Як оповісти о тым, што видиш, як оповісти о тым, што малюєш, кєд робиш передачу в радию? Як оповісти слухачам о пленері в селі Гырова, зорґанізуваным в серпни/авґусті 2023 р. Музейом Лемківской Культуры в Зындрановій?
Автоматычна транскрипция
Ви том вас мали моі слухайці при мікрофоні Ан Ґарпаль Пришли уж вісін але першы єй дни іщы припоминают кус літо Но і я мам іщы для вас дос вшыткого літного днесках я хотіл повісти о маярскым пленері зорґанізуваным Музейом з Кансену Лемківской Культуры в Зындрановій на Дукльонщыні Тот пленер одбыл ся в селі Гырова Пленеры Музей тот орґанізує уж давно давно і ту творили уж ріжны приріжны творці Тоту традицию яку зачол блаженой памяти Теодор Ґоць творец того музею продолжує і його сын Богдан голова Товариства Розвитку Музею Лемківской Культуры в Зындрановій Тым разом запросил він до спільной творчости на славу Лемковины пятьох творців Мирослава Потому і Павла Могнацкого зо Словациі з Пряшівщыны і Ярину Дубас Марию Янку і мене з Украіны Пані Мария зо Львова проходила ген на пленарий уж рокы о рокы Єй мама походит зо східньом Лемковины а пані Йорина была ту другій раз єй отец походит з сусіднього коло геро села Ропянка Йрина мешкат тепер покусо Львові а покус вы Кыйові Вышло так же я з нима найбільше Сой бесідувала в сясі пленеру але тоты бесіды не зафіксувала диктофону зато внескам на сім ефірі Не дамы а лем джентльмены Допрошу послухати двох нашых участників пленеру пана Мирослава і пана Павла Но і спочатку бесідуєме з паном Мирославом Волам сам Ярослав Тотова показам зо словеньска з окресу слідніка з бусела Строцін Присвидником Пришли сте на пленер на Лемковину сы Вы уж парше были в Польщі на пленерах бусом на пленерах уж неколько крад в Бойчы польскым Польскым Самок Ґорлице Назнам ци тот плянер дачым ся ріжнит бы од тых де вы уж были бо плянер зові ся на Лемковині і мы доправды сме на Лемковині мы сме в селі Грова якє было лемківскым селом тепер мы ведеме ж то Сало цілком меньше і єст ту лем єдно лемківско родина Паціло саміту вельмі добре Венуєм санцітному уменю А Малюєм преважні образі Ако жылі наші предковя при тым так же є ту видят еж тє доми змінуло Змінула за іх предошли час так же мітовіа амалюєм то І Выли в Музею Вискансені Лемківской Культуры в Зудановій і тыж виділи як жыли нашы предкове і з того ы постал ваш образ То хыжа з музею Пресня так є то хыжа з музеа А дотварам тому Пуставіцкій Прамковскє І вы в тоту музейну хыжу вдыхнули жытя там гейбы она іщы в давный час так і праз радийо мы не можеме зараз Видіте тото але там єст ґазда на вызі і зо своім сыночком Так возом Возом і ґаздиня Несе воду зо студні То може припоминат вам і ваші дітячы рукы Пресне так же Припомина мі то і моє млавеця си также Познам о кото ходіло дзядіня Вірасом там аж єм дотера Просто тепер і на селі змінило ся дуже тепер села модерны сут такы але колиси выло тыкли з поінцьом то вы лем тот єден образ даєте ци іщы мате Тактесом з того за тыжня на малювати Но мі цікаво было бы я была ту на сусіднім бальконі і мі цікаво было смытріти што ся змінят каждий ден на тотым образі што ся додає то было цікаве І тепер тот образ буде вымузею так тота хыжы музайна і буде тепер в Музею Зындрановій каждий може видіти тото А вы перший раз были в Зындроновій Музею так Зындранові прикрый А штоси было там де Яла вас нове бо наприклад в Свиднику ту певне знате на памят што в музеях єст а было дашто нове дашто выділи такє цікаве во Свиднику Музеум Украіньскій Украіньско русиньскій культуры ци якнітносперы зовей Я той подобне експонаты якоту Но і певні же то бівший і музей і такий был державний так штатний был і барз давно зорґанізуваний так тоты цілком інчый рівен О а то была приватна ініциятива Тевдоро Ґлоця ну тот в Зындранові поперше то єст реальна хыжа реального чловека Так паціли самий тиховкій горіл же подобне У нас во Свидніцкым і в васім селі Та і все юж Не є так уж такы старе слугі деревяне радусне І в музею познакомили ся з утворами Товдорох Кузяка Они вам близкы так песні подобне малюєм Я так А су тамай образы Стефана Телепаторі тіж інситні маляр А сторін сме з Полю выставували в польску а на словацку А на Словацкой земли на Пряшівщыні єсты більше такых малярів ци може гідбарів ци кого Якых называме же то нивна творчіст Ци єст більше такых но повісти бы вашых колеґів Та явно познам зопар зо словенска Новен з пряшовского краю засапорда же солословенскым в котрий мі застреталаме на пленеро А малюєме тяж спо А сут такы пленеры де єст лем тота наівна творчіст Сут такы може плены лем для такых люди же того рода творчісты То сут ці то пленериі Найно уменя Веным саробів правильне кажді роґа Теразай в Чехах Мос суло по то май фестівали на інсітного меняці реґіональне Але выцело святове Для ня то єст цікаве бо я Украіні не чула жебы были пленеры ласінь такого рода В Украіні маме дост дуже цікавых тотых майстрів якы не вчыли ся і мают погляд на жытя тот свій специфічний якы называме же то неівна творчіст Але ні о такых пленарах я не чула а місяц дає же то бы было добре Так бослом уж напримері а наприклад Чеха же бори тама і з Украіны а іништо Я так розумію же вы Словациі наівнотворчіст Цінена шанувана Ма своіх цінителів мат люди якы може зберают цілы колекциі наівного мадярства То єст популярне так Так уж а на словеньску є то знаме тако наівна Творба уж самя тіж выставі медженародного на Медженародный Мате такых фанатів вашой творчости же лем чекают што вы нове зробите жебы купите Сут такы люде же може колекцийонуют вашы творы Так є уж зопар такых ци маю яций образу до ня поступне прибуда єм То приємне то приємне же єст то такым діолоґом можна повісти же вы знате же вы як госи робити і хтусы Розуміє потрафит оцінити потрафит тото мо милувати ся тым так сулья цо маю старе халпі обновне А праве до такых се єм такє то образі годя ІІ вы провезли листівкы Бо я так розумію же вашы утворы сут не лем в такым ориґінальнім выгляді але і в поліґрафічнім якы репродукциі листівкы не знам яклосся дорого Так і барз дуже люди до Свят высиляют єден другому до різдва до Великодня доіздя якысых свят высиляют вашы У творитах тепер може уж бівсє інтернет такто але і так купуют мо якы репродукциі Відосом зо своіх образов ай нияколько поглядниц ці уж зо святками яночными ци вельконочными а тіж сом за цо відала зо своіх образов Календаре сут тіж зєлены Што Вам підповідат што вы будете малювати не на пленері а як просто вы сой жыєте і зрана выстали і думате о я хочу тоту і тоту намалювати одкаль до вас приходят такы мысли Малюєм переважне Спомянкы на дво на каждо зіло най Вы прекрасні номалювали Велевден Різдво і барш цікавы Вашы творы І в них єст така атмосфера што сы такє приємны барз і мі ся здає з тых двоів же выказували я не виділа жебы было дашто смутне Ци то просто я не виділа ци сут такы смутны річі все штоси єст оптимістичне Сым раз же самоє образи патя нас стазім ся малюват акосову такы веселы образкі гланят Але я думам же зато людям ся подабат і люде купуют тото Хотят штоси мати з себе в мешканю в хыжы но радісне якєси Но ходят Треба што якєди Зєлина Дзядіня Тареса пристягвали до местаку впоминенку такє сентиментальне штосы А ци ви будете споминати тот пленер якій Но покус ся кінчат і ци вы з того пленеру Зробите іщы вдомо якы сы творы ци штоси з того што вы ту виділи фотоґрафували ци придаст ся вам як выш тепер учувате будем рад спомина на тамто ПНР Єднак з участник Вікторі зато з участни з Украіны Тобра свам сияй наметы Лемковскє котры Урціте сє дома обли Но а кєд бы дахто цю зял в Зындронові зас буде пленер наприк зо два рокы і не знал ци ноіти но тот пленер з вашых камаратів што бы сте повіли Ци вартат Но кєбисом был позваний зас так у <unk> І я рада было Вас познати і мі подабыт ся што вы робите І тиж рада бы м было зас Вас видіти може на пленері може може і кык Савинцю Може так може може о Добрі на тім певне будеме завершувати і ом мєкую і Тея дякуєм за розговоры а будем радна дальше стретнутя І мі приємні было з вами і бесідувати і быти през тот цілий час От для ня то была курсы несподіванка же виджу власні такого маляря але Але то мі цікаве і тепер дозналам ся же в Словациі тото барз серйозно же тоты народны маляры то Вас іх серйозно принимают і цінят так так так так так так так так так так так як ся належыт Добрі щыро дякую і жычу іщы малювати долгы долгы літы Малювати і жебы люде цінили любили тото купували і приходити іщы на Луковину Я дякуєм за розворы прак і вам плікую Дорогых в Хайці припоминам оповідаме о пленері на Лемковині якой одбыло ся од <unk> до <unk> серпня в селі Грова на Дукльонщыні Не выповіли ся ту вшыткы пятеро участників а навет і орґанізатор пан Богдан Ґлоць дашто повіли до диктофона мі лем Мирослав Потома якого хюли сте тепер і Павел Мохнацкій зо Словациі Не мали єм часу по правді повісти во вшыткых брати інтервю бо і самы была єм участником пленеру і мусіли єм тиж дашто єсуче намалювати жебы пак ся не ганьбити бо то буде експонуване в Музею Лемківской Культуры в Зындрановій Но тепер послухайте што повіл нам Павел Мохнацкій Він єст і маярів і архітектом Павель Мухноцкій моментальні Єм участником плену <unk>rea і буду Я высповіданий пані Аньом То плян якій зовіл ся на Лемковині значыт пришли сте зо Словациі з пряшівского краспряшівщыны свидник до зо Свидника конкретні і пришли сте і ваш камарат рышыл як бы повісти спід Свидника Тах Під Свидникы зо села Сороціны і пришли сте на запрошыня пана Богдана Ґуця то єдна з ріжных акций якы провадит Музей з кансел Лемківской Культуры в Зындроновій Ічас покус і зберати ся єти думів і Якы врязіня мате з того пленеру А тиж якы врезіня може мати навет з того музею Но такы по перше музем прекрасны Треба то заховати про дальшы ґенерациі Я там виділ дост так же мало інвестиций там дават Польщыны або янизном сістен з Польскы бо то часом то заникне а з неє а то сут барз великы культурны памяткы годноты А цю ся тыкат пленерута з мойой странкы тых орґанізация добра Страва велика то треба два рази істи спаня в порядку нам оставало лже сидіти а попияти опця і намалювати даякій образцьок намалювали сте аж три і я так зрозуміло же вам найліпше ся сподабала церков і але не церкву а цілий краєвид де єст в центрі Єд тако так церква коєкос самостатній ту на архітектура беци того ту не єст Но інакше як я особні ходжу на пленеры та мене фасцинує природа тот же уж мутальні не єм так добрі і здравотні жебы я вышол до копців А я векшыну малюю природу крайну мальбупців быйти на вергат вельґа зверху малювати іх нов Цоли розглядшыт там я той красивій Горі Моя роби Як буде може долшый пленер бы ту был може бы вышли але в кєд буде будус дак буде будусності так і вертунник в єдным тексту Вертольот Нто буде будусности муж не знає до будеме знати або не знаєме Каждий раз чловек для себе одкрыват дашто нове і на каждим пленері дашто єст нове Може навет маленькє але штоси єст ци было Тепер што церемонияла зну такы На пленери є закладно выже там придут для холи ай новы люде Даколи ходиме кілько я ходжу на пленеры со стріталами дакотры сут знайомы дакотры не но а на пленери є закладно вес же по стоті даме сут ає аматериі ай профіциі а ся навза єм учіме а потім ся повіме інчы лекциі в рамці обходу о істориі або як ся погыбувати нашій творчости єй так же вно пленери не лем малювати образы але і зустріч з новыма людьми козину І як бы мы Но пленарі трафима м якысий новий простір так но пришли в простір голов Нове середовиско ні по перше шый в мою сторонку то яси посмартял природу де вывізти на котрий копче якій розгляд а потім помаленькы підеме особно веций хто там є А тым падом ся догоднеме аж на третій ден даколи буст ся і попєме побесідуєме уж так зознамены бо на першый ден то є каждий дати чучий так же то є так ачы є на каждій тій выстуці з чужыма людями Но вкінцем вчера вечер дошло до того же мы обзерали звізды так гытеоры якы літіли деситом небі Я хоцю повісти же мы в лемківскым селі Грова Якє фактичні гнеска уж неє лемківскым і од того села мало што лишыло ся того лемківского данного села власні лишыло ся церков якыси там єдна друга хыжа і фактичні на тім конец Но видиме тоты горы так але они кус уж не такы барз дуже тотых луцьок они колиси были обробляны колиси были вшытко ся орало мы видиме інчы краєвиды як нашы дідове якы тужыли Але я хоцю звідати таку річ Цікавит ня на кільку Гнеско мы можеме бесідувати о якымси Я повісти уменю ци як вас бесідує ся О якымси нацийональнім нацийональной штукой бо пленер назлови ся на Лемковині мы вшыткы участникы пленеру і три З Украіны так і дві особы зо Словациі з Пряшівщыны в якысий спосіб вшыткы як бы не знат ц якысы Лемкы руснакы ци Ныпів ци якы звязаны з тым крайом і Ци можеме гнеско бесідувати о якымси русиньскым мистецтві ци лемківскым ци циякым ци гнеска уж о тім ся не бесідує бо такий пришол час така ґлобалізация і неє нацийональных Вшев весні у мені малюваня то же глобализация то є єдно чым малюєте в японьску Франциі або де Там єдна ц якій што ом робите а такым А то є уж ако особита вес тотого маляра было моментально розглядяно зилика Даколи кубізму зникнул зо з Африкы пришол бы там были даякы тоты гетьмазкы Імпресийнізму з пришол зо з того зо японска Нине не з японьска бо тоты люде су малювали виділи же Японці інакше маліли Але в сучасній добі тюкнеме на інтернет а найдеме си як каждий малює Так же там уж неє там є принци товже особитост а не даст ся говорити о ако великій скупині Акы русиньскє малюваня лемківскє малюваня то уж не еґзистуют то сут школы а школа буде кіівска школа львовска школа московска школа прасска школа французска школа або Ню Йорк То сут школы гейто але інакше каждий маляр В ся постаті виде уж подля свойого бо інакше кє выдако копірувал так то уж неє оно В Меджылебірцях єст Музей Енді Варголо но ім гейби ся бесідує хоц вродил ся мі на Америці Але же русиньского походжіня Ніпомєт він робил поп арт постаті Він змінул вытворне уменя ХХ сторотя але то не залежыт на народну стілют по перше на іквер а по другє на престорі был присторі в котрым чолок жыє Він же кєд бы жыл ту недзлабурцях та бы тото не міг робити для історичкой ситуациі ани бы того бы снепал Але там тамтен систем ішол Я знам празска паріжска школа Вышла єй же в выбухлі тоты імпресийоністі з того ся вельо черпат тепер ся перешло до Нью Ґорку Але постатє простре де вельо робит на вытворникові Дознаме же кєд сме ся бавили о русиньскых малярах Так не можеме ся бавити бо така школа неє А єст якаси школа словацка повіны Ци чехословацка Мы можеме взагалі бесідувати внеско в Нижнім часі Мы можеме говорити о дакій школі Але то было предімпресийонізмом потім носи нашы моляра і чешскы приберали были вельо і было в Парижі а там ся научыло робити і фуля а партия не буду менувати або сецесия што была но то сесия ты зникла в Парижі ани зникла в Прагі але в Прагі выставиют бо то был пражак новы образ вым но офун з муката так же то є фурт я говорю Моє скосносий Фурє то простры Я законі проєктувал одстобы а кє не была добра партия тем ніж не взникло а по другє кєд был о самотєденен словек за тиж не зникне але муси мати конкуренцию а видіти а быти нападаний тым прост ледім А то нудности жебытий інакший а ліпший бо інакше це не продаст або нич не поставит дакы спіско устабы Фур такы шкуры зникают в будеякі краі як Ґрецко Еґіпт або потім ішол далей Париж Мальбі але сучасні добы Тото же є так приступна вшыткы можности єй видіня што ся робит ставлят то клітнете на поціта знайдете си хто што поставил та же набы на тім закладі робити робите дашто ліпше дашто окупуєте дашто полужуєте Теж і там уж не даворити о дайме тому є то словеньска архітектура словеньска архітектура бола кєд ся любили Соме намчекы при ІІ світого войну гей то была словеньска Але тепер уж це нете вшытко є дак дахто там робит як роблят тым то фну Сольскє Арабія в тых вецех та оні оні нутєні роблят такы веци котры доколи сут аж нешумны Розуміте же Точон уж нести до сучасной бо не знам што буде о <unk> років в архітектури як ся розбігне а як ся мальва розбіне у моім припаді Буде проблем тепер цейте на три де на великопристольовы веці тоты маленькы краінкы то апо картины то были днен такы же сідати до кута Але будете мати і ізбутра буде фунґувати на три де При сторонім німаня там стіґлу зопойте тото тот а тото є буде дальший ступень вытворнойцінности Той же то не тото што мы тепер малюєме ту вже мам поти такы застарали оно підбуде то добре гей дакто цідат з памятку або што але вой так іде же не знаме же козміцка гудба каждий мам з тых камаратів што роблят гудбу одговорит ся гудба є над вшыткым потім так як подумам а козміцка гудбай над чым Як вы копіруєте даколи косміцку гудбу ані о ню тым не знате Лем ся приспожет вам така бунка отворит мозг а тому приспособуєте Аповідают же вшытко в тім світі штукы уменя єст комерцийне Іварз часто Твориця лем такє што може быти продане лем єдна катеґория творців цілком не мат той мысли комерцийний тоты же малюют ліплят різьбят якы сут психічні хворы Даст ся це полемізувати Мото маме тыж собі Лем позераме же дакє єдло або тото а тото або мамекы в собі самовытворены а тым падом не можеме робити Але тоты дань перейдеме до Милосковича Были голодны робили леж они тото одбуряли в темпоци стравы обываня гей Але зас є то ден проблем просте то так у яті же каже се зачыло жыти но але кєдым спосовом ся буде малювати Лемку о тому же продати Такым падом не мат вызнану малювати стацінови іти і робити ґічці до Бардийова Там намалює дакы костликы маленька з того по <unk> євро продаст єй або заробит веце Да ся і такы способомити але ниц уж не верне назад для чому інчому він то ясне жен робит про пінязі плежы В архітектурі є тоісте не сте добрі не мате роботу траґети ґу лопаті а робти вынаставі з лопату то є выбер природженых выберає во вшыткым є так то лем за минулых режімі было так же ту ся потерало але тото Не еґзистує Но тепер при капітализмі треба як куснувати сой рады ІІ капітализм але добрі гу мы надавали капітализм вшытку в порядку Андий Варго сут в капітализмі а приразил а тепер ся Поста його прибераме ту а ся учыме як він робил аж в капітализмі Але він заробил на себе Ай в капітализмі Лем же є <unk> Х маляры котры не зароблят на себе так же там неє про малюваня да ся на архітектуру даку іночы муси з тым поцітати же не мусиш приразити Іщы вам такі нагысли мілы глядат же тоты лемкы ну ту же жыют в Польщы жыли в Польщы же были выселены і так дальше же мают більше талант до того жебы різьбити і мают може до ґрафікы кус Але но так як бы утчувати кольорит утчувати ріжны вальоры фарб то рідку Місяц здає же більше од мают такє може до ґрафікы може тота земля оно не барз Кульоровы тоты признає є мом такы Я мам такій поціж Лемковы Русноці Подкарпатц або Подкарпатска Русь ако ся бавино Руснаков або Лемко были тыж Руснаци або опаснє подкарпатскы культурісте але тужылі з дерева а не мали такій розгляд як дактожы в Ятіславіі гей Таже ту ся окопірувало то што ся акопірувало не было часу на то жебы малювати Але ся робило тото же тото є гарне так руваны такій стопік до плоту а си його намалюю Якы фарбы были так ся полужыли Але он не мог розлеси як маляры еґзистуют якус якус умінцім Якус витім же єст яксы як подіме нацийональный характер ментальніст же мноі писы народы етнічны ґрупы мают більше До чулоси здібніст і місяц здає же Лемкы но но Лемків не барз знают жебы были як Украіні повідают жывописці значыт зна жебы фарбами робили імпресию ґрафічні учувают там більше учувают графикы прородженійше вымаюваня є при ніх зозял ножык то было в нього близко а по другє братала брати тото же Русині і Лемкове то были стражна служба ракуска угольска і то же деколи тому тото зникло Та област ото хранили границ єй терже то є Але маляріє сык з узгороду світовых але оніж были тюкнуты уж была школа ужгородска а были тюкнуты з Парижом Аж потім тоты люде нашы то мышли се налучыли ти я не говорю же Не былі можности кєд єм міг вырізати знал ся вырізати але кєд пішол ся учіти до Ужгороду та в нього тоты люде што з Парижа пришіт або навціли малювати я говорю же то не же заосталост можност То творєм можност творє можност Дякы бы єм хыти на вытварну школу з мешкал лем приймацькы я бы не был архітектом але в мі іх родина повіла же еґзистує архітектура но тай мышол на архітектуру а лем ледно што є архітектура Але тым проблем же я не мам Не знам же архітектуры Абы я был перший архітект во Свиднику в шымскінцю а по мі уж ішли дальшы Гознали ж є архітектура уся при проволі Ах же в якій році вы конців <unk> курці То є такы не розгляденос так люде не знают но а останут Мій отец был коваль Ацифрувал возы люжічка так мото в собі то є дядічне так же Але на малюваня постаті не мат час бырізала ля такы веці ся ґены там были мій брат ранец мат <unk> років а малює ін зітні Дє дішны веці даны чловеку котрый мади Я наприкра не знал співати а дату знат красні співати гейка я не знал заробляти доцані пінязі Оддахто мат піня ся То є такій жыво то сут даности котры чловек До з якого села вы походите Ясиник Але слава з Боґаркы О Но то є тежно руснацкій край ужы но і тамто є тоістлены якы зо свойой родины говорю гей Та мій отец нал писати чітати а цили переднім роды знали писати чытати а до конця были єден а і в тім то сеймі польскым не знам як ту тоді то было Міцкєвіча Дже оно тоє розумітет Даности в гольові сут як все діл треба вытипувати якы даности чловек мат Бо на математику бонайни смерт А то кє не мат мужности то ся приявити або нихто не спозорує же то мат він заникне Правда меня зацікавило же ту бесідували сме з Мірославом ну і я того не звідувала але то його дідо так пришолы од Лемків ту з польской стороны так да Ґорлец не знам ом повіс Але вы мате призвиску такє жывы ядо Мохнаты Так з ромаді сме звязаны зо селом Мохнадзка Ей замалі сме кришы зо нохнацкы О але Мохнацкы то была велика родина і священниця тыж бо То ы такы были звязкы покай по І світовій війні не зробили охронили Я знаю так преснят пред І світову войну зото бвоі з Мадярами аби внес несупресні говорити та моі предкове достали додару боґлярку як серо Так же постатє трафил на справну страну воєнску гей но то же ім была купаном боґляркым на стодимет на шаветла гей То якысы аристократы Нобырі ци говорыт ся в каждит мал цітати писати в тоді хто нихто не знал чітати писал гу Дідо прадідо был священник не священник великій куратор і не похованы при церкви то лем людям котры дашто з наменалі бы было поволено быти при церкви похований так же тоє тоє то был священ не вірил такій як нос не был піп Але боякы куратор так кєд імто забезпечыла такы вециі ходы з села а так же то сут такы то даностіном але Я Вам повім наші родині є сім архітектів у но а з топола смюш ся а пішли Не фор передомнол а вечно по мі помі але передомнол а Бо тім то Бадиоі ставенна примісловка єж люставенной примісловы Но там оставен примісовкы лем крок быти на высоку школу ставенной у же мы маме аси пяті з інжынєрів ставенных родині Вам єдного професора і тецько уж є мато за собом О то мудры руснакы А ся руснакы не сут ґрупы ґрупы сити взе не выдуму же сут руснаци ази мают голову Нові Будеме кінчати бы мы пішли аж так далеко а ту уж там нам дашто зрыхтували із зараз іде на убідство Е накраіте вкраду не так Но а як вам тото смакувало што нам рыхтували гісти Но я што можу повисти страва є одлична у нас як ту доходиме до Польска дост часто Єту інша страва як у нас у нас ойтун роблят бандуркы граноты у нас уробят кашу земякову зіском полід мастов інакша стравану котра хто стерец звыкнут ятуфу може пєси двойка Добрі Я Вам дякую може іси ся стрінеме може іщы ся стринеме на такым пленері може іщы кыси будут выставы ци што то радом бы было ся стріти і а я Вам дякую бы тыж ня дашто навчыли як треба ґрунтувати і істі кысиліці о якых вы бесідували Дякую за тото же моткы тот час были разом а сме ся не побили І не побили ся і не поводили ся владили сме сино ха зробили добры цікавы творы добрі річу і вам творити сой на радіст на приємніст і ходити по пленарах зас Но я дякуйте роз вам своі роцкы ты зутяжнець Каждий ма своі родькы Добрі дякую То был Павел Мохнацкій єден з пятьох участників маярского пленеру героів на Дублянщыні Была тоты нагода ліпше познати тот край його природу культуру а і люди Хочу зауважыти же в гыруві стоіт єдна з найкрашых лемківскых церков храм Покровы Пресвятой Богородиці з <unk> року Выровяне переповідали што колиси ту на дереві явил ся образ Матери Божой з Ісусом тот образ ХХ столітя Лемкы шанували яку чудотворні тепер тота церков Покрувы єст костелом Але <unk> липня одбыла ся ту особлива подія до церкви Покловы Глошны побожны Вандрівникы якы пішо вышли до Высовы на Святу Гору Явір і ту по кількох локах было одправлено службу Божу в Східнім Обряді і по церковнославяньскы Думам суй же грекокатолицкій священник орґанізатор поломництв на Гору Явір отец Григорий Пацан робит велику справу Но тепер побесідуєме з єдным з мешканців герови якого познала єм коли сідила ім і малювала тоту церкву Доправды мали єм Сирінцю бы нас в герові трудно найти чловека з якым ся даст родити по лемківскы а Павел Фай все радий стріти Лемків і радий побесідувати по нашому Вы повіли же в герові єст ікона Матери Божой і тота ікона особливо так она яка сыє чудотворно то тота ікона яка вісит там за престолом Та тотай фона она єст там закрывана іщы єдным образом єй зсувают на службу єй і одсувают А так нормальніх о не видно было вас осо засолонено ризима Але каждый раз коли літургія одкры одкрывально ам іщы образ єден і засуват ся То єст такє што си як ченстохові што єст тота і гона што ся отворат то такє што си тує ся чут власти были Такє было што оси така леґенда гнеска неє люди тых што были але тоты геровяне до войны до часів воєнных но то Туж не ма нихто хто повісти но тота ікона же ма ту ся обявити з Венґєш зо Словациі давно было інчы граници єска бо тамта же пришла ту ся обявила же втекло о тамта або там были недобры люде до Кучали Там часли І одтамай бы возили гев так было што си такє не даю она я сама пришла она ся сама сама ся обявила якы ся обявила до тайкон Кому є ся образ не пришол сам є не я не знам якла Але в тым місци де тота ікона єст там ся обявило Было якесе обявліня святе штоси там такєй і в тым місци побудували церков там де оно тепер стає там де тота ікона єст І люде може приходили ту наприклад на покругу такы а до війны перед війну тоту было дуже люди зосува зо сур зо Словеньска приходило дуже люднє бо то было знане і місто та місце одпусто знане і люде тото святкували тото Докля были люде ту гыровяне А до <unk> по <unk> роц як уж люди бракло Ноталіі скінчыло ся вшытко і Полякы знищыли вшытко і Тыґран А коли зачали корыстати з той церкви як уско стала Ну то половині як люди выгнали Як юж люди не было то не было бы ту Костьові не было Костьовы тику в дуплі в Старымгороді а на Івли в ґойстах в тых селах не было Костьовил Котры села не мали костьовы Ну а то было польскє село За польскє село не вшыткы мусіли на нова ходити до Дуклі по війні былат не было нє І потым в пятдесятых роках дукєльскій костюл жымскокатоліцкій тоту церков забрал і ту приізджу ксьондз жымскокатолицкій раз на тыжден чы раз на місяц як была зима нє Недавно вы были свідком подіі же ту пришли люде і одправляли з священникум і одправляла ся служба Блозя грекокатолицка І служба по сімдесятох роках чытал І видос было на тій службі Там то м яз на знимках Мосалаґа робил знимком і Якы то было для чутя Но то для мене для мене я дота до церкви ходжу є аде по циндронові То для мене то для мене яку служба но то не ничы обце Но так але просто же вас і ту вас іно то єст історична филя не то тико ябу з усе анив никого маніполяків о тоту люди неє там Дві три родины може такых підомішано юр зо села а з другых сел ту докола де жыют кількысы лямкы ци змішане тото были Но было тото запрошене гы в тым батюшку Бо то они там деси якысу пільґримку єскыно На тото были з полян з віхівце то были такы бабы што співают Повіли сте жывы выналежыти до єй родины яка жыла В лесилкім селі і пару роды зостало решта ся помішало з Поляками але туж выгмерало стары люди вымерали неє стары люди Арешта што ту пришли турдезіві з другого села Поля то є што гнеска єст то єст А но а з кым ту наприклад вы бы хтіли бесідувати по нашому то з кым ту мож сяте бесідувати Нема з кым бесідувати єдно то дома но то жена Полька є за іщы єден ту іщы єдна фамілия фаляз но ту єсой бесідує по свойому В селі <unk>eo нема бесіды Бесідаюж загенула ти діти Я мам дід но єдну діти вшыткы уж ту порядку факти вшытко Рувяны выгнали і зостало пущы совнє Пару родин ся вернуло зо заходу з Любіня кули так передсіли ся тыма роком І ваша родина належало до тотых же ся вернули товды Не Моя родина єст цалком інша істория Моя мама походила зо Зындроновы то приіхала ту звідцями в <unk> я знам в котрым роци Дутильови буд в Зындроновы уж до свойой хыжы не было што вертати бур хыже не было а поле было заселене лісом Одсталиновска метода была А мій отец был в Америци пригрил з Америкы і ся уже не взмамал і так Ваш отец брал участ в І світовій війні по америцкій столоніка М А в якых війсках де він был Нов Новойско в американьскій арміі был м часі войны по войні зо што на столо вой был <unk> років <unk> років заводове І брал участ тлу насида Ніченіц да Повинні ту было а такту бы м был од Африкы аж по тоты стороны Франция Влохы Італия Сут там знимкы дома В давном о <unk> о <unk> десятых роках Отец вашого села згырувал Мій отец рол з Америкы вгляду люди ной ту моду доідил по заході погляду людини част люди згровы На Украіні а решта люди з <unk> на заході в Польщы на заході Вроцлав Леґніця тамрон Зеленого Єй отец глядал як вышол з арміі ак ся війна скінчыла то оглядо был і в Кыйові Бтогляду тамты Палаж не А тоты герояне они якоси ся схлодят наприкляд там на ватрі ци іщы даси они колиси ся стрічают люто даваны ся і кіт з Ятам ся стрічают то часами приізджают на ватру то Дуждыні о Ґорлиц та то стрічают о тамтейшы тамтейшы О што там сут буту небо ту небо Може з іншых сел ся там сходят але тея в грові ното грові нема люди По просто нема люди Приізджают в Дуждні приізджают з згоду приз дужы приізджа о туж невы по Гмарову туж не тоты рокы З Украіны тоты сту з під граници з Од самбора од Львова з сукійным Парещыня но то зраща де в то Америци то Памериты сут геровяне што іх Може уж внукы ци домухнут то они не знают докы сут і не знают бесіды бесідувала єм гы з Владком Максимовицьом Но він бесідує як раз його мама з геромі ны То дач тале ся ся ваш отец пройшолы з Гамерикы Гел і хотіл такой жыти в своім селі хотіл такой вернути до свого Но відосні хотіл скоро таший патріо Вас за акурат ся так здарило же была пуста хыжначне была іщы пуста але Поляк зівлі хотіл продати і він то купил і такым способом мал ся де осєдлити Не там нашой хыжы уж не было Він думал пятнадцет років ч як до пятнадцет років ся ту передвінул Но то выслай певні діти бы ту были діти там роджены в Америци І перед війном Певні передвійном бы ту люде певні чули же війна буде не той хто міг певні то Я там не знам вшыткого Тота певні зато ся нашли троє діти двох браты і сестро выіхали з повротном хтоси і холотил здоровий і всьоно бо самы діти не пішли перед себе Но они вшыткы там были тыку же іх мати вмерла там в Америци а отец приіхал з нима ту перед війном Зостало четверо діти малых Там ся породили ріху з нима отец ту Уж во його жена вмерла там в Америци в Пенсильваніі приіху з нима ту медже війнами по першы війны од другой і ту ся выховували а як заходила друга війна тут пішли тоты діти выправил цтвуротом до Америкы А він зосту ту грою бы міл женатий з другу баву Одругы ді так было то так было То Ваш отец то куц Американеци Выхований тико роджаний тико Але з люди груз Дале хотіл вернути ту вернул і нашу жену Лемкыні в Своіту ся осєдливий ту мешкалий ту жывий ту вмерлина І похоронено тым цмонтарі коло церкви там кодро не коцеркви Корогы яка веде до церкви мориса А вы задоволены же жыєте наприк ту о не в Америці Як ом тут ся жыє Но задоволены Мы тут породжены діти мету вроджены Той мету выхованы мету на вченым не знам меньшого жытя ніж американьского бумету тейфыны Кілько вас было Тройдіте Еже Я повіла же я <unk> ну і вы дуґаздуєте і вы приіхали гев же бы ме побесідували з доктором Бо я просто о іга дале просто з роботы до роботы аж пораз єхал бо за абу Мігля дзвонила но то за тот Я дякую же вы приіхали і мі барз приємно же я прийшла до лемківского села і нашла Лемкы ебуже не єду з ґым ґадати по ножы одповіл же То так припадковой ся стало але я равда же нашу Я виджу же дахто такый то я загадую до люди мідят герояне ци іх діти в мукы Приходили перше В сімдесятых роках вісемдесятых вісемдесятых н В сімдесятых роках но До нас дуже люди приізджало до татаву но было каждий знов же ту єст потижно то приізджало дуже люди як бесідує зо Самбора Высокільник з тых з тых З тых стольні і його брат там мешкал як єм варит не знаючи то Івано Франківск ци Днетру Пєтро я там не знам тамты стороны же там де небо То там його брат зас жыл Рідний братшовы ня Они бы не знают о нас бо вшыткы в нас были Знают дорогу наса знают дорогу та можут перетекы А што лишыло ся окрем церкви іщы туже о Лемках штоси по Лемках штоси лишыло ся таке материяльне Яка хыжа іх чытата не продува того теґа єдны в цері єстыкує на церков школа была то розуправы неє і може зо штыріс пят хыж цім селі Но і тилец мінтирі студні Як давды іщы єже єст плеваня была што під мешком то не едику там діра што студня была Допаня было вермалювас до ды быкы стояли там за реку Но буде веце нема нич Тельку хыжы пару та бесідую там в центрі села Но то перша тота што єме сме зній жыли наша хыжа єст друга хыжа єст треба быти ниже через село то там іщы єдна хыжа Ти пожыли то нагірсу така хыжа обита Виділа для тіту а то тота хыжа єст іщы гырівскы Ой до горы там іщы єст Три хыжы гри Але то не під солому тику на череніком Але виділа єм же якыйси блогоць ци што зробил під солому таку цікаву тото як ге тамлистів ци часета то для туристів дуже єст туристів ту такых якы приходите Дужа туристів неє бо нема до чого туристы бы приходити Атракций Ни Нема атракт Но якы зымітувал Але зимнеє Зевнеєє приходи Приходист сте чені єст плюс пят стопни зимнеє І як Нема Ничым ничынний там того року праві може был зо два тыжні або яв цілы землі отвори Ты є в готелі і кухня веце не тоты часы Коли бы рокы сімдесяты то были зимо а несказем неє Ой нея трафті што воды неє горы зароснены шляків неє такых роверовых або або якы кунны або но што такы нє воды тиж неє ту такы басены рыцьом не чым буде выцьом робил Думам же буде яка си перспектива тиж Добрі Я вас не буду бівстримати бо я знам же треба зусіном зробити поряд а бы то анто моє жытя Та бы мати і і коровы і мату найменьшы можливости Ту є село і пустосело і пустостан і нема О я вам товды дякую Дякую щыру Барз мі бы хотіло ся більше Вам оповісти і о тотім пленері і о селі герова але час юж завершыти нашу передачу То щыро дякую Товариству Розвитку Музею Лемківской Культуры в Зындрановій за орґанізуваня пленеру в недалекій од Зындрановой селі Горова на Дуклянщыні вшыткы його участникы Были задоволены і кус шкода было же так скоро проминули тоты дни і треба прещати ся іхати думів вертати ся до свого звыклого жытя Буде мі барз приємні споминати о такім пленері і оповідала вам у нім єдна з пятьох участників Анна Кырпан Оставайте здрав і до стрічы за тыжден