Істория села Кункова, якє находит ся в долині потока - допливу Ропы
Автоматычна транскрипция
Шановны моі слухачы витам вас сердечні в тот середовый вечер при мікрофоні Наталия Малецка Радийо Лем фм а і я з ним мам для вас тепер до запропонуваня коротішю прогульку по істориі єдного зо селечок Лемковины буквы К До той поры познали сме ближе крампну клинґівку Команчу конечну крылу і котань Было тіж слів пару фаяку про камінярство Одтинкы про тоты села найдете в архіві радия ЛЕМ фм на стороні В <unk> крапка ЛЕМ крапка фм закладці Архів Зачынаме а як нр <unk> де завандруєме тым разом довідати ся уж по першій музичній інспірациі буквы К де невыту де на де мо є маль декого сочесы Переносиме ся тепер в долину потока Присвіп медже ямами листьом чертежыками і копом Находит ся село што го звати Кумкова Наступний перстен верхів якій окружат тото село обынимат Лысу Гору сухій верх здяр шопы убіч маґуру заступы гомолю і суху гомолю Сусідами Кумкови сут в першій колейности Ліщыны Коли си одрубне село днес подля новых адміністрацийных законів трактуване як присілок Кумкови За Ліщынами є новиця і присліп але безпосередньо з Кумкови достати ся до них можете радше лем на ногах Дорога хоц є є є є є є є практичні непереіздна З Кунковы доіхати до Устя Ґорлицкого а одтамале дале до Квятоны вєдну ци до Клемківкы лося в другу сторону Потік над котрым лежыт Кункова вплыват до Штучного Озера Клемківка на дні якого містило ся колиси село Адміністрацийні село Кумкова находит ся в малопольскым воєвідстві ґорлицкым повіті і ґміні Устя Ґорлицкє Скорше в роках <unk> місцевіст находила ся в обшыри новосанчівского воєвідства Перша записана змінка про кумкову заховала ся найпевнійше з <unk> рока коли то кумкова выміняна є при окрисляню границ Поблизкого Устя А выімок тот звучал так третій обшыр під Кумковом подля місця през рыку з Чорного ліса выбытого Є тіж записка але не во вшыткых дрібницях ясна оперта на документі короля Владислава Яґєвы яка вымінят кункову іщы скорше в <unk> році І товды то кункова мала уж істнувати і разом з Брунарами і Яшковым находити ся в мушыньскым ключу В <unk> році Кумкова нашла ся серед шестьох рускых сел поза Кумковом іщы Клемківка Ліщыны Новиця Лося і Білянка якы Самуваль Браніцкій з Рущы продал Янови Потуцкому Біцкому Підстарости Маєток тот знаный был як клемківскій ключ або клемківскій крес Окрисліньом ключа ци креса называно села якых властительом был єден дідич і якы мали єден адміністрацийний порядок З того часу походит цикавый документ Є то судова книга клемківского кресу <unk> котра однашла ся в <unk> році підчас порядкуваня Акт Шляхецкого суду в Тарновій <unk> записів правных актів судовых декретів потверджат же клемківка была головным селом ключа і становила Адміністрацийный і судовый центр для шестьох выміненых сел Кресу Книгу можна тепер найти в Державным Архіві в Кракові Хоц тот клемківскій Крес был обшырово дост великій і добрі залюдненый не был аж так добрі розвинений і вартістний а то з того взгляду же землі были планны кєпско вроджайны а і крес положеный был далеко од більшых гандльовых шляків Йой кокотой кы леплячка туркі рівіці дера доты гынцьом міракы каймана в рідна ва вайма в рівіці дера доты кєвсен <unk>ear Сын Яна Потуцкого Адам Маєток лемківского ключа лишыл до поділу своім трьом сыном Вацлавы Єжому і Янови До поділу дошло в <unk> році Клемківка і Кумкова пішли в рукы Єжого Потоцкого В роках <unk> Коштом селян Івана Максимяка і Симана Барни вознесено в селі церков яка іщы в добрым стані істнувала до <unk> рока В тым часі Клумкова належала до парохіі в Устю і рахувала <unk> душ В <unk> р Єжы Потоцкій наказує підданым з Клемківкы і кункови жебы вели побожне і добре жытя і окрислят кары за неходжыня до церкви За парога клемківкы і кункови установлят отця Адама Міхальовского За опущыня недільной літурґіі треба было внести належніст фунта Лоску а хто бы в неділю або свято робил два фунты Лоску або тілько грошы кілько был вартий Лоск Поборовый реєстр з <unk> рока вымінят же належніст за село оддал Фейтко Гуновицкій В селі было пітора волоского лана <unk> пілдворища і дві волоскы загороды без землі В році Кумкова підлігала під фару Лося і згідні з паборовым реєстром з того рока была далі в маєтку потоцкого Потомкове пароха Махульовского кєрували парохіом іщы в вісемдесятых роках столітя Од <unk> рока парохом Клинківкы і Кунковы был отец Петро Мігулевич Його старший сын о тым самым імени од <unk> р был клемківскым вікарем і правдоподібні перенял парохію повітци В <unk> і <unk> році в Клемківці є уж лем єден Петро Мігулевич В тым часі єднак змінила ся філияльна приналежніст Кумкови В роках <unk> і <unk> Клумкова становила філью Іщын в котрых парохом од <unk> р был выедукуваный і знаний отец Феодор Сембратович З часом ситуация зас ся змінила і од <unk> р обі церкви в Кумковій і в Ліщынах находили ся в парохіі Климківка Церков святого Лукы і Евангелисты в Кумковій вознесена остала в роках <unk> з фондів споминаных Івана Максимяка і Симана Варны Припущальні бы неє близшых даных мала просту форму а над храмом вірных і олтарів были каленицьовы дахы Дзвіниця радше не мала формы вежы з опису Церкви з Візитациі з <unk> рока знаме же в церкви были два великы і два меньшы выгляды і же в тым році Церков была в добрым стані і не треба было єй ремонтувати Уж наступна візитация в <unk> році бесідує же знищена была конструкция стін і ґонтове прикрытя Ремонтуваня проваджено до <unk> р Дослідникы твердят же церков перетрвала до <unk> рока Коли по <unk> роках ужыткуваня остала заступлена церков яку можеме видіти в селі днес дату <unk> найдеме на Надпорожы в церкви в Притворі Може тіж єднак быти і так же в тым році церков остала єдині радикальні перебудувана А в тракті єдного з попередніх ремонтів напр в <unk> тіж єй значучо перебудувано і додано зрубовы бані зоваля На тілі боню ламі Муті нега на тіпи моє насикла лакє моє полідвай де моє полід кєд му кєлемы А кровами лем кару Комафля для Люде Кофо молю кома сум пильы ле сум ты сура ва сура ва і <unk> Етоста Церков в Кумкові є орієнтувана тридільна Част алтарна є вельобічні заперта храмів вірных є шырший західню част притвору обнимают слупы вежы Дахы сут бляшаны над храмом вірных намь ютовы в нижній части ломлены а над олтарьом і східньом частьом притвору каленицьови Олтар Храмів вірных і вежу звінчают великы банясты гылны В алтарі і храмів вірных полавы сут пласкы з фасетами фасеты то форма прикрашаючого получыня стін з полавом Середину прикрашат вельобарвна поліхромят з <unk> рока одновляна На полавах сут фиґуральны малюнкы а на стінах архітектонічны декорациі В першій половині ХХ столітя храм в Кумкові мал стародавный іконостас якрислят го Візитация з <unk> рока Тепер в церкви є іконостас з початку ХХ столітя Є то іконостас о клясицистичных цехах В ріжных частях церкви порозміщано фраґменты старшого барокового іконостасу з ХХ столітя є тіж пару ікон з найстаршого сімнадцетовічного Сут то намістны іконы На выпосажыню церкви є іщы пару інчых ікон і прекрасный бароковий бічный алтар з столітя з представліньом Розпятя Ісуса Христа Церков окружат деревяне огороджыня з брамком До <unk> р церков ужыткувана была през грекокатоликів потім през римокатоликів Потім як Лемкы зачали по выселінях вертати на Лемковину на скуток долголітніх старань В <unk> році церков переказано православным Початково службы лем пару раз до рока одправлял його мост якій приізджал до Кунковы аж з Бжозы на західніх землях Польщы Церков вписано до Реєстру Забытків Народового Інституту Дідицтва <unk> червця <unk> рока під номером <unk> На лубочы повысше церкви находит ся сельскій цмонтір заховало ся на ним пару камінных поміків з початку ХХ ст Пониже церкви дакє <unk> метрів од ней стоіт камінный крест з пласкорізбом святого Миколая на цоколі В <unk> році село рахувало <unk> грекокатоликів і семеро Жыдів В <unk> році Кумкова рахувала уж <unk> мешканців В селі была народна школа Дворскій маєток Юлиюша Ґеца рахувал лем <unk> моргы ліса і мешкало в ним пару католиків пару Поляків Хлопы ґаздували на <unk> моргах Поля <unk> моргах Лук моргах паствиск і <unk> моргах ліса за На початку ХХ столітя до школы в Кумкові учащало <unk> діти вченой по лемківскы Старый деревяный будинок школы перетрвал доднес і містит ся при скрижуваню доріг в селі Недалеко Церкви По сто роках од того часу о школі в Кункові зробило ся барз голосно місцевы родиче міцно спротивили ся децийом локальных власти о зліквідуваню школы Згідні з реформом шкільництва шкількы якы рахували до парунадцетых школярів мали быти ліквідуваны Родиче протиставили ся заряджыньом і коли пришол вересен зорґанізували нормальне розпочатя шкільного рока О поміч звернено ся до знанного опозицийоністы історика і соспільного діяча Яцка Куроня Провадил він розмовы з представниками локальных власти і при оказиі одвиджал Кункову То завдякы його спертю школа перетрвала Єй патроном угонорувано іщы за жытя Яцка Куроня урочыстіст наданя імена мала місце в <unk> році в Варшаві в ґабінеті пана Куроня Змістила ся в ним ціла товдышня школа девятеро ученників якы офірували як памятку пану Куроньови символичний ордер деревяной жыті Тепер пляцівка діє як непублична мала школа імени яцка Куроня і названа є жартобливі найменшом школом новочесной Европы Старий деревяный будинок школы не єст ужыткуваный Перед ним стоіт метальовый крест з <unk> рока В меджевійню Кункова рахувала <unk> хыжы і <unk> мешканців Кунковяне подібні як іх найблизшы сусідовы з Ліщын Новиці і Прислопу занимали ся поза очывидным ґаздуваньом вырабляньом предметів з дерева Были то головні забавкы сопілкы і коладкы Част селян занимала ся тіж дистрибуваньом деревяных выробів з околиці Товаром гандлювано на ярмаках в Ґорлицях і Тарновій Выраблят ся іх і по днешній ден але уж на дуже меньше скалю Єден з мешканців Кумкови Петро Словіковскій одповідал за некотры деревяны реквізиты во фільмі Огньом і мечом якій кручено м ін над озером в Клемківці і до якого на ято гуцульскы коні зо сусідньой Стадніны товды в Ґладышові днес в Реґєтові Мешканці Кумковы знаны были з згодуваня гуси якы в такым чыслі тяжко было стрітити даґде інде в інчых лемківскых селах Популярным было тіж ткацтво В <unk> році в селі основану театральну ґрупу Сельска Молодіж зарадом його мостя наговарила до спілпрацы його шваґра студента зрыхтувано два представліня В марци і Квітни было аж пятнадцет проб обі штукы одограну для великого чысла мешканців а і сусідніх сел На закінчыня мускій Хор заспівал пару пісень грошы з представліня призначено на закупліня новых книжок Лесе найля поробіт За нею єк барві напє ци ж таго дай хоті буде дал ко Верни ся вы Мешканці Кумковы споминают о іх потичках зо сусідніма Ліщынами В союзу з Кумковом было сусідньо Одирне Головном причыном незгоды было тото же Кумкова хоц меньша од Ліщын мала свого шолтыса Ліщыны ні і зато мусіли підлігати під шолтисво Кунковы В <unk> році пару родин на скуток ефективной аґітациі здецидувало ся на выізд на схід По війні акция Вісла для Кумкови проходила в Вылипци Люди везено найперше до Лося одкале по двох трьох днях очукуваня транспортувано дале на західні землі Польщы Опустошены загороды занимали осадникы м ін Спідгаля Єден з такых новых осадників написал поданя до локальных власти о признаня му порожньой лемківской хыжы бо єст му потрібна на опал В <unk> р польска держава позволила Лемкам вертати в іх рідны стороны Скорыстало з того вельо ґунковян Подібні як і по інчых селах По приіханю на місце мусіли одкупувати од осадників своі хыжы През рокы чысло замышкуючых Кумкову Лемків представляло ся в тот спосіб В <unk> році в Кункові мешкало <unk> осіб в <unk> а в <unk> меджелінью <unk> В селі николи не было очытельні Шпіхліря а найблизший склеп был в Ліщынах Назвиска Кунковян выіманы з юсифиньскых метрик Іваном Красовскым то Співак Клапик Жолудко Максимяк Звончык Дудик Барна Дзіґош Гук Гладкій Барняк і Ядзимяк І так дошли сме до кінця днешньой прогулькы з тежками Лемковины єдной буквы През тыжден одпочываме а пак ідеме дале Де перенесеме ся з Кунковы слухайте проґрам Аяк о тыжден в радию Лем фм За увагу дякує Наталия Малецка Доброй ночы Ком ты жадіс Лем тут сыз Сет фоса на Лізра ко е
![A Я[К]...? #109 - 30 IV 2014 - Кункова](https://podkasty.lem.fm/media/podcasts/aiak/kunkova_medium.webp)
![A Я[К]...? #109 - 30 IV 2014 - Кункова](https://podkasty.lem.fm/media/podcasts/aiak/kunkova_thumbnail.webp)