З лемківского архіву #142 - 20 V 2016 Юлій Віраґ
Еп. 142

З лемківского архіву #142 - 20 V 2016 Юлій Віраґ

•

Опис епізоду

Odcinek z archiwum łemkowskiego poświęcono Juliowi Wiraґowi, malarzowi związanemu z Podkarpaciem, którego twórczość wyróżniała się fascynacją pięknem rodzinnego kraju. W audycji przedstawiono jego drogę artystyczną od nauki w Chust, Monachium i Budapeszcie po późniejsze prace sakralne, m.in. rozpisy ikonostasów i freski w cerkwiach oraz na monasterze na Czarnej Górze.

Автоматычна транскрипция

Лемківску архіву то місце в якым довідате ся про історию Лемків річы
котрых де інде не почуєте ани не прочытате Слайте проґраму з лемківского
архіву в радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас Школа Малярства
на Підкарпатю перешла свою індивідуальну пут і має своі особливости Єй представителів
од самого початку фасцинувала краса рідного краю і любов до його традиций
В <unk> і <unk> роках ХХ віку розвинула ся на Підкарпатю такє
художництво котре притігало увагу з цілой Европы а навет за океану З
того художництва был гордій русиньскій нарід При кінци ХХ віка появила ся
нова ґенерация ґеніяльных молодых художників котрых творчіст значні ожывила художництво краю Звязане
то было безпосередньо з появліньом ся такых художників як Вірак Ізаі Яз
і інчы Моя мило сестривы лем біма бін <unk> Я было приґа
велі волі <unk> Перше місце серед нима треба єднак признати Юлийові Віраґови
а в творчости його специяльне місце занимат краса рідного краю Юлий Вірак
народил ся <unk> вересня <unk> р в хусті Уж в дітинстві зачал
проявляти велькы здібности до рисунку і малярств Літом <unk> р Вірак робил
през літо в надбаньскій школі Художничу освіту здобил в роках <unk> монахійскій
Академіі художниц в клясах професорів Холошті і Ловце Гін тот молодій художник
добре освоіл рисунок композицию і специфічну для него чорноту малярств В стінах
той Академіі Вірак стрітил тіж Ігоря Грабара котрий зазнайомил його з росийскым
художництвом і з роботами Репіна Верещаґіна і Васцинова котрый выставы видил в
монахію Наступным етапом його жытя і творчости была наука в Будапешті в
Школі Рисунку професора Балло де вчыл ся два рокы Його талант остал
скоро достереженій і орґанізувал уж своі выставы од <unk> рока Ей то
панницкій мой омі ногоскідци слід Ей то панецкій мій ой а мій
ногоскідсі слід траі ну мій лю біля ружа і лелі яєц быш
Ей як ся розкоциля дрон наліі казводу Ей як ся розкоциля дрон
на ліімка зводу Бія ся едзем біла і Лелія фраістем дія ся
ерно зеде біла ружа іде дія траімлисте ебу Ей як ся розхо
Лісол того мацумбі та жебы з ліска моєта стисталі дестій пай та
алішол пригем нас а сам мацубі та жебемо но є таке лем
далі єсті плану єбі далі рішом пренас а задруди мацун пи терме
юбелі єст і палац дердій та аді Пати насвяти тамі торне ґради
зо де є із ґратами Чом не привітес Чом не <unk> році
на запрошыня Франца Лембаха приіхал до монахів на його ретроспективну выставу а
на якій мал тіж презентацию двох своіх портретів Жытя Юлія Віраґа вітчызні
было материяльні незабезпечене і през тоту змушеній він был выізджати часту за
границі державы і тым способом попал тіж до Парижа до Академіі Жюліяна
Єдным з його улюбеных учытелів в Парижу был Дельофан котрый помуг йому
сорґанізувати выставу робіт на реліґійны темы в монахі По Парижу подорожувал він
іщы до Італиі Іспаніі а в <unk> році выіхал до Америкы гын
в Новым Йорку намалювал величезну композицию Коронация Дівы Мариі за котру отримал
в конкурсі Першу надгороду По повороті на Підкарпатя найперше мешкал в Ужгороді
пак в Мукачеві якє остало його місцьом сталого замешканя В <unk> році
дістал замовліня на розпис монастыря на Чернечій Горі Роботы в монастырю трвали
през наступных <unk> років Обок розпису монастыря на Чернечій Горі до величезных
робіт Юлия Віраґа належыт зачыслити розпис іконостасу в Новым Давидкові іконостасу в
Буковцю і розпис Церков в Брестові і Чоповцях Єдным з його ліпшых
образів єст образ успеня пресвятой богородиці якій находит ся в успеньскій церкві
в Знякові Ніс Нато дают єст Од <unk> р Юлий Вірак назначеній
остал єпархіяльным художником мукальцівской єпархіі Велю в його жытю змініла І світова
війна Збурила она його дотеперішній ритм Не повело ся йому втечы пред
мобілізацийом В роках <unk> борол ся на італияньскым фронті В тым часі
ани разу не повело ся йому взяти в рукы пензля Звівны вернул
уж яко хворий чловек В двадцетых роках Юлий Вірак оженил ся і
разом з женом замешкали в Мукачеві Не дочекали ся они єднак своіх
діти Його наслідниками остали діти його жены з другого супружества Його жытя
закінчыло ся <unk> вересня <unk> рока в Мукачеві Творчіст Юлия Віраґа была
важным етапом істориі художництва Підкарпатской Руси Він был єдным з першых художників
на Підкарпатскій Руси якій розвиял світскє малярство в вітчызні Сла листы Лемківского
архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас