Істория села Радошыці, в якым находит ся чудотворне джерелко воды
Автоматычна транскрипция
Витайте добрывечір при мікрофоні Наталия Малецка Проґрам А як В кажду середу вечер од перешло двох років ходиме по Лемковині і кружыме по вшыткых єй частях од сходу до заходу од пілночы на полудне Каждий оддинок посвяченый є єдному селу а часом і такій особливости повязані з Лемковином Каждоразово ключом єм буква при якій ся затримуєме Нашу Лемковину хочеме познати од А до я в кажду сторону Днес континуєме тоту вандрівку і запрашам на сам схід домісцевости яка має быти найстаршом в цілій тій околици Перед першом музичном перервом здраджу лем тільо же днес а як затримал ся при букві Р милого слуханя быс га Виотют нагнай блоом фаєн за быліґ берс шыс рід фля Воман Совірі Спрадєр антроґен <unk> Лаі асвало rani фірворк сі Дор Ладі смаль Лем Лейт скай бльом фає Андерний бет флос хайер А жесла Долгы сви выдысла выд Єдума веза Найдеме ся днес в колишнім саноцкым повіті в околицях Команчы селі якє розтігат ся в долині потока Барбура лівого доплыву о Славиці і находит ся при давным тракті з Буковска до Угор же тракт тот был учащаный іщы дуже дуже скорше Свідчыт факт же в околицях села до котрого днес заходиме найдено дві монеты з римскых часів Днес одвиджаме село Радошыці Сусідами Радошыц сут выміня уж Команча од пілночы близком находят ся іщы села Чыстогорб Должыця барже на схід Прилукы Душатин і Міків Од полудня є село Ославиця Західньом стороном летит границя зо словацком державом а зараз за границьом през Пальоту доізджами до Медзлаборец і до Габуры Село Пальота од Радошыц одділят гірскє пасмо з верхами Бараново Кліско Млакы Старый Ставлинец ци Сілаковска Уж по польскій стороні є верх Терпяк Красна Ясеньова Дишова коалівка то верхы по другій стороны долины і они одділяют радошыті од сусідскых сел Радошыті выміняны сут в писаных джерелах уж в <unk> році Король Казімєш надає Петрови і Павльови братям з Мадяр медже інчыма порожнє місце зване Вислочкє днес Віслок Великій і Радошыці над потоком Ослава і потоками до него влываючыма Наступна інформация то рік <unk> Корольова Зофя надала Якубови волхолы землю звану Радошыцями і шолтыством його обовязком было локуваня села на німецкым праві В привілеях датуваных на <unk> липця <unk> р отримал два ваны землі як шолтыскы штырі загороды корчму з загородом млином і інчыма управлінями Як шолтис мал брати уділ в воєнній выправі з луком і на кони на кони о вартости <unk> гривен або такого коня о такы вартости дати старости А громада винна была давати <unk> великых сирів Вшыткы мешканці села разом зо шолтисом в разі потребы обовязаны были помочы при обороні саноцкого замку Кмітовы якы мали уці або козы мали на рік оддавати іх од <unk> до <unk> штук і три великы сиры Хто звірят не мал чыш мусіл платити в грошах Шолтысове належало ся од каждого ґазды єдно ягня а хто овец не мал то мусіл одрабляти три дни Мешканці і шолтис судово одповідали подля руского права але корысты мали з німецкого права як шолтисове і кмітовы інчых сел Сануцкій земли Радошыці были королівскым селом якє находило ся в шляхецкых маєтках Серед своіх земель Радошыці мали Ян Кміта Вільхельм з Ґрабовниці пак його сынови якы по смерти Вільхельма обовязуют ся давати Анні вдолі по Вільхельмі до єй смерти <unk> баранів на рік і <unk> сырів якы в рамах чышу платили кмітове з Радошыц В <unk> році Миколай Піньонжек сануцкій староста і Леонард Побєдна саноцкій Війскій дозваляют князьови Борилі выміряти два ланы в опустошеных лісах Радошыц без нарушыня парцер кмітів з того села По выміряню тых ванів борило винен был заплатити <unk> золотых підданому хоткови і не міг отримувати ниякых корысти з села заклягын сідил козе натьох на кли Джекожух не ботір Юпостолію назятьове дожы абостоляры мож <unk>э В <unk> році Радошыці были в маєтку пані Невищаньской В <unk> році вымінят ся в селі Млин і Руского попа што єднозначні суґерує же в селі є церков од <unk> р Радошыці державы Саноцкій судя Ян Побєдзіньскій і його жена Потім Радошыці достає од короля за заслугы Миколай Одновскій з Фельдына Перемискій каштелян і львівскій староста Податковый реєстр з <unk> рока выказує <unk> ґаздівок корчму млины о єдным колесі і вымінят тіж шолтиса і зас руского попа Выйманы серед ріжных записів мешканці Радошыц з кінця ХІХ і столітя то Ходор Дрождович Ходко Ячко Вощынка Лінчык Онишко Яроша Лапча Мацко Яцко Госко Тимко Блязер Онофрий Блязер Кіст Сын Гриця Волк Андрий Івасько Микыта Міхновіонт Василь Венсати Син Ілиі Онишко Конун Василь Костович Монджак Ігнат Іванів Сенко Чыпелів і Федор Максимів Йосифиньскы метрыкы з ХХ ст выміняют зас такых селян Радошыц Лянмик Шпак Білик Білик Фудаль Куценда Масляник Макар Петрушка Лисек Гопта цапик Пашко пляток Борщ Долганич Должыцкій ґуча і драґан <unk> квітня <unk> р під доводжыньом Казімежа Пулаского затримали ся в Радошыцях одділы барскых конфедератів якы заложыли гын о варовный обіс якій істнул до <unk> р В часі заборів в Радошыцях містила ся мытна комора слідом по ній є камінный граничный столп на перехыбі Там тіж стояла корчма під конец ХХ столітя была в Радошыцях школа і млин Річний Звыклый Было <unk> ґаздівок і <unk> мешканців <unk> грекокатоликів <unk> Ізраітів і <unk> латинників Філияльном церквом парохіі в Радошыцях была Ославиця В <unk> році в сумі было <unk> грекокатолицкых вірных <unk> з Радошыц і <unk> з Ославиці з чого <unk> осіб выеміґрувало до Америкы Школярів на оба села в тым році было <unk> Кілько учащало до школы того не знаме Діяла перед І світовом війном в Радошыцях чытельня імени Качковского записаных членів было <unk> Шпіхліря склепу ци касы в тым часі в селі не было Простор громады Радошыці выносил <unk> моргів з чого <unk> то были поля під управу <unk> букы <unk> паствиска і <unk> моргів то были лісы Радошыц Упосажыня його мостя становило <unk> Моргів Поля і <unk> моргів лук На початку ХХ столітя по закінчыню І світовой войны Віслок Великій стал ся осередком проукраіньского народового руху під проводом отця Пантелеймона Шпилькы і отця Михала Теслі зорґанізувано основаня так зв Лемківской Віслоцко Команчаньской Республикы яка обіймувала Віслок Великій Команчу і парунадцет околичных сел в тым Радошыці Республика тота зголосила <unk> листопада <unk> р акцес до новоутвореной Західньо Украіньской Людовой Республикы Президентом остал Андрий Кыр Уж на початку наступного рока а докладні <unk> січня <unk> республика перестала функцийонувати Іде по штар іде телеґрамлін сель Іде по што ар ідеміня сысом гон джалла дцякалоси трало Крыголо Одиси нє при Ясом озіси траголо драголо Отец сипі ся неприся Любо Далеґам Одпущы сом до стол сом посол Опуща сом до столкай маль на горе приєд твойцьом приде твойця море підат войцомо грецьом підат ой з будів робеты Чарней землі за єджыні Мапа Чарней за я маже з опили епітентми яли епітентны од тіти мат леґту Мают свою властну це матекы Мают зло два з тоты в окрасі Маджывіня Всело ся розділило мешканці Радошыц поділили ся на тзв кацапів і мазепінців тыма першыма называно прихыльників руской ідеі а тоты другы были проукраіньской опциі Конфлікт был так великій же доходило до свар ани раз і до биткы За німецкой окупациі част Лемків яка одтынала ся од Украіны выберала польскы кенкарты то є доводы тожсамости выдаваны перед Німців Польскы кенкарты были узнаваны як тоты гіршы што вказує як міцно част Лемків хотіла ся одтяти од проукраіньской опциі В квітни <unk> р радошыцкы родины примусово выселены до радиньского союзу в околиці Львова <unk> родин якы остали выселено в акциі Вісла в околиці Щеціна Целяне обі выселенчы акциі споминают якы парс брутальны а особливо то захованя жовнерів было брутальне Опустошены ґаздівкы заняли польскы осадинкы з Підгаля і Сандецкого Бескіду Як памятате з початку проґраму рускій священник выміняный был в Радошыцях уж на початку ХХ столітя Дослідникы на тій підставі бесідуют же была гын православна церков В котрым році побудувано першу і наступну будинкы церкви не знатя Неє тіж інформациі коли Радошыці приняли уню Теперішній храм в якым можеме ся і днес помолити ци хоц бы лем пообзерати выбудувану в <unk> році Церковны документы з <unk> р вказуют маєтніст толишнього пароха На упосажыня парафіі входило окрем выміняных <unk> моргів поля і <unk> моргів лук спільне з громадом паствиско <unk> сажнів дерева до паліня і <unk> бук на материял Церков одновляно в <unk> році До <unk> служыла жыючым в селі Лемкам як церков покровы св Димитрія По выселінях в <unk> році церков перенял римокатолицкій костел Покровителя змінено на Божу Матір По выгнаню Лемків зо села війско здемонтувало і вывезло з радошыцкой церкви три дзвоны о лазі <unk> кілоґрамів Взяли тіж част церковного посаджыня Як католицкій костел церков діяла лем до <unk> р товды то выділ до справ конфесиі воєвідского уряду в Жышові казал заперти церков Офіцияльного запльомбуваня храму при присутности вірных доконану <unk> липця <unk> рока Пят років пізнійше здесперуваны мешканці вдерли ся до церкви і зачато нелеґальні одправляти гын богослужыня за што і вірных і священника стрітили неприємности зо стороны служб безпекы Але зрезиґнувано з наступного запераня церкви Уважат ся же яко кару ДА выбудувал в близкым сусідстві церкви стайні для звірят Офіцияльну згоду на ужыткуваня і ремонт церкви в Радошыцях римокатолицка парафія в Команчы отримала в <unk> році І догнешнього дня ужыткувана є як филияльный римокатолицкій костел Церков в Радошыцях то будовля деревяна орієнтувана зрубова привидні дводільна В середині выодрубненый є притвор Над притвором збудувана є вежа слуповой конструкциі оперта на стінах притвору Перед тым є невелика предсін Церкви о подібній архітектурі а не іх вельо стоят іщы в Віслоку Великым Щавным ци Заладці Риманівскій Подібны церкви але без вежы над притвором стоят в репелі ци туряньску Радошыцка церков вкрыта є єднокаленицьовым дахом двоспадистым збанястыма хылмами Дах є бляшаний а колиси был ґонтовый Высше линиі выглядів находит ся невеликій окаповий дашок В середині церкви находит ся іконостас з кінця ХХ ст Некотры ікони сут <unk>вічны Праздничны ікони остали вкраджены в <unk> році на іх місце поміщено копіі Храмова ікона находит ся при східній стіні в бічным алтарі з кінця ХХ ст Середину церкви прикрашат фіґурально орнаментальна поліхромія з кінця ХХ столітя Найцикавшы сут мальовидла на парапеті хору Вказуют село і його мешканців по правій стороні видно Лемка якій сіє зерно а по лівій є церков іщы під ґонтовым дахом Не є дзвіниці заміст ней при церкви стоіт невеликій камінный будинок Могла то быти Костниця На выпосажыню церкви в Радошыцях є іщы богато здобленый процесийный крест з початку ХХ столітя Перед церквом стоіт порядна параванова дзвіниця з початку ХХ столітя мурувана з каменя і цеглы служыт тіж як входова брамка на обшыр церкви а рады Расів <unk>eo<unk>e рав сі Рейду а Люкеа ЛАПіТ Рательду Менфу цілішы Беласоф Колишні лемківскы радошыцкы хыжы были знаны на цілу околицю звертали на них увагу і етноґрафове а то зато же были ефектовні малюваны в міцний червенобордовий кольор а выгляды на синьо Надпорожа прикрашано малюнками білых квітів Повысше села в сторону границі в місци де сходят ся три потокы стоіт каплиця Теперішню побудувано не так давно в <unk> році але то в місце попередньой старшой іщы з <unk> рока яку потім знищыла І світова війна Першу каплицю мал уфундувати парох з Команчы яко подякуваня за здоровля дівкы Вода яка выбыват в тамтым місци має мати уздравляючу силу Іщы перед війном раз до рока одбывали ся гыны Кєрмешы Од пару років в місце Кєрмешів орґанізувано тзв стрічы при границі Радошыцкє джерелко як част трансграничного проєкту Дві церкви На стрічах презентували ся ансамблі Ґміны Команча была деґустация лемківскых страв ци выступы запрошеных гості Проєкт о назві Дві церкви тырвал до <unk> рока Ци і того рока остане зорґанізувана стріча при радошыцкым джерелку На тоту хвилю іщы не знам але як лем буде відомо напевно дам Вам знати А на днес то уж буде конец прогулькы Дякую Вам за увагу бесідувала Наталия Малецка Затім топациі тіху красу дотженый шыт котчыны сопасом слухий людины до протружний слова Кыт само чысле з тіском сплені по циґы сопачны вшыткы Атле вшытко вшытко левше вшыткы Затім <unk> кончых тот до кончышыт котчыны Штом сама вшыткы вшытколе вшыткы тоты вшыткы су пасен посантиня <unk>atuм <unk>em Них само лем тіхо своіх столінь Них сы то смашли тих сы о форе них содіх собі анто <unk> І само Дантіхы своі своі міх сы міспоні в сі насапи не іхой поді А тоє вшыткы А тоє вшытко А то вшытко А то лешыткы А то є вшыткы А то є вшыткы А то вшыткы А то вшыткы а то вшыткы А то вшыткы а то вшыткы а то вшыткы ато вшытко є вшытко то є вшытко тото є вшытко
![A Я[К]...? #112 - 21 V 2014 - Радошыці](https://podkasty.lem.fm/media/podcasts/aiak/radoshyci_medium.webp)
![A Я[К]...? #112 - 21 V 2014 - Радошыці](https://podkasty.lem.fm/media/podcasts/aiak/radoshyci_thumbnail.webp)