70% #2023 - 70% #458 Нестор Русиянк, Різдвяны (2 част), 30 VII 2023
Еп. 2023

70% #2023 - 70% #458 Нестор Русиянк, Різдвяны (2 част), 30 VII 2023

•

Опис епізоду

To druga część rozmowy z Nestorem Rusyniakiem, poświęcona temu, jak w czasach radzieckich wypierano dawne tradycje ludowe i religijne, zastępując je „nowymi“ świętami oraz obrzędami zgodnymi z ideologią. W odcinku pojawia się też przykład przerabianych kolęd, ateistycznych praktyk związanych z pogrzebami i prób odrywania ludzi od chrześcijańskiej wiary.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Видам Вас малыме і слухайце при мікрофоні Анна Кырфан Гнеска другій раз
сидеме до пана Нестора Русиняка но так бы повісти простого але кус
і непростого чловека Але при тым як продвучат другай час бесіды з
нашым респондентом Хтіла бы м дакус з вами побесідувати особливо з молодыма
слухацями бо певне того не знают Хоцю побесідувати на тему яку мы
заціпали юж не раз але заціпали лем принегідні як заникала фольклорна традиция
Одходили давны обряды традициі і то як тоты же стосували ся світского
жытя так і церковного літургійного Повідают же святе місце не быват пусте
Зато радяньскы ідеолоґы вытіснюючы нищачы давну народну культуру Обрядовіст носовали своє Они
розуміли же така єст натура чловека особливо чловека якій выріс в селі
ж він потрібує того такой фольклору він ся сформувал в традициі в
обрядовости І ідеолоґам Просто скасувати вшытко Як товды повідали старе застеріле барз
і неє суче неактуальне Вшытко тото скасувати то буде кус немудро І
для совітского чловека выдумано вшытко гейбы нове Нову повісти бы реліґію новы
псовітскы традициі і обряды В календарі на місци християньскых святы Днів Памяти
Святых пришли Ден Народжыня і Ден Смерти Лініны свята ріжных професий ден
жолтневой революциі і інчы подібны Жыбы люде забыли різдві навмисне орґанізувано шлене
святкуваня нового року якого перше николи аж такого не было а великден
мало бы затмити святкуваня <unk> мая Тото нове то часто было кус
змінене старе Но і хочу звернути увагу на тото же тото нове
то часто было кус змінене старе І на тім тиж полігала ґабельска
хытріст совітскых ідеолоґів Наприклад они так редаґували по свому коляды іщыдрівкы традицийны
вінчуваня жебы они звучали по совітскы Нараз выстарчало замінити лем єдно ци
два слова доколи додавано більше ідеолоґічні правильного тексту Днераз од давньой коляды
лишали ся лем мельодия Но і кєд тоты правдивы Співати было заказано
то перероблены коляды юж сяди співали ріжны хоры ансамблі розумі ся то
была неріздвяна лемрідна проґрамы Ото взірці рівяного фольклору приспособлены до комуністычной ідеолоґіі
Послухайте Ясна зіркы ясна зірковий світ усвітило бідній голоті бідній голоті диво
сповістило Світ новий родил ся в крові оповил ся царі геть тікают
глита єс дыхают біднякє співают комуну вітают диво повідают дивы дивны сповіщают
Добрий вечір Добрий пане господарю радуй ся ой радуй ся земли Світ
новий народил ся Нова раді Сталя яка не бывала долгожданне зірко волі
в жолтні засіяло де царбу зжыв ся з панством вкурінил ся там
з голотую простую Ленін появил ся Нова раді Сталя яка не бувала
Зоря ясна пятикутна на весь світ засяла Упали віл тарі покотили царі
Слава люду робочу мучабанам шахтарям Слава і тому господарю його господині Хай
щастливо прожывают у новій родині Не так господарів а як його дітям
хай щастливо выростают ся панів побити Хоц деякы церкви вырозуміє ся православны
в рядяньской Украіні діяли загальносаджувану атеістычну ідеолоґію Но і власні жебы люде
скорше забывали о церкви і о християньской вірі выдумувано ряньскы свята і
обряды Наприкладу столен як могти ся одбывати похорон совітского чловека без священника
без молитвы лем з оркєстром і промовами про ґмарлого А найбільше ідейным
небіщыкам на могылі ставляли стандардны червены обеліскы Совітскій чловек не сміл і
окстити дітину і якому ся вродил сын ци дівка а муже і
близнякы то требало дітину вписати в метрыку і товды як і в
інчых припадках дошло ся до уряду выділіня загy заг то скорочено запис
актів громадского стану Спочатку в тотых конторах лем записували народжыня смерт чловека
шлюб ци розвід але по якысым часі спілробітникы захів зачали запроваджувати новы
обряды жебы то выглядало урочысто з музыком Ток кстины перетворили ся на
зорины Зорины урочысту реєстрацию народжыня нового совітского чловека і так само створено
обряд урочыстой реєстрациі шлюбу Часто по такій церемоніі молоды несли квіты до
якысого світского монумента напр памятника Лініна ци памятника полеглым війні совітскым солдатам
і тото владом бар ся похваляло Хоц старшы поколіня а тиж правдивы
християне не могли нияк приняти совітскых урядів тым ся ганьбили тото высмівали
а єднак молоды полкус полку звыкали до повімы комуністычных святых і рідяньскых
свят ім тото штораз більше ся подабало Я іщы тото вшытко зостала
я іщы тото вшытко памятам Комуністичный характер мало не лем наприк одзначыня
дня перемогы над фашызмом <unk> мая але і звершыня жнив ци выганяня
улец на Полонину на літо в Карпатах Но і жебы тото людям
не выглядало цілком чуджым несмачным до выступів з подяками зо вшыткого комуністичной
партиі додавано кус нацийонального кольориту пісні вінцюваны і інче В такым то
світі нашли ся тыж і Лемкы якых выселено в Союз Радяньскых Социялістычных
республік Тоты з них якы трафили центр на східци полудни Украіны виділи
край в якым уж давно нищено вшытко нацийональне і християньскє Зас тоты
якы нашли ся во Східній Голичыні што лем недавно была долучена до
Совітского Союза виділи як ту власні зачынают ся розвивают ся тоты процесы
В минулой передачы наш гізд пан Нестор Русиняків з <unk> рока оповідил
о дітинстві своім в селах сымбірского реґіону львівской области Барз добрі представил
нам образ того часу і акцентувал на тім же конец <unk> а
навет печасти <unk> рокы для Лемків якы замешкали гын были іщы часом
тыруваня в традицийной культурі в пісні урядовости і тыж християньской вірі Коли
Несторко вылетіл з родунного гніздо то свідомо і підсвідомо хотіл тото затримати
і продолжыти тоту линию в своім жытю Лем же пан Настор жыл
і діял люж в цілком радяньскых обставинах І власні о тотых совітскых
реалиях наша гнешна бесіда Но вы зрозуміли же засіднеме в село Різдвяны
же лежыт понад Дністром в недалеко Бурштына може кус дальше од Ґолицы
вы іванофранківской области то сідиме за столом гостиме ся пані Мария жена
пана Нестора вшытко прирыхтувала а пан Нестор пропонує мі свій трунок і
так покус бесідуєме Но зараз прозвучыт короткій фраґмент з минулой передачы жебы
вам вшытко было зрозуміло А пак буде звучати і на ся подальша
бесіда Санберщыни є жыл Я приіхал сюди на будівництво бурштыньской грас ся
в <unk> році Я будувал го зо проводы Я вже на Пенсиі
давно Працувал я будувал газопроводы Мы уже як скількы років пят мыже
жывемо тут В <unk> році мане жінка померла Внадцетому мыл бы побрали
Зо стайню то є охоты там Хота пустує А по селі богатоха
богато Тут уж Жыла моє жінкы ташы я прожыл <unk> років з
нею Двоє дітей народило ся сен Сергій а дочка Лареса Мене в
жінка дуже гордо співали Тут мы в селі пустійно выступали в клубі
І в церковному хорі співали Співали на конкурсах завды першыно Жытя проходило
весели буры Тепер то всьо Тепер то все трохы загальбувало ся бы
не мало все діжы людей Я такого як дерево родинне я його
не знам добрі Та тым більше я уж жыл тут в родяньскы
часы знате добрі же то не дуже і хто ся інтересувал тым
просто так было поставлене все Так то правда Моя мама з церковні
а то з Андріівкы А я народил ся в Андрієвці родины жыло
Русиняків жыло в Вандрівці Вандрівкы Верховні жыло моє мамы чы дівчыну Вы
вродили ся іщы на Лемківшый Дем до переселеня Але вы не можете
нич памятати бо были таком рікмыном Як выізджали то вы <unk> Мама
Мама Анна Маєльска єй тато і дідо Мал тартах свій был дуже
заможн людины Верховні верховні Мама з верховні а тато з Андриівкы і
о недалеко так Я там был Я был на своій хаті Мамо
Анна а дідо был тато єй Афтен А ваш отец з Мовлю
то родина Русинякы а то миньскій так так мі мамина родина мільска
а таминьскій міско є думал світор так лізмов а в мого тото
было цивольны было поле Нацийональне теато робил Был слуго Слуга іщы пришол
після війны до нас Вже в Скєлівку туда до в старосамбіскій район
на Львівщыні бо мы там жыли там моє дитинство пройшло там я
до школы ходил нас было троє в сіміі Дві сестры мал я
сам Сестра старшаслава померла Ярослава сестра была з <unk> р А є
рещы жыю в Бурштыні р я наймолодші Тато мій Голоскі по тым
працувал гылоскі працювал цілый час І тут тут звянох тужы Тато робило
фербі і мом гм І мом робило на Новогородній бригаді є памятам
ше я ходил на помидоры Не де в нас ма была сила
плянтация там в селі <unk> нас выселили в Кіроградску област Кіроградску област
си там нас обикрали тато сказал єдил домів но то ма в
Новывазі до Польщы назад ся вернути З тым надіі в цілый час
жыл бо лишыли там вшытко шомали то лишыли нас голыма руками Голиве
циму пустили без нічого на троє діточок на возі везли в Товарняках
аж на Кєровогращыну там обыкрали нас і так звідти переіхали сме Спочатку
сме жыли в Ковалівсці коло Монастирскы Терноплільска Облес Туда приіхали А потім
звідти близше на старосамберскій район до Скєлівкы то старосамберскій район Там сме
в землянці жыли з початку Потім нам дали хату таку при дорозі
была ліпше там моє дитинство пройшло А потім дали там велику току
хату Тепер там лікарня на тым місці Над забрали тоту хату нас
переселили в другє село глибока то по сусідству недалеко Але я был
задоволений тым бо то было дуже співуче село Там я ся навчыл
співати з Малку Я спувал старшыма хлопцями мене брали до компаніі Та
знал же Моя родина вся співучы были браты співали тоты Мій діду
є думал де четеро дітей татах были сестры і братя брат Степан
загынул на війні десь такы не знают де забрали його іщы там
здає ся шубыл забраний В Освєнцим і там пропол А решта молодшы
старшый брат был Петро то пустіно всі ся сходили з ся родины
Я працювал я будувал газопроводы а мал добру зарплату Ту вы выбудували
де ту ци де ци деси А одлісі магістральны газопроводы шойдут за
границю то ся наша робота Уронгой поморе Уж гур Дружбы братство Я
з <unk> року по <unk> рік працувал в тій системі Я машыністык
сховатор Я ге завжды был потрібний но я така професия што складні
участкы были Я працювал з Вірменами працувал в Вукергозі всюди мене затребували
бы я найвсґладнійшы справы выконувал роботы через то я мал добру зарплату
Я працювал Я працювал в культурі то было моє Але через малу
зарплату я лишыл Я был директором Будирку Культуры в Голиці мі цікаво
же выяли ся той праці в домі культуры Я так думам же
штоси было тым близкє вам як вы того выно погодили ся быти
тым директор і орґанізували тоту вшытку такы ноєфай Вы повіли же вы
самы учыли ся грати і вы самы іщы як были маленькы ту
ви штости там прібували так ну то я і в гармошци грал
на слух є грошыл Я хтю поступати музичны учылищы Але як ос
так было то в селі было батькє не дуже потягали і я
такый Ах мене компанія была фане співали ми єсмалку співал мы хлопці
брали ту компаніі Бу я вас сам тенор ну та Я люблю
высокы ноты топер вы співате в храмі Так осхварі дзвін Так такова
капела та дзвін хоровапель маєм званя народного м то Наш кєрівник заслужений
діяч культуры нас дуже горный репертуар Чекайте Вы повіли же выстаросамбірскым рейоні
жыли А як вы нашли ся ту в селі Різдмяны А я
вчыл ся в технічным учылищы у Львові І нас направляли на роботу
І мене сестра жыла ту в бурштыні тоді Ого шестим ялитом А
в бурштыні мали будувати ся електростанциі я нас пару нас девят чловік
відправил я попросил ся бы мене відправили в бурштын І так я
в <unk> році я піл років чул ся в учылищы львівскому і
мене направили ту бурштыны на роботу Нас девят чловік Я пробил два
місяци стажором а потім мене зразу поставили машыністом але я зарекомендувал себе
добрі а бы то была дуже складна робота Масініст то якый то
што робит Машыніст екскаватор матор екскаватор я купал а напр Грайдер То
гедер рівнає дорога бульдозер тоже мали на кім робити ож так Я
робил ле бульдозры і ле бульдозры на всьому року Я як копатроншею
Мні прорабка же та кнєсер Я бы Тібе плетіл не за то
што ты много кыпаєш но зато што ты так красиво кыпаєш Жалко
засыпат таку траншею Я малювал траншею Мі там як приіхали Мадярекы як
подивили ся то вони зразу казали дум начальника Дайте міні його Не
нам так зробит як він робит в вас Але вам більше подабала
ся яка як выповіли культурного блота так як не лили А як
вы трафили же вы робили в домі культуры Но то жінка моя
працувала тоді в том Было же тодис тому набыло воно кінчыле снятиньскє
учылищы культурны культусвітні Ну єй працювало чымы В крылисі вона працувала Ну
і такій Малецкій был за выділом культуры і каже до мойой жінкы
Быте ме як раз тод є поженили ся Каже а де вас
чловік працює о мном каже то в колотры працює він Буршты ні
Ну але я чул што він співає і в культурі в бурштыні
там выступає Оно каже то він має голос і співає мы з
ним співаймо обоє Ану приведіте його до мене Я поіхал І він
мене зраз запропонувал Нам потрібний директор ци вы згідні Я кажу я
згідні тілько з удной умовы Як шолы мені деста квартиру велиці Він
кажут питаня закрыте Я получыл тут же зразу квартиру через то я
пішол туди бу мені в бурштыні Я працувал Юсамі там перестали тей
будувати в той момент был <unk> рік От і я кажу як
шо мені додут там квартеру ти по горі то я підуна мені
запропонувало што каже чытал ся Молецкє шоцило на спілбесіду підеш і выяли
ся той новой роботы і я вам і без всякого клопуту Мене
не хотіли нияк відпускати я кажу піднімайте зарплату Буто райком был тоді
Мадригаш є памятаю был си другій секретар Я кажу піднімайте зарплаты буде
працувати то вам люде задоволені підняли культуру в Галиці Я запрошу хлопців
з з музичных учылища з Франківскы вони мі приходили в грали де
я проводил диспуты на цілоріжны темы В клюбі я піднял ту роботу
Я бы поробил хору кімноту тамто діж не был такій будинок культуры
як зараз то його потім будували Та были Теперфайло там такували то
все трохы розкрутили тамто всього Я сам пропонувал тоту робити шы в
той час Але тут народили ся точкы а треба аж о том
як <unk> рублів є мов ставку мало ну шуто я зарублял на
станциі як будува машыністу є мал велику зарплату по <unk> на рублів
я в той час <unk> рокы то были грошы Я кажу піднімайте
зарплату я буду працувати Я то люблю то моє Бо я єй
співал нас был Ямою на выті освідчыня артист хоровой капелы Та І
тепер вы Я в дзвоні співаю Яс до свого кєрівника кажу Іван
Володимрович Вы же всіх після <unk> хлопців повыпрошували з дзвону Нові вже
<unk> Лемкови не думайте Але я хочу жебы мі нашто заспівали але
з того репертуару же співали глас дома в родині Може з дітячых
літ памятати Ой вершы мі вершы мі зылы мі вершы Юж ми
так не буде Юж ми так не буде Як ми было першы
Бо перше ми было борзми добрі было Од свойой мамичкы од свойой
мамичкы не ходити было Од свойой мамичкы Од свойой мамичкы не ходити
было То моі батькы співали як приходила родина Они тото співали тата
моя Моя красна же то же небіжка но в Америці Я єздил
до Америкы до них они мне запрошували бо в <unk> році явучыл
машыну Дотоді заробил грошы а тоді были купити мошыну то было ціла
проблемы I рік І я получыл машыну Жугуля Ну і як приізджала
цьотка они приізджали більше <unk> разів до нас з Америкы з вуйком
то я іх возил і по Львові І до Турнополя І де
тількы я іх не возил Тоді кагебісты слідкували зо мною Я іх
выкрадал з туристу зі Львовы Інтуресту Ак інтурист Я іх возил бо
вуйко батькы його поховань в монастырисках Тердоплільскы облисці Тай вуйко менікажы Нторку
я бы хтіл подивити ся на могылу хоц кусочок землі взяти до
Америкы А я кажу я вас повезу Но але диви ся бы
то огебісты слідкуют за то не мож нам єхати ниґде Як гаси
буде Вы ся перевыдінте трохы п так по бідному І сідайте машыной
як доіхати Я іх так выкрадові повіз правда свідкували зо мною але
я ся не боял Нихто мене не сіпал Оледіли Я іх не
вожу хто знає там з політикою підрывы якогось цікавили ся Я іх
по Львові узыл пул коли цих показувал як ся двіл відбудовує Уяв
добро знає ся вчыє пішкі проходил цілий Львів Я по Львові єст
вядаю так слово Любовден часка Міжінка дараз казала з торку Як ты
м як ты єдиш та я навіт не знаю де куда ти
ідишы сидити гоньку бы то знакы кругом травы віхати Як ішол яз
дебре чыно до долгому тові тато співосем і тета співалота Зошла ме
чорна куродоро іди іди чорно куро додому Не забоже не зводжый по
дорозі никому Іди іди чорно куро до заводжене заводже полодоузі прошу дуже
тото співали смо і жено мойо співало тоты Но дуже богаты писені
то ваше ся ся ся ся ся навчыла ся лемківскых співанок од
вас То певно шмене І собо што штом знало тожет так Та
я так богато не знаю писаня а іщы знаю тоту ло таку
жартівливу ану ну ну О каждім лемківскій кольорит такій запализны му так
Мойомило жудродудры Жейопів Мойомило жудродудры Жейопів Полчко емилы бо те пожалю єш
кєд огмру Полчкой мило бо те пожалюєш ґєдьомру Як я буду ноло
в лоці лежоти і як я буду ноло в лоці лежоти О
ты будеш моя наймилейша плокы будеш моя наймільша плокы Стань міли стань
мі милий Напєме ся тоі полюночкы як парше напєме ся тові полюночкы
як перше Хоч бы сте Мидолы пити шофрону хоч бы сте Мидолы
пити шофрону уж я тобі моя наймилейша не стану і уж я
тобі моя найбілейша не стану Правда така пісня колоритна така така заводна
гы То мы з жынко є співали а та оно то знала
всю бы я є навчыл тоты пісні гм тамы багато пісень співали
алиы Вона вылчіла з вами вона зі мною вчіли ся мы были
в Ждыні о тым на отри то Нас Але він же небіжщык
готовил мы там мали выступати але він на спід ввіл і мы
там не выступили в лемківскых пісень батым співали То в бурштыні і
Войсків і Войсків він был музыкант в якій музичній школі працювал Іл
хор Рукселона тым кульгоспи як было в Шыколгосбыл О е та прошло
тото ро Це выдо це страто лем нобескіді давно давно є не
было з ми лем на бесіді Рыдом бийо родом бийо ту водицю
пити Родом би є родом би є з милым говорити Оту родом
бийо родом бийо ту водицю пити Родом би є родом би єйо
з милым говорити Козом милий козовмилий што мене попросит Як на горі
ок на гори пшеницю покосит Він покосит він покосит же осіньме ноє
Він ся женит бере другу омине лешыє Він покосит він покосит Же
осіньме ногоє Він ся женит бере другу о минели шоє Я так
розумію же вы і в церкві співате і співате такы і в
хоруікопелі так так той всядий о я так ы я першый тельор
Розуміте і но я беру высокынути Но я сам николи не співаю
я сам не привык співати Мні все треба компаніона ой на світ
місчыньку то но той парыло ходило розмовльовы зо мнулослой роли Ішло дівчы
лучком лучкоми лучками лучками І Мыхалучкоми Ручками ручкоми ручками о тотыкаторы пісны
Ну а я вам так скажу то всякы пісні співали я быше
маленькы но так як о не жыли А му тым полегеньку полегеньку
же відходили то єше до школы ходил як то були <unk> <unk>
рокы Співали всякы пісні дуже богаты писен особливо про теркы якеркы збырали
В родині были одні співы як си як было за столя то
обовково проводили ся з піснями І так я привикли донини я так
люблю Од до мене коляґа приізджаєм і співаєму Ну од є выспівайму
правда тему потрошкы а співайму більше Я вже ти позабывал писентых уж
я тепер не співаю то лемківскє не має з кєм А з
кєм я буду співал На синма з кєм точно Єша один дяк
што я з ним в церкви співаюшовносці будучой Файду А про такы
пісні я з ним не можу співати Бо ту треба сиділити добре
треба мати слуг до того І треба шоб было гармоні Но в
такых писах Од церкви мы добре співай Церковны пісня Шы тиже від
Лемківщы не відішол тыжы рісту з рядньскых часів і тыжы далекы в
Лемківщы Довно што товя далаку од того же Малтыкы не баль з
кєм співати не маючы зла высєнили ся любима з кым співати Така
я співав з нею Я співал сту з дешкою не біжкує А
моруше не співає она слухає Лемківскых пісеня мальнува любоновшому тырбуй си насвори
што вычеровиш што выкожет вечір пропадаємо кудись Мы уже не діти треба
розуміти кохаємо з бы змыш і не крошы в світі і не
крошы в світі но скухоют тык ці бы жыл в середовищы Лемків
Но і інакше То я навды здальшы умале ся з бороду із
родяньскій союз тистал же зусім інакшым Скрип ґобын гроло я го ґбена
той сбычок Чого ловік бежынку не бил як бы неязычок Чого головік
бежінку не бил як бы неязычок Чоголовік бежынку не бил Ніколи николи
Як бы во наговорила до нього поволи Чо ловік бы жінку не
бил Ні коли даремно Якбы вона голорило до нього приємло Скрип ґыб
не гроло Як бы на той смечок чого ловік бы жінку не
был як бы неязычок Коли як мы працувал клюб вытепер клуб шотом
єли шысто Но там не іде туда і о так мы же
мого віку люди там заглі не ходимо А одверно церкви одям тый
неділі в церкві співайму в церкви тілько мы співайму священник дяк і
я чо Дяк веде А він ниткій рот відкрыє його лопою Ті
зас получай со священны кажу тут был праздник каже Словеньскій різдвяньскій словакы
нас назво може <unk> може <unk>eo Незадоволены нашым співу бо нас гарно
получає ся Він быра боритоном і я быру телом ні оден похорон
без мене ся не обходит А я Переважні похороны было вісіля уж
ту гы ся не быте І мі вказали як выптяли там дерева
жебы там боцаны могли сой зробити гніздо Но але тоты боцаны штоси
не нусят діти так за дуже різдвяны хе хе Дацьой школы неє
Но той може придасут інше село Ні але в різбяни ся не
принусят Додвожат было бы никты молодых Но хтоси а єдных родивник родило
Но актини мали сте выпору похороны актины мали сте тепер екстины в
селі ци лем похороны Ты тілько похороны тепер мож Ашлюбы шлюби невыя
тераз нихто ся не женит дібы тут дід не молоды а смо
тавы ся як же моє жены жыли а смо тавы ся ожнили
Так я кажу е тото втеж было дуже людей было дужы худобы
тут Тут было быто черг буту єды пласти голодністра кругом ту все
было посувиско то было три ци чытри чергы худобы м а тараз
я знам може пят коров ся лишыло на село Іой ну а
молоко як якы што треба в місті купити нухто рес яброту молоко
влюдых тых шумают корову х там по сусідству моє є в мене
сусідка шума корову Коривде мы селовы пой та дайте спокій То не
то селожы шубылылы Но шкода аж шкода звычайно шкода І файде село
та файны і земля файна гм і шо з того Пару тых
хлопців єшу мают што хочут робити оддяка сын робіт гм тераз мойой
сестры донькы то же сестра Небіжка вже донькы сын Має трактор тоже
Тут тоє шыя молоко внебыру має трактор тоже Має землю трохы побрали
Я сам дал ім землю Джеме стары люди Куда меніж ся тріпати
так Я не можу же так робити як яколиз рух уж трактор
має Мою труктурациі Але для себе тілько Я же никому нічого не
роблю Ґособі такто стоят цілый рік Но Але я виджу же і
так то што вы робите і вы оповідате то я думую ся
та другій туж давно сой лем лежыт і обзерат телевізор і най
ім конец Доправды Молодшы за мене не ложут Но так ани хвитят
не хочут Ну а я мушу уж робити ґушовым Но шо в
селі достыдно мені просил Я же кошу том чуже кошу коло себе
Меж іншым вызнате шо мені нараз ся дивуют як я кошу А
чом як я кошу А чом же я так попри землю кошу
Ну а мій тато все казал траву треба берегти На горах на
Бескідах там травы слебенькы рысли а та а была худоба і треба
было годувати тот тепер травом там не жартували там косили попри селисілку
землю І так ме тато навчыл і я так кошу сам м
А то дивно зі чом ся мож на высше брати выш як
небудь Там сусіда ходит раз і все каже як і дупу про
вас де выкосите каже я дивую ся каже Як вы так каж
выбераєте аж дзем якы так мене тато навчыл співа екосите я так
кошу Бо ы тота трава не пропаде уж о о о о
о она уж буде хо щыраз той травы не треба Мы коси
опаєме на купу было глиє потрод кдаєм мну але і такы най
буде Але я не можу я може як я кошу руками то
я стараю ся брати попри землю А то так было на тым
На Лемківщыні тато мі розказ кажу кусити треба было всяди бы удоба
хтіли істи А вас вы дітячі вашы рокы вы памятате як было
різды цикулядуваня о Мене все было компаніо файны нас было три такых
В селі мій сусід то малас було в катрійкы Один булбас другій
боретон а ятенор І мы в три голосы співали Тобы як співали
на третьому селі то в селі нашым учули Сташка така сусіда моя
така она Стор мечуле бы в гордовичах колядували Все до школы я
ходил Я в десятый клас ходил мы ходили вже на кавалярку трохи
до дівчат тихшы разом в школі были бо не нас запрошували на
куляду завжды до зыселату да то аж на третє соломы ходили Пішкы
до Горудович з Глибокой І співали цілу другу А не імали там
де си якыси консумуйці циіщы хтоси комуністы не імали тых є курядуют
як то колиси были Ну та в школи Ну так знаєте казали
На Лівщыні свяка Нибільшка все хтіли єхати на свята до нас Не
Львівщыну бо там всі курядуют А тут ся бояла най в різдях
ся бояли іти культувати Як ме в культурі працували А я все
казал ляню Мане рукыдли не такы Я же маю професию Мы з
Тобой не пропалим укажу хоц бы ме не выгнали з тотой з
роботы Я зато не пережываю і я ішол культувал І родяньскы часы
та от вынесі знают тото Поколяді ні для коляда без мене ся
доклады тут приємні то чуды Я так розумію же вызкы не вцілит
Ни Олея до слуг грол Ягров на Быянє на кордіоні на горможці
Араз грайте Тараю як я вже не маю інструменты Як кордион віддал
Боян сын десь запруторил бо то жінчын Баян был зінкаро на Бояні
Мы з мойом женом Небіжком поженили всю родину обоє бо мы сторустували
по весілях І тоты традициі такы Як были в нас же як
приіхал тудо до Різвен як пишу першы раз весе на ньому весіля
ішло нихто ничого не казал ціли пилы і всього цілы пилы розмовляли
о томі мушу співали єдины што але бывали так але вы пришли
гев до бурштына в <unk> році в <unk> році Льотарком Значыт вы
застали то што было уж десятых роках рок можна повісти бо може
ту было скорше по інчому а вы застали уж десяты рокы То
што выділи так Но тори было дуже весели свело Было народу дуже
Як был праздник на вызнесеня В клубі полно народу было Приходили йому
лоды і стары засвіділи по лавках Засвієділ уж о то в штестих
роках Я в <unk> році женил ся ту село І в ты
рокы я входил до клубу женом мы ходили обоє танцювали кок мукы
музыкы были Музикы жыва были выли троєсти музыкы цимболы гусліы кордіон байоно
бы скрипко і ногун Тото были то такы музыкы были ты Але
выповіли жеы не было іс Співаня того обрядового значыт Но співаня было
лем так при здолі лем а не было обряд обряды обря нихто
ничого не казал не поздорвлял молодых народ Аго вы тото все змінили
Мы обоє мали там різний репертуар такій специяльный Моє женоту любили дуже
на книжках ся пуроли там чытала і так дале Но то і
мы придумували різны такы нумеры для молоды одвагы розвагы тото танців устроювали
такы жы такы жартівни теж на Лемківщыні тото было так як вы
памятате Іщы з дітячых років якы минули в вівской области в селах
так але де Лемкы іщы кус тримали ся свого хто хто в
той час той час Лемкы ну тото щы в мойой батькы были
мі тото з <unk> року был Но стрыкы старший з <unk> року
чы з <unk> Лекопетро стрыкопетро то хно То в той час на
весільох мыли так на Лемківщыні было Я тото виділ як они тото
робили я тото принял Першы мы поздравляли молодят там ішло відчуваня різне
о різны такы нумеры сільыков не пога Мы брали нібы пробували на
іспит молодят Есю здіб Ецілы еґзамен здовали чы они готовы до подружнього
жытям декы могли взяти вартаті ровно якыси поставити дати пилу бы они
пиляли і Ну як то было так забавно дослід людям ся то
подабало Вривдівали си там різны такы жартівливы были моменты Но я кажут
цікаво было бы ту і Быти б сі я был молоды тоді
Мні ся хтіли шысти кєнови показати жінко моя добыла дуже в тому
Чыя ж то польочко не ороны Чыя што поличко не ороны Том
гомилого занедбаны то мого милого занедбаны Ороны ороны лемо Ороно ломоло бом
уся количку поломоло бо со му количко поломовецілю нове співо жы співа
певне як мы бесідніня о В сідесятых сімдесятых роках то мы бесідуєме
о часі коли юж давны традициі ту ту одходили а совітскы наседжували
і южы наседжували і в весільнім Святі насенцювали суєдскы наприкляд было такє
пропаґували жебы якы ішли там розписати ся до засу жебы ішли наприклад
до вічного воґню памятника войны Е віти нести і іщы штосы там
знаці были якысы южсовітскы і там як перше Но єґомусь благословил молодых
а ту уж придумали же в тотім віділ з запису актів громадского
стану была якыса баба же то выодила єд была зо священник вона
выхоруляла молода Але не од імені богота просто так витали державы витали
лібы того кєровництва І мусіли до Болити Знате то было такє голе
такє поздоріня выни нічым не підкріплены были Знате уж о такы люди
самі А тут інакше зараз як пішла же самціну Украіну в демосых
роках де ся трохы почало міняти всю церкви же не бояти до
церкви Я наприклад шлюб брал по крийому бо мы З женом працювали
в культурі в тот час в <unk> роках І як вы як
товды брали шлюб розписко было в Зоксі О шлюб мы такій до
церкви не ішли моя жінка ся бояло дуже выдыгнали з роботы бо
то треба повісти певне же Іти можна было лем в церков Православну
другы грекокатолицку взгалі бо она была тайна деси хтоси може был деси
свястяник ся хловал а можна было іти лем вы православну але навет
якы іти в православну то хтоси доповіл на роботі же люде пишли
до шлюбу Думало другат мене то тут не грали ролі православно ци
котуваска Взагалі хто робил десь в такій ру в роботі диліґентні можно
свой наприклад ну нив кулосп о дес Нонуцю в сільскій роді чы
то не выч чы де о так Мы то пояли же бы
то райком контролювал мене наприклад особисто я был директором Будинку Культуры в
Голи ці на Голиці Мене выправляли райком выдправлял в село жебы я
контролювал тых зовклубів бы выни відбивали людей котры ідут до церкви шви
шобы ішли до клубу а не до церкви Школа Всєточыт значыт жебы
то така політыка была тиістична Новлиґды в цілу компанію высылали в село
бы люде просто не пускали не пускали людей до церкви То така
політика были я поіхал в Бринь Мене послали з райкому О там
такій Косько был же небіщык давно Ну та я вже купу років
Ян роблю то бы <unk> рік як я робил Ну я пришол
до нього тай кажу слухы мене прислали з райкому Абы я контролюю
стежну роботу та провірял вас чы Вы я контролювал вас як высе
ставите до той роботы Ці вы справді відганяєте людей від церкви Уги
цій вод я хожу Я пришол кышко я такій самий смертний як
і вы Я тым як ваша справа як вы собі хочете такы
кєруйте Я лед не пішол на ту угутку яв штобы я ішол
людей ганял від ско Божу по се О звідті я дописал там
жу все провіл і т брехня така была кругом Нок провадила ся
тота політична інформация і атистична робота і даколи наприклад хтоси мал лекцию
прочытати в селі атиістичну ци іве на ітиістичну тему Мы мали навет
пєсу ставли сме Я той в рейойнім домі культуры в Голицю В
Голичу тата Пєса якым якы ідут дитину христити Но там такє было
шя я мене перевертало з середині я не дихтіл тотой пєсы но
леч робиш ти мусиш А бы дуго не Але мы з женом
брали як розглюдну ролю коли воли в тым пляні мг аго то
выбыли там хто Я бы то хому набыла мамы Ага родиця гей
бы той дітины яку траксты так так так так так так так
так так так так так так так так так так так так
так так бо ты такє дурнувати было шу я ты ше был
зовклу Бурштынами мы з ними любили не раз є згодувал тото кажу
екліпу в дурний час Шота реліґія мішає то на оборот выховує людей
гуртує людей Чыт справедливости вчыт честности што священник каже поганого Та ни
один зол клубы ні одын районный кєрівник не зробит той роботы што
може зробити священник чы не той Но так то шизофренія як чловек
все мамятати же він деси пшкулалі на роботі іщы деси як він
матам заховувати ся што повісти як зберехати атримати своє бо хто был
такій же йому было вшытко єдно то так але хто якых ся
тримал принципів тримал ся християньской віры было трудно узгіднити жыти своім а
гварити голле душо Та муші мати єдно Але чого Але даколи влада
влада так навчыла брехати Навчыли то брехня пішла по цілому світі Москонь
навчыл всіх брехоти пянству о тій брехоти Я надивил ся на то
особо є обіздил цілый Радянскій союз забудувого зоповоды Я трошкы виділ як
люди жывут і в Русиі і внос на Украіні О ну ава
напевно треба нашого напитку попробуйти Томує віскі Кусюк оле од отоку Озостю
і з чого то Це моє віскі Я представлял оцей свій напиток
і казал так В ту настоєнку клодує сідары природы шруштуют на чорноземах
різвяньскых городів І з весне до осині ягоды чудові відкладают цвір нектар
велексир здоровя Оце і в сівни Кожен раз як была така яка
з дефіляда я одну дві бутилкы Так ломе цгубот символічну завжды вышол
всіх тіж непитку най кореспонденты приізджали до нас до клубу Но здоровля
што было ся што лемшы вы Лемкы нине як не выжывали ся
а рід Хай бы продолжую ся Тепер як такой ноциі Лемків не
мо Але мы Украінців всі рахуємо ся Коли сказали нонас Русины Ну
Батькы моє полмероли родино вся батьківы минуле Я нико я ся николи
тым не всидувал Я всюди сказал є Лемку І хоц я не
такій же затятий Лемку бо не можу ся похвалити шу я де
з участю і в чымус такому Бу не было такой компаніі тут
лемківскы мі крайон І самы спілці писменників был за помер його поховали
Возняк Так родом з Сола Так так ой він мі позырвал книжкы
про Лемківщыну про богато тамдешого І знате я то жыткій пияк шлотву
настоіт я його сам не рушу Одкло хто придене коляґы приізджают приз
родилы Я провощаю всіх Я це роблю Не для того штоб продавати
а для того шоб мати в хаті самому служыти когось пригостити І
так мале так мале заведен Я ще <unk> грам не продал повірте
міні Але люблю мати І уно в мене получают ся всі задоволені
всі всі мене є всякє бо я не такій вже бідний Ну
дві си я бы вам трошківли в Ядуковили Тут немадякой хіміі абсолютну
Маленьку копію маленьку ковто дуже маленьку копію не бійте ся Але то
там дуже мало пішло ци готу Носковито віскі настоящы віскі розумі г
Вы чуєте кє там зопоху Я вам дякую з вами доправды ціково
Вы о очывидністе великым оптимістом Я зышу всю добро Цомі мене заложыли
Я іду по коляді на церкву Гм і віншую всім жышу добро
І так як вынцювали то оно так ся весбывало тото добре Муси
се зробивали Як ви вінцюєте то я вінчую Хоч те вам повінчую
но як то винцю єдинчую вінчую зышу і выжаю по стародавньому нашому
звычаю Він чуюл перше долгый вік прожыти в щасті в здорові в
злавді в любові є та провадити вы сте безомас си ніколи не
відували Сыр сметану мясо масло яйце рыбу другым прикладали друг друга любили
внуків колесали Але іх весілью не спали не сіли і ку все
танцювали Христос новы народжений місце Вам сутує де сам ним царствує то
вам зыщу і божаю Христос ся рождає Я тото голю навет з
дзвоном як єдамы дес уряду кєрівник мене на все запрошує і я
тепер я ся і добавил а ще вам божаю Дожыте до полной
перемогы над Ворогом Клятым дожыти до полной перемогы і звільненя нашого славного
украіньского краю і Христосереждає то я ся тото такого добавил до того
о віншуваня І я вціро єкую Дрогы слухаче над тім завершуєме днешню
передачу Уж другій раз у нас выстях был пан Гектор Русиняк а
жебы стріти ся з ним пришли сме до Іванофранківской области до села
Різдяны Женыдалеку Буршына і Ґалиці Барз єм вдячна нашому респондентови за тоту
бесіду Но і на тім будеме ся престяти до села Рями запроводила
вас Анна Кырпан Оставайте здоров і до стрічы за тыж