А Я[К]...? #41 - 12 XII 2012 - Радоцина
Еп. 41

А Я[К]...? #41 - 12 XII 2012 - Радоцина

Опис епізоду

Істория села Радоцина щ од часу його льокациі до часу выганяня

Автоматычна транскрипция

<unk> році парафію в ізбах візитувал архієпископ галицкій Йосиф Симбратович Незнайома на околицю знана была яко місци ярма несола подібні як Лемківка нашла бы ся під водом А так направду то заландруєме до заладкы Рыманівской Як вспоминают селяне єдной ночы Ждыняне забрали дзвоны і закопали іх деси так сме уж были На новы прогулькы запрашам як псе в середу на девяту вечером Наталия Малецка А як Добры вечер Наталия Малецка витам ластепло в Аяку Енциклопедичні прогульці по Лемковині єдной буквы Зима в полни Та і мы В полни другой сері того проґраму Днес сме при букві Р одтинок <unk> першы В першій колейці аз буквы Коли было одтинок той буквы одвідили сме реґієтів котры находит ся в ґорлицкым повіті і гнеска остаєме в тым самым реґіоні Почуєте м ін цикову історию церкви переставляной з місця на місце А на початок пісня котру Знате певно в інчых аранжациях а я Вам запропоную ружіа сібіля в стилістиці вісемдесятых років В музичных вставках почуєте тіж м інчыма як злучыт получыня Заіру і болгарской ноты Запрашам Ружыт ся выпіла єдна сит ся піла воля не лям буде сама сы Конец <unk> столітя а докладні <unk> рік Допіро товды в історичных записах появлят ся Радоцина яко село Село тепер ґорлицкого повіту і ґміны Санкова Натоміст потік О записі назві Радоцина котрий выплыват з під щыту Бескіду горы вздолж котрой основано село Радоцина будувано хыжы То потік тот появлят ся іщы скорше як інформациі о селі бо в привілею короля Зыґмонта Авґуста з <unk> серпня <unk> рока На підставі того привілею Іван шолты зо Святковой заложыл село Чорне Радоцина не фиґурує в цитуваній гымне раз в Судові ілюстрациі з <unk> рока є натоміст в списах з <unk> і <unk> рока Цікаву інформацию мож найти в судовій книзі Клемківского ключа Бесідує она же перед <unk> роком Іван з Лося обіцял війно разом з дівком злотых сто і ролю на Радоцині Што могло бы суґерувати же Лосяне причынили ся до повстаня Радоцины В селі тім в <unk> році было лем <unk> піл дворища Але уж в <unk> році вымінят ся аж три раз Духовного Знаком того мусіла уж быти в селі церков В <unk> році Радоцина рахує <unk> особы Першы записы і інформациі о вшыткых сусідніх селах котры появляют ся в книжках походят меньше більше з того самого окресу Од пілночного заходу сусідує з радоцином село Липна повысше є Чорне потім долге а од сходу Вышоватка понизше граб Полудньом Радоцины тягне ся границя зо Словацийом і найблизше за Горком сусідує з Радоцином село Ондавка Од Липной Радоцину одділяют верхы Бескід высокіст <unk> метрів над рівньом моря і Малый Бескід высокіст <unk> метрів За малым Бескідом находит ся далі конечна Медже долгым авышолатком в пасмі верхів выріжнят ся гора Дуб а Дубовый верх найдеме при полудневій стороні Радоцины І на стоках той горы Дубового верха має своє джерело Єден з найважнійшых до плывів Выжньой Вісл ріка Віслока є то ріка о долгости <unk> кілометрів В <unk> і початком столітя село належало до стадницкых зо Смигороду котрых добра розтігали ся іщы на інчы лемківскы села рід стадницкых мал іх в своіх добрах аж девятнадцет Были то села розшмарены вздолж Віслокы і єй до плывів Села котры належали до стадницкых то медже інчыма Березова Дешниця Долге рап хрампна Мысцова Неснайова женна Ольховецтайны Рупянка Скальник Святко Лажыдівскє Радоцина За ним перейдеме до близшого познаня стадницкых і дальшых історичных даных о радоцині одпочните кус при зруках заірского музыка Рей Лем і фольклорового булгарского ансамблю Пірін Пісня о свойскым наголовку Йо ле вы Ото на мотонтан денав і на камарі та на діземоко Отанданна Яболе лем лем лем лем я лем я лем і ле лей нам памят Потяна Манзака Еклана Міляны Маля ІІ Початок фортуны стадницкых то правдоподібні королівскы даруваны добра потім повекшаны през закупуваны села Родовым гніздом стадницкых был Змигород Выводили ся они єднак днизо з Нагороду а зоколиц Бохні конкретні Збіґньов зо Стадник бурґрабя королівского замку был протоплястом роду Старша Гаусь Стадницкых іде од Миколая зо Стадник підкоможого і королівского двожанина рік около <unk> якій оженил ся з Катерином зо Змигороду в Долом по войшку з Войча Част лемківскых сел находила ся тіж в добрах войшків І тот спосіб повязаны были войшкове зо стадницкыма В пізнійшых часах інча гаусь Стадницкых утворила на пілночно західнім кінци Лемковины тзв навойовскій ключ Великій обшыр маєтку стадницкых заняли роды сємєньскых і левіцкых медже інчыма і Радоцину В другій полові ХХ столітя Радоцина з місцевом жыдівскым святковом і вышоватком мала быти продана перез Александра Хлевіцкого краківскій капітулі за <unk> тисячы Фльоренів Радоцина рахувала в товды ном <unk> мешканців але <unk> років пізнійше было іх уж понад <unk> разы більше <unk> осіб Радоцина творила разом з долгым єдну парафію парафія тота належала до дукєльского деканату Перемиской дієцезіі Упосажыня пароха выносило <unk> моргів поля <unk> моргів лук і <unk> моргы паствыск парох доставал тіж додаток высокости <unk> злотых Родоцина не была великым селом але в наступных роках і селян і хыж прибывало так же по близко <unk> роках в селі было уж <unk> хыж і <unk> мешканців <unk> Грекокатоликів Лемків <unk> Жыдів і троє латинників В селі была людова школа в котрій вчыл дяк а найблизша почта містила ся в оддаленым о <unk> кілометрів грабі А хто што мешкал в Радоцині З францисканьской метрыкы твореной од <unk> рока Знаме же были то Добровольскій Кутинич Ґелетка Барна Шута Корец Курилко Питриляк Косар Ясиньскій Стах Дирдич Демчак Данко Кєц Костик Тырозяк Вільтґош Катринич Тюша Дидко Васильчын Розум Жычняк Білаз Лабек Сліпик Мышковскій Ждыняк Сийчак Матійчак Кавка Чан Шевчык Ганчевскій Байса Пласконь Пухыр Кобані Перегста Турко сливы Ксенько Гричашко і Гащыц і хвиля до тиху Ромашка Авір Дана Крундосина Матера Лой папаці нава Епа штука епашмоґы штука епашмоґе Андрове рада ч до сына Мындераны Лапа реці нава Евер на ґрунна З папа ФАСТА штунка єм машноє Радоцина находит ся серед тых сел в котрых по ХХ столітю коли прибыло найбільше селян Радоцина рахувала іх в товды понад <unk> чысло мешканців ся зменчыло В <unk> році в селі было <unk> людиі <unk> хыж а простор села выносил близко <unk> кілометрів квадратовых Од <unk> рока в селі функцийонувала велика чытельня іменника Чковского при котрій діял хор і театральна ґрупа проваджена през Штефаню Чертажыньску прислужену духовного зчарного отця Павлишыны Книжкы до чытельны переказала м ін православна Митрополия з Варшавы барз популярна была книжка Тарас Бульба Миколая Ґоґоля В роках <unk> в школі вчыл Володимір Полошынович а його жена Зынофія была учытельком в Чорным В <unk> році векша част села перешла на православія В селі основано парафію котру державны власти узнали яко філью львівской парафіі Вірны выбудували тымчасову церков котра была дост особлива містила в собі і місце до молитвы і мешканя для його мостя Духовныма были медже інчыма отец Михал Грицай отец Леонтій Тиховскій отец Іван Крицкій отец Григорий Цибулько ци отец Онуфрий Сапєха В тридцетых роках в Радоцині мали місце стрічы православных духовных з поблизкых сусідніх парафіі тзв соборчыкы В <unk> році од парафіі в Радоцині одлучено долге котре прилучено до Чорного Функцию старости церкви справували м ін Ілія Добровольскій по ним Лука Гащыц а дякувал Семан Костик Вадоцині одбывали ся деканальны стрічы на котры зізджали ся духовны з повітів ясельского санчівского і ґорлицкого На єдній з такых стріч <unk> мая <unk> рока рішено зміну поставы вобец грекокатолицкых вірных Постановлено заперестати дальшой проправославной аґітациі в грекокатолицкых парафіях і заперестаня переймуваня выпосажыня з грекокатолицкых церкви В <unk> році в селі мешкало <unk> православных двоє грекокатоликів і <unk> католиків Было то <unk> жолнерів граничной стражы з родинами Стражниця находила ся по другій стороні Віслокы як сельскє забудуваня Циґане мешкали близко села і занимали ся ковальством Был тіж в Радоцині склеп провадженый перез Жыда Якова Ґольдфарба другій склеп провадил Лемко І тепер на жыдівску ноту послухайте Рад Галеля сплатні жыдівска Одисея з циклю Путу має <unk>em равшы ЕС Ел Хакаів і Ґнаів о футены чужыв Панля равші Рейду Аротиятельду Ефецівата <unk> червця <unk> р мала місце велика урочыстіст посвячыня одновленого креста котрый поставлено на памятку річниці знесеня панщызны Зышло ся вельо люди з Радоцины Грабу і Вышолаткы Службу справувал отец Павл Шын з уділом отця Крицкого і о Мартина з Вышолаткы Од <unk> квітня <unk> р функцию пробоща полнил о Павло Лібов але уж в маю праві ціле село разом з його мостьом выіхало до Радяньского Союзу Подібно селяне забрали зо собом коруглы і церковны дзвоны Оселено іх в околицях Крылого Рога Част селян перенесла ся до Пустомитів в львівскым обшырі Можна там найти адже радоциньску улицю Векшіст переселеных хтіла вернути до свого села Повело ся лем єдній родині В листопаді <unk> р вернули але мусіли ся укрывати В <unk> році іх і позосталых <unk> осіб з Радоцины выселено на західній землі Перез два рокы в Блинку школы стацийонувал одділ війска тот сам што брал участ в переселяню люди В <unk> році розобрано плебанию подібні церков православну і грекокатолицку і вшыткы інчы будинкы а материял выкорыстано до розбудовы господарчых будинків П P<unk> в Ясюнці Выпасаны на радоциній луці доптали і нищыли церквиско а на ним кольоровы посадковы плиткы трьох родаів єдину памятку по грекокатолицкой церкви Церков тоту выбудувано в <unk> році Попередня церков описана є в інвентарі мистівского ключа з <unk> р Бесідує він же це це це це це церков выбудувано на середині села на горбку Правдоподібні іщы попередні будинок в церкви забрала вода і товды властителька села по знесіню панщыны в єй властях была лем част лісів обіцяла ся офірувати материял на будову новой церкви під варунком же буде она стояла кус дале од рікы каждий ґазда мал добровільні оддати єдну корову на купно материялу під церков Церков тота під покровом святого Космы і святого Дамяна Была то будовля о трьох банях деревяна зверха покрыта ґонтом оддолы підбита Довкола церкви і прицерковного цмонтеря поставлений был деревяний пліт з дашком вкрытым ґонтом В паркані была фуртка до ново поставленой дорогы іщы не до кінченой На протілко церкви стояла клебания в котрій мешкал духовний отец Ігнатий Потоцкій Інчыма грекокатолицкыма а духовныма в Радоцині были іщы м ін отец Йоан Ярина отец Константин Хыляк отец Петро Каламунецкій ци отец Алексий Кондро Дальшы подіі той церкви сут аж цикавы Під конец ХХ столітя постановили в Радоцині выбудувати нову церков і тота нововыбудувана церков стояла в Радоцині до <unk> рока Коли як уж бесідувалам розобрал єй ПР Церков тоту вознесено в <unk> році а посвячено в <unk> році В тым самым році згоріла церков в Криві Церковный комітет з сусідньой Кривой одкупил од Радоцинян іх стару церков і кривляне поставили стару радоциньску церков в себе але під влияньом свого його мостя зачали будувати нову Тота Радоциньска служыла ім яко часовня Коли в <unk> році посвятили в крыві нову церков часовню розобрали Нова церков не постояла за долго В <unk> р зостала спалена през угорскє війско і в тот спосіб зас выкорыстано церков з Радоцины поставлено єй наново на час будовы наступной новой церкви котра стоіт в Криві до гнеска Радоциньску церков потім як выбудувано в Криві нову зас розобрано і змаґазинувано В <unk> ронці Ясюнчане взяли скрывый материял з радоциньской церкви до будовы свойой православной Державны власти заказали ім дальшой будовы і казали розобрати тото што уж поставили Але то не конец Є барз правдоподібне же часовня котру выбудувано в сусідній баници зостала вознесена з того материялу посвяченого на православну церков котрий зоскладувано в Ясюнці то значыт з радоциньской церкви Часовня завалила ся на початку вісемдесятых років ХХ столітя а цибулька лежыт на церквиску в Баници До Гнескы таля та лютану та люталю та нотану таля айтану таналя та лютану таля тану тану тана ту масара воро Лупоча саку коро і маґа самокыве дукыла воро Айда люта люта люта ляра да люта люталя підке півай ромникі ожыне Ай мірі туромы ріту Яла самых телі паляром латиме кіра праві тамю таляра та ноталю таляра та люталю дале ма стуке ема лава сту кенаряту кеАй лемеры ра таю далю таляры алю таю даля талю тальо таню таляре ратано таля ано таляре а тальо там таляре ратас і коро мамо Не ям яхто бо хтуматкы состиме кіля еке м ай далю та лю та лю тале кідкыва якє гошы накітры суж Йонесарума совы Йолемодина де высати має катры де выколодино Ай таль таля дале талю таляря дале далю таля далю талю дале Айдаляря дало алю таляря а дало дало талятлі літьома лемкы півай уденди ком якій кошырнакы не о ґрет тепер таль таля а тальо таро таля ано таля та ло тальо таля та ло тало дале матє матри матє матрима єм матіри дири є матри є матіри матіри є матілема є матіри є матіри є ма тіли потім них матіти матіри матіри ниматіри матіри тіж <unk>ляра тали пану Таляра тану талю Таляра тану талю таля таля ано талю таля а пану далю таля ано таля таро таро антало та думати со степе побігай А як выглядала тота церков в Радоцині выбудувана в <unk> році і посвячена в <unk> котра стояла до <unk> р Слухайте уважні бо знимкы той церкви не сут практичні ниґде доступны Была то церков деревяна поставлена на подолжным пляні тридільна орієнтувана Част алтарна была три бічні замкнена до єй боків прилігали два дяконі кони Мали поміщыня выкорыстуваны до рыхтуваня літурґічных значынь облечыня Част алтарна і притвор были уж од храмовірных Од заходу поставлена была слупово рамова вежа з привидным ізбитьом Первотні церков крыта была ґонтом але в <unk> році положено на ґонт бляху Над вежом храмом вірных і Олтарьом были цибулясты хылмы Припоминала церков з сусідньой конечной Церков в Радоцині як уж знате розобрано в <unk> році а материял выкорыстано до будовы будинків Пр в Ясюнці Подібны єй льос стрітил церкви з Долгого Липной і чорного Близко метрів за місцьом де стояла церков по тій самій стороні дорогы є великій цмонтір одновлены в <unk> році Стараньом Стоваришыня Маґурич з Новиці і Осередка Православной Культуры Ельпіс з Ґорлиц Находит ся на ним більше як <unk> камінных крестів До парахіяльного цмонтеря од пілночы прилігат війсковый цмонтір з І світовой війны Похованых є на ним <unk> австрияцкых вояків і <unk> росийскых Тот цмонтір одновил з колеі круг полювачы Дик з Ґорлиц Треба додати же іх стараньом одреставрувано тіж лемківскы капличкы в глипні Цмонтір проєктуваный был през Душана Юрковича При ремонтуваню єднак загороджено лем <unk> обшыри фактичного цмонтеря Радоцина днес не функцийонує як осібне село підлігат під солецтву Кривой Неє там сталых мешканців жаден Лемковин не вернул Длятого явит ся як атракцийне дикє місце ізоляциі од міста і поля радоцины розкупуваны сут малыма парцелями на котрых будуваны сут летнисковы будинкы хыжкы котры своім выглядом неконечні гармонізуют з тым што довкола В <unk> році в єдным з будинків лісництва отворено бар і готель Ворінь доступный цілый рік А недалеко готелю функцийонує база намітова проваджена през <unk>BBipка <unk>r Краків Перед готельом стоіт памятник посвячений памяти Михала Кобані замордуваного в чорным перес УПА <unk> квітня <unk> рока Недалеко є тіж великій деревяный крест поставлены на памятку знесіня панщысны а през цілу радоцину тягнут ся капличкы і кресты На конец пісня Приятелю Рамо Рамо ансамблю чобы з міста СіяТ Культуршок то шокуюча мішанка металю рока музыкы панкі балканьской душы і серця Я выбралам для вас наконец спокійнійшы ковальчык очывидно повязаны з буквом Ря ся уж з вами пращам Дякую за присутніст Наталия Малецка радийо Лем фм стром <unk>eni ронґ революцийоны Катскыл друга свого приятеля єдино Найсміцніє сина гірни свест нас ситєрсила буде нам смішна Але біго всюты звели Од не де гавы де ерамы рамора люцем рамо дамо тым земови Ламорсым Ламорамосемоль Ліцує си Іван Терновіц рамо рамо симой ґрамо амо люсимого давіцує си єс мо <unk>рамо і <unk> єст На лісу єс ґруп у девы місает дес Біґ іґо де Біґ гыр <unk> меді калю Енетамадіцкаві так і вжытаві сеткій та ребычы осіня <unk> А мал тіж такєм треба быти даше замує так мусіму сіня мож тыскы сіня мож ти искіня можіня мож ты иск лем на світі лядаю авальом же каль не вармой мармуємо майцю як каня вял даяці Лелда вяй тіж мариці іда Андрівка Астрия Быґу Бортне Вільшня Воловец Граб Ґладышів Долге Дешниця Ждыня Заладка ізбы місцова незнаєма Одрехова Перунка Переґєтів Святкова Велика тиляла Устя Волоскє Фльоринка Хырова Циклиньска Воля Чорне Шляхтовска Русь Щавник Ясюнка Там смо уж были На новы прогулькы запрашам як все в середу на девяту вечеру Наталия Малецка А як