Слухайте сим <unk> процент лем Нескрокого а зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого шылеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk> процент а будете мати цілых <unk> Витам Вас видам вас милы моі слухаче при мікрофоні Анна Кырпан Днеска зас бесідуєме з дослідником істориі Культуры Лемків Іваном Красовскым зо Львова бесідуєме про Лемків в Украіні а переважні про Лемків во Львові Перше мыж оповідали о тім же Іван Красовскій робил в львівскім Скансені а вродил ся в селі Дошно но і барз добрі ся учыл в школі зато продолжыл ся учыти в Рыманові а пак в учытельской семінариі в Креници по депортациі в Украіну замешкал в Термопільскій области в селі Мала Плявуча Депортуваны Лемкы котры нашли ся в Украіні в повіме дост тяжкых материяльных умовах і не лем материяльных Кєд лем могли ішли ся вчыти В Учылища інституты всяди де лем могли барз дуже Лемків скінчыли высшы школы Нераз сідили на лекциях голодны часто студенты мусіли і тяжко робити не лем ся вчыти жебы мати кавалец хліба але ся вывчыли До такы же барз ся тягнули до наукы належыт і Іван Красовскій Зпочатку ся вчыл культурно освітным технікумі в Теребовлі на бібліотекаря пак чогоси во Львові в Школі міліциі а потім юж вступил на Історичный факультет львівского Університета Але о тім вшыткым выж знате а внеска бесідуєме о іщы єднім епізоді Зытя пана Івана то його лекторска робота то лекциі з астрономіі В Радяньскым Союзі была така практика лектуры іхали на села в колгоспи а тіж выступали на заводах фабрыках в ріжных орґанізациях і барз часто принаймні в <unk> шесдесятых роках лектуры чытали лекциі з астрономіі Зорґанізували тото не для того жебы темны бабы в селах ся знали на звіздах ци могли найти на небі де Юпітер а де Венера То выдумали совітскы атеісты то была лем нагода аґітувати же Бога неє Правда пан Іван гварит же Йови цікавила лем чыста наука а на Бога ниць злого не повіл Ну то хоці ся вірити Але юж не буду нич коментувати слухайте сами нашу бесіду Тема котру мы зличали же во Львові был такый Центр Лемків Лемківской культуры так ся стало же зышло ся ту Дос Лемків котры нашли ту роботу Доколи єден другы стягали правда родины якоси так в бівшым Новы Почало се з то што было мене в квартирі мутапу Олі было скінчыли університат то быв якый рік <unk> <unk> року сивота жыл менше більше постійну тай взял трохі і переіхал назад <unk> і тоді тоді почали знашульсі на Лівлоу Выж ся лишыли во Львові выж мали во Львові руботу так Одраз по університеті достали сте роботу Роботу єщы раньше зістал до університету Я до університету працувал до закінчінь університету науковым прасівником Музею а што режыт ся історичным Я там десь дездездавнійше <unk> рухує там уже А то так было можна Можна можна можна было быти залочником і пресувати науковцем Екшом вылюны были до того дані трохи охоты дані І головным цільом можливіст аналізувати партиі тым писати же бо я писал шы змалку є ся уж в тым в школи писал вірші друкувал іх дитячы журналыкі фні то ся пропало як мы пересерали Але выписували і пак уж в кім селі де вас переселили О што то было такє дочка партизана же вы мусіли деси то сховати што те робил повіст же дес пятнадцет зосвітів я записал субітоку повіст склал Но і хтось хтос сказал Нашым старшым братам і пришло каны шукати опруг рубити Но добрешу вони пришли кімнату і пішли туди в малу візбуд зв О вырішыли шо там є ховают о всю свою писанину О а тато а тапы тато за той час ховал сю писанину яко было на пеці і туди в кухню там же в угню не было бы давно былило ся тіхі попіл і зривзы все влопів і вс што і унитам подивились пошукали і выйшли нима те не Але факто пропало Аґли по тому пропало пропало ту мушу я пішолчыти ся і сховал ся під стріху Під кічкє не знают ся хтось батіл і вытянул ся просто кічкі підугнили єй І вону выпало і зігниву на дусі пропал то я вже не знаю не стало у чім там было написано То было звязно з упало таке Змісты ідея того была безперечно выдумана я мал знайомых якій були лупа і я там взял собі за основу ного чловіка такого федака і вырішывшы в нього была доцька яка дуже ім помагала і дуже богато робила для ся його партизантского загону Ну і там я придумал рятакых випадків ріжных жытьовых Вым было дуже цікаве бы мес хлопци ме чытали жолы Татры хоплю лавы спи є тото чытали твоім товаришам Та все і Малаплевуця Мапловуця Но ясно як бы я не чытал то ви нихто не сказал то хто сказал што я то пишу Може він не з злым наміром сказал дес такы говорил сими нашым вызвутелями не злым наміром а просто пополил ся што я зенців усєтівску семінарию шум пишу шыгарну пишу о або не а то він тосялек Ну дале по тому нічого не знайшли і в Ніслу Ну а в учытельскій семінариі заохочали писати писати вершы писати прозу было такє же зварили Яку Я там я там писал прозу трохи продолжыл писял писатив ци руци повіст І почало з того ся нам директор східувы занятя літературні на тему моі перші дні в семінарі вступлиня і перші дні вражыня хто як писал а я думайте я напишу тову формі і художню твору Як є пережывали є еґзамны золото то і я написал такій досит великій твір і по тому дуже хвалил мене директор каже ну не маєм писменник а він так гарно пише То был директор Сіси Ґумеян Сіси і ся подабало і повіл же думу лас заявившу Красівскій дуже гарну пише маєм літератор це я тож принял святку жерту маму я же далекій был від думків што буду якым з літератором ці о тым але дуже приємно было што директор похвилил Але добрі же такый директор же хотіл як коси молодых заохотите Томто він был директор ім по тому в Америку выхил еміґрацию після <unk> року там жыл Дуже прикрасна людина был розумный дуже прикрасный він до нас до Крениці приіхал десь зі сходу з Києва Малын Малы Кєві з Університетів в Выдови доктор Наук доктор в Мілиянці Сиковисків цілу літературу украіньску літературу А якы было тримати Історів сывців Рызикєвич німецку мову Дацькєвич Рысунків Волошынска біолоґів такій был я вже собу То было досить богато музык До Крениці вчыл ся до <unk> року три рокы в Крениц <unk> по <unk> рік Тото што дале вам вы Крениці то барз дуже для вас значыло мало значіня дуже багато Крениця мені дала дуже богато але це было продолжыня мого навчыня тому в молодому віці люди на більше Хоче дістати більше зберає і більше запамятове звычайно але я был приготовлен до криниси Я мал усиві такого великого гарного дієця молодого він шіст років старшый в мене і в Антибли по тому його забрали Німці і там Він помер симу в кунстабу і тебля в ґміні дуже багато поміг він на підготов до Крениси а другій зыбул священник Бодансенків то його застрілили Полякі польскы ци підпільникы з Сороч році А ти бляк загынул в <unk> році в фундстабурі Ти бляк мені більше дал быти з тиблят му я кілька років такы контактувал ся він міні журнали звіноців довал світ дитины і вес ся з міні оце Розказу нимы з лем просто дуже дуже проводили богато часу протягом кілька років а з Семків им то я меньше был мало один рік не Фенецілийны Чом таку вам дали раду іти ся вчыти до Крениці Праву тому сю інчы шкілы за лішківны было Лемків в сіні В сякій війни выникла ся семінария уже в часі війны Кыі Торговна школа Фянси а мні в Рымановій был такій дуже вінтежне давно помер в Америци дуже дуже такій спередовий проґресивний священник отец Харина І оце я памятаю што він міні каже ти іці Сыночку в Креницю я тобі допоможу там то і він там десін написали пус записку міні довту в цьоташу то сплав це дуже добре Тиб мене підготовил він мене рекомендувал По дорозі не єхали з кєд ся компознайомой з Волошыньску і в по дорозі до Креници і она уже по тому дан нами тримала цек зверхництв А ж мы же мели бы ся до цього приготовлені і безперечно Кренися дуже мені багато до ла дала ні багато знань з такых пренутівше іх не знал ранійше Наприклад Білоя зоолоґія істория богато Япо астрономіі знань з дубу Креници ет допо не інтересує бы всядий в книжках написано же вы ся якы ся вчыли пізнійше были уж бібліотекарьом і ріжны лекциі проводили всяди і астрономічны держав Я страшне любил астрономію так гыбоко вивців што мні пришло ся в Кыєві чытати лекцию в університеті в Кыів університеті студентам якы вивцяли астрономів і внепросу мні задавали питаня з якой я Астрономічны обсерваториі ци з Одеской ци з якой з інчой ци звідкі тамты настійкы були переконанні што є направду якым професийным астрономом А я тати вбительскій але я дуже глибоко знал астрономію я міг Был нас якій професор по астрономіі єврей сам я вже забыл помер то він теж дуже захоплю си каже я дуже дивуючы знайте гарну гыбоку астрономію А чом ся заціковы я но я видите Я жыл в сусідстві з дяком дякы жыли нас Димковиці і дуже проґресивный дяк а його дочка вціла зі мною в школі Яс ясно приходил онавцівас досить такы посередню андияів допомагал того неєдно я дуже вшытко з нею справлял ся і пояснил тото А дяку задовольний тым і почал міні дещо там говорити про сонце про зіркы Я тоді блу дуже примітивно я вважал шу зіркы симелесенькє світила якє бы створил для прикрасы садцо небесно шад великі світила сонце і місяц шуни я не на небу з воді є так примітивну ты але мене си дуже цікавило він мі розказал шнє зіркы ци великі світила ті они дуже жыле повиннас Выли в тисі розів дальш од сонця від нас Я думаю не як так мож быти дальше і де небо звід як так можут быти дальше З я што не мал понятя што істнує безконечно хоц простір безконечні І я кажу а як же сонце обертає ся муколо землі де оно там діаґнуцує де ся а оно не обертає цеси си земляновковы сонце в Індягні то Він так нісе цікаво розповівшы што мене ся надзвычайну надзвычайно зацікавило Окрім того кажну тепер ми раді Віт Пуцінку заспіваюшы з церковны Він хіл дуже я мал гарны голос шоб я єм помагал што єм малейше і што заспівал єму там ся наще Вірую ців Апостола Но як што Апостола ме цитали то він придумал якусь таку казкову розпуйстю пішол там Жыд по воду тішотам шырвы рыва тереву але з голосом церковным такій такій великій вірбу церковным дашы я навців си церковну мельодию він мене писмо навціл дуже швидко Я дуже был спосібний дотыкал Дуже швидко мене навціл церковне писмо і вже через дес через пару місяців як кусяли мелцяня він взяли на десет вызыков малого я пресідала посла люди та Любти вызвивали а міні такы були діс гордолісика Як в лемківскій церкви ты чытали Апостол чытавте Хто лем тепер до нас ся прилучыл для тых повім же бесідуєме з Іваном Красовскым котрий ціле жытя достіґжює історию культуру Лемків мешкат во Львові Але тепер трубиме маленьку перерву і послухаме співанку Мариі Байкой мосто мосто мостос вечерота шты машенькы лодоку єй ге гішы тыма на герів нас гой той Христ пас Ну і по тому по тому пцю аструномію шыв шкорі шолучным першу о другу класу єлже же мнес зіркы зіркы зіркішо такє уж вчытель леж ся спытал ся він міні дополниня не любил давал А кули ялже закінціл <unk> клас рыману вижывців си я вже был такій до світі неостанушу же посял выступати з Лекси тер своіхы ну рідків учнів там уциім розповідавці тзв лексиі о здякі пригоды Але я ся се по різному обєднувал і питаня про зіркы з питаньом про цьортів і там про страхіві так дальше так што навіт деякій мамы зі мною по тому сварили шя розповідаю дітям і сну істориі вся тіж выниоцю спати не можут буде ся то Авже я посял чытати по справжню м лекци Коли вже в <unk> році пришол до технікуму Теребулянского Там як прочытал пару лекций в технікумі мене зразу приняли в товариству збушыня знань о я вже тоді чытал А уже коли закінціл технікум коли пришол на роботу бібліотекара то ся не так але коли уже переіхал з Львова в <unk> мил році ци м ужы на постійну так меньше більше пішли юристичны школы Я уже чытал не тілько в Львові але і В Кыєві В ні пропетру зіздил чытати і в Одеси чытал навіт лекцию по всій Украіні нас рекомендували возили нас на семінарх є выступал то я в тоє посялі Віршів я вже не писал покінул вірші писати а почал такій спеті публицистику історичну писати Пепло о основному з дипломной роботы Як выглядали тоты лекциі Іхали сте в даяке конкретне село ци де там іх повімляли про се переважно такшы знали зелели ся і я находили в емпосіна встостю богато людей цікавы сис тым якы наше майбутнє як світ выглядає ся му нібыто паде і взіркє коли выкінесвіт Я постараюсь Вам усе все розповісти але я більш такы не все робил я розказал як ім хотіло з більше ці просто будова всесвіту ци тхылити на сей бік Ціє жытя на інчых планетах ци мужливій кінец всесвіту я выберал собі тематику і більше на цьому зосереджувал нашого не выберали шумне же не гыне досказувати ся одразу або я проводил навет цілі лекцийні такій Ну як сказати цикли лекциі Выцінал від того як світ дійсне м почал творити ся з того як реліґія говорит про створень світу дальше Реліґію я выкорыстовувал небагато бо мні багато не дозволяли выкорыстовувати реліґіі але я сказал шум для того штоб я розповіл про будову всесвіту про жытя на інчых планетах то ял висково повинен выкорыстати ці Тенденциі сі леґенды якій пошырені в реліґіі Ну і міні ніци дуж добре Мні священникі хволили я специяльно просил особливо як призял до своіх сіл тернопис лове з велику Пулуцю малу болузю а там всюди мене священникы знайомі я Інаой зпрошол на лекси Грекців незадовом слухали і зважали што я не роблю великых образив для реліґіі стараю ся як раз быти обєктивным ци нові товды товды в тот час каждий актор такый мусіл повісти же стары люде ґдают ріжны глуплоты такє глупство же то Бог вшытко сотворил алеправду совітскы вчены вшытко дослідили же оно самы ся створило плянеты звізды і вшытко саму якы вы о тім оповідали Я Вам скажу єдине чо я дотриму все більше наукы ніж Цых розповідий і цых даных я формувал своі лекциі на цісту науковых засадах з тым шу я тут давал поясня як том арабска реліґія як іслам як християнство дивили на це таж у це было дуже так в такому рівні Дійсне на науковым рівні без образ для церкви Я наприк в жыті не сказал навіт на мене дуже дуже был злий Меланцюк секретаров Кому што я чытаю левці згадую про священників навіт декули уніяскых ззаду священників Але тілько в такому дусі шому не были при свойой ідеолоґіі антирадянскій они не могли признати радянского ладу і комунізму о Але я николи про них не горил які злочінці сувинні Сказалшы як што ти не напишеш проти шептицку о реферат што він был злоцінич на його руках кровлюдска тыстю то тишептасин захистиш Я засміял ся каж міні єсу в не напишу шептицкій не є ся людина і яку є маю право так писати я признаючу він был далекій од ідеолоґіі комуністичной але він никого не ввивал іх на рукаю о ним Ото раз ты так думаєш штабоце тео ты і дисертаций не захистиш і далі не дал захислити потомні перед смертю признал ся гушко істориі кєрувалшу Каж ме не выкликали кілька разівскы залишыт цьому нацийоналісту украіньскому урват нацийоналісту ти ні в якым разі не давай цивен світлу на дисертацию а тоты будеш за це відповідати всю каже є мусіл підписати жы і робити все то шуб шуб не дати закєсити Але лекциі міні не забороняли чытати тому же ям был дуже потрібний я дуже чытал Багато Без тексту я не выкорыстову запис запису різник Я цитал інчы лекциі по істориі по істориі реліґіі по астрономіі але я кажу жу я вза уникал дуже такых різкых проблем науці якій бы могли якусь пряму на мні залишыти цішос якіс претензий тішотан Што найбільше інтересувало люди про тых люди Якы звіданя давали о тотым цілим світі о планетах звіздах коматах што найбільше цікавило іх все цікавило ім і дуже важко до них доходило тестю Вы всесвіт безконечний шви просір такій Всі думали што істнує земляны землею склепіня істнує небо по сьому склепіні розсієні зіркі сонце і вони дуже дивували ся коли з Ециі не завжды одразу вірили все од ній вірили у ній дивували хтіли шешу знати шешусь питати Багато питань было такых такій лекци Во люде самы приходили ци так ім повіл я ся тавту приходили самі то вону дуже захоплюют ся як шлюб все вникнути втерти ся як кажут цю в центры з ци общеня то подумали можно міцо відмовити з вону дуже захоплює ся псеня астрономія Світло іде тис кілометрів на секунду і сонце світло іде <unk> хвилин і <unk> секунд А як це може быти шуєта так далеко галапы кіж від них світлу іде тисці років Нітло оце я ним не міг зясувати субіців безконечніст все світу Ясну шушы шусте цікавет се заізаршыє багато таємни з якій не всі не знаєм але таку на є нісю нефрадишы любим А тепер зас вернеме до нашой бесіды Бесідуєме про Лемків во Львові Уж з початку пядесятых років Лемкы ту ся сходили в неформальным своім товаристві бо товды закласти якє стоваришыня офіцийні то была річ абсолютні неможлива Львів топевно было лем єдно такє місто в Украіні де зышло ся кус більше Лемків а медже нима ся назберало більшы інтеліґенциі і они прібували дашто робити навет в радяньскых умовах А тоты умовы были такы же попросту вшытко было заказане а о Лемках ниґде ся не бесідувало Вынятком были выступы Сесер Байко но і пізнійше уж в <unk> році постал хор Лемковина в селі Рудно коло Львова То майте на увазі коли пан Іван повіт слово Лемковина то ходит лем про хор Лемковина а не про дашто інче Тему жытя і діяльности Лемків во Львові в часі ряньской влады уж сме зачали в інтервю з Петром Кугутом Шкода же го уж неє з номи Пак бесідували сме о тім з Терезом і Штефаном Кыщяками і коли цікавит то може глядати в архіві і сой переслухати но і різбяр Штефан Кыщак то давний товариш Івана Красовского Разом ся вчыли іщы в часі війны учытельской семінариі в Креници і з того часу приятелюют Тепер каждий з тотых семінаристів Юж ма Будеме споминати і о інчых цікавых особах лемківского Львова але коротко Мі як каждому журналісту хотіло ся потягнути занитку і жебы далей бесіда сама якоси такла ся розвивала з єдного в другы поітікала але ся не повело На звіданя знали сте того і того Пан Іван стандартні давал одповід Знал єм ци просто знал бо бесідує по украіньскы Повіл пару слів о каждім але дале справа не пішла Я ся не дочекала долшой оповіди Повім щыро сподівала ся ім більшого Бо Іван Красовскій свідок епохы жыл в тот час і в тім місци і знал певне вшыткых львівскых Лемків Но але думам же дашто цікавого в нашій бесіді ся найде для каждого о Львові і одімы хто Приходил ту ся сходили барз цікавы люде наприклад ци знали сте был такій настуржылиць А описал вір і є в Зимні воді жыл Він до мене додому приходил і я знал є Не мождати шум будиту Версідум што нас погляды были трохи різні він был такого напрямку мослофільско а я украіньско і якось якыс нас не значыт сю мы сперечали ся высотам не так добре відносили ся Было вас такы в кімколі люде з котрыма вы більше приятелювали наприкуд Золотым самопочатку до разом робили сме товариство засунували Лемківсина не створили Фундацию досліджыня Лемківщыны він міні помагал в будівництві Церкви я был першым головою В Фундациі він был заступником головы Фундациі в товаристві Він был головою першым а я был його заступником так мы з самого початку были звязны з цій руні Але з самого початку іщы од пятдесятых років од <unk> років А як вышли жывы коси ся стріли Я там вышлу Ну я приіхал до Львова в <unk> році Росиі дою юридичну школу і в <unk> році почали сеци нашы Там был ли был такій ваврик Мускуфіл такій рульвови секретарства вопіі колишньой по тому призяли Американци си мускуфіли Це Юрковскій то це мускуфільскій бувы Сяскына Ну я крім ваврику то я з ними добре жыю з Лаврику мы мали деякі суперечкы такі а самы я добре жыл мы розумны орґанізували цю Лемковину створило лис схудили ся обговорило ци все Створили мы разом щ Мороси перше Товариство Лемківщыны але нам то діло ком заборонил його Не його створили зробили навіт Плякатвы пустили про фестіваль ківы зробити лемківскій році нам кум заборонил Ну правда перед тым в <unk> році вычынає ся з <unk> р як мы зустрічали Там такій ромко Суболевскій композитор Овисневец Любомир економіст науковец дуже проце і всі мис зходили ся на глібу А два там сестры Байко Кысяґі і Цюлик і Ґуд Тоді кудол родиванику іл Не багато Но приходил до нас такі Лемку стенопискы области журналіст Сиско Семен з баржы працувал в районній газеті і теж каже Я напишу статю створити хору в Лемківскы на Львові і написал натуково в літературній Украіні <unk> ци <unk> році цю статю ну і ты помогла трохі по тому взял досить сильно за хвор Коса на польскій Ой козак нам помагал композитор і в <unk> моросі нам вдало ся створити цей хор по тому створили це перше товариство нам заборонило пком зновам посяло з перерва Не радили зрадили з потому контактували ся з Лиском професором Академіі Науху Дожньой і Воцеславом Братуньом поетом Волыняком якій дуже нам багато обіцяли і багато зробили в створін товариства Лемківщыны Не так так так так так так так так так так так з ними обговорили вворили же склали статут Перший Нуі пригутували ці усеновці зборы на <unk> липня <unk> р Створили си товариство а по тому через три рокы там зайшли деякі непорозумліня што будівництва Серпы то Ос то не зворила же тоді Фундацию і Фундация тым заняла ся Але дальше тоты річы то уж добрі описаны і в вашых книжках теж описаны як было дале а от власні хто якы іщы было з самого початку Як люди ся сходили іщы так приладні як то было но од напримід ся сходили о цім бесідували Ци споминали як было колиси ци дашто оповідали каждій особі Любов Зебыла голуна мове це науково витаня про Лемків про лемківшну сибуву голуне Нам не дают роздуму лем над тым чы робити шобы переконати владу протешу лемківс не істнувала шу Лемків є шу треба тер піднімати питаня по градянска влада была проти пишіть про тешы Переселенці Єв нас в Поспі працуют більше ні о жодный істориі жодной інцівы тиш але я силовно писал заграничных ціл выденя што є мало зо се великы неприємствы в тым але сякым разі ме горы говорили наве над тым як выкорыстати лекцийну роботу для того што помухти Лемком Ну носеми Засоловину по тому коли уже офіцийно нам ці композиторы і професоры почали помагати трохи туже же ме были тоді быложні же перешло на будову науці часирного нового новіця сийсториі Но трудно было но єст в початку на першых початках серед овисій інтеліґенциі переважала ся руска тео теория мускуфільску характер русиньску Вы о якым часі років туже же коли створили Лемковину коли створили товариство то почал ся розквіт Цієй украіньской орієнтациі більше О Створили Стовариство Тернополіяну Франківску створило спольці Товариство Обєднаня Лемків хоц там єй стоваришыня створило з русиньскє а нас його не дішло зо створінь Хоч початково ця тенденция русиньска і русофільска была сильнійша але дуже швидко вона перейшла тому што Сергій Зынін тей дурко што написал Лемковина Сибір таку такого пасквіля поганого Проти Лемків і загынул Ебы його знали Не знал є його але знал його братів Дуркутів О ци ці дуркути повмерли ци тамтой вмер той по тому да они жыли Не жыли в зимній воді і золото тут під вод і по тому ішы разів меньше ставало менше по тому Ці молодці пішли а іхні діти вже напр Русенку долго гусий писменник в інтернтивну пісні жыл і підтриму сею супітскій рух по тому вмер Русенко а його діти вже стали Украінцями же в є опішло жертвы І ту та після твореня Лемковины пішол такій курс на вшыткє розвиток терез лемків украіньскы орєнтациі хоц ся украіньска орієнтация дала змогу ім розвивати ся все такій што не хочете говорі Але Лемків зараз ненны а погану рівню в сой розвитку культуры Хоце це дійсне ця тоцька на найвысю розвитку можливо бо Лемковина лже же свою верхню тоцьку пройшла Видно вже же менше менше дає надіі як доваланійше Але повяткувано шуфорфур але все такі істнує тепер переслено Украінця світова федерация Лемків хоч вонаше не показала свойой роботы але Але матиме змогу покажы Тепер выйде оце незабаром выде величезны енциклопедычні слуни Лемківщыны Те буде велике Рух перед ним можно сказати што Лемкы ні ся не роблят в найгіршым серцю о розвитку культуры Лемків як ся найкрасі зараз успіх має мистецтву різбі і співу То найгірший в положі імова ношо не зробил цю не зробил Одяр теф зубувєжі Лемків ходити свою о Я маю теж одяв небісті з Пости ґміні зрубилу цю фото є маю сей але ну ну не хочу якой якой зміні наві незручно іти на якє Свято на конференциі выратил Лемківскій Одєв Звіды Може і на конференциі тото і не выпадат Але я о такым выповіли же перше ту як Ламкы ся судили медже нима частійше были русофільскы тенденциі наприклад мы бесідували о Кугуті То кугут выріс в такым теі русифільскым і там был його мост Марена же был дуже за тым на телі был сий Мерена Тереґм же такым был вердым русифій вуй Бемба той ву а як вы з нима товаришували Кєд они мали цалком ріжны позициі погляды реально яв неснеме николи не входил в суперечву Я завжды отриму си тенденциі шумы Є частина колишнього руского народу етноґрафічна ґрупа і николи є з ними в суперечкі на це не входил навіт я іх переконавшо Створеньо віснасмо роси Руской Лемківской Республикы на Лемківшні было помилкове тому шґывал однаку Манеска Республика то была мугла добити ся якой автономіі А та дві Республикы посяли і Субосы сутеречко о не сут сперецяли з ним Наприк был нас такій русофільско напрям Ломко Суболевскій Цим священный Кайово тато выпустил сей збірных пісень лемківскых о по тому цей Ромко Соболевскій выкладал анґлийску мову і зафуріл і помер тешты понуме были з ним колеґі Можно навіт сказати мы николи не торкали ся проблем суперечю на цю тему Та з кувутом я стількі років працювали ми і я знаю якій він він знає якій я і кувутна в іміні часу ворюва мені деякі мне кульшы што ты товаришує з Кресовскым кросовскій нацийоналіз ти русофі Але каж я субіз ся ого нічого не роблю Калим Ята субіт цього нічого не роблю Робим справу для Лемків а ти о нас не обходит політика і не такій до кінця жытя пружыли же нас політика не входила А з кєм іщы вы так приятилювали лемківского коло З русуфільску Нє на жаль Тых Лемків лыжы Ту ся сходили во Львові то хто часто приходил в гості Овино до мен нечасі приходили ци нашы різбы лізвынкі з Вількі тото одрихівскій орисикі Стесякі Дулиньскій нібатор піддарували його музей віддал більшу частину О то найбільше до мене приходили Ну а з нашых в мойому силівдошні окрем цього тивляка не было в нас інтеліґенций было кілька хлопців які готовили сту крениці але крениця лже закрыла ся же было за пізно дівтята тамтві дята доцька і каферудавска отовин не має інтеліґенциі было тачыя з Душняны не зустрітся тікі звіркы з повытянкы і ще перед депуртацию є мал гарных колеґ на Лемківшыні ци в віслийску селі в полянах Сурувисных Там де де три взяла ся што Олены Кульцівска малювала тамто я навіт зострічал си з нею там дошні в дорозів она іхала в тому Уйвой мезулену кульцівску і влагорозів зустрічали ся Ото я з тыми Лемкы там в Віслицьку і в Полянах Сурувисных дуже богато єм о там такых приятелів гарных Лемків священника осысьово ядловского діти Вони трохі молоці были хлопци від мене лет не дружыли разом до останку Я там там них в церкви Апосил леся з часу із ся вчытал тота в мене была Бовитянка Вілька Ултушово Віслоцьок і Поляны місты кратом рависку близко Нова там товаришували а пак уж то такє товариство было до сімнадцет років сімнадцет років депортация тото такє юнацкє шебуло товариство ну і там заіздял є кілька разів в Заладці Риманівскій тамтекє сеньо кубеле язык єм є в Креницівс О то я до них заіздял ше двортаты депортати ше пару разів не зустрічали спиш Цеж ну і найбільше низкіс ся кунду сы вціли зразом зустрічали Вы разом ся вціли в Крениці та в Риману іщы тепер кысяк то од того часу кільку років в Ашкунях влезкій да ну так так мы трохи трохи розішли св на різных на оприсцях Пляцуєм та і то але все такій якій сяк бажаючы ся бузылжы в цих рінацкых цяцах буду найблигі моінтуарх ну і остал ся все такій То тиш щастя было так вшыткы розшмарене а што выстріли своіх товаришів ся звы а дуже дуже я блиску подружыл ся і з синами тарнови ся Юлияны Мирон помер м і перший колега мы з ним зустріли шпі підчас депортациі як мы пересыляли ся в вагонах всых хоровятів вера Міхале Приіхали Іхали не разом але привезли нас одночасно майже до Путуторів і не там путутороз зустріли зружыли то я жінку добре знал терновой шефа дуже приємны пані Буланя ну і ся його сын Александер Шывему в Уж груді жы Іщы єдна співанка Мариі Байко з єдной зо плавных колиси сестер Байко ці мал є Ну і Лемкы ся сходили Ваша жена Честувала выбесідували пили гарбату ци даш што може міцнійше і о цім переважні было бесіда Но головным чыном Бесіда це лемківска бесіда была Федотоє Яженивс Яженивскі Музеє ци Рус За жінків же не хочали бійш так теж сходили ся разом і цястували ся як могли Алеж крім лемківскых шеі родинні такій проблемы Ту єст знимком в <unk> році в тотій книжці дочно то єстно і было два у моєму помешкыні цьому місци воводют ріжні аспекты розбуват ся найбільше розвинута тоцька нашых з устріч і це елемент небі А по тому тому після <unk> року туми вже же декуды в нас устрічали за більше в земні воді там з устріч зробили уж науковых В Зимній Воді тиж жыло до Лемків А повідсте ворили сте же знали На стора Жылиця Ет нові нідез якій кулезі вірхі дарувало ледеву ничыя жароз не знає До кого іщы ходили стентом Я не памятаю де я найбільше ходил в Юрковску А у Лисновича знов те одну Лиснович взял зі мною по сусідстві зі мною на Глібула мы з ним дуже близку были знайомі дуже Повідте мі дашто о нім все чловік розумний тихій але такого теж русофільску напрямку Він зружыл сильну з сим Ваню Гнянку і Гваню Гунянка Періху злоту же діву не разом більше проводили ціцвий Ну мы з Гунянком не онянку і не дуже так зближали ся так нормально жыли але Не дуже ясно він приходил доколи долости водил дуже часто приходил Юлий Снович приходил Вваню Гнянка приходил Ясне же были якысы родинны темы жытя але были і бесіды о лемківскых справах нота це головным цином Дафі то осім переважні было бесідувано Завцяку сіло служити на Украіні товариство Лемківсины Чуло привідка в <unk> роках ка В <unk> році створили хор <unk> році Творили перше товариство лемківскым нас музеі яке заборонило луку Но але мы по тому дальше то двес части товариство реснов по тому ємы уже композитор ми звязали же пішла повекша в політиці тройка докумигнанц професор Не комичкомицько м по тому сєм братунь ратунь і тому нам вдало ся вже це офіцийно сурити зареєєструвати честю <unk> році то ня цікавит коли іщы того вшыткого не было при кінцих при початку років Оты ся просто зберали і лем такы сой хыжы дома мож было о тым бесідувати так шыроко то бы ся не дало єм самы двоі самы своі Но бесідували жы добре кєд бы мы мали якє товариство Але в <unk> році не могло быти товариства то ясне нимо не мали варє не мали тоді сестер байку помустати ім хай вони закінцят консерваторів ненавид зберали деякі там попару ци ферболонців в тоскій для них жем ім помусти то были в центрі увагы сестры Байку і Хор лемківскій бо сестры Байку почали з ся што треба бы было хор створити тумы над цым хором працували ту і сыцей сыско з із баражы стеківскым друкувал ным поміст профіток то в што было науково хору Створили хор і шлоуково товариство Лі сестры Байко наприклад такы цікавы річ Я бесідувала з покійным паном Кугутом він косцини хлопів ци не міг уповісти Не цікавило як то было так же він приятелювал з ріжныма Лемками з Америкы же они были в Лемко Союзі як то они приізджали він ом повідал як іх гостил в ресторані бо был директором ресторана в інтуристі І він оповідал же приізджали Лемкы і ту іх видили вшытко указували в тым ресторані гостили але пару раз і кут был в Америці здає ся пят раз і выстерба куль і там они презентували лемківску культуру Американьскым континентім Ну тиж цікаве не так просто было колиси хота Лемко Союз была головна лиця мускуфійска русуфільска орґанізация тому вони підціняли з тым правим які там істнували вони не могли кричати за Украіну В умовах коли іх запросили на фестіваль де совы не просто співали лемківскі пісні більш нічого політику не мішували Але як пустили Пустили аж до Америкы Меджы днами Но до Петра Пулу та претензий не было Він мал ґружбовый особливый паспорт і мі єхати коли коли забыло времен Но раз він заручыл си за сестер байкуш він повідає він дал розписку давал че были были співакы якій єздили артисты на шіт на Салку заєсце ци не был лише хтось бы єздили давалы гарантію што він відповідає за них Ну але же і они так легко приізджали до Львова тоты лемківскы активісты з Америкы а і іх цінувала родянска влада бо вони за Рус за Русь вони были комуністы і за Руси цей внянка ваню із туди в Мускву і му показу выкрасті когоскы бы там не пустили ды люди тє там його возили до оли то яка велика радіст як він то со выоспіву Анрис якій там райны сувітер як там добрі як там кымфайны і уничер се ім це вину то радяньска влада орґанізувала вшыткы принятя для Шыпер безпересно все все было за радянскы грошы і робили свято ачы ясно ту сут без сумнів То правда як перестал іх Ніти Рыдяньскій Союз то і Лемко Союз тиж не мал як єздил до Америкы в <unk> році ту Лемкос Єлієлі снувал там уже Рускєл там ся газету выдавал раз на місяц уден самого і там вшеякій працівник жебців же они самі казалиже Можеме повісти же были фінансуваны з радяньского суя та це была аґентура Радянского Союз де я тумают деякі іхні выданя нашы книжка то особ то тамни просит пиші там ницього не скрывают Но але тиж як было такє писати аґітувати жебы Лемкы іхали в Сибір же тамта добіг ну маю мают сю книжку Як бы мали місяц якы ом давы чытати Ну то тиж такє там не біжу до Сибіру Не виділ як там єст трашы страшне Кричал на Украінців што украіньскы нацийоналісты говорит про голуд На Украіні в Русиі голуд не має є голов тількы у них на правду А там пшениці ґу Васитам сього до осала досит о такы такы дурници вся Вшыткы знаме якій страшний был голод же мамы діти єли Зато зато ты о Серия Зенін Серія Дуркы та Бунсуві Псевтосенін зробил для його і стрілили в краснянскым районі тут же новал Та мабуці хлопці зіплали бо там унимали осереду в Красным там оцеєй кук Красну А то говорите же знали сте унянку Ну а як він ся чул коли він уж не был никым кєд ту жыл во Львові Признавал себе Карпато Украінцим же Можна повісти же його карєра ту ся скінчыла Скінчыла ін ся Н Там ім пенсию уждали йому і жінці і там на пенциюжы кортиру імдили телевізорю дарували не вых А дашто іщы писал Та тут уже не писал Написало дну сте тіж што треба знати Лемкым в Америці і там спростувал своі думкы шу він был неправий в оцінци політикы чы дійсне Карпаты заселені украіньскым населеньом одна выспростувал трохи трохи признал тене на наші сі ідеі там і там потому в том на нього нападали Лемків ниядно падали він тут жыл у Львові а там де в Карпатскій Русі проти нього трохи писали Новы я як він міг гунянка в <unk> друг році в журналі Лемкы Передкарпатской Русі уневидували Редакцийніст в циті написати шмы Лемкі можеме братати ся і любити ся з Німцыми як рівний з рівным але ніколи мы не можем Погодит це з Украінцями він то надрукувал я показу цей журналы своім колеґам і хтось з Мускуфіну мені вкрал шоб я не мал цього журналу О я цитату списал і надрукувал собі я журнал сам мені вкрали Як же людина не мала світогляду жодну што людина бували глибоку цьому каламуців ци комуністів Росияни вона признавала тільки росийскє народ Велику Юрусь Но Тыж што можно было і такой людины надіяти Яйдусі вам повіло же барз мі ся подабыт як писал желем А желем хыхой колеґа желем был Украіны Слайны тикі Лем украіньскій Лемкы желем был розумных во зміні його дуже шкода Выприятлювали Так так я про нього писал він про мене писал він якій здарувал своім А не были выданы єдном книжком нину выражальне вывод Владні тотым і шкода В чом бы то мы тоді же не мали можливы фільма але в Украіні в Украіні Лем не мож было тоді ся не мож было І ся Украіна зачала можна было выдав Выдати мож на было Но Але може люди бы сой поцітали Безперечно та люди свій мож могли почытати і поцітали то швишли Новы выйсло Ну так я заду Лем надіяли з неділи знахомика што хомик зробит він обіцял што зробит вшы його ци перетворы робит але так і Хомик пішол А што Хомик хотіл Зыхомих поети на хомик Но так але што хотіл бы наєветы звіруть хутворів лем Вы зробили в своім жытю ба дуже Неєдну добру справу для Лемків Вы зачали єдно другє третє в скосені дуже вшыткого зробили Але де інчі люде котры бы пришли молоды переняти вшытку І тепер єм сой не о цім інакше прецівничы інчы люди Наприклад Хломик не видал книж ку Але чом не пришли молоды і не повіли Одишол од нас уж той чловек пішол до вічности Южно Лоні Авроама але мы хоцеме тото выдати Тот головцьок ци Русенко Жебы пришли діти внукы і повіли товды не было можливости выдати Але в тебе єст Може може я трохи трохи встрану духу то я візьму ся я зроблю За кінців оце выйде словник то я музявим ну выю праву зробили а де інчі люде Де решта Ейшлый ташы я товаришыло выл ным цін лист однолітками а вы трохі молочний ті тепер теж а выстає вымерли Хомик молочців від мене думал на нього надію клал помер кырпан молоців від мене помер цулик молоці від мене помер Ой ну но што ты зробиш Но а тепер тепер суленку молоці від мене помер ну а шемолоці то треба было шуб ці люди шемочых притягали шубы в резер не притягнули Власні од ото ходит другє третє поколіня Лемків уж в Украіні і они бы лоґічне было не мали дашто робити далі Бо ви дай мем Бозі іщы століт жыти і дай вам Бозі іщы робити і дай вам Божы далей і писати і так дале но але то уж вы можете быти патріархом для молодых котры бы мали дашто проводити зато мі дивне же неє той тяглости так як бы то мало быти Выня выбачте я пішла на конференцию тоту же было в вересню Акция Вісла До меня выбачте за тот наукый рівен котрый там был Бо не єст науковий рівен вышли такы по <unk> років они понятя не мают Они якыси чытали рефераты они понятя не мают та ви як робите досліджыня до хоц в інтернеті ци ди Чытайте тепер можна найде дуже Мож наглядати вся ади Тепер до архіва пускают просто не треба брати дозволу Так так Та я сама была в архіві та я знам Лупы оповідали Лупы оповідали і видно было же не знают а найсмішнійше же назвали конференция в А Візла а пришли і оповідали о депортациі Украінґы то я не мом огімкы задати В ґазетах журналах почітайте шу переселенці на Украіні жывуты в результаті акциі Візы Єнкы чытала Е уж не раз не брат не три то выбачте то неє о тім бесідувати Што за стравы тоты Мили моі слухаче на чым мусиме перервати нашу бесіду то зробиме клонец власні в тім місци Но іщы будеме бесідувати о львівскых Лемках і з Іваном Красовскым і з інчыма поважныма людми А тепер час подякувати досліднику істориі культуры Лемків зо Львова пану Красовскому а тиж і Вам же вшытко выслухали і будеме ся пращати При мікрофоні сідила Анна Кырпан До стрічы за тыжден Оставайте здоры Слухайте сем <unk> процент лем наскракова а зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого шылеякого Анна Кырпан і Натали Асатурян Слухайте сем <unk> процент а будете мати цілых <unk>