнку так тошну такє хустка так была А
ту тота хустка привязала та серединіст не при середині з ціх боків
повезли Напішла через такло то на поміш тото зрубаний такій зруб готові
Джеревце Дерева є прибране прибране і то звали різка різд і то
ніс староста і наперед ішол з тым так о напереді жыл І
одспівай двоя гоя як то діда мояцяк і пізні такє співал пригору
а зрады а задиждеме выділі го світ о Івали І він тыж
гоя ойців та гоя госпалитяне Гоя гоя біда моя о такы він
туричку тримал оддаче скачет і горя Ци то ж лю так Тут
приберали деревце а о тоты квіткы рубили квіте Квіткы робили з папері
то перед бесільом было так тепер в вінчы впису за ту дірічку
робили дружкы буды і зробили той букєт і ци ворек весіл як
ся густили то памятаю што староста пекли Кісточка мож сказати в той
час і староста розносил такі подарункы на тарилю І знаю што я
туж там давала што мені давали на таріль і мусил до гостя
окремо докорного на весілью то і приповідал Хто дал за што дал
і дал о такій забавы Яне до кінця зрозуміло хто кому што
дарувал Староста дарувал гостям Не так загальом гостям але видно більше запрошеным
такє родині Не в цім аж в єскій родині Ішол на терелю
Нєс і казал Ві того і того то ом і тото бажає
вам тото тото Ні такі подарункы были Боло коли як сілию зо
стіг же прижат сусіды зо стіл же поіли пустили ся угостили ся
і такі подарункы глюсил староста А в нашо єсусі а машоє закладанця
ос делодецяль і сводиця а деня іня Воюрдавного не жа Воюрдавны нажывґы
Коріж чан не было як тепер А жебы посідали выслі за стіл
дали єден стакан на цілий стіл там поставили піллітвыяну піллітрилу най буде
три і ту вам надале так нім хто єден стакан вышол цілый
стіл та нихто ся і не напил і нічого прекрасне співали прекрасно
говорили вшы А тепер оддате <unk> грамовы Выпил іщы мало чедвий і
за підзівнистів за лізи Ело ся до того не было але ся
того того долго не было то ще ся минуло майно ся А
коли выіхали гев жыли сте уж ту то бесіля іщы справляли так
як звыкли вдома ци уж ту перешли скоро на такы яку цикому
тут было бы были три родины на рейон то што там лишыть
своі класти Як люди з якыми такє як тудно аякже Нок по
іншому можна было з народом трубити Ци ци не кожний то быст
примал Престат собі деє дві родины цілком інчы обычай што тамті люде
могли по іншым по твойму трубити Вы коли вы были іщы дітином
як было десу там в сусідстві вісіли што вам было як дітині
цікаве Та бігай поправа коваш давали хліб давали а тобі то дам
а тобі то дам а тебішо дале мні то дали Дзіти співали
мівали бігали а там де мама там де тато дайте мі ш
Тепер іщы не цікавлят танці Якы были танці От Заграли до танців
як дручыли то было такювали і співали тяжу <unk> рік так як
ци ниякых інчых видмів не было звычайных вальс навіт якє одне было
такє весіль гоя гоя біда моя о так підкаквали те з чем
з тыріжкою на весілю там староста приповідал але што б якє хоц
окремы были танті окремы то я то не памятаю то же так
было як циі То повіли же єдно весіл же выдрущыли то выдавали
си сусідкы то дві сусід сусіды і два разы дружі м а
выж знали вшытко што треба робити но а якні дванадцет років то
я вже взагалі капула же всюди Мусіло ся знати Ну ти свят
якє была же мала та ся была крайня в сену не поставит
накла молодоі ме підліток збоку кільку дружок брали то три Три дружкы
три дружґы Але вам то было Може чест Же вас так взяли
меджы А як же може такій не было кого бо то был
воєнный час мож такти по сусідскій тоді од насвідка ідло Мож не
мала шукати мож ни не было кому іти може я нице Я
не знаю ну але бачла што я справлю ся з тым што
я не є так маленька де сер іди то є другій дружба
не знає чы танцювал я той памятаю што так танцювал цілий вечерно
Я підскакува і му было леге і він Кажы хлопци видите яку
єм має дружку єсі сме сміяли Ту вышытково знали як танцювати вшытку
выну А як же вже тыків А ви од кого навчыли Лют
як моі дівчатка же ходили на веціркы то іщы тема яку я
бы хтіло тыжы зо тоты выціркы ну як підліток будила но не
так як ті дівчата вже і хлопців але і не приходили приходили
то же пряли Автономому прявы Приходили до Вас до Вашой хыжы Ни
специяльны была хыже специяльны там приходили ся ті дівчаты ті хлопці які
мали приходити які там знали в там векіркі є хлопці і співали
жартували там дівчат забавы такі ріжні были мало ріжні Але забавы то
забавы але дашто ся робило Ну та дівчата пряли шыйкєкі пряли В
тых ветірках напрядали то богато тых мали ся такы спецяльні при прядавкы
што ногами пряли то называли ся прядалкы по морядалкы І были і
вертяны Мага Найбільше лем пряли Лем так Пряли пряли што вечеры пряли
напрядали бы треба было ткати треба шниткє были і то было нудно
роботы Нудно Но хлопця любили кєд быткі тым дівчатам як молоті по
ріжному тішыт ся бавит ся шукаєш буд якю такій цей Но але
вы были іщы мень такі як я дівчата вже ходили Я же
пряла А же то было но так але треба ся бы нитка
рівно а як же тото прявило з такой в Якім віці деси
мама вчыла дітину зачынала вчыти од топрясти Цілу тиму вчыла Так але
в якій віці даси Вміл отримати веретерну давай Вміл отримати курт під
покою тримай Коли хто мал пят хому <unk> тому десят а хтому
<unk> а хто мой <unk> термів не міл то робити Ну і
вам тото легку ся долегко Ты то я напрямал не більше А
сыз памятайшлю было го мало меньше бы треба было коли шлюну давати
то я собі коли пстало горятко з будоі тых пальців замочу век
ся іде Жо там робиш Аничого Жебы скрутити або скрутити жебы не
мучыти цину то я пальцы ту дал пацю ся мокрі вкій же
векше так ся хє требуло покладали т бавы леж ріжні забавы были
тикы Якых відгадуваня то є такы то мене вже зо того не
ци во а они мали своєкіс забалы ріжні ігры такы були різні
ріжні Памятайши кіж клали в зубы хірник анучытивы тягну хірник хлопців тягали
дівчата Ішли на приповидни ішли дівчата на запоріг Акличу то такій номер
такій а той номер дета поцілує ся назад ці вертай то ся
лишеє знов кличе но ци кєрізни Різний то ярто было хтоси выхлодил
дівчы вычы хлопец выйшол Всі ті знают якы якій номеры мают в
хаті выходи і каже такій такій номер ней види А та дівчына
такій номер має выходила За двери там поцілували ся Хопец вышо дівчына
цілишіла і каже Такій такій номер хочу хлопців такі ріжні ріжні забавы
были че так памятаю такє ті різны приповідкы поспівайти ти вірска жыла
Тытокі ріжні забавы были Выбрали в тым учы ня Даку даж хто
там хіл кликати де Вашы брат деси уж был старший о є
же был каваляр шіст років старший від памя і жебыл сюди В
участі брал ся был такі маленькє рос проды бузнал што чуєш поробок
жыну і гол же проводил дом заграй мі мужыка на ціло го
чныка А я більже оплацю я продам ґлоника Ойграйте жем іграйте емо
і музиканте а я ван заплатю вы ся меграют музиканте грают і
басуют а у моі водка шлеже ся катуют Заграй мі музика заграйте
мі вашы найчой вы танчую своім оды чашы Найчойвы танчую свого гіма
оды чашы А я з <unk> я вам каж же рахує до
<unk> рокы Думу як я єсла Явже свому уйкови маміному братови Явже
свястіла є ся старо не віддаваю важ наютю комруків Може мале в
вісемнадцет І же м ся сіла Співати сме співали страшне Я іщы
верну дуботім мени повіли Думы маме номалюваны танцуют дружкы дружбы і молода
і молодий пішли до танцут пригрыват ногушям до танцу І што я
хочу повісти ту они позбераны так же молоды мают на капелюхах лем
єдну таку босонунку так звязану ну так намалювану ци властах было ц
нібо хлопци нічого не мали Майом і маю і од перу од
пера они мали тут перу привязаны пертикы а шап капелюхів з лястничками
няли О так мали вывязана ту табу тотальох далекы ав аво такуны
істі видивлян може скорі ся мали першы были Ну а тепер ту
і дівчата і они мают тыж высункы як познают декє має вінок
і наркы як кожы называли Лемкы різным кульору одповідали шну фнуркы На
як не мале мали моі Мали різні чым найбільше чым найкраше потім
як Як же привели молоду якій зняли вінок і закла робили єй
чубу тоті всі шнуркы то тіж мали малі дівчатка такє різнє всього
коло неі стояло на всім роззавалы Того О я такого не чула
Я такого не чула она роздавала были діти більшы дівчатка вже были
всі коло ней стояли дівчаты ту флюрку То коли коли знімали вінец
з Володы другій ден другій ден Не зна якым і порядком чытом
в дойчы дому долгій ден знайшо было на Свисіля бо мам мій
брат женил ся і я там же то памятаю то в хаті
бы поставы крісло посадили єй Є співали якє зачепили вытращіли очы Памятає
ту пісню і єй зачепували як казали зняли робили єй чубу вязали
то а якы то робили чубу то якы Зберали волося докупу вязовы
ледавали тулок тота звали ся чубу чуба так то ото чуба чуба
Дне ся трохи не на самым чуку То бы тама отка то
я то хутка так мало циялу кукурю ден кукурючу ночы якій зачепили
вытращіла очы Таку пісню запамятала Я посмотрю якы ту сут о як
ціпили ой єст повянечку яку таку тлявечку на головку зложы кукуріку ной
зачепили вытым опівали Дружбі співали паню молоду ціпили з банта куры летіли
пан молодий ся при бортол вшыткой куры полапал різны гывали о дружове
з ружове перенес ся поре треба з дружбы стати перенулати одків різны
А за нашол кыжо ґупа а за нашол кыжо ґупа шера была
дівка шерабыва дівка амиже манині реля Щера была дівка якой ружа Щерабыля
дівка якой руж Ани не віж нині не віж ста має мужа
має мужа Сєрабы ладівка до Гуделі ся Рабыладівка до Гуделі А нині
не віж та ани не віж та Божделі до Бождели Той як
бы сказати туже такы двадцят років дітир не могло так всю приняти
всю знати такі давні традициі давні такы моменты давницкє жытя то це
такєкы спогады я мают своє Якій я могла тымати цам Ну а
взагалі тоты весіля то доправды люде там ся выселили Доправды там было
высело доправды знали де якоси бавити ся ци той щасті війны уж
не было выселю Яхій же то не было моглай ци це до
торго року цю Післясорокового року Німці были пят років як єст грой
нихто про то не думал ат Як могли то в армю тот
війска то был переворотет што то гворити на народ Бугу бідный голий
босє і воден Німці пят років вшто зобрали што хто мал был
мельох такій жорном воли то мы суч кутой пшеничкі взяли і то
пішло пішол брат молоти сам пішол а я муся осторужувати на дворі
абы хтось не ішол Абы Німцям не подал люд было заказано бо
было думрит про кє Не мож было тоді нічого ні казати ні
робити ні види мно тобі жыли люди по свойому своіх традициях своіх
жытях своій біді різні тоже бо Тяжко працювали шото тяжко працювали в
тім полю і то што было з Поля шото тото поле родило
ся там земля з УСімници Но але як той войко был на
вині яка то была війна то же не знай вільсот якого року
народжыня Што він казал водка його называли Вод то він каже Я
там был знате люде я там был де там поле як тєрінне
Там земля чорре ґуль так міг розказати не значыт він был в
тиху боздятами на вині бы так памятаю што земля не така як
унас Як тіу рім то розказуты діти чули ото памятай так єй
фраґмент Верно іщы до того єдна пані з стильови оповідала мі же
коли пришли ту І она ся выдавала і робили весіля то пришли
якысы не знам упівці ци што Пришли што такє што такє было
одраз в повіні што то ся діє бо они повіли як бы
людям жыта як пришла совітска влада То жебы люде не робили жадной
забавы ани свята ани нинь як бы было бы такы пвіме жолоба
А хто того не хотіл хто хотіл ся бавити то они якоси
там не зном карали ци што Але коли они пришли і виділи
же то Лемкы переселенці роблят весіля То несім не повіли але повіли
кєд бы то были тоты місцевы то ну то бы якоси там
Я то не знаю Но але і то такы люди оповідали Но
може єм поріжну ріжных краях порівня то ту Івану Франківскуй Люде Я
знаєш як буде Партизантка як было то не дозволили співати весілі грубити
дознают А як му были русати то партизанка Як была партизанка украіньска
Так ну то діяк так было о тото я малонува ото дітах
было весіл співы веселости радост то было заказано то мож было робити
то было покарне люди майже Дотрим были той то бу а по
што ви наприклад были в лемківскым товаристві Вам може тис люде повіли
Пошто вы тым ся занимате што вы з того мате Вам Вам
так повідали одєм єд были То были всі єднакы они были всі
хотіли то всі хотіли зберегти то ци была інча інша як бы
сказати громадска така потреба громадска ци кошоп не як бы сказати Жебы
не збуло ся інакше шобы тримати ци была інчый плотяг до того
Ци было не там хто як што як в кого быце нихто
то не брал до увагы як дешто ішло так ішло тікі збрали
ся докупы было ся хотіли выставу показати были шо Хтіли бышы хтіли
на як были дворы як были і то найбільше того з Маринополя
вміли то показати уміли якій черниці зробити то м але ци было
рідкіст Ци зберали ся для орґанізациі для єднустві Для зга з поглядів
дато як бы де далі знаме якій зараз законы што мы можем
што не мож А о тот памятник якій ту єст на знимці
Цікавит ня цікавит ня о тот памятник хто таку мал першу ідею
власні там зробити о так як Як ту малю ідею нижа Михайло
так першый Михайло і Крук Но так але хто выдумал же такій
камін такы Рустя Василь Круг оце мій сын Ві сам архітектор він
ся попридумал він ся єдил він бы голайону і ті камені ледині
ставали на великій клопіт а як берала на торогы А вы занимали
ся же тоты кошты Но як же Я з втіх позберала корты
Хто давал пенсі хто давал на список той тіпискы я віддавала банк
і банк перечыслял грошым гм ци за людскє грошы ім дехто дал
більшы грошы Де там были лемкы ти кішо поважнішы то через банкы
адривні грошы я збрала на спису гмє то бы нпал Е ні
нє нє то де буде моя памятка І ваше то тыш рублото
Ваша рублота І што вы іщы робили як Лемко Лемків Од Михайло
приносил газеты Бортавя робіла в магазині а в магазині народ ходит Йому
было легше зі мною через то што я мала звязок людею в
маґазині приходили приносили спискы лосины ми брали а так як касиєр была
Денякій фестіваль єхати што треба вести де зберати ся якій зборы Які
новины по поводу той Лемківской Ватры Якы новины по поводу Лемків Ну
ну од всякє ци все займала смішом і давал мы працювали з
ним досит так серйозно він Я был як агітатор як в маґазині
Народ є зберала А што там ся продавало книжків А ту вывку
в книжкувіл Я была досит такій кастиєр такій жытельник дочый такій А
вызнати то важне при такых справах то важне жебы нихто не сказал
взяли вяли зар тахтах так а написали ани было ани тала ні
до мене было Перше кожний на розпишы ся і той твій роцит
банку жыт дал там твоі грошы Хоця великы грошы куртує што авто
памяти Язнай камень дістати Василь не хотіл хотіл Лікоска капличка гід грецтик
він но европейскій хотіл памятник такій серйозний такій людскій де люди через
ті камені яку проходили як імкы очы Ну і зас незда недбан
єма тых людей не мати не мато Михайла нима він дуже до
тоты відносил серйозно Я так розумію же вы серйозно до того односили
ся другы і то а тепер на є такого товариства тив мат
што то вче ся розвиятя не ма людей тых Люди понрали нож
был мій виклюдей тоді Но добре добре Але а як пішла далеко
від того не поженили ся то оде має того то одден має
то клупы ци же выходит выходит што з того выходит з того
клупка як казати Но люде поженили ся Номы єд мож знати А
іх діти є має то дванадцет правнуків Дванадцет правравнуків Ого авнуків А
внуків Сын має дочку і сына дочка має три внуків Дочка має
три внуків Сын має пят внуків правну тіж має <unk> Потім же
є шестеро та іх тіло купа Тепер выс є народил ся в
Америці мій правлюк Мой дочкі сын мал хлопців три хлопців То я
збераю ся Я Вам є пужу але цікаво же вую тілько о
вшыткого памятати Меньше більшы язвами бы бесідувала за ріжны річы што вам
цікавы зо спитали но а мі то цікавы А я ме цікаву
з тым чы хтось ту наш бесіду шти громады Лемків было місце
лем тым цікало штобы они то почули то інтересно Жебы не то
почули Єм то тікало Над дітям іхнім Єм тікал а людям тутешым
це не тікало То є ґрупа то є пакучка народу і клику
оті оті люди бы почули розмову О ті оці ся овы тіде
це молотяти покубы почули Де іх предкы жыли як жыли жотци ім
треба решта нікому Але сут люди даякы місцевы якы ся цікавлят рідко
це дуже рідко Уници не пережыли ім то нецікаво єм них найся
інтересу якось тємут по я цен не розумію ся бы то же
наука по іншому што ті люди могли почути то Це што є
сказала што вы записали што могли люди почути то ті зараз якій
же тепернього віку якій де іх предкі жыли як жыли дві дівы
які были там отцым людям требы А решта Такі думай што це
было бы як бы сказати для нашых нашых предків наше поколіня це
было бы для тых людей цікаве Вы правду повіли Сут люди же
тым ся цікавлят о сут люде ж ім то такы же не
цікавлят ся ничым Молоді має своі інтересы І буду жыти і барз
вам вдячна было вызнати доправды доправды барз цікав як выповідате і як
выповідати як выповіли як выно мі ся барс подавало вытівку памятате о
Мили моі слухайці видите так покус покус покус і підходит до кінця
за ся передаця разках уж третій раз у нас войстях была пані
Стефанія Круг з дому Сокчышак О народом Жыдістого ліхала одтамаль двадцетлітнім дівчатком
зато оповідала нам лехні о жыдістківскых звыках і традициях Хтіли ся бы
іщы о дацім звідати пані Стефу але то уж не днеско Но
ныска уж дос Мусиме завершувати і дякувати пані Стефі за цікаву бесіду
Лишыло ся мі лем повісти же внешньой передачы звучали співанкы о выконаню
Лемкынь з Меріом Пуля же недалекого ліця заспіваны іщы в <unk> персім
році для диску Но і на тім прасям ся з вами до
Ґолиця в Усті до пані Стефаніі Сопцісяк запровадила вас Анна Кырпан Оставайте
здоровы і до стрічы за тыжден