Істория села Конечна на середній Лемкоивні, якє нахпдит ся над потоком Ждынянка
Автоматычна транскрипция
Радийо Лем фм запрашат на проґрам а як Як все в середи о девяті вечером такі тым разом зайдеме до єдного з лемківскых сел і призриме ся му од самых його початків а принаймні од того часу од якого появляют ся про него даякы потверджены записы Тот одтинок буде уж <unk> першым одтинком Радийова енциклопедия уж разы обышла цілу азбуку і тразы была при букві Кесідували сме втовды Крампні Клемківці і Команчы а за <unk> познаме што познаме довідате ся зараз по першій пісні і буде то поетычне впроваджыня Зато слухайте конечні запрашам Наталия Малецка Одді жы моя коня заходже сырца гей на сконя на заходяр Смутна своє тале коня леж моє лейце ниж моя комаш на улюблівове серце них хотіш мояж на улюблівове серце за єй конешнаі оня то може лейце радиш моя мова леж на улюблівове серце сла якова леж на улюбльове серцеслі моя дянечка Малосо із тимоля полечка за інпосу злімора Коваришка Заінґопосу лімоя збудянечка Плястизаро злімоя комаличка Лозеньова з єстімоя Королечка Ложе Коженьова Потрила казала даве гора чемж не біла моє струпаня весовы а чем уж не біла моє струпаня весовові єтна весовы писат ємєм написала лем то пам хто сама розумє написала лем тома то сама розумє Ірана Віхняньска Евам нарек гыра рідне село конечна Конечно конечно Якіст ся змінила Така єст маленька Де ти ся поділа Перше ту мешкало Ґаздів аж <unk> в цілым селі остало ся десят перше ту ся вербы гарді озеленіли од самой границі посаджены были Ци повысихали Ци гвырубали ниякы сліды по них не остали Стоіт іщы церков як давно стояла Пан бы єй хоронил зато ся остала Же єй не збурили зато Богуслава Буде іщы село церков прикрашала Школа жы стоіт Не вчат ся в ній діти Як ту гарді было тяжко явити Як ту квытли квіткы в шкільній загороді На весну заквытал каштан при дорозі Діти ся бавили весело співали Пчолы над каштаном весело бринчали поліні конечна маленькы селечко При самій границі стоіт як містечко Не можут конечну з мапы вымазати Жыют тюрснакы іх отец мат Подібні і мы з великым сентиментом підходиме до того днешнього пристанку села конечна Зато же є то село на Лемковині і зато же конечна є єдным з тых новелях сел в котрым мешкают практичні самы Лемкы І коли перепроважано в конечні голосуваня в справі поставліня двоязычных таблиц з назвом місцевости Не было з тым ниякого проблему І кєд будете переізджати найперше през Ґладышів потім перез Ждыню жебы доіхати до конечной то всядиль початок і конец села анонсуют двоядличны таблиці з назвами сел Конечну найдеме при самій границі зо Словацийом Село тягне ся вздолж головной дорогы в долині потока Ждынянка На заході Ділец Діл і перед вшыткым Ротунда і Конечняньска Яворина одділяют долину Ждынянкы од выжнього Рыєтола На полудни за Бескідом Береговском долином і ондавскым горбом найдеме руснацкы села уж за словацком границьом Реґетовку Бехерів Ондавку ци напримір Уыжню Полянку што лем тоты найближе положены доконечной По східній страні села за Уисом Гором Малым Бескідком ци Заячом Гором найдеме неістнуючы лемківскы села Липну Радоцину Чорне незнайову Долге а дале іщы за мешкалы граб ци ожынну На днешній ден конечно підлігат під ґміну Устя Ґорлицкє ґорлицкій повіт і малопольскє воєвідство а през село провадят три туристичны шлякы Першы Синій Шляк На так званым граничным одтинку траса зріпок перез реґітівску перехыву конечняньскы оворину конечну ожынну іде до Барвінка другій жолтый іде з самой конечной перед радоцину незнайову воловеци баницю Бортне до Фолюша Треті Зеленый Шляк є то шляк Державных Лісів ім Яворицкого і провадит од Радоцины през чорне липну конечну і споворотом до Радоцины Тот шляк є то природничо історична стежка вызначена през Державны лісы а не <unk> як в припадку попередніх неє як на разі означена на туристичных мапах Єдині на выданій в <unk> році мапі выдавництва Компас Стежка тота рахує <unk> кілометры На обшыри конечной на взнесіню званым Бескідком находит ся єден з понад <unk> західньоґаліцийскых воєнных цмонтерів Війсковый цмонтір нр <unk> побудуваный остал в <unk> році з проєкту Душана Юрковича Находит ся на ним <unk> збюровых робів і <unk> поєдинчых похованых остало гын в сумі <unk> троєвояків <unk> австо угорской арміі і <unk> росийской Цмонтір збудуваный є на пляні латиньского креста а центральным елементом цмонтеря є двоплянтрова <unk>метрова камінна вежа На штырьох елевацийных стінах поміщены сут деревяны латиньскы кресты З деревяного огороджыня заховали ся лем камінны слупы вымуруваны з лупаного каміня і прикрыты ґонтом Самы гробы окружены сут іщы тіж камінныма невеликыма і низкыма морками Другій воєнный цмонтір нр <unk> находит ся з колеі при церкви Є то невелика О просторі <unk> квадратовых метрів війскова кватера тіж проєкту Душана Юрковича Поховано гын <unk>ро вояків з австро угорской арміі і <unk> з росийской полеглых в окресі од січня до марця <unk> рока Цмонтір запроєктувано на пляні просто кута окружат го камінный мурок закінчений порогах характеристичныма камінныма бльоками вытесаныма в такій спосіб жебы з каждого боку видочний был крест ґрецкого типу Центральныма пунктами цмонтеря сут два великы деревяны кресты покрыты дашками і табличками з датом <unk> Найскорша взмінка про конечну то <unk> рік Документ з том датом тичыт ся інформаций же дорога яка провадила на Мадяри од Ґорлиц през панкну і конечну остала зрубана през ґладиша Правдоподібні дорога была конкуренцийна для трасы яка провадила на угры долином Ропы Перес Устя і Высову В Устю од <unk> р Ян Ґладиш міг поберати оплаты за переіздя і переізд В <unk> році конечна входила в маєток Пьотра Ґладиша была шляхецкым селом і з люстрациі з того рока дойдуєме ся же было гын єдно шолтискє Дворищы і три Волоскы Дворища Першым парохом якого вынайти мож на історичных записах якы перетрували до нашых часів єст отец Базилий Мациньскій біцкій декан На початку ХХ столітя заряджал двома парохіями в Ждыни і в Конечні Але в <unk> році переказал більшу і богатшу парохію в Ждыни свому сынови Іванови Мациньскому а сам перенюс ся до конечной По його смерти в <unk> році або в <unk> парохом конечной остал отец Іван Романович По його смерти <unk> вересня <unk> р парохію перенял його сын записуваний з колеі як Іван Романич Была то родина до товдышнього шолтыса реґєтова Данька Романича В <unk> році бельскій воєвода Юзеф Мьончыньскій заложыл вконечні обіс барскых Конфедератів Обіс тот істнул до наступного <unk> р до серпня коли під напором русийскых війск остал опущений і знищений Часто обіз візитувал Казіміш Пуласкій В тракті боів барскых конфедератів з Москалями згоріла част села Ог ощадил церков але згоріла місцева Клебания в тым часі парогом был отец Іван Обущакєвич правдоподібні з родины шолтисів з Нижнього Реґітола Потім записуваный як Обухнєвич Обухевич ци Обушкєвич Не мал шкіл але добрі знал Святу Літурґію і потрафил чытати книгы В часі перебываня конфедератів на обшыри конечной в Пряшові по полудньовій стороні Карпат резидувала ґенеральніст То є найвысша влада Конфедератів Выдаваны перез ню універсалы жебы мали урядову силу мусіли быти підписуваны на терені Польщы треба было іх зато возити до найближе од границі положеной конечной Припущат ся же то власні гын был підписаний акт детронізациі Станіслава Авґуста Понятовского Незалежна парохія в Конечні істнувала до <unk> р Коли <unk> серпня того рока гмер парох Ждыні Базилій Мециньскій отец Обушкєвич получыл <unk> жолтня оба села Конечню і Ждыню з початком ХХ столітя парохом был отец Теодозий Дуркот Высели силимо малисирема массы і рисиі Римомаси Рисели силимо малисирема массы і рисиі Лимасиі Лесилимо мали селема масы і рисилема маси Лесилисилимо малеселема масы і риси маси Дайт грубцю дня улет лет біблийом єсый е Несели силимо малисерема масы і рисиі лемомы Несели силимо малисерема масы і рисиі лемомасы несели селимо мали сирема сы і рисиі Лемомы Несели силимо малиселемасы і рисиі Лем Еселисилимо мализерима массы і рисили мамсей асы і елисилимо малисирима массы і рисили масы аси і нисилисилимо малисирима масы і масы а сыселисилимо малисилима масы і рисиі Не сели ма несиди мама сей мама сей Подібні як церков з конечной покровы Василя Великого яка підлігала під парохію Ждыны так і діти з конечной мусіли гын до Ждыні ходити до школы А то зато же в себе школы не мали але была зато чытальня імени Качковского Початково в Ждыни была лем єдноклясова школа але потім была тіж і двоклясова Діти вчыли ся в школі по свому Вертаюча іщы до <unk> столітя то в <unk> році конечне рахувала <unk> грекокатолицкых вірных А в тым часі село находило ся в маєтку Анкєвычів в <unk> році село остало переписане на Анну Цєньску з Анкєвичів В другій половині ХХ ст конечна была в добрах Вільхельма Вільюна Шематизм з <unk> р подає же вконечні было <unk> грекокатолицкых вірных Тепер Команча рахує приблизно <unk> селян Од листопада до марця березконечну переходила ліня фронту В селі тацунувало австрияцкє війско В єдній з хыж уряджено війскову кухню а в інчій замешкал війсковый доктор Приймувал лем поважні хворых і раненых решту легко хворых узнавал як симулянтів І подібно в векшости припадків мал рацию На святый Вечер Воя уставили си в селі Гоінку одспівали при ній навет пару коляд але іщы вночы достали розказ высофаня ся з села і рано не было уж по них сліду Перенесли ся на другу сторону граничного ліса коло Давкы і Бегерова Росийскы війска з колейо копали ся по верхах од стороны Липной В найгіршым положыню нашла ся выжня част села Находила ся найближе обох війск По пару днях зачала ся стрілянина а по вельох тыжнях селяны вернули до Хыж Вісем остало чысто знищеных а всяди лежали решткы амуніциі війскового выпослажыня і людскых тіл По війні в <unk> році вконечні перепроваджено війсковы цвічыня до котрых хочено заанґажувати і місцевых Лемків але без полоджыня Натоміст прирыхтуваня до І війны были в селі вынятково видочны Уж в <unk> році порушати по околиці можна было лем товды коли мало ся специяльны перепусткы выдаваны перез граничну стражу в Ждыни Обшыр граничного перейстя по стріляню пляцівкы уж <unk> вересня <unk> р замінували Словакы Сподівали ся же Німці власні тады войдут до Польщы Єднак німецкє війско перекрочыло границю в околиці Без Кідка і наступні зышло до села Недолго потім побудували вконечні так звану Касарню війскову стражницю По высофаню ся німецкых війск в конечні до <unk> р стациювала єдностка польского війска яка координувала і надзорувала переселіня Лемків З конечной выселено вшыткых поза лісничым і дороговым якій занимал ся утримуваньом дорогы Допорожніх хыж спроваджено ґуралів соколиц Нового Тарґу і Закупаного а церков перенял під опіку римокатолицкій духовний якій од часу од часу одправлял гнелітурґію для <unk> родин новых осадників тріста свого змагаю в реп Cрадо Ена того А в репрадо ты оно Під конец <unk> років Лемкы могли вертати в своі стороны і уж товды скорыстало <unk> родин з конечной Найперше выкупили своі ґаздівкы од державы а потім од тых што заняли іх хыжы на місци Римокатолицкій духовний під заряджыньом котрого была церков в конечні згодил ся жебы на час великых свят в церкви котру самы побудували грекокатолицкій єгомост міг одправляти службы Єднак державны власти ся на то не згодили В велику пятницю <unk> р грекокатолицкого його мостя арештувано Саляне зо Ждыны і конечной звернули ся до православного ксєндза з Бортного жебы одправил ім службу на то найбільше свято на великден і так тіж ся стало По тому парохія в Ждыни з конечном звернула ся до варшавского митрополиты Тимофея о принятя іх до Польского Автокафолічного Православного Костела В листопаді <unk> рока президиюм Воєвідской Народовой Рады в Жышовій выразило згоду на утворіня православной парохіі в Ждыни з фільом в конечній Потім Ждыня і конеч на передякый час підлігали під парах в Ґодишові але на днешній ден є такій стан як в <unk> році Теперішню церков побудувану в <unk> році за часів пароха отця Івана Сороковича стоіт посередині села і звертат на ся увагу свойом характеристичном ориґінальном архітектуром нестрічаном на Лемковині Поставлено єй на місци попередньой яка згоріла Початково конечня не хтіли мати нову мурувану церков але хоц спілселяне присылали на ню грошу з еміґрациі То і так не были в силі покрыти такых коштів зато побудувано деревяну По выселінях церков під слабым опіком зачала нищіти Допіро першы селяны якы зачали вертати по <unk> році і по долгых роках очыкуваня потім на згоду ужыткуваня церкви одповід конечняньска церков Покрови Василя Великого то орієнтуваный храм з алтарьом вельобічні запертым а храм вірных є на пляні квадрату декосеруваны в стіны на зовні а<unk> жолтня <unk> р одсуджено в церкви в конечні святочны богослужыня з посвячыньом церкви з нагоды закінчыня капітального ры над олтарьом і храмом вірных сут каленицьовы дахы В середині є привидна колебкова повала з поліхромім яка іміав <unk> небо зо звіздами На стінах є скромна поліхромія з <unk> р Потім вымінено вшыткы выгляды Одновлено і узуполнено до деревя на ошакус нетипове є саме його уставліня не як звыкли в рівнолеглых на нову мідзяну В найвысшым положыньом іконпосер в <unk> р уділ взяли м ін перемискій новосанчівскій владыка Адам і ґорлицкій староста Мірослав Вендрихович Позысканя фундушы на так коштовны роботы видоковых знимок Бо як выбереме ся од стороны колишнього граничного перейстя котре тоты грошы з унійных фундушы здобила А так направду то завдякы можна іщы тиж ся так уставити жебы зімати двоязычну таблицю І такым способом і парафіяны были задоволены бо і самых не стати было бы на так дорогу выміну даху парафію творит лем десят родин і очывидно мышпергачы плітковці малы якы спокійні далі можут хоронити ся на подій церкви Ціліст робіт пильнувал парох конечняньской церкви отец Аркадий Баранчук мікай маремі велямату ма Маджа Лікай <unk> Оромаре Еля Маструґів мацьонікы Еля Мастукы матнікы Коничняньска церков Покровы Василя Великого то орієнтуваный храм з алтарьом вельобічні запертым а храм вірных є на пляні квадрату Од заходу є вежа о простых стінах поділена ґзим самы на три поверхи Нижні і середні сут зрубовы а допіро на них находит ся шкілетова конструкция яка двигат з дзвоны Над алтарьом і хромом вірны сут каленицьовы дахы В середині є привидна колебкова полава з поліхромом яка імітує небо зо звіздами На стінах єст скромна поліхромія з <unk> р Іконостас з початку ХХ ст походит з Дрогобича Кус нетиповы є само його уставліня Кус нетиповы є само його уставліня Не як звыклі в рівнолеглых рядах лем в формі сходів з найвысшым положыньом ікон по середині а праздничны іконы поміщено парами єдна над другом Вартовіти і пообзерати тот храм тым барже же уситууваня церкви позвалят на зробліня вынятковых видоковых знимок Бо як выбереме ся од стороны колишнього граничного перейстя то од той стороны не видно ниякых хыж лем церков і горы Можна іщы тіж ся так уставити жебы зімати двоязычну таблицю Здравлю Вас сердечні з тым вакацийным помыслом на прогульку кінчы метод вакацийный однок проґраму Аяк Дякую за увагу для радия Лем фм Наталия Новецка Добраніч Высловці літо бесіда ранты цигункы легко встают укусом на Слізницю бо то казувато тів выя поряді і заказыку свываныя повілы до полни і бастия чытя вірю в самосвоі конферты знайдуваєме ся по ям порядів Така спокуства Така спокуства усе то єщы я мушу вичыти все то єщы я хочу відати Тив усе бо як же я мушыти усе то єщы я хочу відати пия підсутніст сопута на будій приводи Такій наполнинь єдине дочута тепер слуха на тибожыві ляд на кєровы на буді Сипуй дю авсешыві зачису соля температура злокі рады сыпоя так раз покусла Така з покусла мал все бо єщы я мушыти все бо єщы як хочу відати Тых ти тищы я мушовичыти все бо єщы як хочу літати ти Ты тыжна теория Східні практикы <unk> іти з Атлантыкы такы імно будути побою поряд коли свобода найвысшый поверх ты божевільна ты не кєру Ты не дочута типер злоха на своя ріс Ліс така золота на своя присутні з такыма полныма полныма Така мабовна на л єщы я мушу виджыти усе бо єщы я хочу відати Ти ти ти Уфа о я ся я мушу вечысла то я ся я хочу відапити ти ти Уса бо я ся я мущу вечысла бо я ся я хочу ліка прети ти ти тил фещы я мущу вычыл все бо єщы я хочу ріпати ти ти ти ти В Ченжыцовы в Ніґнон цкут Вей што сребро навской злоте Не забілы смерті цут забіло безленскноте Был там єґдис чарний сміх Уснув фоґнендже Было двох і было тшех Леч жадного Юж є пенчеш Состав поірспен Двиш І то оддаль без причыны ден злотый ґат мяртіж те сребне шумові Там мінчене спотят вцьол там ся прийжат бернужіцю вычне двой ґанашых цяв брак мі тераз на Сюнжыцу амаль
![А Я[К]...? #71 - 24 VII 2013 - Конечна](https://podkasty.lem.fm/media/podcasts/aiak/konechna_medium.webp)
![А Я[К]...? #71 - 24 VII 2013 - Конечна](https://podkasty.lem.fm/media/podcasts/aiak/konechna_thumbnail.webp)