З лемківского архіву #144 - 3 VI 2016 Павел Цібере
Еп. 144

З лемківского архіву #144 - 3 VI 2016 Павел Цібере

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono Pawłowi Cibere, rusyńskiemu działaczowi i patriocie, którego życie prowadzi od rodzinnego Zakarpacia przez studia w Pradze po pracę w strukturach czechosłowackich i emigracyjnych. W audycji opisano też jego starania o prawa i autonomię Rusinów oraz pomoc dla osób represjonowanych w ZSRR podczas i po II wojnie światowej.

Автоматычна транскрипция

Лемківского архіву то місце в якым довідате ся про історию Лемків річы котрых де інде не почуєте ани не прочытате слухайте проґраму з лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас Внескы буде про велького русиньского павтріоту Павла Цібере якій для свого народу осягнул барз вельо в тяжкых роках ІІ Світовой війны Народил ся Павел Цібере в вельолітній родині в селі Залюш мукачівского району <unk> мая <unk> р Хоцкы його родина не жыла в достатках то Павлови і му брату Федорови повело ся закінчыти основну школу пак мукачівску ґімназию Федір остал священником а Павел по ґімназиі вступил на Юридичный факультет Університету Кароля в Празі якій закінчыл з допомогом брата Як студент в Празі остал членом Общества Юристів Общества Карпаторускых Студентів Возроджыніє і в ведучым Грекокатолицкого Общества З ходи ідут Ясны сусы гой очы іди лімо світи от вели чы оір сме то Божосимо су на Русили Боже списой собі собісоти По закінчыню університету робіл в підкарпатскым земіляньскым уряді і оснувал общество підкарпатскых юристів В <unk> році пішол на операцию до Прагы бо мал од дітиньства коротшу єдну ногу В часі жданя над свій термін робил в торговым уряді пак в Одділі Реліґійных Культур Мініства Внутрішных Діл По операциі мешкал і лікувал ся свого брата Федора в селі Лальово В <unk> році Павел Цібере остал секретарьом гуской Центральной Руской Рады В наступным році втюк до Прагы пред мадярскым режімом під котрым нашла ся Підкарпатска Русь Гін остал секретарьом в правительстві По оголошыню Чехословацкой Народной Рады втюк до Франциі до Франциі ішол през Югославію з фальшывыма документами Во Франциі остал специяльным през адше при чехословацкым посольстві В часі той роботы Цібере скоро Навязал контакты з русиньском діаспором во Франциі то є вояками і робітниками і з діаспором з Америкы Коли надходили лімці на Францию і прогляна была уж відома ци переевакуувал ся до Лондону разом з движыніом сопротивників якому приводил Де Ґоль В Лондині остал покликаний до новой чехословацкой Державной Рады в якій был представником Підкарпатской Руси Стараючы ся о права Русинів Цібере просил президента Бенеша о о о о о о оснуваня при правительстві канцеляриі Підкарпатской Руси За справом прихыльности міністра заграничных діл Анґлі Цібере міг выступувати в Бісиі темом його выступінь была істория Підкарпатской Руси стараня єй мешканців о права і автономія Хорісла і о Крас Красо Я паробок молоден і да чом ня не хеш нарати зузадий споміс мамі они спеку молі нефатсалома пояснял ся лем демелю Не по то ся того року же легенти бы лем такымай хоц поплачеш і так мене самы В часі війны веро Русинів втекло до Совітів гын были они арештуваны і зсыланы до Лаґрів де барз терпіли і вмерали Павел Цібере добрі протузнал і звернул ся о поміч до президента Бенеша Але тот єднак нич не зробил Втовды сам Цібере без ниякого спертя написал писмо до Амбасады Радяньской в Лондині жебы вызволити вшыткых Підкарпатскых Русинів і дати ім можливіст вступуваня до Червеной Арміі Такых люди было около <unk> тисячы Радяньска власт не одповіла на то писмо бо твердила же ниякых підкарпатскых Русинів не судила і не сыла до Лаґрів Потым єднак квестия Сеса стала ся голосна і вышла на рівен медженародній В <unk> році совітска власт выдала амнестію і засуджены Русины стали вільныма Зачали они вступувати до чехословацкой леґіі Людвіка Свободы Цибере писал іщы вельо пісм до совітів бо не спішыло ся ім вцалі з освободжаньом вшыткых підкарпатскых Русинів котры находили ся в Лаґрах писал писма до Молотого і самого Сталіна де долучыл коротку історию вызволительного руху Русинів Приканцеляриіс орґанізувал Общество Приятелів Підкарпатской Руси до якого вписало ся вельо вченых люди Він мал добры контакты тіж з Щырцільом В <unk> року Цібере прибыл до Москвы разом з чехословацком делеґацийом жебы стрітити ся з Майскым і до кінця добесідувати освободжыня Карпатскых русинів з Лаґрів З Москвы вернул просто на Підкарпатску Русь до брата священника на село Лальову і зачал оглядати роботы В тым часі закладано в Ужгороді Університет і ци бере яко юриста котрий знал десят языків міг бы натуральні там выкладати Але єднак роботы не отримал Престо остал брата і помагал йому ґаздувати В <unk> р Павла Цібера арештувано за шпіоньску роботу і реакцийну діяльніст сказаній основ на <unk> років ляґру Цібере сам выстарал ся о своє уневидніня його справа была барз долго розсмотрювана Был во вязниці іщы три рокы по смерті Сталіна і по зміні його выроку Освободжено його в <unk> р То єднак не закінчыло його терпіня През девят років його родина не знала што ся з ним діє по тым як Верну не міг найти ниякой роботы В кінці єй нашол яко сельскій учытель анґєльского біолоґіі і ґеоґрафіі Така ото была доля політика світового рівня якій посвятил ся свому народови а по війні никому уж не был потрібній Вмертот великій Підкарпатскій Русин а може і найвекший з Русинів з <unk> віка <unk> черця <unk> рока в своім рідным селі Слали сте проґраму з лемківского архіву в радию Руской Бурсы ЛЕМ фм Павло Ханос пары пары па