З лемківского архіву #115 - 15 X 2015 Андрій Коцка
Еп. 115

З лемківского архіву #115 - 15 X 2015 Андрій Коцка

•

Опис епізоду

Ten odcinek z cyklu „Z lemkowskiego archiwum“ poświęcono Andrijowi Kocce, artyście i działaczowi społecznemu z Zakarpacia. Audycja omawia jego drogę artystyczną, współpracę z Bélym Erdélim, wystawy oraz znaczenie jego portretów i twórczości dla kultury regionu.

Автоматычна транскрипция

З Лемківского архіву то місце в якым довідате ся про історию Лемків річы котрых де інде не почуєте ани не прочытате Слухайте проґраму з лемківского архіву в радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас Люде по собі рішают для будучости ріжны річы альбо і ничы Соспільство велькє діло завдячат художникам котры то розвивали культуры народів Підкарпатскы Русины напевно розвий культуры завдячают Андрийові Коцці Тото імено знає праві каждий мешканец закарпатя якій заінтересуваний є штуком Андрий Коцка о якым гнеской буде бесіда не был лем художником але і соспільным діячом през ціле своє жытя лучыл він скуточні зо собом сеА занятя а властивій пасі де Андрий Коцка народил ся <unk> мая <unk> р в родині єпископского урядника Андрия Коцкій і Елизаветы з дому Ґороль Андрий был <unk> дітином в родині Мал він штырі сестры і трьох братів <unk> вересня <unk> р родиче послали Андрия до Мужской Народной Школы де вчыл ся до <unk> р Дале вчыл ся в ґімназиі а потім од <unk> р вступил до грекокатолицкой співоучытельской семінариі Найважнійшым прежытьом Андрия з того часу была його стріча з Бейльом Ердеді котрий товды вчыл рисунку в тій семінариі Потім през долгы рокы коцка і Ерделі робили разом в ріжных художничых союзах і знаємі з то не были лем реляциі учытеля зо школярым але тіж творческы і камаратскы Уж в тридцетых роках Берля Ерделі писал про Коцко як про великого будучого художника В його опініі потрафіл він найліпше представити Русины з Верховины і природу свого краю Перша выстава Андрия Коцкы мала місце в Ужгороді <unk> рока в Домі леґіонерів Рокы <unk> принесли йому успіх на выставах в Празі в Братиславі В товдышній Чехословацкій Республіці роботы коцкы выставляны были аж <unk> разы По выставі в Будапешті з <unk> рока в часописі Келет непе Вказала ся критична статя написана през віра ґморід в котрій высоко оцінила она творчіст коцкы На выставі тій презентуваны были діла коцкы посвячены Жытю в Карпатах вказували они гуцульскы дівкы і красу осніженых гір Його образы порівнаны были до байкы а сам Коцка названий остал майстром Коцка дістал ся до Римской Академіі Художничой і Академіі святого Люкы до клясиферуччы Фераці знаного італияньского художника Далекых не выкраю украйси гойде го вертаю де повертаю мій люты Ясли уж то Якосаленых Де выдове Да буду лем Зань з Лемкы відуня і рай друг Де буде по уш городуж городні стоячы Серцаных мудрых жартва Да буде далекы світа не поди Серуж город Ні Буш городу жгородні Стояч серных і мудрых чартва Даву далекє зарцитышо роси Доміс та рівноє босарци молото Овка краса та моса мораплясоту Серты желеных Карпа Де выдолеґс В тридцетых і сороковых роках з під рукы коцкы вышли десяткы образів котрых уформували його неповторній стиль Рокы од <unk> до <unk> характеризуют ся поважном і плодотворчом роботом художника Был то час велькой карєры Стояли за тым його Ненерґія і орґанізацийный талянт Андрий Коцка в <unk> році остал секретарьом культурно масовой роботы профес Союзу Закарпатской Украіны а в <unk> році остал директором Дому Народной Творчости В роках <unk> выкладал на Академіі Штукы Робил він тіж в тым часі в Народній Раді Коцка найбарже знаний был як портретиста Інчий художник Остроскій писал же каждий портрет Коцкы видно стараня художника і каждий з них має свою особливіст Узнал шыроку Ґалерию Творчости Коцкы за значны обявліня штуці Закарпатя і новій період в істориі закарпатского портрету Сесислова Островского однести можна до такых портретів коцкы як жена в бордові сукні з <unk> рока портрет матери з <unk> портрет Анны з <unk> до цілой ґалериі дітячой портретів а серед ним ма дівка в червеным светрі портрет дівкы матросці портреты Маґдалены Евы Теке як і інчый Його тематичны полотна часто вказуют пейзажы а на них красу свого рідного краю Вказувал на них не лем красу природы але і мешканців краю свойой думкы і жытя Звычаі Русинів Андрий Коцка представил в такых ділах як Ярмарок з <unk> р верховина з <unk> на Хуцульщыні з <unk> і інчых Тема образів розгрыват ся на фоні карпатской природы в котрій середушнє місце занімал чловек одмовіла Траміма мати май од ня пампопрі час дачы Нести іня маґнотрини час начы Ято трий я радно три ня равліня Я давно три Ей я разно три біванот бы бом бымо мамот вміваноты бом быго мамочы бія тот ма міду міма і не лей мамоч то безелей вормате безе лей мамочто безелей вормате бо бабні лем безему діват бо баблі Леб діват Яґа то данім та мідай а мамот веде веде Андрий Коцка малюючий своі образы ужывал ріжных малярскых технік в залежности од того што малювал Любил він своє рідне місто знал він оддати на полотні його урок і авру В цілі його творчости неє вельо урбаністичных пейзажів Серед нима находят ся натоміст Старий Ужгород з <unk> рока і видна Ужгород з <unk> котры характеризуют ся свойом цікавом композицийом Сут они зроблены з барз доброй перспектывы В кляровній гріх світла і тины і вказуют атмосферу старого міста над ріком Уж Специяльне заінтересуваня Коцка посвячал акварелі котра вымагат од художника віртуозы лірі його роботы Протознаный был яко барз добрий акварелиста Його акварели выставляны были в Монголіі Румуніі Болгариі Іспаніі Мексику на Ципрі Кубі в Кінах і на Сри Ланці Серия ґрафічных рисунків з iв Коцкы Праві не была выставляна за його жытя але сеси роботы повекшают обшыр його творчости Роботы Андрия Коцкы сохранили ся в вельох музеях ріжных міст світа медже інчыма в Римі Празі Кыйові Одесі Кошыцях Будапешті і Москві Андрий Коцка вмер <unk> листопада <unk> р і похованый остал в Ужгороди на Калвариі Творчіст яка по ним остала продолжат його жытя і дає радіст будучым поколіням Свали сте проґраму з Лемківского архіву в радию Руской Бурсы ЛЕМ фм Павло Ханас та