З лемківского архіву - З лемківского архіву #127 22 I 2016 Давны лемківскы велийны звыкы
•
Опис епізоду
Archiwalny odcinek opowiada o dawnych łemkowskich zwyczajach bożonarodzeniowych i wigilijnych. Z transkrypcji wynika, że omawiane są przedświąteczne przygotowania, domowe rytuały, wróżby i wierzenia związane z pomyślnością, zdrowiem oraz urodzajem.
Автоматычна транскрипция
Земківской архіву то місце в якым довідате ся про історию Лемків річы
котрых де інде не почуєте ани не прочытате Слайте проґраму з лемківского
архіву в Радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханасме уж тепер
по двох велиях бо за собом маме і велию Рождества Христового і
щедрий вечер якій припадат предсвятым Йордану З той нагоды внешнім проґрамі буде
кус о святочных звычаях але тых звычаях якы панували на Лемковині давно
тому і про якы можна было колиси прочытати в часописі Лемко якій
выдавані был ш Лемко Союз в меджевоєнным часі Нагодил ся Ісус то
свойой <unk>ratu<unk> Ясна звіздай <unk>ratur А він лежыт на соломі Яві нятко
Бісост істо спасите аж маленій татко Анґе лемкы співаю астереда едают Явянко
і співаю Астнає А то мало листотіля трома не має або тід
наспинає тым слібо Амыдальы не має абы спимає Радуйте ся лесилтесы і
флеємскы часы пожегнал нам Памбіг Нового Югаса одмежеме до Віфлеєма його привітати
Жебы сме му могли на што дарувати Народит ся спасите спасите Мария
Москів <unk> Не бойте ся пасалі пасарі але раной не анкы Спасийте
ся нароби спасеня носи мосе Оповіст Сеса зачынат ся од велиі Лемківскій
нарід уважал тот ден за ден пророчів Велию люде вставали скоро мали
барз дуже до зробіня Не можна было в велию ся вадити гнівати
і плакати бо горозило то тым же такій буде цілий наступний рік
жены не ходили до сусідів бо приносило то нещастя Добре было кєд
до хыжы першом персоном яка зашла был хлоп а найліпше кєд был
то Жыд І прото Лемкы часто в тот ден запрашали Жыдів до
себе Не можна было тіж нич пожычати ани купувати бобы пестів рік
грошы з хыжы выходили Ґаздыня метала птахам зерно жебы не выідали на
полю і в стодолі а курам сыпала карму з рукала і іх
скликувала Кєд куры до ґаздині злетіли ся скоро то был то добрі
знак же будут ся нести през цілий наступній рік Злі было кєд
даяка посуда в хыжы в тот ден ся столкла і горозило тотым
же дахто в родині вмре Пополудни заметано хыжу десят разів штобы поле
не зарастало буряном Хлопы рыхтували дырва і пашу на час святочний бо
през свята натуральні не можна было выконувати тяжкых робіт Дома вшыткы уж
нетерпливістю ждали на вечер котрий приносил конец посту Не пило ся в
тот ден воды бо бы выроблі єй далі зерно На небі згорка
ясна за сия і ясным світльом сиі яє Двіля спасе ня мам
завіта бо ся верте і голождає Щоб землю сме емом односиру ці
Христозрот ліва сия сла вите Христозро діва ясла вите Дід ним мерхе
ЕПів Яслян Насі і Ніцмоцівля світа Ото ждо не спішым нашо він
привіта Спішым любіт до фонрит Крістос родива сла віты рістос і Расия
сла еты нас дітям ані нас мынів найці Лам пляз на Сості
Коли зачало ся змеркати вшыткы домовникы мили ся і поблікали в святочній
одяг на дерево вішано ябка орігы і печыво Ґазда ішол до саду
і был обухом пнякы слабородячых дерев і бесідувал Будеш родити бо тя
зотну Під обрусы давало ся сіно а на деліни солому свіжа солома
служыла по тым як оліґ на горло Зо соломы котра лежала на
делінах крутило ся повересла і окручало ся нима дерева жебы іх не
єло хробацтво Коли на небі засвітіла уж перша звістка ґаздыня накрывала стіл
і клала на ним чеснок штобы на полю ся родило і пінязі
ся множыли під стіл клало ся сокыру жебы вшыткы были здравы як
сталь Коло сокыры під столом клало ся дойних з водом жебы коровы
добре ся доіли Вчас вечері на столі в горнятку зерном горила воскова
свічка На сам початок до ізбы де вшыткы сіділи при столі входил
ґазда зо снопом вілса вшыткы го витали а він він він він
він він він він він він він сувал Пак ся вшытко уж
на добре зачынало Святу вечерю зачынало ся натуральні од молитвы а ґазда
през вікно кричов Ангелы крещены просиме до вечері По молитві вшыткы ділили
ся разом просвором з медом потім выпіяли по пухарику і закушали ческом
жебы были здравы як чесно през цілий рік Іло ся честнок в
лупі бо стара приповідка бесідувала Не луп його до голого то бы
тя хоронил од всього злого раді Царя Бросла реці здас набоси мах
Ґазденя до вечері подавала стравы котрых мало быти разом дванадцет так як
і Апостолів Ліці не могли тіж впасти на землю бо горозило ту
смерт когоси з родины Подібна загороза істнувала коли чысло вечеряючых было не
до пары Лижіж не одкладало ся в меджечасі на стил жебы кріж
не боліли од роботы Треба было істи кажду страву але тіж каждий
курс лішыти штобы не быти так лакомым през цілий рік По вечері
зас ся вшыткы разом моіли Потім ґазда брал свічку выходил до середину
хыжы і єй гасил Кєднем зо свічкы ішол до кута был то
добрій знак кєд ішол до двери зас заходила загоро за смерти когоси
з родины в протягу рока Пак вшыткы сідали зас за стіл і
спільні співали коляды Так меньше веци выглядала вечеря в Лемків в меджевоєнным
часі Видиме в ній красны звычаі але тіж кус забубонів Яґнеской выглядают
нашы веліі каждий зна найліпше як то выглядат в його родині Думам
же можна до декотрых звычаів з меджевоєнного часу а може навет іщы
старшых часів з охотом вернути цви листы проґраму з лемківского архіву в
радию руской бурсы ЛЕМ фм Павло Ханц хе Діханіч святат ласкы твари
ужы по цілым світі розяснил то Доброду Біласку тим Твоя звізда лізы
і сусе
