70% #217 - Бесіда о лемківскій церкви в Тарнополи і не лем (2 част), 16 VII 2016
•
Опис епізоду
70% #217 - Бесіда о лемківскій церкви в Тарнополи і не лем (2 част), 16 VII 2016
Автоматычна транскрипция
Витам вас моіли слухаче при мкрофоні Анна Кырпан Днеско продолжыме тему Лемківскых церков в Украіні Як памятате в нашым радию звучыл люж репортаж з освячыня лемківской церкви святых Кырила і Методия в Івано Франківску Одбыло ся тото <unk> мая а уж <unk> червня таку саму подію мали сме в Тырнополі на саме вознесеня освячену ту лемківску церков Храм Вознесеня господнього Першолемківска церков а такой доправды лемківска было скупіювана з церкви в селі Кутань выросла в <unk> році Был то єден з храмів якы репрезентуют сакральну архітектуру Голичыны в львівскій скансені Єднак церкв святых Володимира і Ольгы хоц і стоіт в музею Але не єст лем музейным експонатом музейным обєктом она жыва гев сходят ся Лемкы на літургію і на ріжны культурны імпрезы свята кєрмешы Тепер тотальвівска лемківска святыня ма своіх сестер в Івано Франківску і в Тырнопулі сестры кус молодшы і більше модерны то храмы де тиж сходят ся Лемкы жебы спільно молити ся і жебы пак видіти ся стріти ся побесідувати медже собом храмы мали бы слугувати і для культурных потреб Лемків і то тыж важне Кєд ходит про культуру то припомню же освячыня і в Івано Франківску і пак в Тырнополі мало культурну проґраму тыж Оно продолжыло ся і ту і там файным концертом лем же в першым припадку концерт был скромнійший і коротший а в другім мал більше розвинуту і пошырену проґраму Но то зрозуміле было в Тырнополі і Лемків мешкат більше преці то найбільша лемківска област Украіны І было більше місця простору бо тоту деревяну церкву поставлено гейбы і в місті і при дорузі але і гейбы і неумісті бо в лісопарку та як бы на природі Власні тота обставина позволила вшыткым присутным чути ся барз свобідні Но бо як кєрмиш то кєрмиш Уж скоро потім як зачал ся концерт гурткы людний розстелили в тіни медже деревами якы си капы порозкладали нарыхтуваны меринді і півлежачы яко давны Грекы частували ся і слухали выступів Слава Ісусу Христу дорогы Пернополяны гості цього такого гарного свята Мы до вас прибыли з Микулец В нас Микулинци ви всі знаєте ци славете такє містечко в надзєцвій лемківскій осередок також назє такій чудові Лемківскій народный фольклорнообрядови ансамбль Барвінок Дуляю бесрабостравода Не борис ниса не борис нисал Неворис низал при Желя оно односи А писалі дойде ся сво Выслом рева Моку знов скорева вознов ском те єр сводові єсво ІІ Моя бусат Нісправо Донаю безвода Не водит А пак на стулах де спочатку продавали ся книжкы на лемківскы темы ґазеты а тиж прикрасы скоролийків ґаздыні розложыли вшелеякы стравы і запросили до стола вшыткых присутных І то было барз смачне частуваня Скінчыл ся концерт але долго іщы звучали коло церкви лемківскы співанкы То доправды было свято і в тот ден забыл лом вшыткы своі клопоты вшыткы своі проблемы так мі было добрі в тім лісо парку як у раю Аж кусцьок зажурила м ся коли зауважыли єм же сонце юж низко ся схылило і мусіл вертати ся домів до Івано Франківскы О першій церковной части свята юж оповідали сме тыжден тому То ж знате же одслужыл чын освячыня храму архієпископ і митрополита Тернопільско зборівскій Василий Семенюк Знате той же парох лемківской святыні в Тырнополі то отец Василь Шафран а його родинне куріня выводит ся зо села Заладка Рыманівскы То до того не будуж ся вертати Агнеска лем прозвучат зас фраґменты з концертной проґрамы В минулій передачі чули сте лем выступ народного аматорского обрядово Фольклорного лемківского ансамблю зо села Підзамоньок же коло самого буцяця Агнеска будеме чути і інчых Приємне мі было же окрем народной пісні густі спід Замучка выконали і авторскы де бы Лемко не был на верш Мариі Бурдєк з чорткула з котрым миющы влоны робили інтервю <unk> процент а тиж в пісні розвучало русинкове Мій бідный уж з діда предіда Вернеме ся же іщы раз в тот прекрасный ден освячіня лемківской церкви в Тырнопулі Не дали сме того репортажу одраз бо в тім часі было більше ріжных подій зато тепер можеме заспережыти тот приємний час то перенесеме ся до Тырнопуля на улицу Львівску улиця Львівска <unk> така адреса Церкви Вознесеня Колоний было поставлено сцену мистецкы оздоблену а ціле проґрама звала ся Мистецка гостина най ся святит імя Твоє Лемківщыны Посеведні з початку пасувало подякувати вшыткым хто помагал при будові храму хто офірувал дашто ци меньше ци більше ци такой дост дуже і дуже люди отримали тоты грамоты Но і мали єм приємну несподіванку бо подячну грамоту было вручену медже інчыма і Іванови Панцьувы Колиси не знам ци памятате але колиси <unk> процент было інтервю з його женом Стефанія Паньцьо єст філологом і досліджує тиж і лемківску муву Но але Іван Панцьо што мі близкє то його родина з татового села з Тильовы Одкаль мі тато одкаль мій дідо Тилівці тиж барз дуже доклали ся і до будовы лемківской церкви в Івано Франківску Но а бабына родины шафраны походят зо сусіднього села Стерщани Лемкы одтамале тыж долучыли ся до доброй справы а медже нима як ся вказало ту і мій трую рідний брат Ігор Ольсяковскій не знали ім того же і він ту брал участ Но він єст директором марилівского спортового Завода же близко чурткува і радо офірувал кошты на лемківску церкву бо єст не лем лемківскым патріотом но і інтеліґєнтным і побожным чловеком Но і такє саме можеме повісти і про інчых люди якы спричынили ся до того жебы ту так скоро выросла хоц маленька але гарда церков но а найбільше свого труду певне вклал іщы єден Лемку Олег Дзюля бо то він спроєктувал тот храм На урочыстости освячіня зобрало ся што найменьше <unk> люди а може і більше Не знам як точно порахувати медже нима были і поважны густі головы Товариства Лемківщына і Фуло а тиж голова міста Тернопіль Сергій надаль і голова Тернопільской областной державной адміністрациі Штефан Барна пропоную послухати іх выступы Велику підтримку для нашого храму привело і місто в особі пана Сербія Надаля якій допоміг нам Шыбы обогородити територию допоміг нам і документально велика дяка нашому мару і очушы ми оплискыми гарячыми подяку ниму зализ ниня за його сьоднішню присутніст і підтримку Хрископрисисяный Водику Цєнці другі тернополяны Украінці Шолоно лемківскы громадо Суднє Торнополіве свято Не просто свято в Вознесіню Христового Сені свята т мушу зявити ся один храм Бужы і я знаюш хром зявляє сме тоді купу хлодина Тотіпы бухнут ся дає свою волю ту зявляє ся Храм В Панишу це буде не просто церква ци в джеревни місце для культурну духуну рустку нашу місто Крамзі Высы якє пожертом лемківскій громадян якій не был дужым Тернуляном і це дужливом і сутні жем такій дуже вожкій свяс Мы моім проблемы было великі ціны бысокі тарифы такы а то піды На сцені хоцю зобрати нашу духовіст судні хочут нашы дітеі брати най доросі право вчыти высновы християньско школа хіба це мож допускати Ісеци покрыватс конституцию коли ста більшовиків возли люде нисів церкви священників злото самого вертаю сам Але вірушу мысильнійше віру шувіру нам допоможе мы ци пережывамо я хочу сні побажати міцного здоровя натхненя В паносі сій громаді церковні усуностоятелів Василю Мыру з лаґлаполу нехай в сей ден успут через усвячнє церкви спішат особливу лоскєст сядрути на всю громаду Славсю Христу ми ся водніі дуже шыродимо што з нами є наша Влада представникы міскоі Влады областной рады і сьогодні до нас на свято завітал Мій односильчанин той хто зі мною почынал біля священника прислуговувати хто знає як горит свічка і пахне кадило ци сьогоднішній наш ґубернатор пан Степан барна мы гопросим од слова він пришол до нас і з словом і з великым даром слова і сус хурсту другі Лемкы Привіть вітаня відманы Ламкы Криґо Ци Заладкымонівской єтлі офона І як люде котры є памятают і боят шану до своіх корені крім мы маємо памятати што як шорде мы зараз буде підолювати нашу культуру і не скорыстаєме ся тієй нагодою яка в нас є сьогодні і те сприяня якє бы маєме то до парубкой мож довести в нас не буде Наші предкір не мали можливости ходити в нашы лемківскій церкви том нашій Баківщыні мы сьогодні маєме нашу духовніст нашу віру і нашу справу переводити і переносити суды на нашу украіньску землю Тому корыстуючий з догодою Відімні облас той державной адміністрациі областой Рады запрошую всіх Лемків продолжы творити цей духовный центр бо тут напевно не тілько має быти церква тут має быти чытальня тут має быти духовніст тут має быти сканцен тут має быти ташут зоставит нас Згадувати про ташы єм для нас найдорожчы нашу рідну лемківску говірку нашу рідну лемківску культуру і нашы найбільше і лецнійше ледбаня ци нашых дітей якій має тут выховувати цю утверджу отис В якости із ні Але авточасто Мы не тілько жывамо сьогоднішнім днам Вы маєм жыти майбутньом самы тому відкуля колищых депутатів то соба і депутатів діючых никє то остали Лемками цілупевных жытьовых обставин ци Лем варна лемківскє прізвищы Тарас Юрик Миколо Дусняк Ромон Зостаны І бы вырішыли продати оцю Василю великій подарунок увели ґі покіщу половины іконостасу отц Василю приміци подарунок він же вывал отсила нашого брата циркунго в кішені а тут є мусіл якусь формальніст купу подрувати то приміц оцей цертифікат і дай ом блажы Каже скорсі прочы заплатили Мали і одну От чон З лівой стороны має быти сытий Стефанно двер Нидякотскій двер Высы Я запалити отребом і мінімум одного болотовника бісамаю в нашій Церкви То шаную друзі і прогірну всіх запрошую <unk> стартя на лемківску ватру до монастыриска А тепер побесідуєме з людми Перший з моіх респондентів то гізд зо Йвола Андрий Толпаш же колиси был директором великой і славной кондитерской фабрыкы Світуць а тиж был і єст меценатом ріжных добрых лемківскых справ особливо часто спонсорувал выданя книжок А другым респондентом якого выбралам чысто припадково єст не гізд зо Львова а мешканец Тырнопуля слова до мікрофон якій мате настрій нска як вам ту повіджте Андрий Толпош звиче десковий гізд зо Львова мил Тарнополю до гнадка вегідлова І як вам не шкодуєте же пришли сте на таку русиньскі Я з величезной зацікавленістю приіхал сь в Тернопіль на посвяту лемківской церковці такой церковці якій были в нас там де я народил ся трошкы модерна але вона напоминає нагадує нам то што в нас было і дуже моя душа радіє за те што <unk> друго што минулому місяці відкрыли церковцю посвятили Івану Франківску а через три тижні гнеска посвятили тут І там Владыка очолювал і тут Владика очолювал це прекрасно це просто відроджыня не тілько традиций лемківскых А ци відроджыня Украіны тому ж жо мы депортувані были в Украіну і споконвічніх украіньскых земель Аповід мі уж інакше ся чуєте были во Львові мати уж давну церков уж більше як <unk> років В перша в Украіні лемківска церков по суті была відкрыта діла во Львові по тому што єще Пірого Кыєві лемківска церков але ци діют ся нас церква коли при Лемкі священнослужытель лемківского походжыня на лемківскій говірці проходит кожных два тыжні від праву лемківскій церкви в Львові і тя церковця у Львови підіграла величез ну ролю обєднуючу значыт туди зізджали з не тільки з Львівщыны з Іванофранківщыны і Зтернопіля а зізджали із Закордону з окрема з Польщі Словакі з Америкы і навіт з Канады і так дальше по тому што там можна было не тілько помолитись Всевисньому а можна было зустріти побесідувати рідною говіркою і обмінятись думками і в якій мірі зрадитись на місяц на піл року на рік залежно хто як буд і тому ся городит ся чогоси доброго Чос чогоси доброго такого якого якє требує вымагає потребує наша душа наше серце наша мрія про майбутнє То вызадоволены в нас каже Я дуже задоволений дуже задоволений в першу чергу тым што відбула ся посвята такой церковці де будут збератись не тілько Лемкы А всі люди всі люди тому шу Лемкі особливий нарід такій якій в себе відруджує зараз лоті наші пра прадідівскій традициі лоці всю тю тю тягу до добра до праці наполеглой завзятой До Всевисню тому што мы будем всі чым більше мы будем молитись Всевисньому то тым скорійше закінчыт ся оці Незводы нашій і на сході Украіны і Крым буде повернетий і мы Лемківщыну же не кажем штоб нам повернули а мы кажем што дале можливіст безвізло відвідути там Дякую єду дали іщы до дакого струвам якы внеска вражыня з днишнього свята Комара ІванА Кілько мате руків на <unk> одкыль сте з Бортного жыл в Тырнополю До такой ту мешкате і то фактичні Ваша церков Нашам я єй помагал будувати звырубкы курців і До посвяща мы николи не думали шми дожывем до того часу што будем посвящати Якой як долго тота церков Юс ся будує як долго того як зачали Два рокы Но то я барз доволена же уж мате таку крас циркувцю але ту справдит ся служба Божа уж скорше правда Іщы не было бысвяний посвящены был пристіл так І мы вже відправляли службу Божу бо зам так дозволили А тепер посвятили церкви і пристіл посвяченый І мы будем святкувати такых як святкували на <unk> годину кажду неділю Шмы хотіли пока наше поколіня жыє мы хотіли жебы мы побудували памятник нашым предкам І бы зробили то Бо як бы мы вже повмерали наші ровешникы жебы нихто не побудувало А чом як вы думате же тоты же внукы то юж як не чуют ся Лемками ци якы Деякі ам скажу так відверту деякі всыдают ся того А вы тепер ся не встидате а перше Я николи ся не вшыдал А де робили Я робил Ясімнадцет років поіхал в Кривий Ріг вісемнадсит років працювал же в шахті А я не все дал же казав шырены Свини не знали што такє Лемкы Дуваюсь і скор ся ходили до той церкви Даходили як бы я не ходил як я єй будувал ну і гнаска великій для Вас дан была завершена тота праца але ци мате тепер іщы якысы мрі Ну я маю мрі шя дожыл жебы іщы кєрмыш якій си посвяткувал Зарівніщы на так Бо я люблю люблю входити в церкви люблю молити ся І Бога люблю Бог мене любит потому што скількє в жыті было міні такых неприємностий але Господь мене ратувал від тых бітвыд І тепер я буду ходити молити ся скількі Бог міні даст Днів жытя Я буду дякувати так як я дякую каждий ден за прожытий і кажду ніч за перевышувану Овідте еци ту велем ходити ци ваша родина Я ходжу і сьогодні была моя жінка моя дочка во Были сме тут разом вони і племінит ся була вони поіхали лже додому а я залишыл ся буде ся в нас тут нам же міска рада дозволяє жебы побудували тут музей кімнату шебы можна было зібрати ся якій діж якій зборы проводити цішовы і нам ішка рады нас дозволя То мы раді тому і дякуймо всім хто нам помагат Де Вам Боже здорові Не думали єм же з тым паном скоро зас буду ся видіти Але як то повідают же гора з гором ся не злидут а чловек з чоловеком ся сходят Так і мы зышли ся а што было результатом нашой стрічы тоты выющули тыжден тому А хто не чул для тых повім же тыжден тому бесідували сме з двома парафіянами лемківской церкви в Тырнополі Были то власні тот сам Іван Комара з Бортного якого власні тепер чули сте і якій акурат на самого Яна святкувал осеремдесят літній ювілей но а іщы Ігор Дуда з Ганчови о штырі рокы здає ся молодший но і перший православний а другій грекокатолик Пан Іван Збортного ціле жытя проробил слюсарьом механіком а найбільше електрыком А пан Ігор єст мистецтвознавцьом і робит іх нескы єст директором Тернопільского Художнього Музею но а іщы єст редактором ґазеты Дзвоны Лемківщыны выдал лемківскый словник лемківской приповідкы і книжку Лемківского гумору Догнеска слухайте продолжыня нашой бесіды зачали сме од церкви а пак перешли і на лемківску культуру муву но і власні промову Пан Іван Комара радо бесідує по свому Але коли виділ мікрофон то одраз зайцьов родити по украіньскы но бо може доднес виділ лем украіньскых журналістів і зна же до мікрофона звыклі каждий рече по украіньскы Так до кінця бесіды і не удало ся мій його одчерувати але мі ся здає же бесіда єднак вышла цікава і вартат єй послухати Унасва на франківску не вшыткы розуміли по што лем комцеркву Пошто вам церкву што в місті мало храмів теты там єстан єст там єст хто де жыє та наєди до того літургія така сама правит ся так само то по што треба будувати якысу окрему церкву Были такы наприкляд в інтернеті писали же не треба позваляти то же псує архітектуру міста як вы Лемкы такы самы християне но то еты до тых церков же сут докола по што вам єкасийна Но то служба боже єднаково правда Але архітектура лемківской церкви інча і лемківска церква не шкодит архітектуры церковній в цілому Галичыны Она єст неподібна ни на гуцульску ни на бойківску она єст лемківска трохванна барз характерна І в тому напевно є різници што одразу мож познати по выгляду зовні яка то церква Же то є правдива лемківска церков бо то трахбанна церков як триялицькы од подібны тоты тоты Не верхы барз подібны до яличок бойківска не така гуцульска має барз цікаву архітектуру але то не то Лемкы бо на проці ну тлітя фактично выробили свою сакральну архітектуру і як раз она ся лишыла в нашій церкви Справа в тому што коло мене даємешкыю три храмы є православний катедра грекокатолицка і церква автокєфальня над ставом Міг бы я ходити де тількы а я ходил і навіт в підвалі відправляла службу божу а я все одне ходил бы там Дух лемківскій Бул і приємны были і дуды На лемківскій говірці спількувал ся з нами і мы з ним і нас си тішыло вы дуже хотіли свойой церкви і такій розмови тоже были шо нашо вам церкви і навет люди якій давали кошты на будівництво нашого цього храму А в Черны до Церкви рідко ходили А што я буду іти як я мам під Богну церву чо я буду іти ту да в той Паркви А мы ходили Ходили тепер вони признали твою про виду і ходят ходят уже Ну я в катедру ходил і ходжу і буду ходити бо там як раз на початку незалежности ходили моі царство Небесны та Мора і Мара Хоа катедру і я входжю і гнескы але входжы тизі в лемківску церкви так што Валерия для мене не є якыс рівний для нич парадоксальным якыс Єст Лемківскє товариство то єст місце жебы Лемкы ся зберали сходили ся і там бы мало быти якійси Центр Лемків повіме так Церкву то Лемкы бы мали іти на службу Божу там де жыют так голословном мешканя Як бы ви мі оповідати же то Лемків гуртує но але Лемків бы мало гуртувати Товариство Лемківщыны то як оно не выходит так ци як мы не будеме зыставляти медже собом Товариство Лемківщыны і лемківска церков бо то є єдно і тото Самы Лемкы были людми віруючыма і священник ци єґому ся повідали был авторитетом сели і вшыткы го шанували його слово было барз важливо бо то были інтеліґенты якы по школах были і з лемківской родины барз дуже вышло то поважных священників і не тілько священників але і кардиналів то почнемо од Сембратовиців наприклад То церква і небарз аж так дуже маме церкву бо зат років тілько фактично три церкви во Львові франківской і Тармополи то не барз дуже аж повіме так церкви але Тоты памяткы якы стали ся ну тотой раз повіди прото же же напевно Лемкы тримают ся своій духовности своій істориі і хят одродити тоту культу хотят підтримати тоту культуру жебы ся ся ся ся ся ся она лишыла Бо як мамеж Украіні пят поколінь уж од мы сме другє поколіня Бы ся вротили сме там а нашы вітсовы то были перше поколіня кє приіхало одтуды А што дале од мы думаме А што буде дале по нас нашы діти нашы внукы нашы правнукы што мы ім лишыме Што лишыме Тілько якысы фотоґрафіі родинны якысы книжкы але лишыме іщы і памят церкву наше товариства і хцеме жебы ся тото іщы далі продолжувало Я підтримую того шы сказал товариш але справа в тім што Скількы скількы мы до того ішли жебы побудувати собі церкв свою свою Повіл сте же Лемкы были барз реліґійны а як было в Буртнім Я в Бортня нияк виділ по рук <unk>ova Дос мате памятату памятне стрітит ся того та што памятате промятам Я не памятам а так розповідала мама володнебіжка што ходили грекокатолицку як тоді называли унявску ходили молили ся і чекали на будівництво з такє свойой церкви православной і відділили ся І так мы вже хрестили ся в сій церкві в Православні А памятате то ви священника Одкы він Там В відбу східньой Украіні од того што єм повіл Там до речы там священників не знаю яка сила але дуже часто міняли Дужы часту в бортню міняли священників Мій батько хоц был бідний але як почал бы будівництво церкви то він продал корову і віддал гроші на будівництво церкви хоц был бідний Але хоц так помихло так што я його сын не міг поступити по інакшому І давал кошты скількы міг окыняня Штефан Стефан так пелягія Для тых хто не чул нас од початку повім же провадиме бесіду з двома мешканцями Тернополя і парафіянами лемківской церкви Вознесеня господнього кус старший то Іван Комара з Бурдного а кусмолоці Ігор Дуда з Ганцьови два тверды Лемкы Лем тот старший Но ге што ту повісти Повім же Лемкы єти Як то даколи придут густі і родиче просят діти жебы наприклад заспівали для гостий і співанку ци повіли верш але тото што так добрі ся удавало при густях не выходит дітиска стидают ся чуджых люди і родиче не годны так ся пописати нимай як бы ім ся то хтіло Так само і пан Іван якій при своіх по свойому бесідує а при густях значыт при кореспонденциі Лем фм ганьбил ся радити по лемківскы о такы то справы Але дослотім принесеме ся зас в тот прекрасный ден освячіня Церкви ВОСте червня Тырват концерт і на сцену выходят молоды парібкы Володимір Рыбак Андрий Липко і Андрий Гамбаль а разом то гурт Тріода Тот гурт в якій зауважу принагідні сут два Лемкы гурт Тріода то суперфіналісты <unk> сезону шоу <unk>a<unk> де прекрасні проявили свій талант Лаврисоци Дуде раді сутні побувате на такій чудовым дійстві бу збудована нова церкви Лемківска церков хочу знате ся моі бабка бы тішыли сядны тут є справжня лемківска церква Для Вас справжня лемківска пісня Зыкума дякуєм верше лісь Япиз годі пи люби А тепер іду з мікрофоном до єдной пані Віра Дудар лемківска Ґаздыня на гнескі і не лем на гнешным святі А інчый свят має таку почестну місів Повіджте мі кусцьок як бы в середині того свята бо гнеска выводили проґраму вырыхтували тоту вшытко Е Але тиж виділи тілу урчыскісте были прешыткым Што для вас гнеска значыт тото жде же гнеска было освячыня лемківской церкви што то єст то єст подія Подія велика З двох строн можна ся призріти на тото Моя особиста Жытьова істория зачыпат іщы мій рід по дідови Він был в лемківскій церкві Дякум Ішыткы то єст была Крениця В Крениці была Крениця так был Павел Греняк То єст мій дідо і вшыткы по гриняскій струні то бы вшыткы Яґнедякы то ксьондзы священникы найті же якы вшыткы якыси были звязаны з терм так направду і я тіж єст реґент Церковного Хору монастырисках якій цервижыня честного Христа в монастырисках та Ту для мене ту єст велька подія Як ми ся тримаме віры нашой віры то Чом бы мы не мали іщы ту на нашым пляц минурваны з куреным так але туты курены уж прижыли ся ту і попускали пагінці і уж не туй але нашой церкви правдиво нашой з нашом архітектуром смоти ся она покрыта ґонтом Специфіка лемківской церкви єст трох банист і єст покрытя гунтом і три рівні і трирівневіст То єст правдиво лемківска церкви і я барз ся надію жыю З того моменту як Ту ся освітило тото святе місце тота наша лемківка з церковця штосик тинкне В середині тых котры ся называют нащадками так Лемків але не гадают по лемківскы не приходят до лемківской церкви О ну я не знам Мож ле генетычно они Лемкє розуміте а тераз може они ся призрят на тоту вшытку на тото дійство і тото учутя єдности Лемківску єдност Них ся возродит Я на то мам вельку надію і покладом на тоту велику надію Вот то з той страны то велька подія было направду знате в наєдным пяци Лемкы ся зберают не так і часто і тота пісня лемківска тото гворіня лемківскє тіж ся хце чути было Зас наш бібіль то єст наша лемківскамова лемківска говірка і мусиме м дати належне же унам уж пропадат І я ся барз бою жебы з нами не пішла тота говіркы і хцу жебы зас ту было нове одроджыня Жебы нашы діти тіж зрозуміли ішо там в Сердині єм ся привернуло од того же ту такій пляц є лемківскій То єст направду в Тырнополі лемківскій пляц Але вы не будете ту часту Я тераз роблю в Тырнополі Але з суботы неділи мам обовязок монастырівска реґенство я єжджу до монастырска і кєрую Хором церковным Ту приходжу час од часу не барз часту але я думам же мы в плянах мы ґадали і церковным комітетом і з товариством Лемківскым Сандром Івановичым Винґіновичым же і Лариса Солока нас підтримує в тому же напевні нам треба веце долучати діти Можывокіса лемківска школа можывокіса чытальня лемківска жебы ту не лем провила ся служба Божа жебы был он правдивый осередок то то моя така мрия і я думам же І як мы приложыме як устьок сили оно буде вшытко вшытку што ми не зробили в свому жытю мы не зробили лем тому же мы недостатньо того хтіли як мы захцеме то мы ми сме зробиме А Лемко вперте Дорогы слухайце тепер зас вертаме до бесіды з Югорьом Дудом і Іваном Комаром парафіянами лемківской церкви в Тырнопулі Для тых же лем тепер долучыли ся до нашой бесіды підповім же то уж друга част інтервю зачали сме од лемківской церкви а покус покус перешли сме на освіту культуру муву Ци буде яка іщы діяльніст при церкви Выповіли же якыйси музей ци выповіли же мож іщы бы дашто в тім місци было Але там єст лем церкву Виділам же зробили выставу експозицию фотоґрафій Лемківскых церков хто прирыхтувал готов проктуваной ся тамтым році на фестіваль монастыріскы і привезли од нього стернополя непривязаны з монастырі Састернополя І зробили таку експозицию жебы люди виділи як лемківскы церкви то юсь мали як бы культуру працы дано люди І выповіли же іщы было дашто плянувано то ясне окрем того же буде одправляти служба Боже же сут яксы іщы недільна школа єс має быти лед недільна школа яка буде навчати нашых внуків і правднуків лемківской мовы Вни повинні знати моли што іх буде вчыти вайшыти Мышовы ага Як ты о бесідуєш по Украіны выстравы буде вабозиіли О Домі оповідає чы но то одчекайте тото вшыткого я не можу робити Та звычен звыче Але іщы скорсі бесідувано же буде даяка така недільна школа Мы о тым бесідуєме уж на певні же років зо <unk> про недільну школу і в нашым товаристві в Тернополю де років постало тото питаня Але місци єбо на товаристві є місция світлиці є музеум єден Але неє кому взяти ся за тото Бо треба орґанізувати тых діти треба зобрати тых діти і навчати тых діти сут книжкы Бо сут буквар з Польщы буквар лемківскій є єст літературо граматика єст іж Но та уж маме і лемківскій словник уж о єст але неє ся кому взяти за то Члове якій бы педаґо научытеля якій міг бы ворґанізувати тых діти і навчыти тых дітів а треба Але місяц здає же то могла б быти давто з лемківского Товариства просто учытелька украіньской мовы яка бы взяла тоты в рукы книжкы і уж то не треба не знати чого Нота виніте просто будете легше ся навчыти анґєцкой німецкой ци польской мовы аниж лемківской Якы выпо видите як вам здає ся як я з вами бесідую по лемківскы добрі добрі панове Добры бесіду барз добры і цікавы дня было недавно зачали єм бесідувати позды істи ся і значыт сліте зо свойом мовом свій мовний лемківскій баґаж шырите Спількуєте ся з Лемками чытати по лемківскы Ісцете по лемківскы то каждий може можете Але Я думам што як шы над собою попрацувати то мож нам вернути ся До батьківской мови розмовляти мовою нашых дідів і про дідівну татаку але на побутовым рівни медже собом мы гориме меджесов по лемківскы А одтепер Тапер мікрофоном Юж Та Полк можете вернути ся до молой дідів і Предіюта ну то вертайте ся в тім лемкі гам педагом могла бы быти параска До Параска постійных лемківскій я уж нераз повідал Наше засіданя правліня трас Журналистка Параска траску нашы засіданя мали бы вшыткы іти по лемківскы І а она як приходит то до товариства то титу бесі бесідує тыко по полемкізалы она зодрахово здає ся Тарохово Могло бы но то я не знам чом не бне пересло бы мі могла І оно она все все як приде і тількы по лемківскы рады з нами Так за проти журналисты львівскы Та ниґде не робит спензійный апенций уж давно Добре Но што направду Може якы така журналістка нуто може зобрати дітий нормально буде з пучатку десят руй і такє што авеций не треба Як бы было десят діти но то і уж но але тоты діти доточнійше може наведны діти а дітсьове Не видят в тым інтересу бо што то лемківска мо навет старшы люди не знают по лемківскы бесідувала Тото з кым буде бесідувати Зодном тілько прицескым і то добрі звіданя як родиче ідуле не видят перспектывы бо як тоту іж марну то по што тото вшытко то по што Оты збудували сме лемківску церков будеме дашто одруджувати Но я Но для того жебы одруджувати ту треба одруджувати Выда Пані Жебатриньска мова то є перше што треба было памятати Ну а як то зробили послідне значыт товариство Лемківщыны зробило же тото пислідне першє мусит быти фестіваль першє мусит быти писанка Першы мусит быти на концерті за співати штосици жарты лемківскы налет такы непристойны як деякы зо сцены чытают інчій кысиріці а акценту на бесіду неє і не думам же то припадкове Ну я тиж не думам же то припадкове але то залежыт од люди і навет нашых нашых траяни в якы ся родили щыта і якы забыли тоту мову і можу ні ну може можут анґєльску та німецку мову опанувати ту такє і росийску свій час а лемківску не хы вернути Але як то єст та в вас торнополіі Найбільше такє товариство може найбільше ту тернопільской области Лемків а од нас не зробили якы слово такого гуртка для діти ци чого си такого выбыли на посвяченій церкви вы чули як наші діти выщыпали Лемкы на лемківскій мові Воші прато нашли сме просували ся в лемківску лемківскы і цішто авды файні получыло в них Знемал хто же за ім занімає ся то як раз і режысу режысуру Режысуру робит Ганя Колисины медже інчым не єст лемківского роду але она знає по лемківскы і діти навчыла по лемківскы і так Видите уж дивно змате дужю оптимізму здумате же тота лемківска церков таку доправды буде такым центром буде такым Ци доправды тоту вірите же то віра варт остатньом там зиме штоси Віриме звычайным Віриме і Думаєме што нас ся стане на своі місця і буде назі Дітей будем навчати Наші моли Доповідст про Вашы діти Вы мате і вашы зродины Як вашы діти внукы принимают то як єст Теповісти Повістци звычайно шо Мы над тым коли не працювали по тому шо Были в Совєтскым Союзі Та гыли в Радяньскым Союзі нас приділили мовда я од смердцет років в шахті відпрацювал я украіньску і шплюхововця т сіма вся тіж всядіт надзо мною не раді Сміяли ся што я вшы полух грошы Суржыком такым о якым зостам по росийскій европы Ан З мене сміяла ся што я по украіньскы во Але але шось такє в розмові в голові в модрукуваню моім є шось такє лемківскє шы Той хто чул лемківску мову же нераз в ній казали О таты Лемко паре Але я хтіла еты з вами бесідувати жебы мі на што оповіли та я думала же вымі по лемківскы будете ре А я думала бы мі оповідати Лемку ета Но так я тепер думам як то ма быти бо я думала же такій Лемко твердіст бурнуло Но то знам же борняле то тверде Лемкы та і Думали же давно а тепер не знам што робити в <unk> році жытя заболемківскы дры не так з ним спуткаме ся тис родимо по лемківско лемківскы роди а як уж до мікрофону то приходит на мову што мам робити я з вами будеме то бесідувати а я вийдуже до неде Я раджы так з небешафы Не іду не знате чове Ясло Но я хтіла з вами такы ґадати бы я думали же такы твердили амко но і ся надає раду За сімдесят років Звыся тут Дома дома я тількі з мало і спрушувал ся Сестры говорили тоже украіньскую а во браты украіньскуй тоты то яоди Кривий ріг та А тепер зас перенесеме ся в тоту зелену околицю до лемківской церкви на улиці Львівскій в Ден Вознесеня в ден кєрмешу Нораз перед вами буде выступала Наша Заслужна артистка украінобандуристка Анадия Кулик Ветаме вытаме Вас Лемкы Е витаме вас што сы творила церковця бажає вам щестя здоравя і вшыткого найліпшого вашым жытю а зараз до Вашой увагы призвиціт лемківска Народна Пізня під обляцьком блашын похымлены дношы видиш то моротивы і ворожкого давного Борошыны Жемя здурит хлопшы остам меі матери моіны могі плавы Лемковиты на тому Серещы Спис директы проти мож хоц бы зна мож бы з ты надиявло Дякуєме ді поіхали Лемківкы Народна Двітня Аниця Аддайте мой дірадам Іі Тай но єстя коня Чертис моя доня червис моя доня Дерти Мария лем таничы Ота моє літератор Нивайля Анничка Є поєхатся ся на Жыпаліє ся фм Ястя ся ястя Яницьку Яничку Яницку вовінаві Ощівя Ощыні Яска до Сталівя пискалия Машта лем там од того пише ся Выслыхамеш ся Лемківску Народну Пісню Іванку Рыцькє то Харитя Радово Дорогы слу хаце припоминам же гнаска бесідуєме о тім же в маю усвятили лемківску церкви Івано Франківску авчерню в Тырнопулі ну і гвариме сой як тото може уплынути Ци будут тоты святині як ільвівска центра лемківской культуры бесідуєме тиж і о лемківскій Муві о єй вчыню о єй шыриню бо барз заникат І вкінци пришли сме і до поезиі ходит о вершы пана Івана Комары якы покус друкує в ґазеті Дзвоны Лемківщыны другій наш спілбесідник редактор той ґазеты пан Ігор Дуда Пан Ігор багато над руханю чеях <unk> ці <unk> моіх звірсів одрухувал Жа хтіла жебы ме зараз о тім побесідували Як мя оженили Ага дайте тото дайте тото вшытко Бы автор бы прочытал Нє Да Автор бы прочытал автор з мами покрупами процыта Без папер не можу ґарантувати же я на лемківскы прочытам так як задумано Але так як написал такы прочыта Ну добре добре то гмымі та пар прочыта разєм пришол з каваліркы в бортне з Переґримкы Был голодний бы м не виділ ні хліба ні адзимкы невыспаний тай ся страпил хтіл єм кусцьок лечы а няньо встале та ми дали бухлянця медже плеси Чого ходиш так далеко Не маш селі дівкы одваджут ся неборачы од дальньой мандрівкы будеш віля хыжы сиділ як пездвіля буди і я ся завше буду виділ іх єсно дже буде Не біся же ся не ожениш парібком тя не лишыл Мам для Тебе добру жену кумову Мирисю Ой я дюдку помилю дета не дам єй раду помири ся дуже грубо спереду і ззаду Оно з серпом ся не зогне рядкы не прополе і як дитя мя притисне до стіны в постели Не рад глупство а слухай раду як будут малы діти то Мари ся в люту зиму буде як пес гріти Отака Така лемківска хрыболудка Добре добре Ім ся скінчыли Дочанем ся Юта любуці ся ожывити Йой Но ты афыматы на тігічный спашом же по лемківскы вершы Тожор котра по напорой можу повісти а він ся стучувал перед мікрофоном почал опочатку по украіньскы Пане Іване Слухайте не треба слухайте не треба мене ся бояти Як о них кошен рою не мам Веце нам повідали такы Жынцу я памятам Кавалеры мыз Бортного не боіме ся никого тоту приповідку Ял другым выданю од злкы приповідку Яных Нові добрі То хлопці од Бортного А хлопців од Бортного я думам ся нич ся ним бояли бо робили мласти тото была наша тема робили помникы на цминтарі ті Бортнеы такы камера і яры аминяре були а помникы робили і бурменкій был такій Дурґанис Іван Дудканич він кєрувал тыма камиярами Называт ся заробицями Приіхали няню з Гамерикы мали дуляры на коні бикы віст і сані могли придбати до ухыжу ж будувати жебы грошы не пропали за пажухом іх тримали І де ходили з собом носили покай в корчмі не пропили Што ж ты мужу наробил Што ж заробил то пропил ніколишні ні з то дівкы Як же будут сыны дівкы наші діти не маленькі єм треба віну не пиленкы Треба весіля в сям справляти новы хыжы будувати Миколе з собом приіхал навіж добро полні мыхы міхы Купил коня купил поле новым плюгом землю оре Дукорць мене єдинияк боє ґазда ани пияк Дай мі спокій моя жена чого кричыт як плецяна што ми поле што ми діти не мам ся ся ся ся ся ся ся похмалити Не буджено під латака прудай хурус ци гусака єд до корчмы до Абрама купа льонткы для свого пана Як буде жывий і здоровий буде праця буде поле будут волы буде Праця і дозвіля будут свято і весіля Як з тых кусцьок одпочыну може скоро ся не згыну продам коня або быка зас поіду до Америкы і найду роботу хорошу зароблю купу грошый жебы жытя такє было же ся тобі не снило Орал буду сіл буду До Абрама юж не піду Задрукувал тото ні Ніс не одпамятам Іти не чула того вірша што я написал на <unk> років депортациі Я оповід на <unk> років депортациі рушка так Горы горы Лісом крыті горы наші Бескіды Вже піввіку проминуло як я Вас не виділ на то важна є причына Така наша доля бо з нас з вами розлучыла підля чужа воля Та всідо ті долгы рокы Вас не міг забути тількы думал в ден і в ноці Як до Вас вернутись Повернутись і згадати буйноквітні весны де малем ме не водили моі старсі сестры Як з квітів плыли виночкі як грибы зберали Якє буду нас дитинству про все ся всадали і от пришла добра доля на селидні выселі своє село я приіхал по сподній воді Іду помалу нібы вперше по рідным селі і нияк знайти не можу свойій оселі Там не росте як колись лікувальне зіля што згадую мол зісну мов сяжко похмілля де коли стояла хата все корцями вкрыто позаростало бурянами там де росло жыто же не має на подвірі студенты кадоба лиш на горбоцку зустріл грушку як рідну особу Добрий ден моє дитинство дерев все зелене ти всі оті долгы рокы чекала на мене не перенесла хлі морозы силу витервів і зберегла в своім тілі зустріця надію Як ляній с тобі низко Як дівчат цілюю і букєт польовых квітів сердечно дарую з собою однойлітків З дитинства разом жыли тебе в мій ден народжіня тато посадили можна было посадити дуваця каций тату тебе посадил жебы майбутньому уж пожыл плоди його прація Зато йому вічна памят і царство небесне швін думал той час про моє майбутнє Правда я вже постаріл з кроні посевіли а ти гарно свою крону зелены розпусила Бо так булой так єй так вічно буде Жывут на світі різный вік дерева і люде шорушыскы радий язуси між нами пригостиме на память своіми пльодами Выни тверді і терпті Це добре знаю та для мен найсмачнійші безрідного краю Ци зустрине м оскулис То я не знаю а што прийдут моі діти Тобі є обіцяют жебти здоровы росла ся долго зеленіла і так тепло як мене нащадків зустріла Хыруска была по лемківскы гібы ціли Вы іщы дашто мі оповіли ня Дашто іщы ногий Севашня Яхсьохы Яхсьо Япатова Вы знаєте ж Лемків не брали до віска Як приіхали три рокы не брали лем клике А то вного не брали А по тому же взяли лем пріну там же брали і пер зо <unk> брали вже такых Лемків шымали по <unk> років і от один такій Лемко Іван попадає в армию майстерню по ремонту стрілецкой зброі Ну Лемкє заліг кмітливый народ І він зрозуміл што від нього вымагают і прекрасным специялістом стал в арміі Кінчає ся срок службы выкликай його командир і каже Ваня За чем ты поєдіш в Калхлос Там ні будеш імять ні дє ніг ні зілля ні цілоні будеш імєтя а він каже А што вы хочете Да я хочу шыпту з тости на сторстручну службу і будеш імєть все він каже І што я бы ту робил Да будеш ремонтірувать оружє кахты ремонтірувал і іногда проведєш інструкташ з молодыми бойцами Но пане командире но як я проведу інструктор з молодыма бойцами як я не знам вашой мовы Душ говоріт як знайш то не поймет приселай камі я ім обясню Іваня согласил ся на ту сверслочну службу одприсылай му там роту ци в злот солдат і він ім повідат так Ой вы хлопци гонорові чераз цивільні а гнескы війскові Тому тема наша така яка зброя увояка слухай міхайти Антик мате в рухах такій патык на патыху така рура а в тірури маладзюры на тірурі такій знак а під руром такій гах Будь готов до всякых подій при де ворох або злодій то запкаш кулю в тоту дзюру як ся приздриж брат тот знак і потягнеш за тот гак то там го ясне трафи сяк Тота зброє не забава то нашо сило нашо слава треба збройом володіти жебы не сміяли ся знос діти выявляти всякій злочын і стріляти в дені в ночы будьте выякы всюд зрозкові тримайте зброю напоготові захід гесну хе геґанс А Вы то вы были в війску Е был єм певний же был а де мо совітскым А до якых До якого війска вас приділили Раділ Е радийотехнічне войска То не дивно же я з радийо лемківского пришла до вас брати інтерю Мате спільны інтересы Маме Хыба на кім будеме кінцяти Я Вам дякую од Я Вам дякую Дорогы моі гнеска были сме в місті Тернобіль мы перенесли ся при помочы радия щестливый ден великой урочыстости <unk> червня коли то было освячано лемківску Церков Вознесеня Господнього чули сте фраґменты з того свята У тій церкві і не лем Уній а і шырше о долі Лемків Украіні о лемківскій культурі Муві радили Іван Комара з Бортного і Ігор Дуда з Ганьцьови днешны мешканці Тырнопуля На тім Прасям ся з вами до Тырнополя запровадила вас Анна Кырпан Оставайте здорови до стрічы за тыжден
