70% #345 - Хто то Лемкы. Звіданя на улици, 20 Х 2019
Ц08:Е345

70% #345 - Хто то Лемкы. Звіданя на улици, 20 Х 2019

•

Опис епізоду

Давала єм вшыткым людям доокола барз просте звіданя «Хто то Лемкы?». Нароком выбрала-м для такого експерименту місце коло церкви святых Кірила і Методия в Івано-Франківску. І што же? Даякы одповіди были направду чудачны. А решта…

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Ви тым вас мил мый слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Днеся передаця буде докус інокся як все інок ся буде не лем тема але і єй форма і в тотій передачі будут звычати голосы ріжных люди якых стрічам на улици в Іванофранківску де мешкам Бесідуєме по украіньскы але думам же вшытко буде зрозуміле Звідую люди є Лем єдно ци знают дашто о Лемках Што за люде Лемкы Де жыют Якы они сут Але спочатку вартот побесідувати о тім одкаль чловек же жыє в Украіні а конкретні в Голичыні розуміє ся мам на увазі Східню Голинчыну мусіт ся довідати о Лемках Ну то Што може быти такым джерелом інформациі Перше З Лемками ся жыє по сусідству або Лемкы были присутны в школі в інституті на роботі і так можна было іх близше познати Другє Лемкы вышли в родину штоси взял сой жену ци мужа з Лемків <unk> О Лемках чловек міх цютий в шкулі на прикратной істориі а тиж выйшый шкулі особливо коли студиювал в загальній гуманітарной курсци мал такы предметы де і о Лемках дащы ся оповідоло Певніст же зна было дешто тот хто был на лемківскым фестівалі ци концерті Дужі єст і такых же не знают нич лемківского Лем знают же сут лемківскы співанкы бо іх чули з радия ци в телевізорах <unk> можливіст дашти ся дознати о Лемках то література за собой масовой комунікациі інтернет найлегє хоців ся повісти о той <unk> можливости Ясно же журналісты в Украіні каждий ден не подают інформацию о Лемках а найчастійше чуєме о Лемках коли нам оповідают про фестіваль ци концерт і взагалі товды коли єст як доповідают конкретний інформацийний привід Такым приводом даж доповісти о Лемках все єст якаси чергова дата річница підписаня договору о выселіню з Польщы річница початку Акциі Вісла но і може даякы інчы дати І в верехню слово Лемкы певне найчастійше звучало в украіньскых засобах масовой комунікациі і звучало зато же было дус ріжных материялів на тему <unk> річниці початку выселіня з Польщы вырадяньску Украіну Як памятато власні <unk> вересня <unk> р в Люблині было підписано тоту угоду медже урядом Украіньской Радяньской Социялистичной Республікы і Польскым Комітетом Нацийонального Вызволіня про евакуацию украіньского населіня з териториі Польщы до Украіньской Радяньской Социялистичной Республікы і Польскых громадян з териториі Украіньской Радяньской Социялистичной Республикы до Польщы В тотій угоді дві стороны же добесідували ся обіцюют по підписаню того документу цитую приступити до евакуациі всіх громадян украіньской білоруской росийской і русиньской народности тотых же мешкали в Польщы і чытам далей Приступити до евакуациі тіх Поляків і євреів што перебували в польскому громадянстві до <unk> року пожывают в західніх областях Украіньской Радяньской Социялістичной Республикы і бажают переселити ся на територию Польці Ту конец цитати Украіньскы журналісты рідко говарят в тотім контексті о Поляках а о Жыдах так рідко же того взгалі Не припоминам сой ну і не споминают же угода вычыслят Украінців Білорусів Русинян і Русинів Переважні украіньскы медия оповідают про выселіня з Польщы етнічных Украінців до якых долучают і Лемків Ноюшні в тодім контексті богаты люди в Украіні а особливо в Голичыні могли дотепер особливо верехів коли одбывали ся ріжны тематичны Науковы конференциі стрічы при округлых столах богослужыня урочыстости при памятниках выселеным то дуже люди могли при тім нараз чути і о Лемках Но і зараз дознаме ся цюли цини цюли Выду на улицю Ґалицку де стіт церков святых словяньскых Апостулів Кырила і Медодия но а тоту церков поставили сой Лемкы і навет єй форма типова лемківска Єґомусті же служат ту тыж лемківского походжыня а парафіяне бы переважні то тыж Лемкы і то як грекокатоликы так і православны хоц храм єст грекокатолицкым Мово вшыткы Лемкы мают сходити ся а не владити ся Мешканці Івано Франківска уж за кілька років певне звыкли до той церковці покус до ней зачали приходити і люде зо сусідніх будинків же не мают жадного стосунку до Лемковины або інчых територий Польщы з якых выселяли доряньского Союзу Західньой Байківщыны Нацяня Холмщыны ци Підляся тота деревяна церков поставлена при єдній з головнійшых реґіяльных улиц Івано Франківскы при улиці Ґолицкій Но і на тотій улиці в місті такы заміряли тото найбільший рух но і найбільшый шум І то певні же перешкаджяло кус но але нич не зробиш Коло храму єст зупинка Тустают не лем тролейбусы автобусы же є іздят по місті але і тоты бусы автобусы якы ідут десе дальше там до Калуша Голиця Рогатина долины і дооколишны села Но до люди якы ту чекают на зупинці Звідую іх Ци знают хто то Лемкы Ци взагалі чули такє слово Лемкы І уж перший з респондентів же оповідат мі о Лемках очывидні мал на увазі люди выселеных з Натсяны і то дост пошыреного милкы Лемками назвают нараз вшыткых кого было выселено з Польщы без ріжниці Надію ся же наступны респонденты мают на увазі такой Лемків Но то хто то такы Лемкы Дойден Євселівскій проводжы тут упитваня тут єрков называє ся Лемківскє і проводжы упитваня просто серед всіх людей чов завді знают про Лемків Ці ся зчули ся не чули тішы взагалі знай хто це такі Лемків не знаєм што з Польщы іх переселили бы тоди коли были Полякы Е то іх дили Тя выговрил лемкы тікали іх жол бы не ховали ся Я памятаю Я розказувала одна жінка чолни в стайнях як што ходили Полякы нападали на іх хыти знайти тодібни били в дзвін Уколо церкви били в дзвін і всіх то як міг де міг товдаховал ся різли любивали каль стріляли все малыє дітей все на світі то це былош страшна це мі ній розказувала Жінка яка іх выяли з Віти звідківна зараз на Дальсбі Лук Вєшнівскій вынатам Лемківщыны же певно бы тот великой териториі выселяли вам тілько на ту вгорох а том же не угорох Ниєну низ Польщы нівыти Лемкє та ну то в Польщы якы го выни тікали і най Пішком тікали задля того сім єми А тут де были Полякы рансі Луковиц Свєк Луковицульскє там Полякы были і в них тіхы ты займали Поляків звідси бісідали не втікали а Лемкі сюда займали хатиці Іли То я знаю же они такы были в роботяну шмуркыля надзвычайну роботяцю Лемків А ви звате франківску Жна навіт кы тіло м не унимали дітей же старші люди в них казали што мит бы все запису ім хату лиш бы ти нас до смерти обходил Якби с так получыл ся мен Мама загворіла ти ани З ними загубилы Тото не то што колись звязок там телефона не было не мали тых звязок залубил тин не єхал то были в мене другі клопоты тым рам це всю поверн ся Украіну навіть там всі облесті під Польщю жартовы не повинны повернут ся Украіною років <unk> Я не знаю Я вызветондів Ні ні Я приізджу Вашій області зроблю смо Нічын тілом роківнадцет майзы ге майзы Не можу свати Вдалі даже приблежно не сіли тукого Цвы зголіщы чули про Лемків чомудили ся тыкати ся ци тыкати ся не проходили але цюны Як тоты Украінци Єгуцуны є Лемкі Явлойкы Нє Лемкі ци выселеня Украінців якы прожывали на захід териториі і новетво культуру традициі закрывали На захід Украі вес Тернопільщыны Нє сам чыда А в мені не досліджували ты питаня м В істориі коли были темы про украіньску історию том были такы занятя Так зо собестияни цікавили добре <unk>натскы Ні Ґмірку так назвают лемківскы ны цяхы часу вкладом меншых священных Лемків Лісінцьов Єст Лемкы <unk> на соспільства яка плежывала в Украіні скєвды так як гуцули Але які в них особливости і Тави микуванцеской церкви тыкі особливости архітектуры ці ладзюл цого єд мож сказати на жаль Вычысловоліцю Словоцю Алете хто ти Ні Одм років <unk> Ніцю Виє родом з ґвалоф франківскы цілі Нємы стренківскы франківской облицы Ностранківскы з Горуденкы і в Горуденці теж трохи Лемків є трофі На окрем народным пєдні Сеніфаринці в Лосі Яцинчувал буде ос в інтернеті вести бо выдала цика інформация Буце слово выполист Лем Цукуєш олі А лемкє бойкє дамы Бальшыє Лемківскы на вродівано в Лемківскі найчаствоє більше найвести до Польщы Ці ви чули што такы Лемкы колинибудь То слово ви чули То не має значівой Ні вицю мы з Чідистє ні я чул ламкєц мністце Люде з західньой частины Украіны Ламкы набавне так ну чысты так з уроків украіньской літературы і так дальше ладну чути никєт наукцю а хто діє зайде Лемкы войкы а гулейкы ся жадали не войкы це пожы Але выни звы середину огучыли це вже выхове о Ене класо а бойкы то є рем ци то Но Лемкы жывут он надвірно з Лемкы жывут Я не знаю зозды чы не зоздыли Ну ай ґрастікало Може хтосє завжды жыло хто стріло што сприішал то такє Ну чул я знаю Закарпатскій Лемкі є том Закарпатя Ну я так думаю што там Закарпатку Я там николи не буду в Карпаті Я в заліні звіз Рысі Лец просточу гуцуле Гуцуле Дварізму Нє то не дваризнізму не гуцуле гуцуле але не уцульскому краю Жыли я не буду вышы звари Жу Не знаю мут А звідкі є Зковского району А коню є Лемкы Лавно Лемків Екнофорскій родом Народ такій Ну были коли гызмоєк а тівом років дваці Кырной Чорноты же на ведні були люди в Польщы нопнул Кокіл ой в Польщы сюди то вже там тепері Та ім передселе але довес договорити бо єдну зуб добро гарно дня Цікава штук наші магазины На дивиш си у них в селяркых дил За цімптає черга кажут глобубус Украіны постоял дві годины і вхопил На нім якє належыт Украіні на жолто пофарбана земля Моря то окяни якы має быти сині головна Нема ніде кремлятляля і слід додому тай вывчал Хто як і да на ґлобусі жыя З грушевскым розібрали ся історию же маєм нарешті геоґрафія вже є уж коли нам балакали дурниці Шкода судесит років ся провчыл Ос прошу пана глобус яка нім столиця Вы з видите самій што той Львив Поєдым дале поглядом на пілніч провінцийо Британія том нас Коли сме всі годинникы наводили на гринч тепер він перейшол на львівскій час Змінили сдокорінно навед штаты у Новім Йорку зараз Станіслав Колишні кортильєры то є західні Карпаты а я цього без глапо сой не знал Вичули як співає Майкл Джексон То я вам скажу што то за о ден был Калусі Міхайло на призви ся Лексин Освіниєти <unk>reo<unk> А што до тых японьскых електронік Коли с до них поіхал наш Кравцюк Тепер ті міцубісі Акаі Панасонік одна єдина фірма пана Зук На цілі курі землі украіньскій Выхтіли бы потрапити у Кітай та сідаймо на трамвая гідемо по стрийскій з першы Шанчай взя на арсеналців Гаро Ямслава Ну просто не планета Краса А де были Чернігів з Запоріжджі і Полтама од навеликы місто Колпата Планета Украіны надподільна Варане книжнє сало в короваі Єдины незалежны безмажны і сутільна ґрути ся І николи не вмерай рай рай рай рай рай просты рай Дорогы слухаче внешній передачы звучат пісні єдного з очывидні найбільше знаных барґів нашого міста Івано Франківска якого знала єм особисто Станіслав Щербатых был етнічным росиянином і украіньскым патріотом взял сой сценічне мено тризубий стас Пан Станіслав вродил ся в Росиі в місті Олтайску Олтайского краю в <unk> р вмер в <unk> році в Кыйові але фактичні ціли жытя прожыл в Станиславові ци пізнійше як го переіменували Івано Франківску Сам писал тексты сам укладал музыку своіх пісен сам співал і грал на гітарі Найбільше популярна його авторска пісня была при кінци осемдесятых початку девятдесятых років Невелика част тотых пісены ліричны а переважні такы іронічны і саркастичны Девяты хто лем тепер донес ся до лучів припоминул же днеска удали сме ся друг експерименту Худю коло церкви святых Кірила і Методиє в Івану Франківску і звідую люди доокола ци знают тото Лемкы Місце тото неприпадкове бо в тоту церков приходят переважні Лемкы но і архітектуры єй цілком лемківскы Но і як ся вказало більшу ся з моіх респондентів о Лемках не мают навет зеленого понятя А так при нагоді хоцю повісти же самы Лемкы переважні не называли себе Лемками говорили о собі яко о Русинах ци Руснаках до Лемка слово Лемко пришло з книжкы ци з ґазеты але не з жытя А як зожыйтя то уж на выгнаню в ряньскій Украіні Може для кого тото буде выглядати абсурдным але то єст факт Великачас Лемків яка была выселена з Польщы в ряньску Украіну не принимала того слова Лемку Часто люди гнівали ся ображали ся Мы нормальны люде чом повідате на нас Лемкы Што мы вам зло зробили На сході полудню в центрі Украіны о них загальні бесідувано по Ядькы о східній Ґолицині Лемкы Як в устах місцевых мешканців слово полядкы было майже нейтральне был то гейбы синонім слово переселенці Ту слово Лемкы далеко не все звычало нейтральні а часто ту зничало дашто неґативне Барз часто чули нашы дідуве Не просто саме слово Лемку а такы выразы як то глупий Лемку дурний Лемку впертий Лемку і подібны до них В даякых місци в устях як хтіли про чловека повісти же не одраз розуміє што му повіли зробити же тупий темний одсталий то обзевали го Лемком Но і представте сой же в таку місцевіст повисліню з Польщы трафили правдивы натуральны Лемкы Но тепер зас буду звідувати люди на зупинці коло лемківской церкви ци знают дашто о Лемках Ци взагалі чули такє слово ци мают бути якєси понятя о Лемках Єдно лем шкодит же ту при улиці шум але як піду там де тихо люди нигімом Но то слухайте зас жы были пересальні відкіс під польской границі сюда і прочывяны вітом чыпер ям Яну я не уникал добрий тя плюжы ну таєдницю мене Ламку был компресорщык колисі Ні єс франтівска но я мов так контроль над ними Да да да Верховаля міше верхоалекы Но е і высіст про Лемків знає ці Зайшы такі были А де люде Га ге а де взяли ся той хоц давни на Карпатє На Карпатну тут в нашым рейоні чек то в нашым Прикарпаті були Лемкі а ді взяли ся Я не знаю А якій был той вашы кумпраторчык нормальні вбитя єстя Гроший хороший хорошый наґійный Хорошый нагійный Ям му доверял Я єму довер Іжы жы то же Я жебы осіндесяты скоро выдумах лемкы він стар ся а він дальше жыє дальше жыє Хороше людены хороша людены надійна была людина Мос я одвірило бы суком псиі його роботою Представити стіні як має Про мні <unk> два Знаю про Лемків так як інтересую ся трошкы в історию краю де жыву але особливо знал про Лемків Тому што окає це мій ну я моритавскы лю не зовсім выхованец Коли был в інтернаті я был секретором косумовской зацию то я іны мою з выхованьом А зараз він тут прожелає це специфичні ну я ци народ ци народніст яка є Є Одне што мені не сподобале цв од якых ячу це коли мені сказали што од них є колективиі з карым ну треба будувати дорогу з карым треба з кожного посто гривню всі моі здати Не маєш ты Мусиш здати Оце мні коли так сказали ну і сподобали ся правила Така так прав Ото це все Але я хочу сказати што Народ якій зберігає своі традициі особливости якшо в ниє відповідаєт загальнолюдскєм ну цінностя і особливо зберає ся істория цього це дуже похвально я рахуючу же народ сцей має право на жытя ну на продолжыня Там роду людского чыякє што можу так сказати Вот де сут тамы Так так Він блює може його історию не знає то скяті Є Але Він він Лемків Лем сам Лемків вінкаш Лемків тото і його родина пам я не знаю в якому коліни ці якы але він сам Лемкы А темы інтернат і школя інтернаты Рамківску в кінці Дарночорноволо А на Чорновола не школя інтернат Чолопы Лемків мене была однокурсниця Лемкыня вє ся батько і маме єст в Чельнісяків сєлися але в нас сама діалицко рейону да єй бы коли б най приіхал нас мамі розмовляла по своєму мі так было бідну я ним ся не розумію майже такє по польскы От я знайшли дуже хорошы люди І мене Ащы в мене дід мамо коли з татом посларі кажете Лемкы Выявляєте што мене выни прадід мій кіс Вы не так говорили знайте як Лемкы кажут Акцент такій віє в докторскє Пупольскій Мамо серекто казалити Лемкы важнойшы В нього в його родині то о Лемків хто власти правдал Село Пасиків в Кєдліс приіхали в <unk> році зєдно Ріжнього Сталина Ріжньо Стальна протешом міняти Польщу польскых людей Украіньскых Поляків Но украінь Він дуже хвалил іх што внедуткє акуратні одде поставы там має стоят жажды хвалевшы Лосташ з Лемків В них дуже як ти казал про неучы прити і молотох забрати Но як стоіт і тре світла і в них все Хто не пославил то по тому ґєсли єст в Син Укові гукты Є моя племинит выжы заму за нього замужле му І выны в <unk> році приіхали ім дале кварты землю і хату Ґєрсу А Ґєрсным Як коли в <unk> році почали на тір вікі Бахі а його хату дала Полякам украіньскым подам Доньками я молодця співала в хло лемківскому Выли кілька років тому в світі Зберали ся Івана Радє Анофено Веркєн тут франкіст та гона в нас мамузикант награли і вчатко на скрипці в тым і співала але залишыла по тому місла на роботу дыкє на підігрі од підігравала і просто уподобали Так єй просто знайома запросила грати на скрипци друзі Лемкі але про себе не розповідали не може і Соміни знати своі лемківка Ну так можу склати суто Ел я так зрозумію ште приселенци з Польсі выселиті бідували люди дуже важкому в той часі бідували порусиляли ся хто де міг трохо в нас трох на тернопиль сіліє А Ваші друзі мампаты процем Розказули про своіх родиців такых загальных детальных розмов не было так загальны му была коли субі Хто як де апозуває батькы як жыжы Высікали ци з Лемком Та Гм нормальны люди Переселенці спільшы Майтекє знайомых Мают Вони мают своі праздникы От отец серкви нашоі пришол до них поздоровил а вони тут призначали праздника в минулого што было окро стали в Польщы Тут є уж лемківска церква запитуют дейтіцули потилі Лемків до літлявізм то така народніст Окремы Ну серед украіньскых як Ґуцулы та алыляны Лемків Ести апана культурна наші родиця Лемків мойой ціоці рідной мамы сестри Шловіка Ламок і выних церкву з Пасі Сойґори Гіл співає Форм такыся Лемківскы лемкісти співаютыка в Вадри є <unk>eЮ з тым жывуют тівают ся Я бы сказал турбуют ся про свою культурну і медати тым дости цікава є часто в тых колох обертає ся на них цікава мова приємно Знаходити дуже добрі Ну ті люде простовникы Якыбливіст явны Не знаю кы поясняте в ним просто ты кєд жы одкрыте Вы они дже люблят Звыково запрошыли ти інчых людеі ся бы дізнали ци про лемківску культуру <unk>aXa мы так само кладиме ся церкви ві обняніны на Бесіди залежно від того в кємом років <unk> радю будили визнав є же Лемкы мбачыли як мы не выступали в цю неділю неділю будут якы Но понеділь єли таміл тій выступали яку в світі на улиці ми як выделе де вели ци єст нажвете там туто А вы Лемків коли зустрічали ваш ін можі до абрів сімы были разом най в лікарні лежали так мы ходили лем тут недалеко жывут і тя было од на така маріка в чаркми насів на дужы хорошыткы но зараз хворы гарні ну та люди як люди як сі ме той все просто не знаю забрали все від нехто тілько іх шы перегляли на воно то не свига то Украіна але не своє бы там вони все полишали што своє і ішо мали робити то не робиш То як мож хоцтувати лемкі тот до єсми Украінці як мы а чує називай Лем Не было такы Москалянты хтіли сей выкым поякам переселити Але чы там на два Лемкы Ледва Но ня Буты Украінці Але вони там называли Но переселені были там в Польсці то така як бы в Лемківщыні лемківщыны Наші батьків звити переселені выто натсаня і Лемківщына веті наші то перемысле переселені Ну то мы то але за Лемківщыну чули Выйшол моє Лемкы ти є хто Украінці Ну там чыіздас назвали Поляків было яка та назва і назвали Лемківщына так Лемківщы не зараз называє ся Лемків ососну влюбляв сут тіж лемкы лемків Ну якыс етнічны меншыны была Но пану шос єй литерату Як останом пану ны Як гуслом рівні з гуслом з бойко му і тоди А тій о Сорок Дуже гарні люди і дуже гарно співают дуже гарні мают знают пісні і я іх дуже люблю Ду я тут жылубу я маю брата віры одного А він жонати на лемківскій жінці і вне дуже хороші люди щеря добрі Віддевціві дужы дужы гай Бог помагає дає ім сили здоровля і Всів дуже тут гарно выступают співают є все і дусей годже дуже добрі люди Бує Народнародні Народні Тур на Украіні на Західній ми з Польщы Украінці вєднані Етнічні Лошы Украі якы выєгнут з Польщы <unk> <unk> рукав і в ним нас досить файні нас навіт памятник селі поставили высокы монастырскій район Терновіщы Сюд є близко підсят кілометрів сумківскы выставили памятникы в чес выгнаня людей якій жыли кращы навіт від Украінців в свій час і были змушені забрати ся з польской териториі на Украіну Але вони были то же прожывали же поєну іх багато ни іх десяшкє кєнули были на схід Украіны они доберали ся выни одях продавали вони голудували в тій части післявоєнні важкі чысы жыли нас селі по тім хто в барабою зыячым хто штось посадити будут честні файні выховані люди Трошкы мова була друга але в порівняны з культуром зо всім мы іх дуже схвалювали вони были Такы файні уже нема зараз іх потомкы залишыли ся і мы Відправляли цього літа Памятник Відкрыли де сме навіті на Тьомушы Пише там дійсно істория іхня Погано было залишали хату брали в сумку все так як мынімаємо в хаті лишали брали в необхіднишу сумку візьмеш То была траґедия для людей А потім поверніня не буду зажды знадію шыверниці та жіночка за ждыта за Лашы я чекают вернути ся знов в там де ся давны жыли Язык краіны з Іваном франківска Місты чудовы колис называло ся Станіслав Ву <unk> років тому тут был выпадково писманник Франко є промысловіст на стріми ядоскі хлібо Цліва пистри ци справа пистри ци ководе Але ні люди ні рыба не кваплят це єсти де ідет трейбус набити на пасичну вицю з вікна це моє місто маленькій Затишне Аличына В кручыні вулици Липы з тополя Медєнґє зороцкі высивыні яйці мальовані і ры три автостанзі Аеропорт Колийовий вокзал Електростанци Клуб Комунальників водоканал Польска радусий кажут під нею підземлі ходи Але николи не мал я бажаня пхати студи іде машына А в кузові краде на тона вапна Ебатьківскій на це моє місто палиці на ци є найбільше і найбільшый з всіх білых хат Туто был рада А трохи ранійше сидів апарат Влада змінила та все залисілос ті самі діди Може тому я іх іґнорую не лізу туди А на дністровскій базары кіоскі торговы ради Та грошы не мают і я ся не пхаю низ том то дешой зкупуют зміняют андлюют людея Пшона Ой рідный краю тебе як кохаю Але ціна Зрідокой стріт ци справа бы стріч цяку води Польска радусий кажут під нею під земні коди Трохы наівна трохи весела А трохи сумна Ой рідный краю тебе як кохаю Дорогы слухаче Нска удали сме ся до експерименту звідували сме на улиці іванофранківску пересічных люди ци знают тото Лемкы Переважна цяст люди попросту не мала жодного понятя оцін я звідую Даякы давали дост чудачны версиі і лем дакотры дали будей приблизну одповід Але втішыло мя тото же даякы з тотых же не знали Пак звідували ня і просили жебы я ім выяснила і коли было вылучано диктофон то радо ім выясняло Думам же доколи варто зробити такы експерименты жебы знати на чім мым разі прасім ся з вами Звідувала люди на Улихі звану франківску давным стонисловові Хто такы Лемкы Анна Кырпан Оставайте здорови до стрічы за тыжден