З лемківского архіву #151 - 16 ІІІ 2017 Партизанты на Лемковині
•
Опис епізоду
Odcinek poświęcono Łemkowszczyźnie w czasie II wojny światowej, niemieckiej okupacji i zbrojnemu oporowi Łemków. Materiał opiera się na wspomnieniach partyzanta Pawła Kohuta i opisuje represje, działalność partyzantów oraz ich walkę z okupantem.
Автоматычна транскрипция
З лемківского архіву то місце в якым довідате ся про історию Лемків
річы якыхти інди не почуєте ани не прочытате Свайте проґраму з лемківского
архіву в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас Кнескы в
лемківскым архіві вернеме до часів ІІ Світовой війны на Лемковину призриме ся
борбі Лемків з Німцями і лемківскым жертвам той війны джерелом до того
будут спомины славного лемківского партизана Павла Когута Наступстві аґресиі Німец на Польску
Республіку Лемковина уж на самым початку війны нашла ся під окупацийом Війсковій
опір на Лемковині был дост планний а і польска Вада скорійше не
думала своіх стратеґічных оборонных заложынях о напасти од страны Чехословациі По занятю
Лемковины Німцям на нашых селах вказала ся тіж украіньска міліция Репресиі зо
страны окупантів як споминат когуд пришли барз скоро і в першым шорі
діткнули русофілів якы симпатизували найбарже з рештом рускых народів зо сходу Першыма
арештуваныма на Лемковині были Юлиян Совин з Бортного Василий і Іван Гараси
з Місцовой Кольдра зо Святковой Соболеска зо Смериківця Вислоцка з Радоцины Мудрак
і Кыщек Петрушой Волі і вельо другых невинных Лемків Одповідьом народу на
крвавы репресиі было орґанізуваня лемківского збройного опору першы партизантскы ґрупы завязали ся
в Клопотниці Переґримці Воліцикліньскій Місцеві Терестяной і інчых селах партизанты громили выбрикы
міліциі боронили молодіж пред вывозами на роботы до Німец ско На осін
<unk> рока партизанты з Петрушой Воли помагали втечы радяньскым вояком з Ляґру
Шебеницях Сесиі воякы по тым як втекли нашли ся і самы в
партизантскій діяльности на Лемковині На яр <unk> рока пару невеличкых партизантскых ґруп
зєднало ся в єдну векшу під воджом Григория Водзіка якій был в
меджевоєнным часі комуністичным руху Был він єднак одважний і енерґічний В маю
<unk> р в бою з Німцями КосиА Переґримка водік поле його місце
занял Іван Доньскій але він тіж остал забитый разом з <unk> інчыма
лемківскыма партизанами на горі Джурджа Колотилявы По тым доводжыня обнял брат Івана
Михал Доньскій Під його доводжыньом акциі партизантів стали ся штораз барже смільшы
Німці не могли сой дати з нима рады і зачали препроваджати акциі
з помочом провокаторів <unk> марця <unk> р Німцям повело ся арештувати доньского
і його камератів Перуна Ромця криницкого Ментуса Дошыка Каміньского і вельох інчых
В часі переслухань барт тяжко были они тортуруваны бито іх желізныма прутами
вырывано зубы а в рани сипано сіль Каждой ночы розстрілювано тіж по
лісах по парох партизанів На поміч увязненым пришли камератя з ліса В
німецкых мундурах оточыли они вязницю в Яслі зняли потихы охорону і выпустили
понад <unk> увязненых Заветц Рецо і єсномсану анти антайна і то май
цітапіс антоси а тайнанци даю і дум та думаю ці та привез
Присомяні ціны здогля єст ґазару Анєй а та матя Андриі а я
то мардандиі пам андиі андиі афіма Діци надає оці зас фунцию на
онас деця і єй признаго яйця ці любит давяі онас дета яйця
ізного яйця ці любит дах являі не зводин злобет Фонде з вантым
Дівцату Мо Ябы з Язы Ебо з вантом Дівзату Мо ябы з
Язоты Ей сама єдні мам тортама єднінам Ей сама єдні мам тонда
ма єдні назва Есордом мантозібзатом Есом мантозі базали контолярі <unk>ene о я
не Ціла Лемковина як лем могла піднимала борбу з окупантом під котрыма
террором горіла ціла земля За справом партизанів підводжом Водзіка доньскых юрковскых і
Поруцідло были высаджены вельох мостів понищену війскову техніку і позабивано тисячы окупацийных
вояків Успішны тіж были інчы акциі освободжыня совітскых вояків з Ляґы партизаны
села Петру Шаволя помагали освободжати тисячы совітскых вояків з Ляґы Шебедины Кого
Ясла ґрупа Грица Водзіка з Рымановой а ґрупа Пуруцідла з Нового Санча
партизаны з місцевости Клопотниця розгромили німецкій ляґєр якій находил ся на горі
Малястівска Маґура партизаны зо Свіржавы Руской розгромили цілий поліцийный одділ в лісі
Борба партизантска то не были лем успіхы Вельо партизанів полегло але і
вельо цивілів за поміч партизанам понесло штрашну смерт Хыжы Юстины мудрак з
Петрушой волі лікували ся партизаны а і одпочывали воякы совітскы якы повтискали
з Ляґрів За справом провокатора о псевдонімі Віктор на осін <unk> року
Ґестапо украіньска поліция оточыла хыжу Юстины Мудрак під стінами поставлену стару бабу
Юстину єй дівку Елену де річну внучку і <unk> річного внука Казали
ім здрадити де сут партизаны але жадну з них не повіло ґестепувцьом
ани слова Потім Німці зачали іх розстрілювати поєдинчу зачынаючы од бабы Юстины
Коли пришло уж до малого внука Юстины Мудрак за переказом Когута тот
мал сплюнути в лици ґестепувця якій до него оцілювал з автомату Товды
воякы підпалили хыжу а малого героя шмарили до середины В роках <unk>
<unk> на Лемковині дішло до формуваня великых партизантскых ґруп а на іх
цілі стояли уж совітскы офіцеры Бурдоф Леонов Квітиньскій Золотов і Глядили З
Лемків на цілі партизантів были Михал Доньскій Павел Юрковскій і Владимір Поруціду
В чести вшыткых якы бороли ся з Німцями по цілій Лемковині а
предовшыткым тым якы проляли свою кров за свободу в <unk> в селі
Устя Рускє в товды уж на жаль Ґорлицкє поставлено памятник Так направду
Лемків не стрітила жадна нагорода за іх борбу з фашызмом Зараз повині
выселено найперше векшіст до совітів а пак решту на німецкы землі в
операциі Війсковій Вісла Везено вшыткых старых молодых як бандитів під люфами автоматів
Схвали сте проґраму з лемківского архіву в радию Руской Бурсы ЛЕМ фм
Павел Хамас
