З лемківского архіву #120 - 26 XI 2015 Миколай Бескид
Еп. 120

З лемківского архіву #120 - 26 XI 2015 Миколай Бескид

•

Опис епізоду

Audycja z archiwum łemkowskiego przedstawia Mikołaja Beskida jako znanego literaturoznawcę, językoznawcę i działacza rusińskiego. Omawia jego pochodzenie, studia teologiczne, pracę w eparchii preszowskiej oraz późniejszą działalność naukową. Szczególnie podkreśla jego teksty o Aleksandrze Duchnowyczu i najważniejsze prace napisane w Legnawie.

Автоматычна транскрипция

Земківского архіву то місце в якым довідате ся про історию Лемків річы
котрых де інде не почуєте ани не прочытате Схвайте проґраму з Лемківского
архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас В днешнім проґрамі
пізнаме наступну знану перзону з роду Бескідів Миколая Бескіда Был він єдным
з найбарже знаных літературознавців языкознавців перелому <unk> і <unk> віка Активні тіж
брал участ в русиньскій народній діяльности першій полови ХХ віка Походил зо
знаного роду Бескідів в якым уж його прадіды Дідо і Стрыко были
знаныма соспільныма діячами в просторі руху русиньского зобзып зып Миколай Бескід народил
ся в селі Бардокайльо на Мадярах де його няньо служыл яко священник
з призначыня пряшівской єпархіі бо і сесе село находило ся товды під
юрисдикцийом той єпархіі За споминами Миколая Бескіда вшыткы літурґічны обряды одбывали ся
гын староцеркви внословяньскым языку єдній зо своіх робіт Миколай Бескід споминат што
до свого дітинства же жытя хотіло жебы выховувал ся в середині Мадяр
але родина його ниґда не забыла про то же сут Русинами Уважал
же чловек не выберат свойой народовости буж ся вродил в кругу народовости
даной од Бога Цільом якій сой заложыл было поглубляня самознаня і двиганя
славы карпатскых Русинів В <unk> році Миколай Бесхід розпочал науку головні пряшівскій
Королівскій Католицкій ґімназиі де тіж написал свою матуру Мож повісти же уж
традицийні як то было в його родині постановил остати священником По закінчыню
ґімназиі з поручыня владыкы пряшівского Йоана Валия пішол студиювати теолоґію на університет
в Будапешті При тым університеті істнувал славяньскій кружок якій мал богату бібліотеку
котра придала ся в науковій роботі Миколая <unk> квітня <unk> р в
пряшівскій катедрі Яна Крестителя Миколай Бескід остал высвячений владыком Йоаном Валійом Миколай
Бескід постановил жыти в Целібаті уж в <unk> році остал на значеній
директором єпископской канцеляриі де ся бар заслужыл В вільным часі занімал ся
науковом роботом а своій статіі котры отримали позитывну рецензию публикувал в товдышній
пресі На нашы безкыны Ясне сон цисвіти На нашы безкіны Ясне сон
цисвіти діти тамі хлопы тамі хлопы тані любима были з тым лем
біку сни і люби синочку лем біку сни синочку болоты ботнышы сыночы
роды міскы В <unk> році Миколай Бескід оборонил докторску роботу в обшыри
літературы на університеті в Кольожвалі В <unk> році остал він членом мадярского
Історичного Товариства і опубликувал свою першу наукову роботу котра выдана остала през
выдавництво Уніо з Ужгороду В <unk> році з незнаных нам причын Миколай
Бескід одпустил пряшівску єпархію і перенюс ся до села Леґнава Мож повісти
же Леґнава втовды одтята была од решты світа од культуры і інчых
інституциі в тым бібліотек чого барз міцно бракувало Миколайови Бескідови Хоцкы обставины
гевбыли тяжкы то власні в Леґнаві Бескід написал своі найліпшы роботы так
історичны як і літературознавчы В Обществі іменя Александра Духновича з Ужгороду спілпрацувало
і інспірувало Миколая Бескіда до інтенсивной роботы Общество попросило го на писаня
робіт про нашого народного Будителя котрого носило імено Бескід піднял ся той
нелегкой задачы Духновичови його діяльности Бескід посвятил роботу Александер Духнович і його
поезия выдана в Ужгороді в <unk> році і Духновичы выданы в Америці
в <unk> році В першій з тых книжок автор замістів <unk> вершів
Будителя схарактеризувал особу Духновича його творчіст поезию філософічну плятформу жытя і великій
патріотизм В книжі Духновичы Бескід описал походжыня Духновича Передслові до той книжкы
Бескід задал гамлетовскє звіданя жыти ци не жыти Русинам де і з
кым іти што робити і в імя чого Уважал же нарід глядат
дале і жде свого дохторя чудотворця але він ся не зявит Написал
Бескід же Духнович был ґеніусом котрому пришло побудити нарід під Карпатами Духнович
мал нарід побудити просвітити і двиґнути Бескід уж знал же Будительскій Дух
Духновича буде жыти покля буде жыти його нарід Дівчата уж пришли хлопці
Та пескати событкы босмокы уж великы огні бо гни знайдел ся ночни
святого Яна зва Наступным улюбленым Будительом Бескіда был Юрий Ставровскій Попрадов котрому
посвятил книжку Поезия Попрадова выдану в Пряшові в <unk> році Написал він
о Попрадові же был найліпшым поетом карпатскых русинів котрий то підкрислял же
своє знаня і духовіст черпал зо стародавных книжок Наступном книжком Бескіда Пропопрадова
єст Юлий Ставровскій Попрадов з <unk> року На странах той книжкы представлены
сут темы родинны і перспектывы молодости творця Миколай Бесхід разом з Арістовым
написал бібліоґрафію Євгенія Фенцика є то публикация в якій зрахувано вшыткы творы
Фенцика од <unk> р до <unk> рока Тяжко было зробити таку бібліокоґрафію
бо Фенцик публикувал своі творы не лем на Підкарпатскій Руси але і
в Ґаличыні В тридцетых роках Общество Александра Духновича высоко оцініло роботу Миколая
Бескіда Ведучы Общества Євменій Сабу в писмі До Бескіда барз захвалял його
роботы про Духновича і Попрадова Завдякы його роботі сесы книжкы могли послужыти
і розыйти ся до шырокого кругу заінтересуваных чытачів од школярів по науковців
На скорше выміненых творах не кінчыт ся робота Миколая Бескіда Занімал ся
тіж тематиком моральности чловека Написал <unk> сценариюшів на основі якых на кручено
фірмы о тематиці реліґійній На просьбу Общества Русинів з Америкы зачал роботу
над сценарийом фільму про Федора Корятовича і Александра Духновича Невідомо є накци
сеси роботы были закінчены бо по выбуху ІІ Світовой війны контакты Миколая
Бескіда з американьскыма Руснаками остали перерваны Як видомо Миколай Бескід одышол скоро
на меритуру на <unk> році жытя Жыл свого брата Євгенія в Леґнаві
на парафі аж до свойой смерти Вмер він в віку <unk> років
<unk> рока не выполняючы своіх вшыткых плянів з обшыру істориі і літературы
Русинів Цлали сте проґраму з Лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем
фм Павло Ханас