З лемківского архіву #142 - 20 V 2016 Юлій Віраґ
Еп. 142

З лемківского архіву #142 - 20 V 2016 Юлій Віраґ

•

Опис епізоду

Odcinek z archiwum łemkowskiego poświęcono Juliowi Wiraґowi, malarzowi związanemu z Podkarpaciem, którego twórczość wyróżniała się fascynacją pięknem rodzinnego kraju. W audycji przedstawiono jego drogę artystyczną od nauki w Chust, Monachium i Budapeszcie po późniejsze prace sakralne, m.in. rozpisy ikonostasów i freski w cerkwiach oraz na monasterze na Czarnej Górze.

Автоматычна транскрипция

Лемківску архіву то місце в якым довідате ся про історию Лемків річы
котрых де інде не почуєте ани не прочытате Слайте проґраму з лемківскогокотрых де інде не почуєте ани не прочытате Слайте проґраму з лемківского
архіву в радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас Школа Малярстваархіву в радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас Школа Малярства
на Підкарпатю перешла свою індивідуальну пут і має своі особливости Єй представителівна Підкарпатю перешла свою індивідуальну пут і має своі особливости Єй представителів
од самого початку фасцинувала краса рідного краю і любов до його традицийод самого початку фасцинувала краса рідного краю і любов до його традиций
В <unk> і <unk> роках ХХ віку розвинула ся на Підкарпатю такєВ <unk> і <unk> роках ХХ віку розвинула ся на Підкарпатю такє
художництво котре притігало увагу з цілой Европы а навет за океану Зхудожництво котре притігало увагу з цілой Европы а навет за океану З
того художництва был гордій русиньскій нарід При кінци ХХ віка появила сятого художництва был гордій русиньскій нарід При кінци ХХ віка появила ся
нова ґенерация ґеніяльных молодых художників котрых творчіст значні ожывила художництво краю Звязаненова ґенерация ґеніяльных молодых художників котрых творчіст значні ожывила художництво краю Звязане
то было безпосередньо з появліньом ся такых художників як Вірак Ізаі Язто было безпосередньо з появліньом ся такых художників як Вірак Ізаі Яз
і інчы Моя мило сестривы лем біма бін <unk> Я было приґаі інчы Моя мило сестривы лем біма бін <unk> Я было приґа
велі волі <unk> Перше місце серед нима треба єднак признати Юлийові Віраґовивелі волі <unk> Перше місце серед нима треба єднак признати Юлийові Віраґови
а в творчости його специяльне місце занимат краса рідного краю Юлий Вірака в творчости його специяльне місце занимат краса рідного краю Юлий Вірак
народил ся <unk> вересня <unk> р в хусті Уж в дітинстві зачалнародил ся <unk> вересня <unk> р в хусті Уж в дітинстві зачал
проявляти велькы здібности до рисунку і малярств Літом <unk> р Вірак робилпроявляти велькы здібности до рисунку і малярств Літом <unk> р Вірак робил
през літо в надбаньскій школі Художничу освіту здобил в роках <unk> монахійскійпрез літо в надбаньскій школі Художничу освіту здобил в роках <unk> монахійскій
Академіі художниц в клясах професорів Холошті і Ловце Гін тот молодій художникАкадеміі художниц в клясах професорів Холошті і Ловце Гін тот молодій художник
добре освоіл рисунок композицию і специфічну для него чорноту малярств В стінахдобре освоіл рисунок композицию і специфічну для него чорноту малярств В стінах
той Академіі Вірак стрітил тіж Ігоря Грабара котрий зазнайомил його з росийскымтой Академіі Вірак стрітил тіж Ігоря Грабара котрий зазнайомил його з росийскым
художництвом і з роботами Репіна Верещаґіна і Васцинова котрый выставы видил вхудожництвом і з роботами Репіна Верещаґіна і Васцинова котрый выставы видил в
монахію Наступным етапом його жытя і творчости была наука в Будапешті вмонахію Наступным етапом його жытя і творчости была наука в Будапешті в
Школі Рисунку професора Балло де вчыл ся два рокы Його талант осталШколі Рисунку професора Балло де вчыл ся два рокы Його талант остал
скоро достереженій і орґанізувал уж своі выставы од <unk> рока Ей тоскоро достереженій і орґанізувал уж своі выставы од <unk> рока Ей то
панницкій мой омі ногоскідци слід Ей то панецкій мій ой а мійпанницкій мой омі ногоскідци слід Ей то панецкій мій ой а мій
ногоскідсі слід траі ну мій лю біля ружа і лелі яєц бышногоскідсі слід траі ну мій лю біля ружа і лелі яєц быш
Ей як ся розкоциля дрон наліі казводу Ей як ся розкоциля дронЕй як ся розкоциля дрон наліі казводу Ей як ся розкоциля дрон
на ліімка зводу Бія ся едзем біла і Лелія фраістем дія сяна ліімка зводу Бія ся едзем біла і Лелія фраістем дія ся
ерно зеде біла ружа іде дія траімлисте ебу Ей як ся розхоерно зеде біла ружа іде дія траімлисте ебу Ей як ся розхо
Лісол того мацумбі та жебы з ліска моєта стисталі дестій пай таЛісол того мацумбі та жебы з ліска моєта стисталі дестій пай та
алішол пригем нас а сам мацубі та жебемо но є таке лемалішол пригем нас а сам мацубі та жебемо но є таке лем
далі єсті плану єбі далі рішом пренас а задруди мацун пи термедалі єсті плану єбі далі рішом пренас а задруди мацун пи терме
юбелі єст і палац дердій та аді Пати насвяти тамі торне ґрадиюбелі єст і палац дердій та аді Пати насвяти тамі торне ґради
зо де є із ґратами Чом не привітес Чом не <unk> роцізо де є із ґратами Чом не привітес Чом не <unk> році
на запрошыня Франца Лембаха приіхал до монахів на його ретроспективну выставу ана запрошыня Франца Лембаха приіхал до монахів на його ретроспективну выставу а
на якій мал тіж презентацию двох своіх портретів Жытя Юлія Віраґа вітчызніна якій мал тіж презентацию двох своіх портретів Жытя Юлія Віраґа вітчызні
было материяльні незабезпечене і през тоту змушеній він был выізджати часту забыло материяльні незабезпечене і през тоту змушеній він был выізджати часту за
границі державы і тым способом попал тіж до Парижа до Академіі Жюліянаграниці державы і тым способом попал тіж до Парижа до Академіі Жюліяна
Єдным з його улюбеных учытелів в Парижу был Дельофан котрый помуг йомуЄдным з його улюбеных учытелів в Парижу был Дельофан котрый помуг йому
сорґанізувати выставу робіт на реліґійны темы в монахі По Парижу подорожувал вінсорґанізувати выставу робіт на реліґійны темы в монахі По Парижу подорожувал він
іщы до Італиі Іспаніі а в <unk> році выіхал до Америкы гыніщы до Італиі Іспаніі а в <unk> році выіхал до Америкы гын
в Новым Йорку намалювал величезну композицию Коронация Дівы Мариі за котру отрималв Новым Йорку намалювал величезну композицию Коронация Дівы Мариі за котру отримал
в конкурсі Першу надгороду По повороті на Підкарпатя найперше мешкал в Ужгородів конкурсі Першу надгороду По повороті на Підкарпатя найперше мешкал в Ужгороді
пак в Мукачеві якє остало його місцьом сталого замешканя В <unk> роціпак в Мукачеві якє остало його місцьом сталого замешканя В <unk> році
дістал замовліня на розпис монастыря на Чернечій Горі Роботы в монастырю трвалидістал замовліня на розпис монастыря на Чернечій Горі Роботы в монастырю трвали
през наступных <unk> років Обок розпису монастыря на Чернечій Горі до величезныхпрез наступных <unk> років Обок розпису монастыря на Чернечій Горі до величезных
робіт Юлия Віраґа належыт зачыслити розпис іконостасу в Новым Давидкові іконостасу вробіт Юлия Віраґа належыт зачыслити розпис іконостасу в Новым Давидкові іконостасу в
Буковцю і розпис Церков в Брестові і Чоповцях Єдным з його ліпшыхБуковцю і розпис Церков в Брестові і Чоповцях Єдным з його ліпшых
образів єст образ успеня пресвятой богородиці якій находит ся в успеньскій церквіобразів єст образ успеня пресвятой богородиці якій находит ся в успеньскій церкві
в Знякові Ніс Нато дают єст Од <unk> р Юлий Вірак назначенійв Знякові Ніс Нато дают єст Од <unk> р Юлий Вірак назначеній
остал єпархіяльным художником мукальцівской єпархіі Велю в його жытю змініла І світоваостал єпархіяльным художником мукальцівской єпархіі Велю в його жытю змініла І світова
війна Збурила она його дотеперішній ритм Не повело ся йому втечы предвійна Збурила она його дотеперішній ритм Не повело ся йому втечы пред
мобілізацийом В роках <unk> борол ся на італияньскым фронті В тым часімобілізацийом В роках <unk> борол ся на італияньскым фронті В тым часі
ани разу не повело ся йому взяти в рукы пензля Звівны вернулани разу не повело ся йому взяти в рукы пензля Звівны вернул
уж яко хворий чловек В двадцетых роках Юлий Вірак оженил ся іуж яко хворий чловек В двадцетых роках Юлий Вірак оженил ся і
разом з женом замешкали в Мукачеві Не дочекали ся они єднак своіхразом з женом замешкали в Мукачеві Не дочекали ся они єднак своіх
діти Його наслідниками остали діти його жены з другого супружества Його жытядіти Його наслідниками остали діти його жены з другого супружества Його жытя
закінчыло ся <unk> вересня <unk> рока в Мукачеві Творчіст Юлия Віраґа былазакінчыло ся <unk> вересня <unk> рока в Мукачеві Творчіст Юлия Віраґа была
важным етапом істориі художництва Підкарпатской Руси Він был єдным з першых художниківважным етапом істориі художництва Підкарпатской Руси Він был єдным з першых художників
на Підкарпатскій Руси якій розвиял світскє малярство в вітчызні Сла листы Лемківскогона Підкарпатскій Руси якій розвиял світскє малярство в вітчызні Сла листы Лемківского
архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханасархіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас