А Я[К]...? #35 - 31 X 2012 - Климківка
Еп. 35

А Я[К]...? #35 - 31 X 2012 - Климківка

Опис епізоду

Істория села Климківка, якє находит ся в середушній Лемковині.

Автоматычна транскрипция

<unk> році парафію в ізбах візитувал архієпископ галицкій Йосиф Симбратович Незнайома на околицю знана была яко місце орма Месова подібні як лемківка нашла бы ся під водом А так направду то заландруєме до Заладкы Риманівской Як вспоминают селяне єдной ночы Ждыняне забрали дзвоны і закопали іх деси так Там смо уж были На новы прогулькы запрашам як псе в середу на девяту вечером Наталия Малецка А як Витам бесідує до вас Наталия Малецка радийо лем фм чуєте авдицию а як Є то ґеоґрафічно історична прогулька по Лемковині просто Лемковина од а до Я Днес находиме ся при букві ка Є то уж друга рунда пас в Буці зато в єдным з лемківскых сел на буку <unk> сме уж были а была то Крампна Выслухати могли сте записків пароха парафіі гмысовій отця Штефана Шаляша котрый провадил докладну хроніку парафіі в Крампні Кєд дахто того не слухал а мал бы охоту вшыткы минулы авдициі мож найти на нашій стороні інтернетовій в Закладці Архів Заохачам Днеска завитаме до днес праву курортовой місцевости колиси до клясичного лемківского села Завитаме до клемківкы На початок послухайте Кальмана Бальоґа світовой клясы симболісту Кальман є мадярскым циґаном вродженым в <unk> році в Мішкольци Є абсольвентом Музичной Академіі імени Ференсаліста в Будапешті В <unk> р здобил титул Йmopt<unk> Выступує зо своім ансамбльом Депер они в кавальчыку Дойна Гора і Батута Климківка то село в Малопольщы в ґорлицкым повіті ґміні Ропа Колиси село находило ся головні в долині де тепер є штучне зеро якє повстало на скуток выбудуваня запоры на річці Ропі Днешня Клемківка то хыжы і ґаздівкы наоколо воды на горах і взнесінях В <unk> році Ян Ґладиш отримал привілей на колонізацию долины Выжньой Европы Єдиным селом котре гын істнувало было товды Лося Допіро в <unk> році появлят ся перша змінка о клемківці коли то Варш з Лося продає Павлови Ґладышови Лося і Клемківку котра была уж товды добрі залюдненым селом Знаком того села мусіло быти скорше основане як в <unk> році В <unk> році Ян Ґладиш отримує в спадку по Павлю села Климківку Лося і Білянку Його братя старший Станіслав взял Устя квітоні Ждыню а наймолодший Петро Ганчову Высову і Лісы медже Устьом а границьом зо Словацийом Перед <unk> роком Клемківка Лося і Білянка трафляют дорогом Купна в рукы гієроніма Браніцкого а центром його маєтку стає ся село Ґлужна Клемківком заряджат потім сын гіроніма Петро В поборовым реєстрі з <unk> рока можна вычытати же в селі было <unk> волоскых дворів єдно шолтискє і пила просто водный тартак В <unk> році Ян Потоцкій гербу Сренява купує од Самуеля Браніцкого Клемківку і пят інчых сел Ліщыны Кукову Лосє Білянку і Новицю што дає початок клемківскому Кресовы Были то села котры належали до єдного властителя і мали єден адміністрацийний порядок З того часу походит цікавый документ є то Судова книга Клемківского кресу <unk> котра однашла ся в <unk> році підчас порядкуваня акт шляхецкого суду в Тадновій <unk> записів правных актів ци судовых декретів потверджат же клемківка была в тым окресі выняткова Становила адміністрацийный судове центрум для шестьох сел Клемківского кресу Книгу можна тепер найти в архівом паньствовым в Кракові Хоц Лемківскій Крес был дост великій і добрі залюдненый Не был аж так добрі розвиненый і вартістный а то з того взгляду же землі были дост слабы а Крес положений был далеко од більшых гандльовых шляків В перві ансамбль Кале <unk>e<unk>r в Товаристві В <unk> Ґрупа Кале Є то ромскій ансамбль в Чех і презентує іх фолькову музыку Мадя Море Мадяй <unk>eara ні дерама стукы Марча з Ліколь Під рядами потоцкых хульово розділено клемківскій Крес потім зас го получено але уж без лося котре пішло в рукы Адама Тарлы і поперешло сто роках битя во властях потоцкых Крест перешол в рукы Лемтовскых реальный поділ наступил в році Під конец ХХ столітя властительом была Анна з Сідлецкых Павловска котра в <unk> році позвала перед шляхецскій суд в Тарновій підданых і шолтысів з ґлимківкы Домагала ся жебы звернули они землю і лісы котры неправні заняли Заховало ся не вельо а і то некомплетных акт з той справы але некорыстных в своім выроку для Анны На рік <unk> село рахувало <unk> грекокатоликів <unk> Римокатоликів і <unk> Жыдів В тым часі Пересілок Фляша функцийонувал яко гута шкла По сту роках в селі мешкало уж <unk> осіб в тым <unk> грекокатоликів <unk> Римокатоликів і <unk> Жыдів Властительом села был в тым часі Юлиюш Ґец Під конец ХХ столітя подібні як в цілій Ґаліциі част люди выеміґрувала до Америкы іздили головні до Канады Некотры з ней вертали потім зазіхали навет так по шіст разів а некотры лишыли ся гын уж на все Найчастійше працували в майнах Майнто з аґлицкого языка копальня Завдякы заробленым грошам село і ґаздівкы могли ся розвияти некотры аджы побудували си муруваны хыжы В роках приблизно <unk> війтом к Лемківкы был Тевдор Барна Свійуряд справувал близко <unk> років В часі його урядів можна было выкупити част дворскых лісів В селі ходувано дуже худобы в полі роблено быками а діти пасли гусы котры были барз популярны в клемківці Докормлено іх ручні бабальками з вілсяной мукы і ярця А тепер Кряс Хорватскій ансамбль котрого фронтменом є Моймір Новакович Перез свою музыку Крєс хоче обудити пломіня старожытных хорватскых пісні ожывити одголосы забытых традицийных музичных інструментів і справитель жебы стали ся тым што є тепер А само слово крє <unk> в стародавным хорватскым языку означат ватру Послухайте зато ватры в пісні Зора Ранову Спазій єс є войціт Спазіл єсе войон <unk> ет етрузда ґруза куси еволюциі ґруза куси десной русой де воді Едермені іде войци Засе налісено алі Педер маі ой цвіты диявыч і цы <unk> вересня <unk> р австрияцка жандармерия арештувала пару клемківчанів і вывезла іх до обозу в Талергофі Колоґразу Під конец І світовой війны маєток в Клемківці набыл Ян Стапіньскій котрый был товды послом до австриятского парляменту а по <unk> році стапіньскій был послом до польского Сойму Основал в клемківці копальню нафтовой ропы і фабрычку смарів котру провадил його сын Подля першого повоєнного спису з <unk> рока в селі мешкало <unk> грекокатоликів <unk> Римокатоликів і <unk> Жыдів В сумі <unk> Але то праві <unk> осіб меньше як в списі з попереднього ст В <unk> році в селі основано одділ Товариства Качковского для котрого выбудувано оддільний будинок На переломі <unk> і <unk> років выконано комасацию ґрунтів В селі был склеп орґанізувано забавы і представліня театральны Часто приізджали тіж театральны ґрупы з інчых сел Забавы орґанізуваны были в селі кооперативы Было гын тіж радийо Кєд была така можливіст прібувано собі доробити Добры грошы за ден то было <unk> злотый <unk> грошы а в тым часі кільоґрам цукру коштувал <unk> злотый <unk> грошы а добрі великій след <unk> грошы Перед выселіньом село разом з присілками Фляша і Пінякы рахувало <unk> ґаздівок На фляшы мешкало десят родин в тым <unk> лемківскы В Клемківці мешкали практичні самы Лемкы была лем єдна мішана родина чаплиньскых Чаплиньскій з Ґрибова оженил ся в Барнів Ідучы од пілночы по заходній стороні головной дорогы тзв цисарком в селі Мешкал Возняк Карпік Гудак Федорчак Андрейчын Малецкій Клемківскій Лабівскій Малецкій Пастерчык Марциньскій Костышка Дець Войтович Ґурник Зас Малецкій ниже церкви Барна Лабівскій Криницкій Попович Двох Марковичів Микуляк Шымончык Малецкій Голаньскій потім был Склеп і Кооператива а далі Базилевич Войтович Барна Малецкій Барна Махыньович Дубиньскій Телех Возняк Карпяк Войтович і Попович В перерві медже тыма вшыткыма малеткыма барнами і рештом запрашам до послуханя іщы раз ансамблю Кр і пісня обільно бляґо ліпом Ліпо дрідцем ліпо дрідце маслинко но ніцеси но нім іду ізле тій летрі ці ґолюбі еобі лоблаку летві діти ґу слакан досилі <unk> досил ґазном <unk> лоґы барвану зі здравя і веси рвано зі здравя ідеяно зірованов зіщіт ой я носи жытай жениты ой на сіля срібна шыґа носі лозяі Вытам поперві бесідує до Вас Наталия Малецка і є то проґрам А як Днес находиме ся в Клемківці а докладні тепер займуєме ся родинами котры мешкали в Климківці В части котру звали Трепетины мешкали Войтовичове Максим Базилевич Хомяк і Катарина Дець При дорозі до Кунковой по комастациі выбудувал ся Гудак Шымоньчык і Попович По східній стороні цисаркы ідучы купівночы были дві хыжы барнів і дритарчыків потім была Перела школа зас Долга Перела і церков При церкви мешкал Карпяк повысше церкви был Баняс Коробчак Попович Гудак Марциньскій Войтович і Федорчак Коли не было іщы кооперативы забавы орґанізувано в корчмі Жыда Кармеліты Жыд о назвиску Шпіц провадил склеп I Шпіц гершко был біднійший але гандлювал мясом і ходил гандлювати по селах Жыд Букцбан был кравцьом маладже трьох трьох до штырьох учеників а своі выробы возыв на ярмакы до Устя і Ждыні Был в Лемківці двір находил ся він повысше долины в котрій были хыжы а недалеко костела котры є днес в селі Двір был деревяний крытий ґонтом днес уж не істнує але заховал ся по ним Парк Більшіст лемківскых лісів находила ся во властях двору Часто люде зо села ходили до роботы во дворі Перед І світовом війном властительом маєтку были Ґецове походили з Австриі а під конец війны двір одкупил Ян Стапіньскій Споминаний уж політик публициста і посел на Сойм Вмер в вічу в <unk> році По смерти його сына жена вдола по ним выіхала до Кракова Двір остал без опікы знищений і розграблений По <unk> році дворска земля зостала розпарцелювана медже хлопів В сусідстві клемківкы были Гута Шкла в присілку фляша Цегельня і каміньовом З позысканого каміня мурувано підмурівкы і пивниці В целі был тіж столярскій заклад Василя Малецкого кузня Тарентия Андрийчына а Чаплиньскій был бляхарьом на цілу околицю Коли ходит о І світову війну то обышла ся в міру добрі зо селом В січни і лютым <unk> рока аж <unk> девят родин з Климківкы піддало ся аґітациі выіхало до обіцяного раю на схід Оселено іх в дарнопольскым обводі Великой части люди повело ся вернути в сой родинны стороны В <unk> році До села трафили люде з Тыхані выгнано іх од тамале в Звязку з дукляньском операцийом В тым часі тіж мешканці Клемківкы і вшыткых сел з околиц мусіли працувати при будові німецкых окопів на линиі Брунаре Фльоринка По вкручыню радяньского війска вшыткы молоды мужчыны остали взяты до Червеной Арміі і по короткым школіню в рапці высланы на фронт Навчены досвідчыньом клемківчаны выборонили ся перед выіздом на Украіну в <unk> році але але в <unk> Векшіст селян остало депортуваных на західній землі в околиці Ґлоґова Немея глячы зрозли Іди а вама димі репишы дея турпа Лей тым рокам Ідем роками ІІм рокам Іде про ґамі Лютляна ідите медже фадрикарчма іде мамара ідете на Афель Іде тя медия Іде цю ріка Девы мрійом І Іди тя невіянцурика Перед І світовом руйном в селі находила ся деревяна церков під покровом Успеня Богородиці котру выбудувано в столітю стараньом отця Петра Михаловича а котру сфінансувано головні грошами єдного з селян Івана Павелчака Деревяну церков заступила нова мурувана о нетиповій як на Лемковину архітектурі Деревяну церков розобрано а єй част алтарна початково выкористувана яко каплиця на цмонтери в Климківці тепер стоіт на цмонтери Холосы На порталю можна одчытати дату <unk> рік і правдоподібні є то дата будовы церкви Мурувану церков выбудувано в роках <unk> около <unk> метрів на схід од Старой Парохом был в тым часі отец Іван Дуркот Церков выбудувано з цеглы на підмурівці на пляні Креста о пілокругу закінченых раменах Выняткове для той церкви было то же мала аж пят бань єй ориґінальна архітектура не мала забарз ниякого одповідника в інчых церквах того окресу з терену Лемковины В роках <unk> столітя постановлено выбудувати запору на ріці Ропа што для лемківкы означало лем єдно Заляня водом і переселіня вшыткых люди треба было розобрати парудесят ґаздівок церков школу перенести дорогу і цмонтір По парунадцетых роках робіт запору на ропі оддано в <unk> році Штучне озеро тішыт ся великом популярністю не лем серед аматорів водных спортів В <unk> році Єжы Хофман выкористал краєвид Клемківского Озера в фільмі Огнім і мєчым Краєвид тот мал імітувати ріку Дніпр Коли постановлено выбудувати Запору село стало выселене а <unk> мая <unk> рока церков высаджено в повітря Нововыбудуваный костел в теперішній Клемківці над Запором мал быти копійом высадженой церкви Як можеме самы оцінити так неє Выбудуваний костел не припоминат забарз ориґіналу Остали ся лем дві з пятьох бань Перед высаджыньом церкви не зроблено ниякой архітектонічной інвентаризациі церкви В середині костела находит ся іконостас перенесений з давной церкви Перед заляньом долины перепроваджено ексхумацию цмонтеря част остатків тіл з нагробками перенесено на цмонтір хлоси По своіх предків приіхали тіж родина Ґеців колишніх властителів клемківкы з ХХ і столітя В остатнім музичным перерывнику НШ почуєте співачку зо Словеніі Каталену в пісні Люці по активотиі пана бурсав другє лоґазді творетокы поздіпа то еналізіда богаты вастім і співом рын боро ты най бості ай лікасистеме бом боґатій вас Нколи слом і спімом но нон ростіва бы найпа Слухали сте проґраму А як в радию Руской Бурсы з Ґорлиц Лем фм Бесідувала до вас Наталия Малецка Мій майлявый адрес то Натали <unk>ear лем крабка фм пиште кєд мате дакы увагы пропозициі або кєд мате просто таку охоту Дякую Вам за днес і запрашам на пришлу середу тримайте ся Андрівка Астрия Быґо Бортне Вільшня Головец Граб Ґладышів Долге Дешниця Ждыня Заладка Ізбы місцова незнаєма Одрехова перунка Переґєтів Святкова Велика тиляла Устя Волоскє Фльоринка Хырова Циклиньска Холя Чорне Шляхтовска Русь Щавник Ясюнка Там сме уж были На новы прогулькы запрашам як все в середу на девяту вечеру Наталия Малецка А як