З лемківского архіву #158 - 1 VI 2017 Лемківскы біженці
Еп. 158

З лемківского архіву #158 - 1 VI 2017 Лемківскы біженці

•

Опис епізоду

Odcinek archiwalny opowiada o powojennych ucieczkach Łemków z Polski na Ruś Preszowską do Czechosłowacji, gdzie szukali schronienia przed prześladowaniami i przymusowym wysiedleniem przez wojsko polskie. Z fragmentu wynika, że audycja opiera się na raportach o nielegalnych przekroczeniach granicy, reakcjach straży granicznej i próbach uzyskania pomocy przez tych uchodźców.

Автоматычна транскрипция

З лемківского архіву то місце в якым довідате ся про історию Лемків
річы котрых де інде не почуєте ани не прочытате Схвайте проґраму зрічы котрых де інде не почуєте ани не прочытате Схвайте проґраму з
лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханос Нескєлемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханос Нескє
в лемківскым архіві буде про подіі зараз по другій в світовій якыв лемківскым архіві буде про подіі зараз по другій в світовій якы
діялі ся медже Лемковином а Пряшівском Русьом буде то дотычыло втікаючых Лемківдіялі ся медже Лемковином а Пряшівском Русьом буде то дотычыло втікаючых Лемків
котры глядали помочы в державі Чехословацкій А втікали они перед преслідуванями війскакотры глядали помочы в державі Чехословацкій А втікали они перед преслідуванями війска
польского Зараз по закінчыню ІІ Світовой війны границя польско чехословацка на Лемковиніпольского Зараз по закінчыню ІІ Світовой війны границя польско чехословацка на Лемковині
не была барзкы стережена Чехословацка Вада зачала дуже веце скупляти ся нане была барзкы стережена Чехословацка Вада зачала дуже веце скупляти ся на
тій границі допіро по першым выпаді одділів украіньской повстанчой арміі на сторонутій границі допіро по першым выпаді одділів украіньской повстанчой арміі на сторону
словацку цеси одділы остали выперты през чехословацкы і радяньскы війска але одсловацку цеси одділы остали выперты през чехословацкы і радяньскы війска але од
той поры влада постановила забезпечыти ліпше пілнічно східню границю Чехословациі Бо коготой поры влада постановила забезпечыти ліпше пілнічно східню границю Чехословациі Бо кого
м любила то м ся суди Кого мы любиш Кого м нем любила то м ся суди Кого мы любиш Кого м не
любим не любили то му ся Буду лист варити солодкій Буду зводилюбим не любили то му ся Буду лист варити солодкій Буду зводи
Я мой фы зводити Я май Та піду я піду Границі пильнуваныЯ мой фы зводити Я май Та піду я піду Границі пильнуваны
были одділами поліциі і граничной сторожы а територия надгранична через забезпечыня териториібыли одділами поліциі і граничной сторожы а територия надгранична через забезпечыня териториі
приграничной То была нова єдностка утворена зараз по ІІ світові війны Ужприграничной То была нова єдностка утворена зараз по ІІ світові війны Уж
під конец <unk> р дішло до першых ґруповых прейсть втікаючых Лемків зпід конец <unk> р дішло до першых ґруповых прейсть втікаючых Лемків з
Польщы на Словакы Од лемків словацкы пограничникы отримали детальнійшы інформациі про жытяПольщы на Словакы Од лемків словацкы пограничникы отримали детальнійшы інформациі про жытя
в Польщы по воєнні Свідчыт прото рапорт Фінансной стражы з Руніны дов Польщы по воєнні Свідчыт прото рапорт Фінансной стражы з Руніны до
округовой власти в Сніні выникало з него же в жолтни <unk> рокаокруговой власти в Сніні выникало з него же в жолтни <unk> рока
Дуже люди народовости лемківской вкрывало ся в лісах <unk> жолтня <unk> ЛемківДуже люди народовости лемківской вкрывало ся в лісах <unk> жолтня <unk> Лемків
в тым <unk> діті до <unk> р жытя зголосило ся до чехословацкыхв тым <unk> діті до <unk> р жытя зголосило ся до чехословацкых
служб в цілі узысканя помочы вшыткы походили з околиць в Етліны аслужб в цілі узысканя помочы вшыткы походили з околиць в Етліны а
через границю перешли нелегальні Мали при собі <unk> кольоров <unk> телята <unk>через границю перешли нелегальні Мали при собі <unk> кольоров <unk> телята <unk>
конів гачат і <unk> уць Пограничникы прібували завернути іх до Польщы алеконів гачат і <unk> уць Пограничникы прібували завернути іх до Польщы але
не вдало ім ся то бы Лемкы хотіли остати Повіли же скоршене вдало ім ся то бы Лемкы хотіли остати Повіли же скорше
дадут ся вистріляти як вернут до Польщы Часово остары розльокуваны в околицяхдадут ся вистріляти як вернут до Польщы Часово остары розльокуваны в околицях
Руні Кєд остали звіданы чого не хочут вертати до Польщы то оповілиРуні Кєд остали звіданы чого не хочут вертати до Польщы то оповіли
же два тыжні тому пришло до них польскє війско і казало пакуватиже два тыжні тому пришло до них польскє війско і казало пакувати
ся і выізджати до Радяньского Союзу бо сут Украінцями Бідны люде послухалися і выізджати до Радяньского Союзу бо сут Украінцями Бідны люде послухали
Спакували сві свій найціннійший добиток і поіхали до місцевости Цісна жебы даліСпакували сві свій найціннійший добиток і поіхали до місцевости Цісна жебы далі
іхати до Союзу Гын остали єднак окраджены і повіджено ім же можутіхати до Союзу Гын остали єднак окраджены і повіджено ім же можут
іти сой делем хочут Вертали тоты люде до своіх хыж гын былиіти сой делем хочут Вертали тоты люде до своіх хыж гын были
уж інчы польскы воякы котры розкрали решту іх маєтку а декотры хыжыуж інчы польскы воякы котры розкрали решту іх маєтку а декотры хыжы
підпаліли Коли воякы дозріли селян зачали стріляти і вельох поранили люде повтикалипідпаліли Коли воякы дозріли селян зачали стріляти і вельох поранили люде повтикали
в горы і укрывали ся так през два тыжні Через штораз векшыв горы і укрывали ся так през два тыжні Через штораз векшы
зимна пішли в страну Словаків і зголосили ся до іхньой влады Хотілизимна пішли в страну Словаків і зголосили ся до іхньой влады Хотіли
они остати в Републіці Чехословацкій аж до выясніня іхньой ситуациі были ониони остати в Републіці Чехословацкій аж до выясніня іхньой ситуациі были они
готовы підняті ся каждой роботы Чехословацкє полноміцництво внутрішных діл не хотіло допущатиготовы підняті ся каждой роботы Чехословацкє полноміцництво внутрішных діл не хотіло допущати
до прецеденсу і не хотіло помочы тым бідным біжанцям Наказало оно службамдо прецеденсу і не хотіло помочы тым бідным біжанцям Наказало оно службам
завернути іх до Польщы а коли бы они того не хотіли тозавернути іх до Польщы а коли бы они того не хотіли то
наказало одставити іх під війсковом сторожом аж до границі Так тіж сянаказало одставити іх під війсковом сторожом аж до границі Так тіж ся
стало <unk> жолтня <unk> р дзиґаны То не был поєдинчий припадок колистало <unk> жолтня <unk> р дзиґаны То не был поєдинчий припадок коли
Лемкы ґрупово втікали на Пряшівску Русь Як свідчат рапорты доходило до тогоЛемкы ґрупово втікали на Пряшівску Русь Як свідчат рапорты доходило до того
дост часто в осінных місяцях <unk> рока предовшыткым в районах Сніны меджедост часто в осінных місяцях <unk> рока предовшыткым в районах Сніны медже
Лабірец і Свідника Люде приходили нелегальні през границю жебы зобрати дашто доіджыняЛабірец і Свідника Люде приходили нелегальні през границю жебы зобрати дашто доіджыня
альбо ся сховати Медже листопадом а грудньом <unk> рока на границі вказувалиальбо ся сховати Медже листопадом а грудньом <unk> рока на границі вказували
ся незідентифікуваны узброєны ґрупы В полові грудня <unk> р границя од чертішногося незідентифікуваны узброєны ґрупы В полові грудня <unk> р границя од чертішного
окресу медже лябірці аж до руского грабівця остала обставлена додатковыма війсками підокресу медже лябірці аж до руского грабівця остала обставлена додатковыма війсками під
коментом підполковника Ярослава Кмічыкєвича Творено тіж сіт доносителів также чехословацка власт добрікоментом підполковника Ярослава Кмічыкєвича Творено тіж сіт доносителів также чехословацка власт добрі
знала ситуацию на Лемковині і украіньскых обшырах в Польщы Стверджено же конфліктзнала ситуацию на Лемковині і украіньскых обшырах в Польщы Стверджено же конфлікт
польско украіньскій нарастецтв скоро в звязку з выселінями люди до Совітского Союзупольско украіньскій нарастецтв скоро в звязку з выселінями люди до Совітского Союзу
Фінансова служба в Меджілябірцях інформувала Неє конфлікту медже Поляками ци Украінцями аФінансова служба в Меджілябірцях інформувала Неє конфлікту медже Поляками ци Украінцями а
нашыма ґражданами натоміст великы спори і непорозумліня по другій страні границі медженашыма ґражданами натоміст великы спори і непорозумліня по другій страні границі медже
Украінцями а Польк Ляками Полякы выганяют Украінців до Совітского Союзу а тотыУкраінцями а Польк Ляками Полякы выганяют Украінців до Совітского Союзу а тоты
не хочут выізджати До спогору вмішали ся бандерівці і польскє війско Зне хочут выізджати До спогору вмішали ся бандерівці і польскє війско З
того выникат зла ситуация для самых Поляків як і для Украінців вбивстватого выникат зла ситуация для самых Поляків як і для Украінців вбивства
підпаліня і так дальше Зазначыти гев тіж треба же Лемкы і Русиныпідпаліня і так дальше Зазначыти гев тіж треба же Лемкы і Русины
втовды офіцийно узнаваны были через владу за Украінців Ескаляция конфлікту в Польщывтовды офіцийно узнаваны были через владу за Украінців Ескаляция конфлікту в Польщы
нарастала а чехословацка влада ся тому лем призерала Лемківскы біжанці были чехословацкомнарастала а чехословацка влада ся тому лем призерала Лемківскы біжанці были чехословацком
владом одсыланы до Польщы де были сказаны на дальшы переслідуваня і шыканывладом одсыланы до Польщы де были сказаны на дальшы переслідуваня і шыканы
О тым вшыткым уж буде в наступным проґрамі Авдиция на основі дописуО тым вшыткым уж буде в наступным проґрамі Авдиция на основі допису
Міхала Шмікєля ситуация на Лемковині і втиканя Лемків на Словацию в рокахМіхала Шмікєля ситуация на Лемковині і втиканя Лемків на Словацию в роках
<unk> в документах війска чехословацкого і орґанів безпекы Сла листы з лемківского<unk> в документах війска чехословацкого і орґанів безпекы Сла листы з лемківского
архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханосархіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханос