А Я[К]...? - #12 9 V 2012 - Мисцова, Маґуры, Малиняк Миколай, о. Масцюх
Еп. 12

А Я[К]...? - #12 9 V 2012 - Мисцова, Маґуры, Малиняк Миколай, о. Масцюх

•

Опис епізоду

Odcinek dotyczy wsi Myscowa w powiecie jasielskim, w gminie Krempna, i przedstawia jej zarys historyczny. W transkrypcji pojawiają się informacje o dawnych właścicielach, przynależności parafialnej i administracyjnej oraz o losach mieszkańców podczas I wojny światowej i późniejszych przesiedleń. Wspomniano też o komasacji gruntów, zmianach gospodarczych i dawnych jarmarkach w miejscowości.

А Я[К]…? - #12 9 V 2012 - Мисцова, Маґуры, Малиняк Миколай, о. Масцюх

Автоматычна транскрипция

Добриден витам вас в наступнім одтинку А як ридия Лем фм з той стороны Наталия Малецка а перед нами одтинок буквы м Днес почуєме історию єдного села коротко о двох особливостях а музичні тіж позостаєме в кругу буквы м запрашам мабус мабуш ма моя мамусь мамучко моя зрыхтуй та мі пернотови <unk> рыту маму смачко моя Зрыхтуй та мі перно твой <unk> рыту маму ужмамичко моє вус Диво стівочко моя Диву стрево стівочко моя Зрыхтуйоте деночку винта мятнятого рочку дивусь дивочко моя Зрыхтуйоте двереночку винта мятнятого рочку диву з дівочко моя ма гусь маву гусмалечко моя магусь маму гузмалечко моя ліпше з мужом єцмам Пистери мамецкы Ліце з лужом єцмамстечкы но но но но <unk> но но но но но но но но но но но но но дам лян ноншы маму славу славыслову я з мужом під перелом підпером мамусловоя Ліси з мужом підпереном язом підпером войом Но но но но но но но но но но но но но но но но но но но но но но но но но но но но но но но нон нона нон нон но но но но но но но но нона но но нон но Село до котрого тепер завандруєме найдеме в підкарпатскым воєвідстві в ясільскым повіті а в ґміні Крампна Завантруєме до місцовой В <unk> році вымінят ся місцово яко Добра Пакоша краківского Підкоморого Найдеме тіж запискы о місцові з <unk> р коли єйшол тисом был Іван Валях В столітю село было властях Миколая Стадницкого подібні як сусідні Поляны ольховец тиханя жыдівскє крампна граб ожена розстайне долге незнайова святкова Мала Дшниця Яворе і Березова Творили так званы ключ стадницкых званий тіж Нигородскым Подля люстрациі з <unk> рока до королівскых власти дукєльского деканату належали мысова котрій днеска ся призерами але тіж Поляны Ольховец Ропянка Тиханя і Вышоватка зас до Шляхецкых Хырова Мшана Смеречне Вільшня Тстяна Тыляла Барвінок Зындранова Святкова Мала Ожена Радоцина Долгы і Розстайне В другій половині ХХ столітя част сел остала выкуплена през краківску капітулу медже інчыма мысова Руска парафія в місцовій в записках люстрациі появлят ся в <unk> році В справозданю о стані перемицкой діцезиі скєруваным до Риму з <unk> липця <unk> р бискуп унияцкій Інноценти Вінницкій подає же його діоцезия рахує <unk> деканатів Выміняны сут деканальны столиці медже інчыма Мушына Яслівска Кросно і Мисцева В році <unk> місцева далі находит ся в дукєльскым деканаті праві <unk> років пізнійше <unk> грудня <unk> рока ґенеральный вікариюш Апостольской Адміністрациі Лемковины Отец Йодловскій выдал розпоряджыня в справі часового прилучыня <unk> парафідуківского деканату в тым місцову до рыманівского деканату Такы діяня выникнули з той причыны же парафіі котры находили ся на всхід Одлині фронту зо взгляду на воєнны діяня не могли корыстати з духовной опікы своіх єгомостів Розпочынаючы одяры <unk> рока в звязку з переселянями лемківской людности разом з єй духовным до Росиі перестают існувати колейны парафіі в тым місцева Місцева была єдным з сел в котрых не мала місця конверсия на віру православну маме з мій поліцми О твоі оці Досемо кєм на небо бесмализма для спред тако попри моіслы В часі І світовой війны селяне терпіли величезну біду По листю Росиян маю <unk> рока <unk> осіб вывезено до Талергофа В роках <unk> перепроваджено в селі комасацию ґрунтів завдякы тому піднесла ся заможніст села Середня ґаздівка рахувала приблизно <unk> моргів поля в перерахуваню около <unk> гектарів Напроти церкви по другій стороні потока Месцівка зараз коло дорогы стоял до першой війны двір На його місци потім выбудувано Лісничівку До <unk> рока в місцові штомісяц одбывали ся ярмаркы на котры приізджали ґаздове не лем з сусідніх сел але і зо Словациі з околиц пришола гандлювана зюдятами В тым самым місци на пляцу орґанізувано тіж кєрмешы Коло пляцу до І світовой війны стояла корчма проваджена през Жыда Ідучы далі так як на село Куды была іщы друга корчма Пару осіб в селі занимало ся камінярком Робили жарна оселкы а часом наведі фиґуры і придорожны кресты Камінь приложено з околиц Фолюша Місцевый был затвердий і легко ся кершыл Можливе же некотры з нагробків на цмонтері походят з місцевых варштатів В селі было аж <unk> ковалів Лемків і Циґанів Вельо осіб занимало ся тіж Столярком Аж до ІІ Світовой Війны в місцеві стояли аж два водны млины в тым <unk> котрый вытварял силу на потребы ґаздівкы был тіж Тартак і Фолюш В окресі меджевіня в селі діяли комуністичны аґітаторы єдным з них был Русянин Мальцев осіл в Мысовій по І світовій войні потім згынул в По свінціню По выбуху ІІ Світовой войны по мочых місцевій глядали совітскы воєньсове котрым удало ся втечы Разом з солянами котры ховали ся перед вылазіньом На роботы до Німец орґанізували партизантку В серпни <unk> рока в селі основано одділ Борци за совієты під доводжыньом майора Александра Бурдола В його формуваню участ брал тіж лемківскій комуністичный діяч Григорий Войдзіґ В серпни наступного рока в околици села появил ся тіж совєтскій одділ партизантскій імени Чапаєва з котрым перед надийстм фронту одышли місцевы партизанты В часі дукєвской валькы місцева нашла ся в німецкых руках аж до січня <unk> рока Фронт переходил впілперек долины місцівкы повысше остатніх хыж Селяне мусіли разом з Німцями копати окопы і будувати уміцніня Гітлеровці здерали з дахів бляху жебы покрыти ньом бункрым Дема порткатияна Кариі та депены Тано Теара Лаґеригіта леґого лорда лаполя Мінина Лоля міниня Лові та но Теара Лаґаригі та Ду ном окультасту пана на ту коносу Лоля Пластоля ґаригіта легко лорда лем поля мінина селя Бластоля Ґаригіта легко лорде мапу Лараса Лаверган тармід драдка деба ту баганостасы генерандай миня Лоля Мандратка девату панрено стасы Загедам трастка де ва то пасты Колиси мистола была єдным з найбільшых сел на обшыри Віслокы Забудуваня містили ся по обох сторонах Мистівкы а потым іщы три кілометры вздолж Віслокы Місцева займувала простор <unk> і <unk> кілометрів квадратовых Днеска видочна єст лем забудова по правій стороні рікы По лівій лишыло ся уж лем пару сут зато барз цикавы Некотры хыжы заховали іщы спосіб малюваня глинком в кольорі темно бронзевым або жолтым з ясно синіма пасами медже белями Найстаршый датуваный будинок походит з <unk> рока Пару лемківскых хыж од розобраня уратувал заказ будуваня новых будинків звязаных з плянами будовы запоры на Віслоці Заказ обовязувал в сімдесятых роках Місцева подібні як Клемківка нашла бы ся під водом Роботы іщы не рушыли але реализация проєкту є в току На днешній ден затримала ся на узуполніню рапортів котры мают показати якє влияня мала бы тама на природу і середовище і узуполніня о інвентаризацию природничу терену котрий мал бы быти під водом Цело ділило ся на части з котрых кажда мала свою назву І так ідучы од церкви в Діл Віслокы мият ся два присілкы ключ і Крутиш При дорозі на Клямпно є воля а над мысцілком Кєрунку хыльовой бучник В <unk> р скінчено будову Дорогы з Крампной Скорше село было практичні одтяте од світа головні в товды коли дойджы і снігы розмывали польны дорогы Парафія в місцовій під конец ХХ столітя під взглядом людности была найвекшом парафіом дукєльского деканату рахувала аж <unk> парафіян Мисцева была тым самым найбільшым скуписком грекокатоликів на Лемковині На тот час середня вірных в лемківскых селах рахувала приблизно <unk> парафіян а в дукєвскым деканаті <unk> о <unk> більше В році <unk> процентово склад реліґійны села А што за тым іде і народовостьовий выносил Около <unk> процент то были грекокатоликы <unk> процент Римокатоликы і од <unk> до <unk> процент Жыдів Колишня грекокатолицка церков під Покровом святой мучениці Пароскєвы збудувана была на місци попередньой деревяной котра стояла праві <unk> років нову о метровых мурах збудувано в <unk> році Заховали ся великы фраґменты іконостасу котрий здемонтувано і розставлено по цілій середині церкви Середушні намістны іконы становлят бічны алтарі Зовнізшы намістны іконы разом з сусідніма діаконьскыма воротами завішены сут на задній стіні алтаря По лівій стороні завішены сут правы діконьскы ворота а по правій лівы На хорі завішеный є захованый ряд ікондиесис в Алтарі лишыл ся тіж давнійшый престів з Бальдахімом Од <unk> р храм выкористуваный є яко костел римокатолицкій під покровом Святого Духа лепуча ріпуча ріпуча морож ся лепуча ріпа Той вариш люблю дало брота люблю тым ремого торе а пой запия запий лем ставе гори мари я маре ярий Ставе гори мари ярем шо тото што тото што то бо шотоли сме поле допоры до поле шотали ч то пове Моє хлопци любила Льора маль <unk>eatiej або або ричыця чер ложе ся метичар ґучаріт бучар ложы ся лем бучар жерітчари Деревяна Дзвіниця подля традициі взнесена мала быти разом з церквом в <unk> році Стояла осібно обік церкви В <unk> році завалила ся в тракті бурі не дочекала ся ремонту На місце забытковой деревяной дзвіниці поставлено нову мурувану Дакє <unk> метрів од церкви при дорозі на поляны найдеме цмонтір На цмонтері стоіт каплиця під покором святого Миколая дост зруйнувана На старшій части цмонтеря находят ся камінны помникы найстаршы з років <unk> Напроти цмонтеря стоіт тіж мала мурувана капличка з перелому ХХ ст Будинок котрый стоіт понизше церкви днеска школа збудуваний остал в <unk> році переселян Початково был будинком Кооперативы потім Молочарньом На плянтрі одбывали ся представліня забавы і зобраня довнійше на фронтовій стіні была табличка з написом Селяньскій труд Кєд ходит до шкільництво то в році <unk> до початковой школы в місцовій ходило <unk> діти Упосажыня школы выносило <unk> фльоренів на рік Скількіст учеників в людовій парафіяльній школі од другой половины XIX столітя презентує ся наступуючо В <unk> році учеників было <unk> В <unk> В <unk> в <unk> на <unk> діти обнятых обовязком ходжыня до школы тых котры ходили было лем <unk> В наступным році ходило іх о <unk> більше Натоміст на <unk> рік на <unk> діти обнятых обовязком до школы ходило лем <unk> учеників На переломі Зимы і яры <unk> рока <unk> людности приблизно <unk> процент выіхала до Совітского Союзу Решту селян вывезено в <unk> рік пізнійше ниж по інчых селах в околиці Лігниці і Любіна В селі лишыло ся лем пару осіб ґаздівкы заняли Полякы зо знищеной і спаленой Угуты Поляньской По <unk> році з заходу вернули лем дві лемківскы родины нижню част села Присівкы Ключ і Крутиш заняли польскы прибышы з сусіднього села Куты Околот років пізнійше селі замельдуваных было <unk> осіб На буку м напевно каждому з слухачів припоминают ся маґуры Верхы котры найдеме на Лемковині але я хотіла бы м заохотити Вас дорогы слухачы до выдавництва о назві Маґури Є то річник туристично краєзнавче посвячены головні Низкому Бескідови Выдаваный перес Б <unk>A Варшала то єст студентскій Круг провідників Бескідскых Перший нумер вказал ся з оказиі райду о Низкым Бескіді в <unk> році Скорше од райду в <unk> році опрацувано інформатор Низкій Бескід Початково выдавництво мало характер типового інформатора райдового в котрым заміщены были краєзнавчы моноґрафіі місцевости на трасі вандрівкы На днешній ден є то річник котрий порушат історичну етноґрафічну і краєзнавчу тематику і в барз великій міри посвячений Лемкам і Лемковині Помале зближаме ся уж До кінця того одтинка але за ним тото наступит то іщы дві особливости Першым з них буде пан Малиняк Миколай псевдонім Камянин римлянин вродил ся <unk> вересня <unk> рока в Камянній Был духовным професором в семінариі і писательом По скінчыню ґімназиі в Новым Санчы Малинях студиювал на Папєскым Університеті в Римі Было то в роках <unk> Під конец наукы отримал докторат Теолоґіі і Філософіі од Ватиканьского Університету В тым самым році в <unk> остал тіж высвячений на грекокатолицкого священника По верніню в родинны стороны служыл през <unk> років в лемківскых селах Мал парафію Гороблику Новиці Злоцкым і Шляхтовій Од <unk> рока обнял парафію в Слівниці Перез тоты рокы был тіж учытельом теолоґіі і префектом на Грекокатолицкым Теолоґічным Семінаріюм во Львові Маленяк был нонконформістом котрого кедичний погляд на реліґійне і народове жытя під конец ХХ столітя в Ґаліциі барз му зашкодил Часто отверт оповідал ся протілко дискримінациі Русинів на обшыри Австро Угар і яко консервативний стальорусин оповідал ся критичні взглядом украіньской орієнтациі в Ґаліциі Його літератскы творы мали ріжны формы автобіоґрафічны шкіцы полемічны есеі рефлексиі казаня афоризмы ци поематы Вельо з них остало опубликуваных в штыріотомовым збірі Зерна Горушыны выдаваного в роках <unk> і в позициі Чтеня паріня Малиняк писал В так званым язычю з влиянями з лемківского языка В часі першых місяців І світовой войны остал арештуваный през австрияцку владзу яко підозрений о русофірскы симпатиі Высланого до обозу в Талергофіль де в притязі рока вмер Было то докладні <unk> лютого <unk> рока Волана Рабо Яж і Йопемы ґыльо Соскємо стоскє наймор буду родо суте мо Ой та велькє зове чого Амец ге цитурку Вірунікы Жокылькы ґам Вытателькы ге ге Зорто цьой Зтемом Ой там велькє ЛАПіТ Назвиско наступной особливости появляло ся уж а яку не раз а то з того взгляду же тота особа была першым адміністратором адміністрациі Апостольской Лемковины ходит ту очывидного отця Василя Маццюха котрый вродил ся <unk> марця <unk> рока в місцевости Нова Бєс Был не лем священником але тіж професором теолоґом і выміняным уж адміністратором По скінчыню ґімназиі в Новым Санчы студиювал на Грекокатолицкым Семінариюм во Львові і Перемышли де остал усвяченый Было то в <unk> році Працю Дуплемову написал в Інституті святого Авґустина на Віденьскым Університеті Коли вернул звідня зачал вчыти на теолоґічным семінарі в Перемышли як і на львівскым університеті де авансувал до ранґы надзвычайного професора в закресі каноничного права В тым часі скінчыл писати своі найважнійшы науковы баданя в закресі каноничного права церковне право супрускє і правоцерковны На початку ІІ Світовой війны отец Мастюх остал арештуваный през австриятску владу і высланый до обозу в Талергофі де был перетримуваный як капелем Австро угорскій арміі Арештувано го зас в <unk> р і інтернувано яко воєнного вязня в Італиі Під конец войны вернул домів Перез два рокы до <unk> взнали діяльніст професора на львівскым університеті Од <unk> аж до <unk> рока был парохом во східній Ґаліциі В <unk> році Ватікан утворил осібню епархію грекокатолицку хоц николи такого статусу не отримала званы Апостольском Адміністрацийом Лемковины Головном причыном утворіня осібной адміністрациі для Лемковины было одтятя Лемковины од украіньского нурту шырючого ся в церкви грекокатолицкій на Лемковині што поводувало одходжыня люди од церкви отця Мастюха выбрано на першого адміністратора В часі свого короткого урядуваня утворил курю апостольской адміністрациі Лемковины візитувал понад <unk> парафій і зачал публикувати офіцияльный бюлетин Вісти Апостольской адміністрациі Лемковины і уфундувал монастыр студитів во Фльоринці Його погляд на лемківскє народове і реліґійне жытя найліпше запрезентувал в своім першым яко адміністратора листі до вірных під наголовком Перше пастырскє посланя до Лемків <unk> рік і в дописі Про Лемковину Вмер <unk> марця <unk> рока в Рымановій Осеєра Майш поніта Броча Саля Босера парі <unk>a<unk>en<unk> Онра меща саля Ожы Нимситфаля Маскта онці Нуа зуласной чысоля сам ей ей прогулянду восейны джіпер ґе мала конь я сіно в подзі Майслер бракле Кем жа майсеш я сіном в подзі реку єси умерс сам ай ай <unk>n<unk>em аклер Ґміс є новem Ожы фонсанПанты Вайд Ґалеріа Ґероків <unk>ea<unk>наліста паці памаском Фонтаді бацікон такєл туріста Одже самай ай про сеймів джыв малаку єс ідом моді мар раґемайс єс і до поді Рекон єси Оже сам Ороса Басайм Ожы Басайм Ожы сама сайм оже самы Мастай О сы Мастайн Оже самайн Ор Басайныста Масайн Ожы Басай о сам В скрыні з іменами дост дуже є тых на буку м сут то Маґдалена Макрина Марґарита Мария Мариянна Марина Марта Меляна Мирослава Михалина і Мстислава В меджечасі жебы ся нам од тых імен в головах не помішало спробуйте зробити до мама стило На кипяче поселене молоко вліват ся розтрепану в студенім молоці муку і цілу тоту маслю заготовлюєме Выходит з того поливка о консистенциі густой смытаны Як кусцьок то гостине зверхы треба іщы кус омастити цавульком а іст ся мастило на тепло здробленым хлібом яко тепла страва на сніданя А вертаючы до імен з музкых будут то Мавиків Макар Максим Маркіян Марко Мартин Матвій Мефодий Миколай Мирон Мирослав Митрофан Михал Модест Мойсей і подібні як жоночых Мистислав Моє імено на щестя кузен чемстиле для того же вам вам доброй ночы і дякую же были сте і не бесідувала вам до пустого Добраніч авдицию зрыхтувала Наталия Малецка тых Танты панты панкы орафія рока дераны раналь Фарта Раматера странра пер пані пані парі