Істория села Прислоп, якє находит ся в долині прислопского потока.
Автоматычна транскрипция
Шановных слухачів радия Лем фм витат Наталия Малецка Запрашам на <unk> вандрівку по Лемковині єдной буквы Дуже уж маме сходжене велику част Лемковины знаме уж од А до Я але іщы тых пару <unk> як не навет пару <unk> сел іщы ся остало до зробліня Коли тыжден тому были сме в Маластовін бесідувала м вам де дале можна з того села поіхати Єдном з можливости была дорога на Маґуру і одтамали на Ґладышів і дале Але коли бы сме на самым вершку Маластівской Маґуры скрутили вправо дорогом в ліс дорога єст дост узка але выасфальтувана То трафиме власні до того села того села о котрым низка буде бесіда І не буде то новиця бо гын уж были сме Село якє є перше пред Новицьом Днес штоправда трактуване як присілок Новиці Колеси было одрубным селом і было то село Присвіп Запрашам на вандрівку по Прислопі вечырні рокы руснокєкувар земличку барого горичыку ардиту земличкы і антрі барзы боко спомie <unk>o<unk>yсли броны <unk> Даколи розпустишко нором девяты голосли подривідным воколе розпустиш норо понадривідным вечерні розі русну Квари чыкут барды до зомлечко ангедрів бар бы косло бы земличкы барзу богоского Село Пресвіп лежыт по полудньовій стороні Пасма Мастівской Маґуры в долині потока Пресвіп В місци де кінчыт ся присліп зачынат ся Новиця дале за Новицьом практычні в тій самій долині сут іщы Ліщыны а за нима Кункова З Прислопу даст ся тіж доіхати до Устя Ґорлицкого На схід од Прислопа Яґладышів пониже Смерековиц і Квятонь а на пілніч за Пасмом Маґуры шопами Острым верхом інчыма сут Рыхвалд Маластів і Панкна Вшыткы джерела подают а днешній одтинок операл ся буде головні о книжку пані Зофіі Шантер з пришлости Лемковищыны діє Пшыслопя і Новіци Вшыткы джерела подают же писаны змінкы про присліп бесідуют о ним подаючы рік <unk> Того рока а докладні дня <unk> серпня шолтыс прислопа Іван Копеняк зознал на посіджыню суду в Сярах же продал шолтысло в Прислопі залотых Матвійови Лищакови В часі того посіджыня суду вказувал тіж на папері Привілей шолтиства якій мал Шолтиство было в руках Івана але село правдоподібні находило ся в руках ґорлицкого бідского суді Пьотра Ґладыша Наступний властитель Прислопу Ян Стенчына Тарло Сандомірскій воєвода В <unk> році прилучыл місцеву православну Церков і Преходство до упосажыня униятской церкви Устю Обік прислопа прилучено втовды іщы Квятунь і Шквіртне Пізнійше певно тіж зо взгляду на зміну властителя село належало уж до парохіі аж Ганьчовій і однотувано то в <unk> році В <unk> прислоп дале находил ся в парохіі Ганчова а в маєтку Яна Зборовского В тым часі прислоп был найменьшым селечком біцкого повіту В <unk> році властительком села была Анна Де Ґроховице Рибіньска яка упосажыла місцеву парохію Вертаючый іщы до нового шолтиса прислопа якым в <unk> році остал Матвій Лищак од того часу писаный уж як прислопскій то він разом з інчыма шолтисами брал участ в <unk> році в посіджыню великого суду в Климківці Клемківка была заряджаючым селом тзв клемківского кресу якій творили Ліщыны Кумкова Лосє Білянка Новиця і Пресвіп Клемківскій Крес был в руках єдного властителя і мал єден адміністрацийный порядок З того часу перетрвала судова книга Клемківского Кресу з років <unk> В єй записах находиме інформацию про наступных шолтисів прислова Были то м ін Данько Ілько ци гриц шолтис бобачок Прислопскій В <unk> році однотуваный остал опарівскій прислопскій шолтис якій похопил ся зо Штефаном Гербутом в Уновиці і хоц тот глому шаблю скерували го коневком Окрисліня Опарівскій одношуче ся до шолтиса прислопа може значыти же шолтис походил з Опарівкы села Коросняньской Руси і або одкупил шолтисту або вженил ся шолтыску родину З документу продажы прислопского шолтыства довідати ся можеме же вірогідныма і порядныма мешканцями прислопа такыма якы засідали в правій были Іван Гойшак Гнатос Абрам Лука Ковалів Левко Пщат і Річ Мілянчык ЛАПіЛо <unk>onto Litinini сом петів роли діво діво нівом Ла пер Ла бельтуры мойте ся має В <unk> і <unk> столітю Прислоп як ходит до чысло мешканців был менше більше <unk> раз меньший од сусідньой новиці В <unk> році мешкало в ним <unk> голов а в новици <unk> В <unk> році дорослых селян прислоп рахувал <unk> а новиця <unk> Як ходит до управны ґрунта то на <unk> рік прислоп был праві <unk> раз меньше як новиця мал <unk> кміцкых гріль і дві шолтискы ролі Першым знаным з назвиска Душ пастырьом Прислопа был вродженый в <unk> році в Прислопі отец Базили Сембратович парохію обнял в <unk> З його ініциятивы побудувано церков яку по днешній ден хоц по перебудовах можеме обзерати в селі До богословскых шкіл не ходил вшыткого вывчыл ся з хыжы што може суґерувати же його отец был парохом а певно і парохом Прислопа Отец Базилий Сембратович мал трьох сынів Андрия вродженого в <unk> році якій студиювал рускы літурґічны книгы потім піднял латиньскы студия в Росиі другій зо синів Яков зазнамлял ся з ґраматиком руского языка студиювал книгу псальмів Наймолодший з осинів Іван вчыл ся руской літурґічной книгы і был паргом в Ліщынах Новици Лоси Лемківці Отец Базилий Санбратович жыл <unk> рокы вмер <unk> рока што однотувано в книзі померлых в Прислопа Недолго потім церков в Прислопі прилучено до парохіі в Новици Першым спільным парогом был отец Йоан Ференцович правдоподібні наступным паргом был його сын Базилі Він то записал в річным зоставліню з жытя парохіі в рубриці де факта слабости люди же пияньство допровило люди до великой біды же ани упоминаня єґомостя не помагают Такій впис был єдиным на цілий біцкій деканат З інчых рубрик того документу выникат же в <unk> році не было ани в прислопі ани в сусідній новици школы По ференцевиччу парохами прислапа были медже інчыма отцове Йоан Прислопскій Юзаф Хойнацкій Теодор Дубиньскій Петро Дуркот Константин Константинович Петро Каламунецкій Григорий Максимович і Іван Дуркот ци Василь Антонич отец поеты Богдана Ігора Антонича По влучыню Ґаліциі до Австро угорского Кысарства чысло мешканців Прислопа збільшыло ся о <unk> процента В <unk> році прислоп рахувал понад <unk> вірных грекокатолицкого обряду В <unk> році згідні з народовым списом Шкіл новици была єдна з <unk> шкіл бідского повіту Скорше шкільництво Радше куліло іщы під конец ХХ столітя мешканці більшости карпатскых сел не знали ани чытати ани писати Єдиныма котры знали тоту штуку были його мостьове а і то не вшыткы В Прислопі не было осібной школы діти учащали до новиці і сумаричні діти в шкільным віку было <unk> Але на тот рік <unk> ходило до ней лем <unk> Іщы на початку ХХ столітя згідні з даныма зо шыматизму ани в Прислопі ани в поблизкій новици не было чытельні шпіхліря ани християньского склепу Неє інформациі ци был зато жыдівскій склеп Была прицерковна каса Дяк на обі церкви доставал <unk> короны і по єдным горци вілса около <unk>літ од каждой хыжы і церковны приходы Перед І світовом війном чысло мешканців прислопа выносило <unk> І приблизно такє утримувало ся потім і в меджевоєнных роках Подібні было зо забудовом села Його уклад был такій сам Зміняло ся лем загущыня хыж і роздробніня парцелі і ґрунтів під управу Хыжы в прислопі стояли звернены долшом стіном до дорогы зо щытами на линіі схід захід згідні з топоґрафійом долины На остатній спередвыселій мапі з <unk> рока можеме нарахувати <unk> ґаздівкы в Прислопі Простор села выносил <unk> квадратового кілометра і дале было то єдно з найменьшых сел біцкого повіту Землі поділены были в Узісі Пасы простопадлі до дорогій долины доізджало ся до них тіж узкыма дорогами Остро під Гору Управляно вшытко тото Ярины і зерно што і перед віками Знулости то в столітю появили ся в Компериі Йохымя Йоахім Пар патбурґ В Меджыйню зачало на Лемковині перепроваджати комасацийну акцию До прислопа дошла она аж на переломі <unk> і <unk> рока Роботами кєрувал інжынєр Аж з Ґданьска пан Специяльскій помагал му офіцер Оґоновскій Свойой роботы не докінчыли бо коли фронт зачал ся зближати они єдной ночы втекли Выжні части долины занимали лукы і паствиска котры в вельох місцях доходили до границі і лучыли ся з полями інчых сел Ціле літо выпасано гыну худобу і улуці Ночувано в провізоричных шопах означаных навет на мапах До села звірята заганяно аж на пізну осін перед самом зимом Зо спомин мешканців можеме ся довідати більше дрібниц В селі было великє залюдніня а през тото не было де тримати дуже худобы было за мало землі звыклі тримано по <unk> штук худобы а на богатшых ґаздівках іщы по єдным або по два коні Овец не ходувано за дуже В горах были буды шаласы де през ціле літо тримано звірята выпасано іх тіж на полянах по лісах Ярмакы одбывали ся што віторок в Ґорлицях раз в місяци ярмакы были в Устю приізджали на них навет гандляре з Ґорлиц Два раз до рока тарговиско худобы было в Ждыни Там приізджали різникы і масары з Кракова і Тарнова а іщы більшы торгы были в незнайові Пред війном люде ходили на Словацию на Мадяры скупували выхуджену худобу і потім выпасену продавали Прислоп был надграничным селом і як чытаме дале зо спомин в стрефі до <unk> кілометрів од граници люде доставали перепусткы Шмуґлювано з Польщы до Чехословациіх худобу і яйця Урядникы примыкали на тото очы В другу сторону з Чехословациі до Польщы приношено грубше єдвабне полотно басамункы фринзліна коруглы сребры ниткы Дугань доізджали гев і Мазяры з Лося але за границю не ішли Все оплачало ся шмуґлювати кропку дуган і попір Великій попит был і на словацкы полотна і кретоны По ІІ світовій війні найліпшым місцьом перейстя были знищены през фронт обшыри на полудни од недалекой Крампной Єден зо шмуґлярів был барз добрі зрыхтуваний як бы часом зімали го пограничникы в деревяній палиці мал выстругану скрытку на дулярі В разі впадкы міг захоронити грошы метал палицю в крякы там ся тратила а він потім поню вертал Подібно як пограничникы зачали ходити з псами то він брал зо собом в мішку коты і в одповіднім моменті іх выпущал а сам спокійні одходил Ґенеральні мешканці села подібні як новичане занимали ся вырабляньом і точыньом в дереві Традиция деревяного ремесла тіхат штонайменьше ХХ столітя а певно і скорше бож в тым часі было то барз популярне занятя Окрем жыть і жычок о точеных ручках вырабляно і струганы жыці До выробу струганых жыть треба было мати тзв Дзяда то є долгу лаву з деревяным шрыбстаком якє притримувано педалом Жыцю замоцувано в Дзяді стругало ся обуріжным ножом Пред віном жычок продавано на дюжни за дня можна было зробити од <unk> до трьох дюжнів то <unk> до <unk> жычок При выкінчаню робила ціла родина діти напримір шліфували жычкы в часі як выпасали коровы Окрем ручок до жыть точено і інчы елементы нарядя выкористуваны на ґаздівці напримір части веретена ци прядила стругано більшы варихы черпакы шуфлі форемкы до масла В окресі меджевіня вырабляно іщы части до плугів бороны вилы граблі алей лавкы лавы стільці столы бочкы на капусту миниці боденкы цидойникы мама Маґуль о сам сел бек онтудя венеды де сю веде примоверы Себе слов себе виды сам бат себе шору догляди Одарно Савіда дифреты себе слов себе жети поґанту ду семба канту до себе лем <unk> до себеры канту до себе мусел ба підсемка не оберула На школя навидены крешы Де тамто паня ся виду На школя навиде никрешы де та паняр ся Біду Афо <unk>б а воздум алсаб Урбану А фож порта да васкє порта бурґулю ся серен ґульын <unk>ea ну мор Фера Усемба кєдразди вердати всебаданоса бандера сембаґендражний бардат сембаданоса бадера но <unk>em Штонайменьше од <unk> столітя вырабляно тіж в Прислопій Ґонты З ялицьового дерева ґонты давно вырабляно одраз на місци В лісі треба было мати сокыру обіручны ніж і тримало зване грабом і стругу Тот граб інсталювано на пняку інчого дерева Стинано одповідню ялицю і притинано єй на кльоцкы о долгости ґонта то на долвіст <unk> центиметрів пак кльоцок розлупувано сокыром на менчы клины о грубости трьох центометрів Клин ставляно до граба і стругану стругом в кустовый робок В перетязі єдного дня можна было зробити даякы <unk> ґонтів потім треба было іх намочыти в ропі або обудити што звекшало тырваліст ґонтів Фахово зроблений і положений ґонт міг перетрвати більше як <unk> років без ниякых направ Деревяны выробы продавано Жыдам на торгах в Ґорлицях або мешканцям Ліщын некотры з них самы занимали ся дистрибуваньом выробів Німці до села пришли допіро в кінци вересня <unk> рока Як споминат єден з мешканців Прислопа В Устю был посторунок німецкой поліциі в часі війны на Маґурі діяла совітска партизантка до села приходили похліб Робили якысы акциі на дорогах перерывали телефонічны линиі Німці Лемків выкорыстували до будовы окопів будувано іх од серпня до листопада <unk> р Люде з Прислопа будували окопы в Снітниці по другій стороні рікы Ропы Подібно появляла ся тіж польска партизантка До Червоной Арміі заберано вшыткых котры не записали ся на выізд до Росиі як споминат дале мешканец Прислопа Росияне найперше страшыли то і люде ся записували В селі нихто не виділ такой політикы яку робили Росияне Мій отец был на І світовій війні і был мудрым чловеком Люде такы як він чудували ся же Рускы берут люди до війска Отоц уважал же польскій ряд може брати до війска але не окупант Совіты пришли єдной ночы і забрали в сумі девятьох хлопів в Прислопі Двох з них втекло бо были самы але решта мусіла піти бо мали родины і не знатя што бы з нима зробили В часі ІІ світовой війны з прислопа до Радяньского Союзу выіхало <unk> родин остало <unk> Єдна родина вернула Акцию Вісла для прислопа перепроваджено од <unk> до <unk> червця <unk> р З Прислапа выселено <unk> осіб Остало ся лем тых пару родин якы мали польскє походжыня або муж ци жена были Поляками або хтоси служыл в польскым війску Мешканців Новиці Прислопа выселено в околици Зеленой Горы Сводзіна ІІ По <unk> р лем пару родин здецидувало вернути до рідного села До Опустошеного Прислопа раз по раз приізджали фурамы шабровникы жебы позберати штоліпшы меблі нарядя выпосаджыня хыж Вшытко што ся лем надавало Як новици заложено Прясткы ш прислопа заняли його робітникы По ліквідациі ПР на уках понад новицьом і прислопом през вельо років выпасаны были уці приложены на ціл яр літо і осін аж зо Закопаного Допіро в <unk> році в Прислопі і Новици заложену електрыку Зо старой передвыселенчой забудовы внесках в прислопі остало уж невельо В сумі на новицю і присліп тых старых хыж є іщы <unk> При дорозі стоят іщы тіж камінны кресты є тіж унікатова капличка скринкова в формі вертикального ромбу з невеликом жалівном фиґуром Розплятя Ісуса Христа Капличку осаджено на праві тр метровым слупі уфундувано єй в <unk> році Окрем ньой сут іщы дві муруваны капличкы В Прислопі находит ся тіж єдна з найстаршых церкви на Лемковині Церков Покровы святого Архангела Михала походит з <unk> рока До єй будовы причынил ся фундатор товдышній властитель села Юзеф Віктор Хоронжы з Маковска Побудували єй майстрове Писар і Данию Яйорскы Консакрация мала місце в <unk> році Церков є зрубовой конструкциі деревяна вкрыта каленицьовым дахом Попередня церков находила ся куз ниже ближе потока зато наступну пересунену з обавы перед заляньом В <unk> р нову церков ґрунтовні прибудувано Зыскала просто новый выгляд Выдолжено храм вірных през получыня го з пошыреным притвором в місце намьотовых багань в середині зроблено пласкы полавы Змінено тіж конструкцию вежы Обік церкви находит ся гріб лукы Ґлюза майстра якій перепроваджал товды ремонт церкви Наступный ремонт перепроваджено в <unk> році <unk> років пізнійше зроблено поліхромів за грошы еміґрантів з Америкы бри ворті порыті рослійшо при бырышыйшый ся прослі шопре беской прослі шопре быскосні совы ло По выселінях церковны стіла хоц перешла в ужыткуваня римокатолицкого костела єднак барз рідко гыно одправляно Під конец сімдесятых років церков была уж в барз оплаканым стані Але завдякы пані Зофіі Шантер яка заініциювала і покєрувала цілом волонтарийном акцйом на переломі сімдесятых і вісемдесятых років церков одремонтувано головні руками осіб повязаных зо студентскыма науковыма і туристичныма кружками В сумі при ремонті участ брало <unk> любителів низкого Бескіду якым завдячаме ґрунтовный ремонт церкви но і тото же церков взагалі перетрвала В <unk> році церков перешла в ужыткуваня грекокатолицкых вірных в <unk> році в прислопі установлену грекокатолицку парохію На стінах видиме орнаментальны мальовидва на повалі представліня св Тройци і святого Михала Архангела на стінах храмовірных в скромных рамках поміщены сут і назвиска фундаторів што цікаве част є старанні выдрапаных а част замазаных Іконостас з ХХ ст спроваджено з інчой церкви в <unk> р Перемалювано товды некотры з ікон Престіл походит з ХХ столітя а пізно бароковый бічный олтар з іконом св Миколая з ХХ Обшыр церкви окруженый є деревяным огороджыньом з Брамком Над Прислопом на обочах Маґуры находят ся два війсковы цмонтері з І світовой війны Назва села Присліп є дост популярным словом ужываным на обшыри Карпат Означат перехыбу місце на гірскым верху то як і наш Присліп якій находит ся практичні на самым вершку Маґуры І гын ся уж рішыме А де завандруєме за тыжден слухайте аяка в пришлу середу бо іщы сама не знам де нас ногы понесут Майте ся добрі для радя Лем фм Наталия Малецка плывака потысыні кача потысині муянай на мамко моя не Зашлі з любы зам не знаю де похы Не зна в чужым краю я чужым Дошли ґде брати браты Выберут мі Джужа люда сут на моім для мо у
![A Я[К]...? #111 - 14 V 2014 - Прислоп](https://podkasty.lem.fm/media/podcasts/aiak/prislop_medium.webp)
![A Я[К]...? #111 - 14 V 2014 - Прислоп](https://podkasty.lem.fm/media/podcasts/aiak/prislop_thumbnail.webp)