Істория села Репедь, якє находит ся на східній Лемковині в долині Ославиці
Автоматычна транскрипция
Вытам милых слухачів радя ЛЕМ фм в авдиці А як Де познаєме нашу прекрасну Лемковину запрашам на <unk> одтинок одтинок буквы Р подібні як і тыжден тому затримаме ся во східній части Лемковины селі Саноцкого Повіту В попередніх сериях Кєд были сме при днешній букві Три разы одвиджали сме середню Лемковину Были сме в Рыґєтьові Радоцині і в Рібках Было тіж про Романа Райнфуса Івана Русенку і Кус о ґазетах Русин Кєд бы дахто мал охоту послухати дакотрого з тых проґрамів раз іщы або іщы николи іх не чул то пиште доня на адрес Натали <unk>r<unk>e<unk>e Ет Лем фм Будеме тому радити і оставляти за вас повторіня а тепер пісня буквы Ридам Вас і запрашам Наталия Малецка <unk>ra<unk> Рыжы ге ґ гачул єм свода ідешы мок звреме лям ге зна не мам права тиси дішем Лети ле сутно час пізнат мона ле де ле су піце се лице есмы твоя колеґы звремена в Начує сло пеко і теж прега з лем ге ге зна не мам права ти дніше моє звем гечує ступеда ідеш прега Збре ля не мам плава тиси віше моят сосіла задай В днешнім одтинку проґраму А як заветаме до села Репет Є то село якє адміністрацийні находит ся в підкарпатскым воєвідстві в саноцкым повіті а в ґміні Команча Колиси давно Село было в маєтку саноцкой землі яка входила в склад руского воєвідства а потім по першым розбірі Польщы нашло ся в обшыри австрияцкого забору в лемскым а наступні саноцкым циркулі Ґеоґрафічні репеть лежыт на пограничу Низкого Бескіду і Бєщад в долині потока Репеткы якій акуратні находит ся при Зистю ся долин двох рік Ославиці і Ославы Репет положеный є на полудньовым березі пасма верхів званого Камінь якій є частом більшого пасма пасма буковиця В околиці находят ся такы села як Куляшне Щалне Туряньскы Прилукы Команча Яворник Привишів і На Пілночы знана нам юж з минулого тыжня полонна Першы записы про репет то <unk> рік В тым році обшыри лепедиі становили два выкарчуваны ґрунты а осадыником остало іщы <unk>надцет з <unk> років звільніня сповинености і оплат Што означат же карчуваня і ужыткуваня лепецкых земель мусіло наступити напевно уж в <unk> році Формальне локуваня села остало опечатуване добіро привілейом з дня <unk> червця <unk> рока Привілей отримал шляхтич Ярош Мішевскій Село локал на волоскым праві За колонізацийны труды отримал шолецтво з трьома ванами землі В <unk> році репет рахувал <unk>рок кмітів на <unk> ланах землі Был тіж війт і рускій священник Подля переказів уж втовды тіж мала быти побудувана гын церков До нашых часів перетрвала церков побудувана в <unk> році Є то церков покровы святого Миколая Правдоподібні в тым самым році побудувана остала тіж осібна дзвіниця В <unk> році церков была перебудувана Добудувано дяконікон змінено покрытя даху По другій войні Церков была переказана римокатолицкій парахіі в Команчы і в роках <unk> выкорыстувано єй як погрибову каплицю В Квітни <unk> р при церкви однайдено закопаний дзвін Власти го сконфіскували вывезли до санока а церков замкнули і запечатували В сімдесятых роках перепроваджено ремонт церкви і грекокатолицкы вірны отримали позволіня на одправляня літургіі пару разы до рока а в <unk> р церков переказано в рукы грекокатолицкой парохіі Церков в репедиі покрол святого Миколая то будовля безлыжова дзвіниця з той досібной як уж было споминане зрубова обыта ґонтами Храм тот є орієнтуваный тридільный част храм вірных поставленый є на пляні квадрату алтар і притвор сут лем кус меншы Дахы сут намітовы крыты ґонтом з высокыма крытыма бляхом осмо бічныма лыжычками о цибулястых хелмах звінчены кутыма крестами над каждом з трьох части В середині осмопольовы копулы оздоблены сут фиґурально орнаментальном поліхроміом з <unk> рока Авторства Йосипа Буковчыка Увагу звертат поліхромія над хором Вказує медже інчыма ерапетску церков сперед перебудовы то є з часів перед <unk> роком Подібні церков презентує ся тіж днес Друге мальовидло представлят грекокатолицку катедру з Перемышля Іконы в іконостасі походят з ріжных окресів Сам іконостас походит іщы з часу будовы церкви Част ікон узуполнено в тракті перебудовы під конец ХХ столітя Дві намістны іконы мают характеристичний але рідко стрічаний круглый кшталт а другы дві намістны іконы поміщено в бічных алтарях по лівій святого Миколая а по праві святого Михала Архангела На східній стіні алтаря за іконостасом находит ся ікона Божой Матери взерувана на мозайці з софійского собору в Кыйові Векем пер поля намі Лебіма сума подала модна ниня люмату Едітуба на ґібосим был панна байнай мапи Лама <unk>q окрета В вікему на папа буля нам был твой кладник сума пона буде на бурля плюма суметюба на дімо кісемо вірпам бало наймати лямбах Ліґа зыкама Лемкма подяка Іван Вуйлю ба на мой лем бує Дахон села Малек Мак Парпо Мальонком Быти мали бобам <unk>em На осі церкви находит ся споминана уж осібна дзвіниця о зрубовій конструкциі шалювана дошками Церковный обшыр окружат камінный мурок На прицерковным цмонтері похованы сут медже інчыма Теодор Майкович якій тіж і выводил ся з репедиі жыл в роках <unk> і є то перший высвячений по другій войні грекокатолицкій єґомост і перший владыка утворений в <unk> році вроцлавско ґданьской єпархіі На цмонтері найдеме тіж гріб Станіслава Нізабітовского офіцера листопадового повстаня Нізабітовскій был тіж властительом репедиі Перед ним село находило ся перез <unk> років в початках ХХ столітя во властях Яна Кантого Подилицкого поеты псевдонім Яско з Лескіду Товариша выправ вінцентого Поля і Казімежа Юзефа Туровского ґаліцийского політика і діяча Йон Канти Подолецкій жыл в роках <unk> Перед замешканьом в верпедиі перебывал в Леску в маєтку Вінцентого Красідского де перевіл молоды рокы По смерти Красідского разом з родичами перенюс ся Подолецкій до Репедиі През двадцет років жытя коли він мешкал жыво інтересувал ся культуром Лемків серед котрых жыл провадил тіж шыроку соспільно політичну діяльніст і заряджал маєтком Двір в репедіі стал ся місцьом ожывленого товариского жытя і схороніньом для повстанців і емісарюшы Подолецкій на підставі місцевых переказів написал поемат Натолы Бердо і Елеґію на смерт в єща з Мюдоброду Тимона Забруского Подолецкым репет набыл споминаны Станіслав Нє Забітовскій а по ним поета Вінцентий Поль До ІІ світовой войны в селі мешкали в праві самы Лемкы В Меджевій Репет рахувал понад <unk> хыж і понад <unk> селян <unk> грекокатоликів понад <unk> Римокатоликів і понад <unk> Жыдів Іщы в столітю коли репет был королівскым селом переходил перез него тракт в якым купці од Самбора переганяли закуплену худобу З ілюстрациі з <unk> рока знаме же в репелі і в куляшным істнувал мытний пункт якій поберал оплату для староства за корыстаня астракту З юсифиньскых метрик з років <unk> і <unk> выникат же в рапеді мешкало <unk> родин Найчастійшым назвиском было Гринь і Хруж то по родины Вруцяк Ґоцко Онушканич Рад Федоринец і Хромий по три родины Василько Лащышын Ільків Крисина Мушка Паліньскій Перун Потончак Сегін Подвій і далі Бабяк Бриліньскій Буран Лакера Варголя Чабан Ганич Гаргай Головати Громуляк Гулик Демчур Каламаш Коцан Крыль Крупа Лазар Мазур Манькович Махнич Самуляр Саракун Семанешын Стапай і Шуварник До села приналежали іщы присілкы мікляшкы і дворска осада Зайничкы Уж в столітю была в репені школа Єй будинок простой деревяной конструкциі находил ся недалеко церкви При кінци ХХ ст працувал гынучытель Андрий Крубскій його дівка Теофіля была женом знаного діяча на Лемковині а дуката Володиміра Бучацкого В <unk> році в репедіі на рахуану <unk> осіб якы потрафили писати чытати што як на тамты часы было великым чыслом як найєдно село учытеля крупского поховано на прицерковным цмонтери цер ожы ожы носи По першій війні репедияне на місци старой школы выбудували нову Мурувану мала дві клясовы комнаты в котрых вчено коритар і аж <unk> мешкальны поміщыня до учытелів Докола школы розтігал ся олочевий сад котрый помагал в лекциях природы Школа на околичны села тішыла ся пошаном з озгляду на якіст вчыня На переломі років <unk> репет нашол ся серед сел Команицкой республикы котра в своіх заложынях хотіла прилучыти ся до складу Західньокраіньской Народной Республикы Покликано зато Украіньску Народову Раду для Сонецкого Повіту з осередком Віслоку Велик <unk> листопада <unk> р на першым облічы промовляли парох Віслока великого отец Пантелеймон Шпилька і парох Вислока нижнього отец Михал Тесля Уж під конец листопада <unk> р зачали ся рухавкы медже украіньскыма одділами з Куманчы і околиц а подібныма польскыма формациями з Загіря Зогляду на марне заплече офіцерскє мілітарне польскы одділы натрафляли на дост слабый опір В січни <unk> рыла польска офенсива по занятю Команчы траук сері арештувань і невеликых потичках Республика перестала істнувати В Меджынію в тридцетых роках в репедіі выбудувано Народній Дім в якым нашла своє місце тіж чытельня просвіты і кооператива Была єн тіж очывидно і театральна саля на котрій часто давано выступы Діти выставляли штукы а дорослы концертували а і што некотры тіж анґажували ся в драматичну ґрупу яком кєрувал учытель і директор школы Юрга Часто орґанізувано гын танцювальны забавы Пізнійше іщы в присілку зайчыкы выбудувано фільяльный народний дім в котрым містил ся тіж і склеп Серед селян запамятала ся особливо єдна зо штук яку выставлено під кєрівництвом режысера Цугостала Был то різдвяний вертеп Костюмы выпожыджено аж золюва з професийонального театру а потім штуку выставлено по вшыткых сусідніх селах На початку <unk> років минулого столітя свою діяльніст розвинуло братство апостольской молитвы ефектом чого было основаня церковных хорів в Рапеді Туряньску Прелуках і Команчы В дворскым присілку Занчыкы діял млен ступа до выготовлюваня сукна і три пилорамы Давало то затрудніня для вельох мешканців Селяне працували тіж при свидній Ускоторовій бєщадскій колийці котрой перша стация была власні в репедіі Траса з репеді до Душатина і Микола яка провадила долину Мославы была выбудувана в двадцетых роках ХХ столітя през потоцкых Торы колейкы знищены по другій війні были одбудуваны додано тіж додатковы ниткы Найвекша експлюатация тинка з репелі до Микола і далі до Смольника припала на <unk> рокы минулого столітя Тепер торы сут по части розобраны а торовиско знищены През репеть курсувал іщы пасажырскій потяг на трасі Перемыш Санобків Для обслугы пасажерів выбудувано навет колейову стацию В самым селі мешкали три жыдівскы родины якы займували ся гандльом а в присілку за Інчыкы жыли іщы три жыдівскы родины і парудесят Поляків Більшіст селян мала самовыстарчальны ґаздівкы Каждый тримал худобу мал уці пацята куры качкы принаймні єдного коня сіяно жыто пшеницю ярец овес просо саджено вшелеякы ярины а при хыжах были овочевы сады праві в каждій хыжы был ткацкій варштат Ґаздівкы городили деревяныма плотыками хыжы будували з ялицьовых або смериковых балів дахы крыли соломяныма кычками а на зовні вінці з рубу малювали цегляном фарбом В селі были майстрове котры потрафили выбудувати хыжу поставити пец направити фуру сані били кравці шевц так жебы не треба было ниґде далеко іхати а мочы зарадити на штоденні проблемы ранля равшы Рейду а Бель Шамана Шыйну Ель Фаґайф і Ґнаів по Фіну одыта равші Лейнi О Рательну ЕфІ На початку вересня <unk> рока Репет рахувал <unk> ґаздівок і близко <unk> тисяча селян Початково з пристьом Німців до села нич ся не змінило Жытя пинуло так як і скорше З часом ся погіршыло Од <unk> рока стігано од селян континґенты част мешканців мусіла выіхати на примусовы роботы до Німец Были то головні молоды хлопці і дівчата Зачали ся тіж обулавына проукраіньскых діячів ци симпатиків украіньского руху серед селян По Німцьох пришол новый окупант радяньска армія Опір радяньской окупациі ставляли одділы УПА украіньской повстанчой арміі якой членами были некотры з репедиян Практичні ціле село выселено в роках <unk> в околиці Чарнополя на Украіні Мешканців Рипедия загнано на стацию до Загіря і там перетримувано більше як <unk> тыжні Потім в товаровых ваґонах вывезено під Львів Тых котры товды поховали ся по лісі жебы перечекати то найгірший час Депортувано в літі <unk> р на захід і пілніч в Польщы В роках <unk> за спілпрацю з УПА польскій Війсковый Трибунал засудил єдного з Бійців УПА з репедиі Михала Стиранку Зас большевицкій трибунал вказал на кару смерти або <unk> років позбавліня вільности і уміщыня в концентрацийным обозі Федора Пиляньского і Парастку Пиляньску Зрепеді Повійні репет стал ся осередком закладів якы занимали ся обрабляньом дерева Єдным з найбільшых того рока в околици Комбінат збудувано в роках <unk> Діяльніст закінчыл в девядесятых роках По закладі остало великє поробітниче оселя Был то єден з векшых закладів в Польщы і на тамты часы барз новочесны Мал свій тартак велику скрынкарню фризарню лінію до продукциі плыт і паркєтярнів был барз добрі змеханізуваный на каждым етапі продукциі продукувано гын м інлогову мозайку паркєт плы з натуральном окриіном але тіж і деревяны хыжкы і такы на літо як і такы цілорічны Вельо з них поставленых є по бещадскых уздровисках В пізнійшым часі вытваряно гін тіж штучный дим до буджыня В самым лем в <unk> році заклад переробил <unk> тисячы кубиків деревяного суровця <unk> тис кубиків ялиці і <unk> тис кубыків бука Початком <unk> років наступила рецесия Впало в тым часі вельо закладів якы занимали ся переробляньом дерева і такій тіж льос стрітил заклад в репелі Тепер на дуже меньшу скалю і уж в приватных руках заклад під інчом назвом зас робит На пілніч од села в пасмі верхів выріжнят ся репетка о высокости <unk> метрів з якой розтігат ся прекрасный видок на Бєщады През верх переходит жолточорный Шляк якій є частю Медженародного Шляку Швейка Шляк тот провадит през вельо цікавых місц в Чехах на Словациі Австриі Польщы і на Украіні описаных в славній книжці Ярослава Гашка Пригоды Доброго Вояка Швейка Кєд ходит о назву села то подає ся же выводит ся она од волоского слова репеде якє означат скорий быстрий і односит ся до потока репетка в долині котрого розтігат ся репет да Моі дорогы на днес то буде вшытко кєд мате даякы заувагы пиште даякы пропозициі пиште даякы звіданя тіж пиште будеме тому даяк радити І на добраній джіщы музыка Неконечні до спаня але напевно до слуханя Майте ся добрі для рады Лем фм бесідувала Наталия Малецка Матам Аме ромари лаґелий Миґели Масявем аме ромали не тебле Саморозю Самороз Больом Бодльом В самым роз Нормаль мартама автор матя в Католі Цитьо в Ґатолі Ци круціть Чыто в Ґатолі цилуціть Чыно в Ґатолі Цить Види ся же то што заказане Кат зо пачыстане чы тошто заказане Казопазенцьом не почысляне чысто в Ґатовлі Цить казавли Ци Казоллі цер Казали Ци оці то цітовлі Цидзіць Мало над Утяшє тепи до думовы оці тавлі Цидруці Ало тажкы тепи до Судове Мудзі таллі Ци оці то казал цедру діячы Но над утішкє бы до стонову
![А Я[К]...? #76 - 28 VIII 2013 - Репедь](https://podkasty.lem.fm/media/podcasts/aiak/reped_medium.webp)
![А Я[К]...? #76 - 28 VIII 2013 - Репедь](https://podkasty.lem.fm/media/podcasts/aiak/reped_thumbnail.webp)