А Я[К]...? #74 - 15 VIII 2013 - Ожыння, оліярство
Еп. 74

А Я[К]...? #74 - 15 VIII 2013 - Ожыння, оліярство

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcony jest Ożennej na Łemkowszczyźnie i jej historii, z uwzględnieniem położenia przy granicy, dawnych mieszkańców oraz dziejów miejscowej cerkwi. W zapowiedzi pojawia się też wątek olejarstwa, a fragment transkrypcji mocno akcentuje powojenne wysiedlenia i zmianę losów wsi.

А Я[К]…? #74 - 15 VIII 2013 - Ожыння, оліярство

Автоматычна транскрипция

Добры вечер як ся мали тысты здраве витам вас сердечні в штотыжневых
прогульках по селах і особливостях Лемковины значыт ся в проґрамі а якпрогульках по селах і особливостях Лемковины значыт ся в проґрамі а як
Цішу ся же цікавит вас Істория землі де мешкате одкале походят вашыЦішу ся же цікавит вас Істория землі де мешкате одкале походят вашы
предкы ци просто земля котру любите і котра вам ся подабат хоцпредкы ци просто земля котру любите і котра вам ся подабат хоц
не мате з ньом ниякых більшых звязків Вшыткых вас слухачів радия Лемне мате з ньом ниякых більшых звязків Вшыткых вас слухачів радия Лем
фм а особливо авдициі А як здравлю щыросердечні як найсердечнійше і запрашамфм а особливо авдициі А як здравлю щыросердечні як найсердечнійше і запрашам
до слуханя наступного <unk> одтинка Як все на початок музыка днес будедо слуханя наступного <unk> одтинка Як все на початок музыка днес буде
кружыла деси при букві о Выдайте раз іщы і милого слуханя запрашамкружыла деси при букві о Выдайте раз іщы і милого слуханя запрашам
Наталия Малецка од <unk> выкорну Выберати того могафель од віцо ой фулиНаталия Малецка од <unk> выкорну Выберати того могафель од віцо ой фули
з готи того пелькы од зо лем тифол будє то будє котоз готи того пелькы од зо лем тифол будє то будє кото
ет у ой буде сого ай пошыткы з того злоцять кудніс геет у ой буде сого ай пошыткы з того злоцять кудніс ге
ге Ты прот охій горош Андрушко Барна Биндас Ваниґа Варгоф Гавриш Гычарге Ты прот охій горош Андрушко Барна Биндас Ваниґа Варгоф Гавриш Гычар
Гобиляр Гореш Гриб Дичко Жыжнич Кымак Лежайко Лисик Лупів Мацко Онищак РепаГобиляр Гореш Гриб Дичко Жыжнич Кымак Лежайко Лисик Лупів Мацко Онищак Репа
Римар Роздільскій Стогнач Трудий Хміль Черепак Чычыла Чурила Шевкенич Шупшак Шуртей ТакыРимар Роздільскій Стогнач Трудий Хміль Черепак Чычыла Чурила Шевкенич Шупшак Шуртей Такы
люде мешкали до часу выселінь в долині потока Рияк лівого доплыву Віслокылюде мешкали до часу выселінь в долині потока Рияк лівого доплыву Віслокы
і потока Чумак до плыву Гернату мешкали в селечку положеным при самійі потока Чумак до плыву Гернату мешкали в селечку положеным при самій
словацкій границі За Бескідом Мірошовскым Лісом Ростоцкым Лісом Пілипяньскым Верхом находят сясловацкій границі За Бескідом Мірошовскым Лісом Ростоцкым Лісом Пілипяньскым Верхом находят ся
Кечковці Розтокы Нижній і Ныжній Мірошов ци Нижня Полянка Село в котрымКечковці Розтокы Нижній і Ныжній Мірошов ци Нижня Полянка Село в котрым
мешкали то Ожынна По польскій стороні сусідує з Тиханьом Жыдівскым Грабом Вышоладкоммешкали то Ожынна По польскій стороні сусідує з Тиханьом Жыдівскым Грабом Вышоладком
і Радоцином По правій стороні долины в котрій розтігала ся Ожын суті Радоцином По правій стороні долины в котрій розтігала ся Ожын сут
верхы над Тысовом Чумак дале Приляшівскій Ліс Фешівка зас по лівій стороніверхы над Тысовом Чумак дале Приляшівскій Ліс Фешівка зас по лівій стороні
Черемха Бескід Волча Яма Дубовый Верх Впілперек до Долины іде дорога одЧеремха Бескід Волча Яма Дубовый Верх Впілперек до Долины іде дорога од
жыдівского Тихані перез Ожынну до граничного перейстя Пригорі Бескід на Нижню Полянкужыдівского Тихані перез Ожынну до граничного перейстя Пригорі Бескід на Нижню Полянку
і дале на Бардию Дорога тота была колиси важным гандльовым трактом оді дале на Бардию Дорога тота была колиси важным гандльовым трактом од
Змигороду Крампной на Ярмакы в Бардийовій в Прешовій і далі на УграхЗмигороду Крампной на Ярмакы в Бардийовій в Прешовій і далі на Уграх
Ожынна находит ся в середушній части Низкого Бескіду В <unk> році вымінятОжынна находит ся в середушній части Низкого Бескіду В <unk> році вымінят
ся пораз Першый Ожынну і штырі інчы села положены медже Ясьовком ася пораз Першый Ожынну і штырі інчы села положены медже Ясьовком а
Віслоком Поляны Ропянку Ольховец і Тиханю Найближе положеный до ожынной граб появлятВіслоком Поляны Ропянку Ольховец і Тиханю Найближе положеный до ожынной граб появлят
ся в історичных записах уж од <unk> р Ожынну і єй сусідівся в історичных записах уж од <unk> р Ожынну і єй сусідів
локувал Миколай Стадницкій Ожынна рахувала товды три волоскы дворища і <unk> шолтискійлокувал Миколай Стадницкій Ожынна рахувала товды три волоскы дворища і <unk> шолтискій
лан уж товды підлігала під руску парохію в грабі під яку підлігалилан уж товды підлігала під руску парохію в грабі під яку підлігали
іщы поза лжынном Долгы Розстайне незнаєма і святкова Вымінены села перешли зіщы поза лжынном Долгы Розстайне незнаєма і святкова Вымінены села перешли з
рук Андрия Стадницкого в рукы його жены Катерины в Дол по рускымрук Андрия Стадницкого в рукы його жены Катерины в Дол по рускым
воєводі Станіславі Li<unk>e<unk> Іщы товды в Ожынні істніла гранична єдностка Товды находилавоєводі Станіславі Li<unk>e<unk> Іщы товды в Ожынні істніла гранична єдностка Товды находила
ся при угорскій границі Найбільше мешканців Ожына рахувала під конец ХХ столітяся при угорскій границі Найбільше мешканців Ожына рахувала під конец ХХ столітя
кус більше як <unk> єй простір выносил коло <unk> квадратовых кілометрів акус більше як <unk> єй простір выносил коло <unk> квадратовых кілометрів а
хыж было близко <unk> Словник польского королівства подає же землі ожынной былихыж было близко <unk> Словник польского королівства подає же землі ожынной были
зимны обсяяны вілсом а лісы были головні шпильковы низ гыбіно тара дазимны обсяяны вілсом а лісы были головні шпильковы низ гыбіно тара да
уна далу дайде я Патама не піду і деля дара нада деуна далу дайде я Патама не піду і деля дара нада де
на рот буду сити да і ле норо Інформация о будинку церквина рот буду сити да і ле норо Інформация о будинку церкви
походит з <unk> рока в котрым то мала быти побудувана Была топоходит з <unk> рока в котрым то мала быти побудувана Была то
церков Покровы Василя Великого В <unk> році была розбудувана в тракті війныцерков Покровы Василя Великого В <unk> році была розбудувана в тракті війны
знищена а роззобрана по выселінях в <unk> році В шімдесятых роках ХХзнищена а роззобрана по выселінях в <unk> році В шімдесятых роках ХХ
столітя парогом церкви был о Лев Чайковскій на початку ХХ ст отецстолітя парогом церкви был о Лев Чайковскій на початку ХХ ст отец
Філемон Кысльовскій а в меджевійню отец Алексій Довидович Коли на початку ХХФілемон Кысльовскій а в меджевійню отец Алексій Довидович Коли на початку ХХ
столітя граб Вышолатка і інчы села перешли на Православя Ожынна остала сястолітя граб Вышолатка і інчы села перешли на Православя Ожынна остала ся
грекокатолицком до кінця Цікавостком є факт же храмовий праздник Кєрмер орґанізувано негрекокатолицком до кінця Цікавостком є факт же храмовий праздник Кєрмер орґанізувано не
на свято Василя бо товды выпадат новый рік лем гвересни Ден святогона свято Василя бо товды выпадат новый рік лем гвересни Ден святого
Михала Архангела Школа была єдна в грабі для діти з гравы ВушоваткыМихала Архангела Школа была єдна в грабі для діти з гравы Вушоваткы
і Ожынной З Ожынной то было до Берестя на піше дакы <unk>і Ожынной З Ожынной то было до Берестя на піше дакы <unk>
кілометрів Діяла в Ожынні Чытельня Товариства Просвіта і была громадска каса акілометрів Діяла в Ожынні Чытельня Товариства Просвіта і была громадска каса а
при церкви діяло братство святого Креста Почта была в Крампці судів урядпри церкви діяло братство святого Креста Почта была в Крампці судів уряд
в Зынгороді На потяг треба было іде ци іхати Лозом аж <unk>в Зынгороді На потяг треба было іде ци іхати Лозом аж <unk>
кілометрів до Ясла Част мешканців векша част выіхала на радяньску Украіну вкілометрів до Ясла Част мешканців векша част выіхала на радяньску Украіну в
<unk> році а <unk> осіб выселено <unk> мая <unk> рока в рамах<unk> році а <unk> осіб выселено <unk> мая <unk> рока в рамах
акциі Вісла В селі не остал ся нихто В десятых роках заложеноакциі Вісла В селі не остал ся нихто В десятых роках заложено
гын ПРімдесятых роках минулого столітя при ПРункцийонувал одділ карного закладу Увязнены працувалигын ПРімдесятых роках минулого столітя при ПРункцийонувал одділ карного закладу Увязнены працували
при вытынаню дерева в лісі і в поли На кінци села стоітпри вытынаню дерева в лісі і в поли На кінци села стоіт
будинок колишньой граничной стражы і будинок старой школы тіж пару хыж Презбудинок колишньой граничной стражы і будинок старой школы тіж пару хыж През
село переходят два туристичны шлякы сині на трасі од конечной Пересизачый Верхсело переходят два туристичны шлякы сині на трасі од конечной Пересизачый Верх
Перехыбу Бескід над Дожынном Ожынну далі Перехыбу Мадґалиця на верх Бараня аПерехыбу Бескід над Дожынном Ожынну далі Перехыбу Мадґалиця на верх Бараня а
другій Зеленый Шляк іде од горы Камінь през Крампну Высокє до Ожыннойдругій Зеленый Шляк іде од горы Камінь през Крампну Высокє до Ожынной
На обшыри ожынной воколици находят ся три війсковы цмонтері цмонтір нр <unk>На обшыри ожынной воколици находят ся три війсковы цмонтері цмонтір нр <unk>
проєкту Душана Юрковича Тяжкі до усмутріня в цмонтерях заховал ся загальный зариспроєкту Душана Юрковича Тяжкі до усмутріня в цмонтерях заховал ся загальный зарис
гробу двораменный камінный крест і в добрым стані заховала ся помникова таблицягробу двораменный камінный крест і в добрым стані заховала ся помникова таблиця
з котрой вычытати можна же похованых гын остало <unk> Росян Цмонтір стараньомз котрой вычытати можна же похованых гын остало <unk> Росян Цмонтір стараньом
шолтыства остал огородженый плотом з жерды з выгідным брамком Цмонтір нр находитшолтыства остал огородженый плотом з жерды з выгідным брамком Цмонтір нр находит
ся недалеко першого Заховали ся на ним помниковий крест таблиця <unk> нарожникся недалеко першого Заховали ся на ним помниковий крест таблиця <unk> нарожник
нагробка і три слупкы якы вызначают обшыр цмонтеря поховану гын <unk> Росяннагробка і три слупкы якы вызначают обшыр цмонтеря поховану гын <unk> Росян
Цмонтір нр <unk> і номер два находят ся дакє <unk> метрів одЦмонтір нр <unk> і номер два находят ся дакє <unk> метрів од
села на щыті Черемхы Ема лошык Цкавеґы місаржы да да осуночып варесела на щыті Черемхы Ема лошык Цкавеґы місаржы да да осуночып варе
барыш чыве А то скалджы Ты паресе любо та і саджы далыбарыш чыве А то скалджы Ты паресе любо та і саджы далы
санотамара ту ареса ло ачишук ци паріпе Ачишук джуали гоцаве гы редачысанотамара ту ареса ло ачишук ци паріпе Ачишук джуали гоцаве гы редачы
нияса пареваришук Третіс цмонтерів номеномен нр <unk> находит ся при кінци селанияса пареваришук Третіс цмонтерів номеномен нр <unk> находит ся при кінци села
Запроєктувал го не хто інчий як Дужан Юркович Поховано на ним <unk>мероЗапроєктувал го не хто інчий як Дужан Юркович Поховано на ним <unk>меро
австро угорскых вояків <unk> з пулку Піхоты Марібору на Слованіі і завстро угорскых вояків <unk> з пулку Піхоты Марібору на Слованіі і з
другого батальону польовых стрільців з Борґо і <unk> росийскых вояків Цмонтір осталдругого батальону польовых стрільців з Борґо і <unk> росийскых вояків Цмонтір остал
побудуваны на місци прифронтового цмонтеря заложеного перес самых вояків в недалекым сусідствіпобудуваны на місци прифронтового цмонтеря заложеного перес самых вояків в недалекым сусідстві
неістнуючой уж днес церкви Юркович запроєктувал цмонтір на пляні просто кута огородженогонеістнуючой уж днес церкви Юркович запроєктувал цмонтір на пляні просто кута огородженого
низкым камінным муром достосуваным до ускоків терену поділено го на дві кватынизкым камінным муром достосуваным до ускоків терену поділено го на дві кваты
австроугорску і росийску котры одділено мурком зо сходками Австроугорска кватера має помниковуавстроугорску і росийску котры одділено мурком зо сходками Австроугорска кватера має помникову
стіну з інскрипцийом звінчену трьома камінныма кубічныма костками повытинаныма так жебы одстіну з інскрипцийом звінчену трьома камінныма кубічныма костками повытинаныма так жебы од
штырьох сторін видочний был крест ґрецкого типу Росийска кватера тіж выпосажена єштырьох сторін видочний был крест ґрецкого типу Росийска кватера тіж выпосажена є
в стіну з інскрипцийом звінчена повинна быти лем єдным крестом Припущат сяв стіну з інскрипцийом звінчена повинна быти лем єдным крестом Припущат ся
же такій был помысл проєктанта жебы барже выекспонувати армію котра выгерала Наже такій был помысл проєктанта жебы барже выекспонувати армію котра выгерала На
початку ХХ столітя цмонтір был в барз злым стані за ремонт забралапочатку ХХ столітя цмонтір был в барз злым стані за ремонт забрала
ся ґміна Крампна по части при вспертю Австрияцкого Червеного Креста До червцяся ґміна Крампна по части при вспертю Австрияцкого Червеного Креста До червця
<unk> р одбудувано камінне огороджыня і помниковых стін на обох кватерах выкорыстано<unk> р одбудувано камінне огороджыня і помниковых стін на обох кватерах выкорыстано
ориґінальны материялы В припадку русийской кватеры в зінчыню помниковой стіны зроблено вориґінальны материялы В припадку русийской кватеры в зінчыню помниковой стіны зроблено в
місце єдиного три кубічны кресты што не є згідне з фактичным колишніммісце єдиного три кубічны кресты што не є згідне з фактичным колишнім
проєктом Додатково вырівнано іщы обшыр кватер і выекспонувано нагробны кресты При дорозіпроєктом Додатково вырівнано іщы обшыр кватер і выекспонувано нагробны кресты При дорозі
дакє <unk> метрів од остатнього пристанку ПС стоіт задбана камінна капличка здакє <unk> метрів од остатнього пристанку ПС стоіт задбана камінна капличка з
<unk> рока а <unk> метрів дале велика різба святой родины з <unk><unk> рока а <unk> метрів дале велика різба святой родины з <unk>
рока На Соколі представлено святого Миколая і святых Петра і Павля Назварока На Соколі представлено святого Миколая і святых Петра і Павля Назва
села Ожынна має ся выводити од слова Ожына што означат олочыт черницісела Ожынна має ся выводити од слова Ожына што означат олочыт черниці
є тіж версия же выводит ся од назвы горы Ожанна при котрійє тіж версия же выводит ся од назвы горы Ожанна при котрій
основану селу зас з гебрайского языка Ожанна є жіночым іменом якє походитосновану селу зас з гебрайского языка Ожанна є жіночым іменом якє походит
од слів Гошіянна што означат дай збавліня Госанна Осанна І кєд смеод слів Гошіянна што означат дай збавліня Госанна Осанна І кєд сме
при значыню імен то затримайме ся на кусцьок долше Адам діврийского значытпри значыню імен то затримайме ся на кусцьок долше Адам діврийского значыт
взятий од землі Александра Езгрецкого Оборона люду Алексий помічник Амброзий Солодкій Анастазиявзятий од землі Александра Езгрецкого Оборона люду Алексий помічник Амброзий Солодкій Анастазия
воскрешена Андрий мужні одважний Анна добро приносяча Автаназий безсмертний Варвара проста неокресанавоскрешена Андрий мужні одважний Анна добро приносяча Автаназий безсмертний Варвара проста неокресана
Бартольомі то борозник Василь Царскій Кріпост Божа до зєврийского Гавриів Георґій ЮрийБартольомі то борозник Василь Царскій Кріпост Божа до зєврийского Гавриів Георґій Юрий
то управляючий землю то з Грекы Григорий быстрий жывый Далет возлюблений Демкото управляючий землю то з Грекы Григорий быстрий жывый Далет возлюблений Демко
до Богыні Даміі належний Данию з єврийского означат суд Божый Бєла тодо Богыні Даміі належний Данию з єврийского означат суд Божый Бєла то
жытя Євгеній благородний Євфрозина то з Грекы радіст Єлена Олена выбрана Єкатеренажытя Євгеній благородний Євфрозина то з Грекы радіст Єлена Олена выбрана Єкатерена
Катерна правдива надія Емилиян з Грекы значыт приємний милий зас Єремія вывысшенийКатерна правдива надія Емилиян з Грекы значыт приємний милий зас Єремія вывысшений
Зехарий то памят Божа Ігнатий Гнат зроджений з Огня Ірина то миреЗехарий то памят Божа Ігнатий Гнат зроджений з Огня Ірина то мире
Йоан Ваньо з єврейского то тот што дає побіду Йосиф умножыня КосмаЙоан Ваньо з єврейского то тот што дає побіду Йосиф умножыня Косма
то украшыня Константий з римского твердий Аксеня з Грекы чужа Лазар помічто украшыня Константий з римского твердий Аксеня з Грекы чужа Лазар поміч
Божа Лариса солодка приємна Лука з римского при сході сонця народженый МаксимБожа Лариса солодка приємна Лука з римского при сході сонця народженый Максим
превеликій Мария з яврийского особлива Марко вдячный Матвій даруваний од господа Меляняпревеликій Мария з яврийского особлива Марко вдячный Матвій даруваний од господа Меляня
з грецкого означат чорна Амефодий порядний Михал з єврийского Хто рівний Богуз грецкого означат чорна Амефодий порядний Михал з єврийского Хто рівний Богу
а мой сей взяти з воды Наталия з римского благородна Никыта тоа мой сей взяти з воды Наталия з римского благородна Никыта то
з Грекы побідитель Николай Миколай Побіда люди Онуфрий то з Грекы початокз Грекы побідитель Николай Миколай Побіда люди Онуфрий то з Грекы початок
ціны орест жадаючий безмірно Павел з римского значыт маленькій Параскєва приготовлена Петроціны орест жадаючий безмірно Павел з римского значыт маленькій Параскєва приготовлена Петро
то камінь скала Сала то з арабского неволя Симеон Симан послушний Софіято камінь скала Сала то з арабского неволя Симеон Симан послушний Софія
грецкого Премудріст Штефан означат вінец Корона Сузана з єврийского Білый квіток Теклягрецкого Премудріст Штефан означат вінец Корона Сузана з єврийского Білый квіток Текля
з грецкого то родяча Тимофіі прочытаючий Бога а тид достойний Феодор Дарз грецкого то родяча Тимофіі прочытаючий Бога а тид достойний Феодор Дар
Божый Филип любячий Коній Фома Близнец Кристина Помазана Юлиян Хрецкого Фалести аБожый Филип любячий Коній Фома Близнец Кристина Помазана Юлиян Хрецкого Фалести а
Яков зачынатель Всвалера зєня назєн Снеломи шалений Снеломи ся Ленеш шалений выставаєЯков зачынатель Всвалера зєня назєн Снеломи шалений Снеломи ся Ленеш шалений выставає
на <unk> мало <unk> єдеш до Мєтіст Думаля што мяш повязі зна <unk> мало <unk> єдеш до Мєтіст Думаля што мяш повязі з
Былоно мало другу вый мало різб Але єло незіл не єло неділюБылоно мало другу вый мало різб Але єло незіл не єло неділю
але знате не на тим Небояна Небосняю Свати Болялець буне знате неале знате не на тим Небояна Небосняю Свати Болялець буне знате не
на де Было уж в аяку і про камінярство і про мазярствона де Было уж в аяку і про камінярство і про мазярство
і кєд сме при букві о то выпадало бы посвятити Хоцкід єднуі кєд сме при букві о то выпадало бы посвятити Хоцкід єдну
хулю наіщы єдине традицийне ремесло оліярство Ремесло то было барз популярне нехулю наіщы єдине традицийне ремесло оліярство Ремесло то было барз популярне не
лем на Лемковині На Лемковині практичні в каждым селі все находила сялем на Лемковині На Лемковині практичні в каждым селі все находила ся
дака оліярня меньше або барже примітывна праві в каждій хыжы твочыло сядака оліярня меньше або барже примітывна праві в каждій хыжы твочыло ся
на своі потребы олій і был то найчастійше олі леняний зо льнуна своі потребы олій і был то найчастійше олі леняний зо льну
або олі з конопі Часом вырабляно тіж олі з олоців бука олійабо олі з конопі Часом вырабляно тіж олі з олоців бука олій
з бучыны смаково порівнуваный є до смаку проансальской оливы Єднак коли взялоз бучыны смаково порівнуваный є до смаку проансальской оливы Єднак коли взяло
ся за дуже того олів то боліла голова Шыроко знаний был іщыся за дуже того олів то боліла голова Шыроко знаний был іщы
олій з оріхів Ліщыны В окресі меджевійна діти з Низкого Бескіду потрафилиолій з оріхів Ліщыны В окресі меджевійна діти з Низкого Бескіду потрафили
зберати по пару сот коп оріхів В щызяных часах обовязком села былозберати по пару сот коп оріхів В щызяных часах обовязком села было
достарчыня одповідньой скількости оріхів до двору До выробляня олів стослано тіж макдостарчыня одповідньой скількости оріхів до двору До выробляня олів стослано тіж мак
дубове жолудя ци песткы сливкы З тых остатніх олій ціненый был якдубове жолудя ци песткы сливкы З тых остатніх олій ціненый был як
лікарство Поза Лемковином скупуваный был навед до аптик З дикых рослин выкорыстуванолікарство Поза Лемковином скупуваный был навед до аптик З дикых рослин выкорыстувано
лопу білу гірчыцю але олій узысканый з тых рослин мал гіркій ілопу білу гірчыцю але олій узысканый з тых рослин мал гіркій і
не барз добры смак Поза выкорыстаньом олію до ідла смаревыдло то выжываноне барз добры смак Поза выкорыстаньом олію до ідла смаревыдло то выжывано
до консервуваня нарядів выробляня фарб освітляня поміщынь в ґербарстві косметиці ци медицинідо консервуваня нарядів выробляня фарб освітляня поміщынь в ґербарстві косметиці ци медицині
Найпростым нарядом до вытваряня олію была так звана праса Льон уміщано меджеНайпростым нарядом до вытваряня олію была так звана праса Льон уміщано медже
дві дошкы єдна была над другом і тоту выж обтяжано великым каменьомдві дошкы єдна была над другом і тоту выж обтяжано великым каменьом
Олі скоро тратил своі добры властивости добрый смак зато вытварено го частоОлі скоро тратил своі добры властивости добрый смак зато вытварено го часто
але в малій скількости найчастійше вытвачали го бабы Інчым нарядом были ручныале в малій скількости найчастійше вытвачали го бабы Інчым нарядом были ручны
або ножны ступы альбо прасы клиновы Допіро на початку ХХ столітя наабо ножны ступы альбо прасы клиновы Допіро на початку ХХ столітя на
Лемковині зачатосувати прасы выпосаджены в метальовы срубы В новобудуваных о діярнях прасыЛемковині зачатосувати прасы выпосаджены в метальовы срубы В новобудуваных о діярнях прасы
мали срубы фабричного походжыня докручены двосторинном вагом Під конец меджевоєнного часу імали срубы фабричного походжыня докручены двосторинном вагом Під конец меджевоєнного часу і
в часі війны популярны стали ся фабричны прасы в кшталті котла зв часі війны популярны стали ся фабричны прасы в кшталті котла з
вкрывком докручаном міцным срубом Хоц так найбарже популярны были єднак клиновы прасывкрывком докручаном міцным срубом Хоц так найбарже популярны были єднак клиновы прасы
з підвышеныма таранами Кєд ходит о оліярні то іх засях обіймувал селоз підвышеныма таранами Кєд ходит о оліярні то іх засях обіймувал село
евентуальні паньскій двір Фольварк Часом здаряло ся же вытвачано оліі для сусідніхевентуальні паньскій двір Фольварк Часом здаряло ся же вытвачано оліі для сусідніх
сел а навет скупувано олисты зерна і потім олій продавано іщы насел а навет скупувано олисты зерна і потім олій продавано іщы на
ярмаках Найчастійше властителями тых більшых оліярні были млинаре якы мали своі закупныярмаках Найчастійше властителями тых більшых оліярні были млинаре якы мали своі закупны
млины Коли оліярні провадили ґаздове і услугы ограничали ся до єдного селамлины Коли оліярні провадили ґаздове і услугы ограничали ся до єдного села
Дохід з того ремесла был єдині узуполніньом до малого буджету Высокє запотрібуваняДохід з того ремесла был єдині узуполніньом до малого буджету Высокє запотрібуваня
на Олі на Лемковині тлумачыт ся м ін тым же грекокатолицкы цина Олі на Лемковині тлумачыт ся м ін тым же грекокатолицкы ци
православны вірны мали дуже веце постіл Што важне риґористичні перестеріганых в давныхправославны вірны мали дуже веце постіл Што важне риґористичні перестеріганых в давных
роках Річне запотрібуваня на Олі ошоцвано на од <unk> до <unk> літрівроках Річне запотрібуваня на Олі ошоцвано на од <unk> до <unk> літрів
на родину од них преклинул Точысо стало доле скрыте забуднуте Буй нена родину од них преклинул Точысо стало доле скрыте забуднуте Буй не
превали на отчі чісте Іх то рем листем запомне ві часи Дашпревали на отчі чісте Іх то рем листем запомне ві часи Даш
за спусті іх запогалят чі покля отчы сереві се часі Даж смусціза спусті іх запогалят чі покля отчы сереві се часі Даж смусці
і хогат чісці Прето чы вым не раз є чысовну тримені просимі хогат чісці Прето чы вым не раз є чысовну тримені просим
каждий денстанс уж є давно правні приправене Чыє за дверами просилі надялакаждий денстанс уж є давно правні приправене Чыє за дверами просилі надяла
на чосы помысли Святло спас в станя крия Меди Наддавена одделена чосна чосы помысли Святло спас в станя крия Меди Наддавена одделена чос
помыслий Це то на асфаре списаня крові ніжы медже нами над намигайпомыслий Це то на асфаре списаня крові ніжы медже нами над намигай
Льон зберано з поля коли насіня было уж добрі дозріле По выруванюЛьон зберано з поля коли насіня было уж добрі дозріле По выруваню
жменю льону вязано в малы снопочкы і лишано на пару дни нажменю льону вязано в малы снопочкы і лишано на пару дни на
поле або заношено до загороды і там досушаного Зерна од стебла одділянополе або заношено до загороды і там досушаного Зерна од стебла одділяно
специяльныма деревяныма грибінями або обияно іх ципами Озыскане насіня наступні сушено іспецияльныма деревяныма грибінями або обияно іх ципами Озыскане насіня наступні сушено і
допіро молочено Оріхы бука вкладано навет до хлібового пеца жебы были направдудопіро молочено Оріхы бука вкладано навет до хлібового пеца жебы были направду
порядні высушены Высушены зерна треба было наступні роздрибнити а до того выкорыстуванопорядні высушены Высушены зерна треба было наступні роздрибнити а до того выкорыстувано
ступы тоє узкы поємникы во высокых берегах і додатково твок Для улатвіняступы тоє узкы поємникы во высокых берегах і додатково твок Для улатвіня
роботы на Лемковині тлок підношеный был специяльным долгым і угынаючым ся доручкомроботы на Лемковині тлок підношеный был специяльным долгым і угынаючым ся доручком
примоцуваным на все з єдной стороны Такій механізм стріченый был тіж позапримоцуваным на все з єдной стороны Такій механізм стріченый был тіж поза
границями Лемковины в Румуніі Зерно в ступах было роздрібнене і розгнете алеграницями Лемковины в Румуніі Зерно в ступах было роздрібнене і розгнете але
было то зроблене недокладні нерівно коштувало то гідній роботы і силы Ступыбыло то зроблене недокладні нерівно коштувало то гідній роботы і силы Ступы
были тіж голосны На Лемковину специяльны тикшы млинці дотерли аж по першійбыли тіж голосны На Лемковину специяльны тикшы млинці дотерли аж по першій
війні Достіганя лупины з зерна выкорыстлано тіж жорна Роздрібнене і розтерте зерновійні Достіганя лупины з зерна выкорыстлано тіж жорна Роздрібнене і розтерте зерно
треба было потім получыти з невеликом скількостом воды і порядин товы мішатитреба было потім получыти з невеликом скількостом воды і порядин товы мішати
зато же в часі долгого мішаня зерна при одночасным загнятаню го олізато же в часі долгого мішаня зерна при одночасным загнятаню го олі
был выпераний през воду на верх зерна То кілько треба было додатибыл выпераний през воду на верх зерна То кілько треба было додати
воды залежало од того як тлусты і вільгітны были насіня што неводы залежало од того як тлусты і вільгітны были насіня што не
было легкє до усталіня Зато міцно рахувало ся досвідчыня оліяря Приблизно добыло легкє до усталіня Зато міцно рахувало ся досвідчыня оліяря Приблизно до
<unk> кілоґрамів розтертого зерна подавано од піл літра до літры горячой теплой<unk> кілоґрамів розтертого зерна подавано од піл літра до літры горячой теплой
воды Ім барже тлусты были зерна тым воды додавано меньше Найбільше водыводы Ім барже тлусты были зерна тым воды додавано меньше Найбільше воды
давано при вырабляню олів зо льну ци конопі а найменьше при выраблянюдавано при вырабляню олів зо льну ци конопі а найменьше при вырабляню
олів з оріхів ліщыны Маса была одповідиньо выроблена коли грудка шмарена оолів з оріхів ліщыны Маса была одповідиньо выроблена коли грудка шмарена о
берег корыта ся розсыпувала Таку масу треба было потім засмажыти Было тоберег корыта ся розсыпувала Таку масу треба было потім засмажыти Было то
трудне і одповідальне занятя Од того процесу залежала якіст олію В часітрудне і одповідальне занятя Од того процесу залежала якіст олію В часі
засмажаня олію робило ся два разы більше робил ся плынний і выплывалзасмажаня олію робило ся два разы більше робил ся плынний і выплывал
По засмажыню суровец переношено до прасы жебы одділити олій од решты складниківПо засмажыню суровец переношено до прасы жебы одділити олій од решты складників
Старым способом перед уміщыньом масы до прасы суровец вкладано в невеликы мішкыСтарым способом перед уміщыньом масы до прасы суровец вкладано в невеликы мішкы
подібны до тых як до вырабляня білого сира або в хусты зподібны до тых як до вырабляня білого сира або в хусты з
сукна вырабляного в місцевых фолюшах Переложыня масы з пательни пеца де засмажаносукна вырабляного в місцевых фолюшах Переложыня масы з пательни пеца де засмажано
До хусты мусіло піти справні і скоро так жебы маса была горячаДо хусты мусіло піти справні і скоро так жебы маса была горяча
а олі в середині плыный А потім то уж при выкорыстаню мязыа олі в середині плыный А потім то уж при выкорыстаню мязы
рук твочено в прасі олі Прасы могли быти ріжны просты Клиновы шлюбовырук твочено в прасі олі Прасы могли быти ріжны просты Клиновы шлюбовы
ци Лагово Тягаровы На Лемковині тоты остатні властиві не выступували В залежностци Лагово Тягаровы На Лемковині тоты остатні властиві не выступували В залежност
од того ци тлочений олі выробляный был на свій ужыток ци якод того ци тлочений олі выробляный был на свій ужыток ци як
чынніст услугова вшыткы роботы повязаны з узыскуваньом олів перепроваджано або в хыжычынніст услугова вшыткы роботы повязаны з узыскуваньом олів перепроваджано або в хыжы
або в одыдільным будинку Олі мал очывидно застосуваня головні консумпцийне але неабо в одыдільным будинку Олі мал очывидно застосуваня головні консумпцийне але не
уступувало му застосуваня технічне напримір Для утверджыня деревяных елементів машын якы нараженыуступувало му застосуваня технічне напримір Для утверджыня деревяных елементів машын якы наражены
были на долге тертя товды мочено і готувано іх в олію Вбыли на долге тертя товды мочено і готувано іх в олію В
околицях Яслиск тота метода стосувана была іщы по ІІ світовій війні Олійоколицях Яслиск тота метода стосувана была іщы по ІІ світовій війні Олій
глиняний выкорыстувано до вырабляня фарб такыма фарбами малювано потім тіл столярку вглиняний выкорыстувано до вырабляня фарб такыма фарбами малювано потім тіл столярку в
хжы Ци стіны в середині і на зовні напримір желізову глинку змеленухжы Ци стіны в середині і на зовні напримір желізову глинку змелену
на порох жарнах розпущано олію і потім таком фарбом малювано зрубы хыжна порох жарнах розпущано олію і потім таком фарбом малювано зрубы хыж
на зовні Як медичне засосланя олій тіж был шыроко выкорыстуваний Найпопулярнійше выкорыстаняна зовні Як медичне засосланя олій тіж был шыроко выкорыстуваний Найпопулярнійше выкорыстаня
то было в припадку одморожынь або попарінь такы хворе місця пару разто было в припадку одморожынь або попарінь такы хворе місця пару раз
на ден смарувано олійом Інчым практикуваным способом лікуваня попарінь было смаруваня ранна ден смарувано олійом Інчым практикуваным способом лікуваня попарінь было смаруваня ран
леняным олійом змішаным піл на піл з лапном Олі стосувано в припадкахленяным олійом змішаным піл на піл з лапном Олі стосувано в припадках
прикорчу засухых єліт при вшелеякых долегливостях в сліджыню і в кроку приприкорчу засухых єліт при вшелеякых долегливостях в сліджыню і в кроку при
затриманях вжылах але тіж на кашляня дихалицю болінирок колькы і дертя взатриманях вжылах але тіж на кашляня дихалицю болінирок колькы і дертя в
кышках олійом конопным Смалювано з трупы і лишалі на скорі і людикышках олійом конопным Смалювано з трупы і лишалі на скорі і люди
і звірят Давано тіж олі звірятьом до питя коли терпіли на тзві звірят Давано тіж олі звірятьом до питя коли терпіли на тзв
запікы Дост популярный на Лемковині был обводный гандель олійом гандлювано аж дозапікы Дост популярный на Лемковині был обводный гандель олійом гандлювано аж до
кінця Ійны Олиярство заникнуло по выселінях людности льови чальовіча Ленчаль чальовинча Лемчакінця Ійны Олиярство заникнуло по выселінях людности льови чальовіча Ленчаль чальовинча Лемча
Лемковинович памяча штаровых ся ровых шальовых шаровых шальовых шальовых чальовых шальовых чальовыхЛемковинович памяча штаровых ся ровых шальовых шаровых шальовых шальовых чальовых шальовых чальовых
шальовых шальовых черенша го нолим голи со чаром шаром чаром чароми чаровішальовых шальовых черенша го нолим голи со чаром шаром чаром чароми чарові
чароми чальовин фаромін чаровій чаропами Майте ся добрі кінчыме проґрам слухали стечароми чальовин фаромін чаровій чаропами Майте ся добрі кінчыме проґрам слухали сте
авдициі а як в радию Руской Бурсы з Ґорлиц Лем фм Бесідувалаавдициі а як в радию Руской Бурсы з Ґорлиц Лем фм Бесідувала
для Вас і до Вас Наталия Малецкадля Вас і до Вас Наталия Малецка