З лемківского архіву #14 - 19 VII 2012 Лемкiвскы добровiлцi
Еп. 14

З лемківского архіву #14 - 19 VII 2012 Лемкiвскы добровiлцi

•

Опис епізоду

Odcinek omawia losy Łemków po zakończeniu niemieckiej okupacji i koncentruje się na powstaniu Selsko-Robotniczego Komitetu Łemkowszczyzny, który zachęcał młodych ludzi do wstępowania do Armii Czerwonej. W tle pojawiają się trudne realia wojny, przymusowe roboty w Niemczech, przesiedlenia i nadzieje na odbudowę życia po powrocie wolności.

Автоматычна транскрипция

Лемківскє архів ум є місцьом в котрым можете почути про історию Лемків
річы котрых де інде не найдете ани не прочытате з Лемківского архіву
в радию Руской Бурсы Лем просит Павло Ханас внескы в лемківскыма архіву
Займу ся темом лемківскых добровольців в Пальмі Червені Лемковина під німецком окупацийом
находила ся прешло пят років Змученій війну світ вызерал з свободы яка
пришла на Лемковину в половині січня <unk> рока Свобода тота приходила малыма
крочками В часі вызволіня на Лемковині было вельо снігу Лемкы витали свободу
з великом надійом тішыли ся кінцьом війны і роздумували як буде мож
дале жыти о так великых знищынях і опізнінях в рольництві Велька част
родин вызерала за тыма што не вернули дохыж од <unk> рока і
о тыш што прилучыли ся до ріжного роду партизанток Найвеце Лемків ввезли
Німці на примусовы роботы до Німец на іх повороты родины мусіли іщы
долго ждати День Побєды тонд было нос далю Ґміны до Юлу Ґальо
Од ґарял єф вілій А тот кєд мы прибіжали маґлі А тот
де маґли і сідімо юналіского бы дорого зо слідом од мо І
моці Лу Мартину Скік Підзєлі єст Миколо родіной і моці під потруднуй
ділі Тат де прибіжали маґлі Оры до Богобого свідмого любицтво Здросил москроді
Свидівс высікували про сопора робі засаґали пол землі а тот де признали
кот маґлі а тот ден маґедиі борком Сідімо Юмаміского зо світого Вынятково
тяжка св ция спіткала села през котры проходила ліния фронту родины з
тых сел мусіли переносити ся на інчы села і мешкати по людях
Родины тоты мали великы жытьовы проблемы але спільні з другыма родинами радили
сой з проблемами До прийстя зимы было легше жыти вшыткым Покля было
іщы тепло і был урожей Переселены родины як лем могли то зазерали
на своі села і ждали коли буде мож зачати одбудову по перейстю
фронту Тымчасом нихто не сподівал ся же вызволіня Лемковины спід німецкой окупациі
принесе найвекшы народовы траґедиі добровільців фронт жертвы переселіня на Украіну а дале
уж цілковиты насильне выселіня з Вітчызны По вызволіню повітів ясельского ґорлицкого і
Новосандецкого <unk> лютого <unk> року ґрупа діячів заложыла нову орґанізацию під назвом
Селяньско Роботнічій Комітет Лемковины В проґрамі того комітету нашли ся слідуючы заложыня
Творіня лемківскых шкіл ґруп драматичных і хворовых а найважнійшым постановліньом был заклик
і поміч в вербунку до Червеной Арміі На горі два дуби два
дуяй ни гору пильни два гопти ей голь два копти Розказу Юній
осіА підлопциі хлопциі Розказу Юній Госі Дисядів пові добай віта Тай на
мене не чекай нечекай Бо ялопец молоди ей ой молоди тене буде
ґороди Боя глобіц молоди ей ой молодий Тото били пред сло пред
есло ци до ласо ци весло ци весло Приню сме на сирі
гойси рія а єсме на силикі є озиликі Боди моя ая горі
два люби два ду Сидят легорил А ти ле два клопци е
о два клопциі розказує два хлопци о два хлопци Розказую Селяньско Роботничый
Комітет Лемковины пізнізше оцінил же його заклик з новослицівского повіта зголосило ся
до Червеной Арміі <unk> хлопців лемківскых а з Ґорлицко хлопців В порівнаню
з інчыма документами чысла подаваных през комунітет Выдаєт ся запижены Циляньско Роботничый
Комітет Лемковины діял коротко бо лем до ліпця <unk> року А його
діяльніст не лішыла по собі вельо документів <unk> марця <unk> рока комітет
выдал одозву до Лемків цілі заохочыня молодых люди до вступуваня до Червеной
Арміі Одозва тота вказувала Червену армію яку сильну і всемогудну до котрой
можут вступувати так рускы як і украіньскы люде Одозва комітету скєрувана была
лем до мешканців середусньой і західньой Лемковины Стало ся так з поводу
обпізніня вызвалянь тых части Лемковины Східня част Лемковины освободжена была вельо скорше
а веруну уж гын давно трвал Тым способом Лемкы зо Сходу брали
уділ в боях о дукляньскій превал освободжыня західньой Лемковины На сході Лемковины
вербунок зачал ся в другій полові <unk> рока а в середушній західній
Лемковині в марці <unk> рока Хоц по освободжыню горы засыпаны были іщы
снігом по селах зачали ходити радяньскы аґітаторы котры мали на ціли вербунок
лемківскых хлопців до війска яко добровольців Зо ходи ідут Йосоцы Ой оди
міло згорніты свого великій поміслосыко і оро уж меций манюци Опынсі довіст
маF ци то Божосимо Русины Боже сме з люди По прийстю до
каждого села аґенты тоты остерігали же в краю панує стан війны а
они яко війско сут єдином владом котрой треба ся підпорядкувати Аґенты по
прийстю до села ішли просто до Шольтисы Казали йому вызначыти пару або
парунадцетьох хлопців до війсковой службы Вызначеных хлопців заберано фурмантками до найблизшой колейовой
стациі на серед Дусній Лемковині был тот ґрибів одкаль так званы доброволі
одізджали до Рабкы на школіня до запасного полка IV украіньского фронту Декотры
з хлопців пред лікарском комісийом станули іщы в Ґрибові а декотры допіро
в рапці Комісия в рапці провадила баданя придатности до війсковой службы провадила
тіж розділ на ріжны етнос Кєд вербунок не пішол по думці аґітаторів
доберали они ся молодых і спритных уж звербуваных Лемків котры мусіли ходити
і разом з аґітаторами нагваряти люди до службы в Червеній Арміі З
выбурнку Лемків до Червеной Арміі не проводжено жадных записок ани лист Власні
з той причыны не сме в стані окрислити кільо Лемків так направду
служыло в арміі Червен зайде а <unk> ґазкы невана І Петодик лянеґа
і ріга ІІ майна вельо марезде майна Не може писаны па По
каждій офенсиві і атаку в піхоті бракувало рекрутів Дото в такых ситуациях
каждий запасовий пул мал што два тыжні зберати Прирыхтувати навчыти воєнного ремесла
і выслати на фронт новых рекрутів Західньой і середушньой Лемковины штоденні дорабкы
аґенты довозили новых лемківскых хлопців Тоты котры прешли лікарску комунісию і дістали
ся за браму касарні не мали уж легкого жытя В часі тым
помедже Лемками нашло ся тіж вельо Русинів з чехословацкой страны воліли гоні
іти до Червеной Арміі як до чехословацкого корпусу Час в Кошарах был
в полни занятий під остром дисципліном Ден зачынал ся од ранного фізичного
цвічыня потім было сніданя паругодинне школіня політичне на зміну зо школіньом о
зброі Барз дуже было муштрі і марч у вечері перед спаньом был
обовязковій марш зо співы Кажда рот мала свого запівалью якій на коменду
з пойом мусіл зачати співати маршову пісню Пісні то были ружны серед
них нашли ся розпрягайти хлупці коні і ой тачанко розтачанко Уж по
першым тыжні школіня на рынку в рапці орґанізувано спільны присягы Пізнійшы воякы
приходили заміст на тяжкы школіня на поліґоні По такых остатніх школінях воякы
доставали альбо і ні кус шпыри тусу і за кускы і іхали
просто на фронт Слухалисты з лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем
фм Павло Ханас га