З лемківского архіву #18 - 6 IX 2012 Симеон Пыж
Еп. 18

З лемківского архіву #18 - 6 IX 2012 Симеон Пыж

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono doktorowi Szymonowi Pyżowi, łemkowskiemu działaczowi i współpracownikowi Dymitra Wysockiego. Z fragmentu wynika, że opowieść prowadzi przez jego młodość w Wapiennem i Gorlicach, internowanie w Talerhofie, służbę wojskową oraz późniejszą działalność we Włoszech i w słowiańskich formacjach wojskowych.

Автоматычна транскрипция

В лемківскым архіву довідате ся того чого де інде не почуєте ани
не прочытате Слухайте лемківского архіву в радию Руской Бурсы Лем фм просит
Павло Ханас Тыжден тому в лемківскым архіву бесідувал єм про знаного лемківского
діяча Димитрия Вісоцкого Скоро послідній раз было про Віслоцкого не годен єм
пропустити його велького спілпрацівника доктора Симеона Пижа Симеон Пиж вродил ся <unk>
лютого <unk> рока в селі Вапенны Родичами были Штефан і Мария з
Бодаків Семеня Коцецко были барз дільні в науці І зато родичы выслали
його до ґімназиі в Ґорлицях В часі ґімназийной наукы мешкал в Рускій
Бурсі в Ґорлицях Завдякы того же барз добрі ся вчыл міг сой
доробити кус пінязі помагаючы слабшым ученикам Літом <unk> р Симеон Пыш до
Рабял сой вчыньом математикы колеґы зо школы і тіж в нього мешкал
По голошыню мобілізациі його польскій колеґа перестал ся вчыти і вступил до
війска а Симеон вернул дохыж В рам мобілізациі Австрияты взяли до війска
його старшого брата а Симеон мусіл одвести його до Ґорлиц В Ґорлицях
довидал ся о побідах царской арміі з Австрияками Тоты інформациі справили же
жандармы зачали штораз барже преслідувати русофілів на Лемковині і пришли тіж арештувати
Симеона Пича закеАцина <unk>a і <unk> майна ецаты майна пану <unk>eма майна
лем Не може писати пари писати на меза По арештуваню в Ґорлицях
спіткал в тюрмі праві же вшыткых студентів з околиці З Ґорлиц вывезено
іх просто до обозу в Талергофі де Симеон Пиш пробывал цілый рік
По тым часі привезено го до Тарнова де прешол войскове школіня В
тернові удало ся йому тіж здати матуру Мал він таку уж можливіст
а війскова і шкільна влада не робили йому в тым проблемів По
закінченым війсковым школиню выслано його до Коринті де нашол ся <unk> кілометрів
од італияньского фронту Зато же знал він добрі німецкій язык Симон Пиш
трафил до війсковой канцеляриі Занімал ся в ній паперовома справами і робил
яко прикладац языковий Отримал він рівен капраля Наступні його компанію прешмарено на
фронт а Симеон Пиш заряджал бункром і мал під собом осмеро вояків
По тым часі зас го принесено до канцеляриі найперше компаніі а потім
баталийон Симеон Пиш хтіл втечы до Італиі І для того попросил свого
офіцера жебы принести го на першу лінію фронту і так ся стало
Почым уж <unk> марця <unk> р был за лінійом фронту в Італиі
В Італиі Семеон Пыш прибывал аж до жолтня <unk> р Векшіст часу
был інтернуваний разом з інчыма дезертерами в старых монастырях котры робили яколяґры
Кін навязал контакт з русуфілями з Галичыны і зорґанізувал при амбасаді Росиі
в Римі <unk> особову ґрупу вояків до борбы з Німцями Революция в
Росиі перешкаджала в пляні пришмаріня іх на східній фронт тиж остал в
Італиі Соровале вучывара сосы ничом Дево а дево ава Сагумара Сыла Лопеза
ле наполучыла кусуют дела деля дела сача роле губа малю цей ромесу
А чом лем ґуле шука Шыжыє по Лопеци ці ді дімарок чужі
ге майне молі веропеза тыку паро ци ге чужі ге майне моі
робеза В вільным часі Симон Пыж навчыл ся італияньского языка В <unk>
р зголосил ся до ґрупы котра поправляла гірскы дорогы і робил гын
зас яко прикладат ся языкови В <unk> р Італия дозволила творити словяньскы
одділґы при італияньскій арміі Семеон Пиш одразу Затягнул ся до чехословацкого леґіону
і приступил до творіня разом з професором Лесєвом карпаторуского батальйону Удало ся
ім зобрати двіс осіб Станули они на ліні фронту але єднак не
бороли ся І заданьом было нагваряня австрияцкого війска до переходжыня на італияньску
страну Пиш в тым часі занял ся прикладаньом забраных писм од австриятскых
вояків на італияньскій язык в тій ролі діждал ся аж до кінця
війны Карпаторускій батальон повіні пильнувал інтернуваных вояків а потім розвязаного а вояків
розпущено Пиш поіхал до Риму де з професором Лесєвом залажыл Карпаторускій Комітет
Комітет борол ся о свободу для Прикарпатской Руси і прилучыня єй до
Росиі Комітет то тіж печатал писма і высилал іх до ружных правительств
і европейскых держав Комітет тот домагал ся тіж утриманя карпаторуского батальйону і
высланя го до борбы о Прикарпатску Русь Прямого большевиків в Росиі знеохотіла
Симеона Пижа до выізду на схід Рішыл він вернути домівю Кєд бы
вернул до краю яко польскій громадянин горозило му высланя на війну альбо
з Украінцями альбо з Червеном Армійом чого Пиж барз не хотіл Длятого
вернул яко вояк чехословацкого леґіону до Републикы Чехословацкой Освободити ся од війска
удало ся йому завдякы протекцийного писма од росийского князя Волконьского потім поіхал
до Прагы де завдякы тіж того писма дістал роботу в білоґвардийскій ґазеті
В часі тым Симеон Пиш выбрал іщы правнічы студия на університеті в
Празі По студиях думал він робіти в чехословацкій адміністрациі державі В <unk>
р заперто Білоґвардийску ґазету і Пиш стратіл роботу Літом того рока Пиш
перебывал на Пряшівскій Русі Одталяш тразы переходил потаємні на Лемковину Виділ він
на Лемковині біду Лемків і мобілізуваня іх до війска на війну з
большевіками В Пряшові трафіл до лемківского Спасительного Комітету де помагал втікаючым Лемкам
На другым році студию в Празі пиш спіткал вельо лемківскых студентів Пиж
разом з тыма студентами помагал заложыти Карпаторускій Круг Студентів возроджыня і был
тіж діячом лемківского комітету котрый помагал Лемкам і борол ся о волю
Лемковины під кєрівництвом др Александра Гасая В <unk> році Симеон Пиш здал
еґзамены і зостал доктором наук правных Мал він можливіст робіти в державній
адміністрациі так як того хтіл Чехословацка держава зражезила єднак до себе пижа
головні справом автономіі Підкарпатской Руси котра істнувала лем на папері реци кляше
мо <unk> Жде ка на том чмоны Лемківскій комітет постановил выслати когоси
до Америты в цілі навязаня спілпраці Симеон Пис зголосил ся на охочого
В Америці дістал роботу в Карпаторускій ґазеті Правда в котрій робіл през
десят років По приізді Димитрия Віслоцкого до Америкы Симеон Писж навязал з
ним барз добру спілпрацю По чым остал редактором часопису Лемко котрого редактором
был аж до смерти Оба тоты діяче были редакторами котры мали барз
великій вклад в творіня Лемко Союза Великом ідейом Симеона Пижа было створіня
Лемко Парку в Америці Але сам Пиш уж о творіня Лемко Парку
не діждал По ІІ світовій війні Пиш в рамах лемківского Допоможнього Комітету
зберал грошы Ідары для Лемків в Польщы В тым часі довідал ся
о операциі Вісла Хтіл він помагати Лемкам але не допущеного го до
правительства Польщы в Америці Словяньскій зізд в <unk> р тіж не выразил
охоты до помочы Лемкам Приказано лем писмо Лемко Союза до Варшавы В
<unk> р Симеон Пиш хтіл іхати до Варшавы Але польскій консуль не
дал йому на то візу Гей він єди ной а я там
він піду рід Гей він не люди Двароса то мароса Гей він
два роса то мароса а я Ей візаний Якоя заселіти хотя заліти
Елем буде подію за ний але буде потім по Матильова зелена Мостильом
Правільом Мостином Правільом Такіала заята з мойом таки Ґалата то з мойом
палаза Іде заядне мора веде манараві ЕСка самі скрупами а сам лезкасами
з струпами а сам Босита ся м підказала моде ґазда ни ґазданы
мазка з госом помалам де зо пари ни мазка з гостом помалан
де сопа а собіст онаци Масовята не мо заміны пришли допіро в
<unk> році Лемківскій Допоможный Комітет зас зачал зберати дары Доктор Симеон Пиш
склал писмо до польского правительства писал в нім медже інчыма жебы дозволити
Лемкам вертати в горы вчыти ся лемківского языка і допустити реліґійну свободу
просил тіж о допущыня помочы з Америкы да Лемків в Польщы Одповіді
ся не діждал бо вмер <unk> ліпця <unk> р Але делеґаты Лемко
Союза дістали візы до Польщы і могли завести зобрану поміч Слухали сте
з лемківского архіву в радию Руской Бурсы ЛЕМ фм Павло Ганас