З лемківского архіву #121 - 3 XII 2015 Василь Щерецкій
Еп. 121

З лемківского архіву #121 - 3 XII 2015 Василь Щерецкій

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono Wasyłowi Szczerieckiemu, agrarnemu reformatorowi Rusi Podkarpackiej, którego młodość, praca na górskiej ziemi i spotkanie z Edmundem Eganem ukształtowały jego poglądy. Materiał omawia jego działania na rzecz spółdzielczości, odbudowy po wojnie, pracy kulturalnej oraz późniejszą działalność polityczną i rolniczą.

Автоматычна транскрипция

Лемківскій архів то місце в якым довідати ся про історию Лемків річы
котрых де інде не почуєте ани не пречытате Свайте проґраму з лемківскогокотрых де інде не почуєте ани не пречытате Свайте проґраму з лемківского
архіву в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас Низкы вархіву в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас Низкы в
проґрамі почуєте про аґрарного Реформатора Підкарпатской Руси Василя Щєрецкого Василь Щередскій народилпроґрамі почуєте про аґрарного Реформатора Підкарпатской Руси Василя Щєрецкого Василь Щередскій народил
ся <unk> грудня <unk> рока на підкарпатскы Руси в селі Лазик когнешніхся <unk> грудня <unk> рока на підкарпатскы Руси в селі Лазик когнешніх
Ніжніх Ворот Сесело было розсіяне найвысоко по карпатскій верховині Василь од МалогоНіжніх Ворот Сесело было розсіяне найвысоко по карпатскій верховині Василь од Малого
знал тяжку роботу на гірскій землі де ґаздувал його няню Молодости былознал тяжку роботу на гірскій землі де ґаздувал його няню Молодости было
дане молодому хлопцьови пізнати реформатора і прихыльника ґаздів в тым тых русиньскыхдане молодому хлопцьови пізнати реформатора і прихыльника ґаздів в тым тых русиньскых
Едмунда Еґана Еґан полюбил того хлопця якій был скорий до всякой наукыЕдмунда Еґана Еґан полюбил того хлопця якій был скорий до всякой наукы
Василь Щерезкій был всяди гындий його учытель ходил за ним од селаВасиль Щерезкій был всяди гындий його учытель ходил за ним од села
до села Василь был тіж добрым преводником для него бесідувал по мадярскыдо села Василь был тіж добрым преводником для него бесідувал по мадярскы
так добрі як і по русиньскій і знал вельо ріжных доріг Еґонтак добрі як і по русиньскій і знал вельо ріжных доріг Еґон
ходячый по Підкарпатскій Русини мусіл звідувати урядників о обставины жытя селян протоходячый по Підкарпатскій Русини мусіл звідувати урядників о обставины жытя селян прото
вшытко оповідал і вказувал йому Василь Щерецкій ой маріз одреды До тоговшытко оповідал і вказувал йому Василь Щерецкій ой маріз одреды До того
моємой до стріляно маля мада ада ля рада аля маля маля дамоємой до стріляно маля мада ада ля рада аля маля маля да
рада а рада По своій подорожы Едмунд Еґан написал меморандум до мадярскогорада а рада По своій подорожы Едмунд Еґан написал меморандум до мадярского
правительства в котрым написал же вшыткы Русины опустят свою вітчызну і выідутправительства в котрым написал же вшыткы Русины опустят свою вітчызну і выідут
до Америкы кєд ім тепер не поможе правительству Свій вклад до тогодо Америкы кєд ім тепер не поможе правительству Свій вклад до того
меморандум мал і Василь Щерецкій Міцно пережыл щерецкій траґічну смерт свого учытелямеморандум мал і Василь Щерецкій Міцно пережыл щерецкій траґічну смерт свого учытеля
През тот короткій окрис в якым был при Еґані Василь Вельо здолялПрез тот короткій окрис в якым был при Еґані Василь Вельо здолял
ся навчыти Першым чого ся навчыл од него было то же Підкарпатскійся навчыти Першым чого ся навчыл од него было то же Підкарпатскій
Ґазда мусит сам сой найперше помагати през спільну кооперацию і спілпрацю якҐазда мусит сам сой найперше помагати през спільну кооперацию і спілпрацю як
рахувати на поміч з горы Щелецкій вельо часу посвятил тому жебы заохотитирахувати на поміч з горы Щелецкій вельо часу посвятил тому жебы заохотити
хлопів до розвиваня кооперациі і ходовли новых раз худобы привезеной правительством Стиролюхлопів до розвиваня кооперациі і ходовли новых раз худобы привезеной правительством Стиролю
і Баваріі Його робота і стараня принесли успіх лем в його жупіі Баваріі Його робота і стараня принесли успіх лем в його жупі
од ІІ світовой війны заложено <unk> новы кооперативы Це су добру роботуод ІІ світовой війны заложено <unk> новы кооперативы Це су добру роботу
прервала війна Щередскій остал змобілізуваній до австро мадярской арміі і высланій напрервала війна Щередскій остал змобілізуваній до австро мадярской арміі і высланій на
східній фронт Гін попол неволю В Росиі виділ нещестя революциі і домовусхідній фронт Гін попол неволю В Росиі виділ нещестя революциі і домову
війну Декотры його камаратя были захоплены комунізмом інчы звербуваны і дістали пінязівійну Декотры його камаратя были захоплены комунізмом інчы звербуваны і дістали пінязі
на аґітацию Але Василь Щерецкій зразил ся міцно комунізмом і мириял она аґітацию Але Василь Щерецкій зразил ся міцно комунізмом і мириял о
повороті до свойой роботы повіні Війна прошла тіж през реґіон Щерецкого Вельоповороті до свойой роботы повіні Війна прошла тіж през реґіон Щерецкого Вельо
його роботы остало знищены дуже ґаздів не вернуло уж з фронту ійого роботы остало знищены дуже ґаздів не вернуло уж з фронту і
худоба была тіж пореквірувана Вшытко треба было зачынати одновы По закінчыню війныхудоба была тіж пореквірувана Вшытко треба было зачынати одновы По закінчыню війны
Василь Щерецкій осіл в Нижніх верецкых Хоснувал гын Перше повіні Кредитове іВасиль Щерецкій осіл в Нижніх верецкых Хоснувал гын Перше повіні Кредитове і
Торгове Товариство Кооперативу Забрал ся тіж за роботу культурно соспільну Його заслугомТоргове Товариство Кооперативу Забрал ся тіж за роботу культурно соспільну Його заслугом
была будова в селі Руского Дому основаня чытелі іменя Александра Духновича ібыла будова в селі Руского Дому основаня чытелі іменя Александра Духновича і
орґанізация Хору і оркєст Цесы інституциі были проти вагом до орґанізациі просвітыорґанізация Хору і оркєст Цесы інституциі были проти вагом до орґанізациі просвіты
привезеной до села през галицкых еміґрантів старе прези Повело ся щередскому выборотипривезеной до села през галицкых еміґрантів старе прези Повело ся щередскому выбороти
в міністерстві закупы доброй худобы і насвітліня проблемів ґаздівкы на полумнині Аґральнав міністерстві закупы доброй худобы і насвітліня проблемів ґаздівкы на полумнині Аґральна
партия достерегла в щередскым чловека з авторитетом і прото запропонувала його кандидатурупартия достерегла в щередскым чловека з авторитетом і прото запропонувала його кандидатуру
на посла Был він посол до чехословацкого парляменту в роках <unk> Цесана посла Был він посол до чехословацкого парляменту в роках <unk> Цеса
робота ся йому єднак не подабала але дозволила шырше усвідоміти аґральну проблемуробота ся йому єднак не подабала але дозволила шырше усвідоміти аґральну проблему
В <unk> році Василь Щерецкій остал выбраній предсідательом Земледійской Коморы Підкарпатской РусиВ <unk> році Василь Щерецкій остал выбраній предсідательом Земледійской Коморы Підкарпатской Руси
великой аґральной Корпорициі з авторитетом До <unk> р удало ся єй зобративеликой аґральной Корпорициі з авторитетом До <unk> р удало ся єй зобрати
понад <unk> тисячів ґаздів з ціло краю Щерезкій тішыл ся велькым авторитетомпонад <unk> тисячів ґаздів з ціло краю Щерезкій тішыл ся велькым авторитетом
на Підкарпатскій Руси серед ґаздів незалежні од іх народовости Не любили лемна Підкарпатскій Руси серед ґаздів незалежні од іх народовости Не любили лем
го зато комуністы з цілой державы Комуністичній пісар з Прагы Нойма назвалго зато комуністы з цілой державы Комуністичній пісар з Прагы Нойма назвал
роботу Щередзкого аґеральном Імперійом Щерецкого але тіж признал йому велькій орґанізаторскій талянтроботу Щередзкого аґеральном Імперійом Щерецкого але тіж признал йому велькій орґанізаторскій талянт
Украінофілі за його здецідувану тверду русиньску поставу называли го русифікатором Василь ЩередзкійУкраінофілі за його здецідувану тверду русиньску поставу называли го русифікатором Василь Щередзкій
домагал ся автономіі Підкарпатской Руси і поперал Андрия Бродія в <unk> роцідомагал ся автономіі Підкарпатской Руси і поперал Андрия Бродія в <unk> році
По прилучыню Підкарпатской Руси до Мадяр Щерецкій вернул Ніжній Верецкій де провадилПо прилучыню Підкарпатской Руси до Мадяр Щерецкій вернул Ніжній Верецкій де провадил
Рускій Дім і орґанізацию яку основал в <unk> році Вошла она вРускій Дім і орґанізацию яку основал в <unk> році Вошла она в
зостал ціломадярской Кооперацийной Корпорациі ондя жураві платю платю службу Мож бузолоді цобишзостал ціломадярской Кооперацийной Корпорациі ондя жураві платю платю службу Мож бузолоді цобиш
людскы зо се По закінчыню війны НУ <unk> зачало рыхтувати анексию Підкарпатскойлюдскы зо се По закінчыню війны НУ <unk> зачало рыхтувати анексию Підкарпатской
Руси до Совітской Украіны в тым цілі мусіла знищыти русиньску інтеліґенцию якаРуси до Совітской Украіны в тым цілі мусіла знищыти русиньску інтеліґенцию яка
не симпатизувала з комунізмом листопада <unk> р арештувано цілу інтеліґенцию котра такне симпатизувала з комунізмом листопада <unk> р арештувано цілу інтеліґенцию котра так
тяжко родила ся на Підкарпатской Руси в <unk> і <unk> роках попередньоготяжко родила ся на Підкарпатской Руси в <unk> і <unk> роках попереднього
віку Вшыткы они Щередскій Коваш Цібере Борецкій Бачыньскій і вельох інчых ішливіку Вшыткы они Щередскій Коваш Цібере Борецкій Бачыньскій і вельох інчых ішли
під руфами рускых автоматів до Ґулаґів По арештуваню Щерецкій был долго прислухуваныйпід руфами рускых автоматів до Ґулаґів По арештуваню Щерецкій был долго прислухуваный
Дале пришол процес в якым оскарженого о антисовітску діяльніст разом з медженародномДале пришол процес в якым оскарженого о антисовітску діяльніст разом з медженародном
буржуазийом Совітска Вас судила чловека якій проводил кооперацию серед сел а презбуржуазийом Совітска Вас судила чловека якій проводил кооперацию серед сел а през
тото до іх богачыня Была то кооперация проведена з успіхом противности дотото до іх богачыня Была то кооперация проведена з успіхом противности до
той выданю совітскым Василь Щерецкій засудженый остал на вельо років Лаґру сіділтой выданю совітскым Василь Щерецкій засудженый остал на вельо років Лаґру сіділ
в Лаґры на пілночы в Потьмі Прежыл гын <unk> тяжкых років ів Лаґры на пілночы в Потьмі Прежыл гын <unk> тяжкых років і
был звільнений завдякы реформом Хрущова в <unk> році По повороті на Підкарпатскубыл звільнений завдякы реформом Хрущова в <unk> році По повороті на Підкарпатску
Русь мешкал в Мукачыві Забітий вшыткыма русиньскій кооператор Василь Щередзкій одышол вРусь мешкал в Мукачыві Забітий вшыткыма русиньскій кооператор Василь Щередзкій одышол в
<unk> році Записал він ся єднак в істориі Підкарпатской Руси свойом тяжком<unk> році Записал він ся єднак в істориі Підкарпатской Руси свойом тяжком
роботом для поліпшыня долі селян і культуры Підкарпатской Руси Шылисты проґраму зроботом для поліпшыня долі селян і культуры Підкарпатской Руси Шылисты проґраму з
Лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло ХанасЛемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас