Істория села Матейова, якє находит ся в долині потока Kамяниця
Автоматычна транскрипция
Шановны радийо слухач витайте в наступным уж <unk> аяку при мікрохоні як все Наталия Малецка Літо маме уж в полни Крас хвиля і є то ідеальный час на вандлюваня а Лемковину можете познавати і звиджати зо сходу на захід або од заходу по схід або так як то робиме каждого тыжня познавати єй по єдиній букві днес зосередиме ся на третій букви Лемковины і затримаме ся в Сандецкым Бескіді в долині рікы Камяниці де будеме переконати ся уж по першій музичній пропозициі буквы Ем смо кіличы ци моты Біпшыты Село до якого днес ся переносиме то матейова Находит ся она в одлеглости <unk> кілометрів од Нового Санча і <unk> од Креници Місцевіст розтігат ся в подолгу власти долині яком іде дорога Санч Крениця по сусідскы до Матийовой суд Складисте Розтока Лабова Угринь Котів Новалес ци Камяна Понад Матейовом возносят ся од пілночы Выжній і Нижній Маргунь Сапальска Гора Токарня і Чершля од полудня маме велику грунь Задні горы Переслігу Кычеру Копец і Высокій верх Вздолжы долины в якій находит ся Матейова яком іде дорога Новій Санчы Крениця плыне ріка Каміниця і є то правый доплыв Дунайца В ґеоґрафічным словнику Польского Королівства і інчых славяньскых держав з <unk> рока Матейова описана остала же Є то бідне рускє село о вілсяній землі основане незадолго перед <unk> роком Подля спису з <unk> рока люди в селі є <unk> з котрых <unk> то грекокатоликы Римокатоликы і <unk> Ізраіты Посесия Едуарда грабого Стадницкого занимат <unk> моргы з того <unk> морг то поле до правляня <unk> моргів то лукы <unk> морів занимают паствиска а аж <unk> то лісы В маєтку робит <unk> осіб Маєток званый Меншын то <unk> морхів землі <unk> спіду праву <unk> ук <unk> Паствиск і лем <unk> моргыліса Є народна школа єдноклясова і грекокатолицка деревяна церков Упосажыня пароха выносит <unk> моргы поля <unk> золотых додатку до кунґруі і <unk> штук буків на опал Парафія належыт до перемиской діоцезиі мушского деканату і обнимат складисты розточкы Злотне Рыбєнь Маргунь Навайову Старый і Новый Санч в сумі <unk> грекокатоликів Римокатолицкы вірны Матийовой прилучены сут зас до парафіі в Новоєві Перед выбудуваньом желізных доріг в Матейові проходили значны торгы рогатины і худобы гнаной аж з Мадяр тепер іх брак Історично ґеоґрафічным словнику польскых земель Середвічу Інституту Істориі Польской Академіі Знань Найдеме інформациі про материйолу з найскоршых єй років Найдеме там напримір ріжны вариянты назвы якыма записувано матейову В <unk> році был запис в якым нашла ся Мачайова а в <unk> была Мачова Мачыйова Мачьова В сувнику тым найдеме тіж шор записів бесідуючых о змінах маєтковых Хто кому коли записал якы села в тым і Матійов прикладово В <unk> році Анна Жена Яна Пєжаліця і Ян Чроп з Навойовой міняют земскы маєткы Анна дає Янови част маєтку в Навояві Камюнці Фрицьовій Куніні і Матийовій замін за його част в Люславіцах і Слоні В <unk> році неякій Мартин з Навойовой орендує на два рокы за <unk> гривен Томашови з Навойовой свою част в Навойовій Куніі Фрицьовій і Матейовій <unk> рокы пізнійше тот сам Мартин заставлят тоты маєткы за <unk> фльоренів але лишат си двір і корчму зо загородом Інче то такє в <unk> році Томаш Снавойовий записує свому сынови з женом Марґаритом дівком Миколая Русоцкого маєтку в Новойові і медже інчыма в Матейовій В <unk> році Миколай записує жені Вороніці по <unk> гривен віна і піл землі в тым Матейову В <unk> році З поділу маєтку по вмерлым єронімі Браніцкым медже братми Браніцкыма Петрови Андрийови з Рущы і Забивча припадают села Забевче Вельополе Мацина Лабова Матейова Білянка і Лося По десятьох роках Петро Браніцкій властитель Лабовы і Матейови зобовязує ся під закладом десятьох гриван взглядом сандецкого старости Яна Пєнюншка з Кружльовы же як бы даякій небуд з його підлеглых силябовы або материялы был оскаржений о даякы переступства ставит го в городі перед судом В <unk> році в шолтысом матийолы был гриц тюды тызофля З поборовых реєстрів можеме ся зас дознати якы додатковы інституциі были в селі од котрых треба было платити податок і так напримір в роках <unk> і <unk> В сумі з Матейови і Лабовы стігано грошы за <unk> млин млина знищеного Перезвелілу <unk> років пізнійше село было богатше принаймні на підставі того што выказаного в поборі в <unk> році в Матейові было <unk> пілдворищ і трьох новоосадженых загородників В реєстрі з <unk> р выказано податок од тых выміненых скорше <unk> пілдворищ а загородникы іщы были звільнены з податку Материяла была шляхецкым селом узнаным обік сусідскых Розтокы Мало і Складистого през професора Райнфуса як остатні на пілніч од Ломници лемківскы села Розтоку Малу і Складисте замешкували лем унияты а в Матейові была в <unk> році невелика ґрупа латинників Села тоты од заходу сусідували з Барновцом і Чачолом в котрых <unk> років тому переважали унияты але уж <unk> років назад переважали латинникы Зменшаня ся чысла униятів в Барновцу і Чачові має тіж звязок з тым же в обох тых селах не было церкви і вірны ходили до церкви в Матейовій З грекокатолицкых шематизмів тіж можеме вычытати кус інформаций про село О упосажыню парохіі під конец ХХ столітя была уж бесіда кєд притачалам вам інформациі ґеоґрафічного словника але не было повіджене же в <unk> році парохом Матийови был отец Йоан Парелович Деревяну церкву поставлену в <unk> році Клебенею в <unk> Написано є тіж же школа діяла юж од <unk> років значыт найменьше уж од <unk> рока шематизм єст <unk> Патроном церкви был товды Едуард грабя Стадницкій По с <unk> роках церков має нового пароха і нового патрона Душпастырску опіку справує отец Мирослав Высяк а патроном є Адам граф Стадницкій Ціла парохія в <unk> році рахувала аж <unk> вірных В самій Матийові было іх <unk> Римокатолицкых вірных было <unk> Были тіж три жыдівскы родины На початку ХХ ст діяла в селі Пиргодска школа платня дяка і учытеля выносила <unk> д короны Чытальне шпіхліря і склепу в тым часі не было Была єдині церковна каса Суд уряд і найблизша телеґрафічна стация містили ся о <unk> кілометрів в Новым Санчы почта о <unk> кілометры в Лабові З наступного шематизму з Меджевійня з <unk> рока Знаме же чысло вірных парохій ся дост міцно зменчыло впалу до <unk> осіб Парохом на тот час был отец кондро Алексий патроном Адам з Бігник Стадиницкій В селі дале была єдноклясова школа з рускым языком вчыня была тіж уж Кооператива Сила підіхала під Кооперативу Союз в Варшаві і чытельня ім Качковского В тым шематизмі можеме тіж вычытати же в парохіі в тым часі находили ся три стары документы Віра Орґе Модаменика Кария Йорунда Ларка Ґмін ва і револьверо веде мар є малора тева Івольвера веде ма ревам Перший старый документ з дня <unk> марця <unk> р тычыт ся резиґнациі з матыйовского приходства місцевого презбітера отця Йоана Ольшавского в корыст прозвителя отця Константина Паславского Причына резиґнациі не знана Другій документ то датувана в Новоєві Грамота Павля Санґушка з дня <unk> листопада <unk> рока якій презентує він матийовскому парохови отцелы Йоанови Мохнацкому додатково на парохію в Матийові <unk> матяй роли зо свого маєтку з тзв Андрий Чакілкы Потому в <unk> році місцевый парох о Даниіл Мохнацкій докупил іщы четверт землі з Андрий Чынкы до парохіі Третій документ то переданя ерекциі церковного майна в Матийові споминаному отцови Даниілові Могнатскому през вітского декана отця Йоана Щавиньского за поручыньом перемыского єпископа Атаназия Метрикы проваджены были в Матийові од <unk> рока Церков Покровы в Богородиці возносена в <unk> р парократні была одновляна По выгнаню ужыткувана є як римокатолицкій костел Церков тота є то орієнтуваный тридільний храм З квадратовым алтарьом храмів вірных і притвор ошалюваны сут дошками слупы вежы дзвіниці обнимуют притвор Над олтарьом і храмов вірных дахы сут намітовы уломлены крыты бляхом а в змінчынях сут великы бляшаны бані з маковицями і привидныма вітернями Середину прикрашат орнаментально фіґуральна поліхромя з початку ХХ авторства Фелікса Богданьского На стінах намалювана є імітация зеленого мармуру з особами Апостолів на колюмнах Іконостас є комплетный і тіж авторства боґданьского На полудньовій стіні находит ся гарда хоц знищена ікона Крещыня Ісуса Христа з половины ХХ столітя Однашол ю отец Мірослав Чекай якій през якысий час был ректором в Матийові і якій был ініциятором ремонту вельох церкви на Лемковині В округовым музею в Новым Санчы находит ся тіж пару вартістных ікон з Матийови медже інчыма храмова ікона з іконостасу з ХХ столітя Церков в Матейові окружена є муром з брамком Вогороджыню є деревяна шалювана дзвіниця Іщы єдно писане джерело з якого можеме дознати ся дакус про матейолу то спомины селянкы Юлиі Заротиньской з хыжы Бартусяк Лемкыні списаны в <unk> році а опубликуваны в найнівшым номері часопису Маґуры Маґуры <unk> спомины хотіла бы мам власні тепер кус приближыти В материялі жыли праві самы Лемкы лем десят родин польскых было в Львові Місцевы Лемкы ходили до грекокатолицкой церкви на місце в селі Польско лемківскы стосункы перед війном мали ся барз добрі Были тіж Жыды котры мали склепы при церкви мешкал Антоний Стафін Лемко По війні приізджали делеґаты з Украіны і намавляли жебы там іхати же дадут землю Гел люде были робітны думали же буде ім там легше ґаздувати Тоты делеґаты намавляли як даякы маґікы то люди ім повірили Родина пані Юлиі родиче братя і сестра подібні як євельох інчых Лемків выіхали до колгозу в околицях Жытомира По якысым часі вернули голы без обличыня без обутя без маєтку Там был голод Місцевы были злі наставлены до них бесідували о них же сут Поляками не хтіли іх там і бесідували же перез них не є што істин З Жытомира до Дрогобича вертали три місяці на кажду родину доставали на картку <unk> хліб на <unk> осіб Іли парены коприлылылы по дорозі спали в траві Дошли лем до Дрховича і там ся оселили На Лемковину николи не повело ім ся уж вернути В сусідскых розтоках стрык Бартусяк был шолтисом Німці брали товды на роботы але шолтис не пхал там люди хтіл вкус преощадити А то Кыреля Ци тре А то Карольова на тре Коли мисы Тинба ст Ет Никує Лоситлю Антонаном Дале пані Юлия з Матийовес споминат як в липци <unk> рока русийскы партизанты пришли по стрикай стрину але люди скорше перестерегли же партизанты ходят по шолтисах Сховали ся в Краках на поли Партизанты заберали ідло і обличыня Штовечер приходили треба было ім нарыхтувати того ідла а як ся ним мало треба было іти на село і дашто полы находити Приходили тіж і ріжны банды нераз побили окрали польска партизантка тіж приходила Часом навет і заплатили не крали а просили В часі війні бесідує пані Юлия до села пришли січовикы і зробили рівничу школу Учытелька не знала бесідувати по русиньскы вчы по украіньскы і дівчата не хтіли ходити до такой школы Повтікали Пані Юлия памятат же она сама не хтіла ходити до украіньской школы В часі ІІ Світовой війны лемківскій єґомост Хробачык был забраний до Березы Картузской де тримано го перез рік Німці перезначыли його і інчых до ґазу пильнували іх Полякы Як были в коморі Поляк злітувал ся над людми і іх выпустил По тому його мост все бесідувал жебы николи не робити нич проти Полякам бо то добры люде В липци <unk> р зачали ся примусовы вывезіня люди Найперше вывезено чарну і снітницю потім Матейову Кажда родина заберала Лем тілько кілько змістило ся на фуру Інваліду Поляка што был в радяньскым війску тіж выселили на захід Остали лем мішаны родины было іх <unk> джерет в Матейовій На місце Лемків зачали приходити осадникы котры доставали тілько землі кілько хтіли хто сехтіл де <unk> гектарів брав десят А колиси як памятат пані Юлия люде мали ґаздівкы по <unk> хектарів але были і такы якы мали по <unk> моргів Некотры Лемкы мали тіж і лісы сіяли овес ярец оркіш рідко іли мясо Коло хыжы пані Юлиі стояла стара капличка побудувана іщы перед єй народжыньом початково з каменя потім одбудувано єй цемент Пані Юлия споминат же колиси будувано капличкы як панувала холера бесідувано же під капличком закопувано жывого вандрівника як перешла зараза Так вірили же то помагат але ци фактичні так робили Інчу капличку яку найдеме в Матейові коло рікы Камяниці поставлено в місци де забыло хлопця як вюз сіно Окрем того сут іщы три інчы капличкы і три кресты єдна з капличок і мурувана тынкувана білена на пляні квадрату з деревяным дашком крытым бляхом Підстава капличкы є шырша од центральной части В середині была фиґурка але продано єй до музею Санчы Є тіж цмонтір зо старыма помниками до днес ужываный На тым будеме кінчыти тоту коротку прогульку по Матийові Кому мало най выбере ся там сам і привезе нам мішок спомин і новых історий Дякую за увагу то был аяк зрыхтуваний специяльні для радия ЛЕМ фм бесідувала Началья Малецка Майте ся добрі Што те негмы Кадылям лага то Польскоция гісарни і Шге полночым розґорово ден мо Што Кат бісанок спокуй да іду ся міду спры ма клюсерцисы ґлясы кровы што ты не што ты гы процвіты лкасы заштувієше ліх до уружама Ісадбурского Містра Вода Шадрваны шыдр із Под Росы Зумуль із Бехара мірі сыны і уволю сузи суз Што Што ны ведсту утрептаю подале гым і то цирци Што ты нима што ты лим Што ты ниш і вчас <unk> і катуґа уза гыма Моя люба єс украєце гы што ты нема што ты нема Какумі Кавода Ґаля цы плячы і сипі то будом є зыйносийны Єли ґрішна собо зоры гоцийой назві Єли ґрішна дубы моя куґлясти ізлігызы із Єліґречна люва моя кубляспі із ґніг зда што го што ты што ты
![A Я[К]...? #116 - 16 VII 2014 - Матейова](https://podkasty.lem.fm/media/podcasts/aiak/matejova_medium.webp)
![A Я[К]...? #116 - 16 VII 2014 - Матейова](https://podkasty.lem.fm/media/podcasts/aiak/matejova_thumbnail.webp)