З лемківского архіву #112 - 24 IX 2015 Переселіня на Украіну
Еп. 112

З лемківского архіву #112 - 24 IX 2015 Переселіня на Украіну

•

Опис епізоду

Odcinek „Z łemkowskiego archiwu“ opowiada o przesiedleniu Łemków do radzieckiej Ukrainy po podpisaniu w 1944 roku tajnego polsko-sowieckiego porozumienia o wymianie ludności. W audycji wyjaśniono też, że przesiedlenia miały być formalnie dobrowolne, ale w praktyce towarzyszyły im naciski, chaos organizacyjny i problemy z transportem.

Автоматычна транскрипция

Лемківско архів то місце в якым довідате ся про історию Лемків річы
котрых де інде не почуєте ани не прочытате Сайты проґраму з лемківскогокотрых де інде не почуєте ани не прочытате Сайты проґраму з лемківского
архіву в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас Внескы вархіву в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас Внескы в
лемківскым архіві почуєте про переселіня Лемків на радияньску краіну з років <unk>лемківскым архіві почуєте про переселіня Лемків на радияньску краіну з років <unk>
Коли польска держава в <unk> році была освободжана Червеном Армійом спід німецкойКоли польска держава в <unk> році была освободжана Червеном Армійом спід німецкой
окупациі то правительства польскє і радяньской Украіны рішырі о росах народів лемківскогоокупациі то правительства польскє і радяньской Украіны рішырі о росах народів лемківского
і украіньского В вересни <unk> р польскій премєр Едвард Осупка Моразкій іі украіньского В вересни <unk> р польскій премєр Едвард Осупка Моразкій і
Никіта Хрущов підписали договор на основі якого мала наступити выміна людности меджеНикіта Хрущов підписали договор на основі якого мала наступити выміна людности медже
Польщом а совітском Украіном Ідея єднонародной польской державы серед комуністів вказала сяПольщом а совітском Украіном Ідея єднонародной польской державы серед комуністів вказала ся
уж в часі війны Санацийна Польска вела тіж стараня до асиміляциі Лемківуж в часі війны Санацийна Польска вела тіж стараня до асиміляциі Лемків
Повільні єднак будучніст Лемків не была рішена Лемкы не были меншыном якаПовільні єднак будучніст Лемків не была рішена Лемкы не были меншыном яка
ескалювала конфлікты і не підходила до влады ворогы Можна реч же початкомескалювала конфлікты і не підходила до влады ворогы Можна реч же початком
кінця Лемковины был <unk> вересня <unk> рока В тот ден підписано договоркінця Лемковины был <unk> вересня <unk> рока В тот ден підписано договор
о выміні людности в Люблині Неє сумнію же головном персоном яка рішылао выміні людности в Люблині Неє сумнію же головном персоном яка рішыла
сесу децию был Осеф Сталін але зрыхтували го правительства польскы і украіньскєсесу децию был Осеф Сталін але зрыхтували го правительства польскы і украіньскє
де Договор підписаний остал в Любіні і єдноглосно остал затвердженый през Крайовуде Договор підписаний остал в Любіні і єдноглосно остал затвердженый през Крайову
Раду Народову Зміст порозумліня остал тайній а на наступний ден в ґазетахРаду Народову Зміст порозумліня остал тайній а на наступний ден в ґазетах
подано лем інформацию про його підписаня Офіцийным узасаніньом договору были просьбы людностиподано лем інформацию про його підписаня Офіцийным узасаніньом договору были просьбы людности
украіньской яка остала в Польщы о прилучыня єй до Совітского Союзу аукраіньской яка остала в Польщы о прилучыня єй до Совітского Союзу а
кєд было то неможливе о єй переселіня Для бадаців основным звіданьом єкєд было то неможливе о єй переселіня Для бадаців основным звіданьом є
факт так скорого підписаня договору В часі тым цілий час вела сяфакт так скорого підписаня договору В часі тым цілий час вела ся
війна а велька час Лемковины котра мала быти тіж обнята переселінями оставалавійна а велька час Лемковины котра мала быти тіж обнята переселінями оставала
далі під німецком окупацийом Як твердит Роман Дрозд барз можливе же ходилодалі під німецком окупацийом Як твердит Роман Дрозд барз можливе же ходило
о то жебы выпередіти наступну стрічу водів велькых Моцарт і поставіти іхо то жебы выпередіти наступну стрічу водів велькых Моцарт і поставіти іх
доконаныма ділами Договор ділил ся на три части Омавлял хто може сядоконаныма ділами Договор ділил ся на три части Омавлял хто може ся
переселити Право до того мали ґражданы народовости украіньской білоруской росийской і русиньскойпереселити Право до того мали ґражданы народовости украіньской білоруской росийской і русиньской
з выміненых повітів Договорі вымінено власні народовіст русиньску На думці певной єйз выміненых повітів Договорі вымінено власні народовіст русиньску На думці певной єй
авторы мали Лемків якы не чули ся частю украіньского народу а малиавторы мали Лемків якы не чули ся частю украіньского народу а мали
быти обняты переселінями Сеси записы подібны были до записів договору медже Совітскымбыти обняты переселінями Сеси записы подібны были до записів договору медже Совітскым
Союзом а ІІ Рейхом Уж на самым початку підкрисляно же выміна маєСоюзом а ІІ Рейхом Уж на самым початку підкрисляно же выміна має
быти добровільна Недолга будучніст єднак вказала же так не было Было томбыти добровільна Недолга будучніст єднак вказала же так не было Было том
жда Вільше з ярі хмар устраченім крайом шепкаті дідска твариня гысель розжаленийжда Вільше з ярі хмар устраченім крайом шепкаті дідска твариня гысель розжалений
тон од циґає ґріфы не злем цлий соль Пародикум світа з далектон од циґає ґріфы не злем цлий соль Пародикум світа з далек
старых час Вседень Люся грашыт дикола затра гас як горичелів стара длястарых час Вседень Люся грашыт дикола затра гас як горичелів стара для
сові уж страче дей світ Як приходит зима Вільшы стемы хмар усові уж страче дей світ Як приходит зима Вільшы стемы хмар у
страченім краю шепкать хыпска твар пряво дикы гу усок легкый до тыхстраченім краю шепкать хыпска твар пряво дикы гу усок легкый до тых
струн замерзнути о лаґа потік смутных ды Подят з малой ложкы наструн замерзнути о лаґа потік смутных ды Подят з малой ложкы на
шыкчас закреплений люках Вшытко доброго гас арум малкы і даме сміх армонікашыкчас закреплений люках Вшытко доброго гас арум малкы і даме сміх армоніка
осліт Першей людскай рі пародикум світа старых старых час всидит душа грашыкосліт Першей людскай рі пародикум світа старых старых час всидит душа грашык
Тихова скас як горі ся елі товды Світле юней Стара дага селоТихова скас як горі ся елі товды Світле юней Стара дага село
устрачете сит В договорі записано тіж же переселены Украіну мали самы рішытиустрачете сит В договорі записано тіж же переселены Украіну мали самы рішыти
ци хотят трафити того колхозу ци дістати ґаздівку переселенці могли забрати зоци хотят трафити того колхозу ци дістати ґаздівку переселенці могли забрати зо
собом част добитку і худобу На самым початку переселінь вказали ся ужсобом част добитку і худобу На самым початку переселінь вказали ся уж
проблемы з транспортом люди іх добитку на штаці Людям повільні бракувало конівпроблемы з транспортом люди іх добитку на штаці Людям повільні бракувало конів
і возів а держава не могла запевнити доброго транспорту Яко же змісті возів а держава не могла запевнити доброго транспорту Яко же зміст
договору был тайний то впроваджало вельо замішаня Уряд Реґіональны часто діялі незгіднідоговору был тайний то впроваджало вельо замішаня Уряд Реґіональны часто діялі незгідні
з договором ошыкуючы переселенців Приняты през обі страны терміны од самого початкуз договором ошыкуючы переселенців Приняты през обі страны терміны од самого початку
были мало реальны і прото Хрущов за згоду Москвы уж <unk> листопадабыли мало реальны і прото Хрущов за згоду Москвы уж <unk> листопада
звернул ся до Супкы Моровского о передолжыня терміну записів на выізд дозвернул ся до Супкы Моровского о передолжыня терміну записів на выізд до
<unk> січня <unk> рока а переселіня до <unk> марця Дале терміны пересунены<unk> січня <unk> рока а переселіня до <unk> марця Дале терміны пересунены
до <unk> мая <unk> р дале зас до <unk> серпня а іщыдо <unk> мая <unk> р дале зас до <unk> серпня а іщы
потім до <unk> листопада Догор передолжано так долго же послідні транспорты зпотім до <unk> листопада Догор передолжано так долго же послідні транспорты з
Польщы выіхали в липци <unk> р Добровільніст записів на выізды Лемків оказалаПольщы выіхали в липци <unk> р Добровільніст записів на выізды Лемків оказала
ся ілюзийом О добровільности можна бесідувати в першій фазі переселінь колито Візджалися ілюзийом О добровільности можна бесідувати в першій фазі переселінь колито Візджали
Лемкы о сильных в переконанях русофільскых якы повтаряли же ідут до РосиіЛемкы о сильных в переконанях русофільскых якы повтаряли же ідут до Росиі
На візды записували ся тіж Лемкы якы в часі війны стратили цілийНа візды записували ся тіж Лемкы якы в часі війны стратили цілий
добиток м ін сел з околиць Дукляньского Перевалу Уж на Украіні місцевыдобиток м ін сел з околиць Дукляньского Перевалу Уж на Украіні місцевы
люде витали Лемків часто словами Выполячкы за чым сте ту приіхали Першымалюде витали Лемків часто словами Выполячкы за чым сте ту приіхали Першыма
реґіонами де трафили Лемкы была східня Украіна Розлокувано Лемків гын в колхозахреґіонами де трафили Лемкы была східня Украіна Розлокувано Лемків гын в колхозах
мусіли мешкати разом з місцевыма спільні в хыжах бо вільных хыж немусіли мешкати разом з місцевыма спільні в хыжах бо вільных хыж не
было Бываня моєвро з майлюті товаришами кы з уцій постілька молоніцку лянкабыло Бываня моєвро з майлюті товаришами кы з уцій постілька молоніцку лянка
в кры маницько яфыры церкв варянчы жебы прожыти то з містарчы сов кры маницько яфыры церкв варянчы жебы прожыти то з містарчы со
стрельтя а дечы Ставода прагніня могоє зала А кєдуж прийду Лівзилі Астрельтя а дечы Ставода прагніня могоє зала А кєдуж прийду Лівзилі А
кєдуж прийду Liд уж прийду міссині Одбию прийду прийдівци Велька част Лемківкєдуж прийду Liд уж прийду міссині Одбию прийду прийдівци Велька част Лемків
недолго по оселіню на сході Украіні підняла пробу повороту В тяжкых варункахнедолго по оселіню на сході Украіні підняла пробу повороту В тяжкых варунках
приходили през цілу Украіну жебы вернути ся до вітчызны На заході Украіныприходили през цілу Украіну жебы вернути ся до вітчызны На заході Украіны
оказало ся єд же границі были уж заперты і през то оселілиоказало ся єд же границі были уж заперты і през то оселіли
ся оні на західній Украіні Дотепер на Украіни найвекшы скуписка Лемків сутся оні на західній Украіні Дотепер на Украіни найвекшы скуписка Лемків сут
в областях тернопільскій Іванофранківскій і львівскій Шацує ся же з загального чыслав областях тернопільскій Іванофранківскій і львівскій Шацує ся же з загального чысла
Лемків в Польщы на Украіну в роках <unk> выіхало око <unk> процентЛемків в Польщы на Украіну в роках <unk> выіхало око <unk> процент
народу то є понад о <unk> тис Лемків Лишыли они свою вітчызнународу то є понад о <unk> тис Лемків Лишыли они свою вітчызну
не з радости а з ріжных причын часто в оббаві о жытяне з радости а з ріжных причын часто в оббаві о жытя
свойой своіх родин Владі не удало ся єднак осягнути вполни заміряного цілюсвойой своіх родин Владі не удало ся єднак осягнути вполни заміряного цілю
На Лемковині остало ся около <unk> тис Лемків якы нияк не малиНа Лемковині остало ся около <unk> тис Лемків якы нияк не мали
заміру єй лишыти Было тоне на руку влады яка стремлила до оснуванязаміру єй лишыти Было тоне на руку влады яка стремлила до оснуваня
державы єднонародной Наслідком того была акция Вісла з <unk> рока яка остатечнідержавы єднонародной Наслідком того была акция Вісла з <unk> рока яка остатечні
мала знищыти народы лемківскій і украіньскій в Польщы На самій Украіні долгомала знищыти народы лемківскій і украіньскій в Польщы На самій Украіні долго
тема переселінь і взагалі Лемків была темом трабу Допіро од розвалу комунізмутема переселінь і взагалі Лемків была темом трабу Допіро од розвалу комунізму
зачало ся о тым голосно бесідувати Лемкы на Украіні одограли і далезачало ся о тым голосно бесідувати Лемкы на Украіні одограли і дале
одгрывают важну роль в ріжных обшырах жытя Слалисты з лемківского архіву водгрывают важну роль в ріжных обшырах жытя Слалисты з лемківского архіву в
радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас арадию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас а