З лемківского архіву #19 - 13 IX 2012 Тома Поляньскiй
Еп. 19

З лемківского архіву #19 - 13 IX 2012 Тома Поляньскiй

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono biskupowi Tomaszowi Polańskiemu, ważnej postaci w historii Łemkowyny i Kościoła greckokatolickiego. Opisano jego pochodzenie z Bortnego, wsparcie dla łemkowskiej młodzieży w Przemyślu, działania na rzecz oczyszczenia obrządku z łacińskich elementów oraz udział w podpisaniu dekretu „Concordia“ regulującego relacje między Kościołem łacińskim a greckokatolickim.

Автоматычна транскрипция

Лемківскє архіву є місцьом в котрым почуєте річы котрых де де не
прочытате ани не найдете сухайте лемківского архіву в радию Руской Бурсы лемпрочытате ани не найдете сухайте лемківского архіву в радию Руской Бурсы лем
фм просит Павло Ханс Кнескы в лемківскым архіву представлена буде особа владыкыфм просит Павло Ханс Кнескы в лемківскым архіву представлена буде особа владыкы
Томы Поляньского записал він ся барз добрі в істориі Лемковины але іТомы Поляньского записал він ся барз добрі в істориі Лемковины але і
грекокатолицкой церкви Тома Поляньскій вродил ся в <unk> році в Бортным вгрекокатолицкой церкви Тома Поляньскій вродил ся в <unk> році в Бортным в
родині з долгыма традициями священничыма Про дітинство пришлого владыкы не знаме ничогородині з долгыма традициями священничыма Про дітинство пришлого владыкы не знаме ничого
Про його молодіст тіж дуже не знаме Науку скінчыл він в <unk>Про його молодіст тіж дуже не знаме Науку скінчыл він в <unk>
р іщы в тым самым році принял священничы Свячыня Яко студент мусілр іщы в тым самым році принял священничы Свячыня Яко студент мусіл
быти барз здібний в науці А знаме прото зато же пред высвячыньомбыти барз здібний в науці А знаме прото зато же пред высвячыньом
не оженил ся В тамтых часах такы припадкы трафляли ся барз рідконе оженил ся В тамтых часах такы припадкы трафляли ся барз рідко
А кєд уж ся трафляли то здібным особам котры рыхтуваны были доА кєд уж ся трафляли то здібным особам котры рыхтуваны были до
одограня в жытю церкви важной роли на гори два дуби два дуляйодограня в жытю церкви важной роли на гори два дуби два дуляй
на ни голуби голову А пильни ми два гопци ей голь двана ни голуби голову А пильни ми два гопци ей голь два
копци розказуют А підлопциі Розказу ЮНер Дисятів кобі до байді Та ікопци розказуют А підлопциі Розказу ЮНер Дисятів кобі до байді Та і
на мене не чекай не чекай Бо як хлопец молодий ой молотина мене не чекай не чекай Бо як хлопец молодий ой молоти
те не буде ґмороти Бо як хлопіц молодий ой молодий веде будете не буде ґмороти Бо як хлопіц молодий ой молодий веде буде
буроти дітям Тото били пред сло пред есло ци до васо цибуроти дітям Тото били пред сло пред есло ци до васо ци
весло ци весло Принісме на сіриси виді Боти моя єсна на силиґівесло ци весло Принісме на сіриси виді Боти моя єсна на силиґі
єкі Боди моя ая дві ая Война в горі два дуби дваєкі Боди моя ая дві ая Война в горі два дуби два
ду цият на леголи А ді два клопци оль два клопциі розказувалду цият на леголи А ді два клопци оль два клопциі розказувал
і два ломциі ео два клопциі Розказую Од <unk> р Тома Поляньскійі два ломциі ео два клопциі Розказую Од <unk> р Тома Поляньскій
был крыльошыном премиской капітулы В часі тым тіж был доктором філософіі ібыл крыльошыном премиской капітулы В часі тым тіж был доктором філософіі і
зато обнял становиско завідуючого філософскым ліцейом в Премышлі Ліцей тоты рыхтувал молодыхзато обнял становиско завідуючого філософскым ліцейом в Премышлі Ліцей тоты рыхтувал молодых
школярів до дальшой наукы на ріжных університетах Ліцейом Поляньскій кєрувал до реформышколярів до дальшой наукы на ріжных університетах Ліцейом Поляньскій кєрувал до реформы
австрияского шкільництва котра мала місце в <unk> році Свій уряд Тома Поляньскійавстрияского шкільництва котра мала місце в <unk> році Свій уряд Тома Поляньскій
выкорыстувал з великом корыстьом для цілой Лемковины Стігал він до премышля лемківскувыкорыстувал з великом корыстьом для цілой Лемковины Стігал він до премышля лемківску
молодіж жебы могла ся гын вчыти Єдном з Лемків котра товды трафиламолодіж жебы могла ся гын вчыти Єдном з Лемків котра товды трафила
до Премышля была Клавдия Алексович пізнійша писателька і діячка серед галицкого жіноцтвадо Премышля была Клавдия Алексович пізнійша писателька і діячка серед галицкого жіноцтва
Іщы більшым меценасом для Лемків стал ся Тома Поляньскій занімаючы по ГригориюІщы більшым меценасом для Лемків стал ся Тома Поляньскій занімаючы по Григорию
Агымовичу єпископску катедру в <unk> році бо уж в <unk> році наАгымовичу єпископску катедру в <unk> році бо уж в <unk> році на
<unk> році премиской духовной семінариі половина была Лемками Фактот Лемкы му могли<unk> році премиской духовной семінариі половина была Лемками Фактот Лемкы му могли
завдячати лем свойому єпископови Треба додати же был то першый галицкій єпископзавдячати лем свойому єпископови Треба додати же был то першый галицкій єпископ
Лемко То од часу Томы поляньского на галицкых княжых церковных стільцях засідалиЛемко То од часу Томы поляньского на галицкых княжых церковных стільцях засідали
Лемкы аж до кінця <unk> віку В тым двох Лемків было галицкымаЛемкы аж до кінця <unk> віку В тым двох Лемків было галицкыма
митрополитами Тома поляньскій владыком был през десят років Не был то долгіймитрополитами Тома поляньскій владыком был през десят років Не был то долгій
час але принюс він вельо позитивных змін В часі тым владыка поляньскійчас але принюс він вельо позитивных змін В часі тым владыка поляньскій
борол ся од нову духову і утриманя східньой традициі в церкви каждыборол ся од нову духову і утриманя східньой традициі в церкви кажды
дрозой сонце матне сво мозвый зо ци Ниґоны сонце мыґдоно На зодутдрозой сонце матне сво мозвый зо ци Ниґоны сонце мыґдоно На зодут
З реляциі священників Йосифа Могнацкого і Анатолия Вахня Ґна выникат же єпископЗ реляциі священників Йосифа Могнацкого і Анатолия Вахня Ґна выникат же єпископ
Тома Поляньскій барз міцно взял ся за очыщаня церковного обряду з латиньскыхТома Поляньскій барз міцно взял ся за очыщаня церковного обряду з латиньскых
елементів Єпископ поляньскій не лем очыщал обряд занедбань попередніх віків але іелементів Єпископ поляньскій не лем очыщал обряд занедбань попередніх віків але і
не допущал до впроваджыня ріжных новости до обряду Такыма новинами были напрне допущал до впроваджыня ріжных новости до обряду Такыма новинами были напр
кляканя до причасти впроваджаня суплімаций до церкви і майовы богослужыня Завдякы владыцікляканя до причасти впроваджаня суплімаций до церкви і майовы богослужыня Завдякы владыці
поляньского дішло до підписаня декрету Конкордия Был то барз важний декрет котрийполяньского дішло до підписаня декрету Конкордия Был то барз важний декрет котрий
допровил до нормалізациі стосунків медже церков латиньском а грекокатолицком Томаш Поляньскій былдопровил до нормалізациі стосунків медже церков латиньском а грекокатолицком Томаш Поляньскій был
його спілавтором Підписаний зостал <unk> липця <unk> рока во Львові <unk> вересняйого спілавтором Підписаний зостал <unk> липця <unk> рока во Львові <unk> вересня
того самого року затвердженю зостал на зобраню конґреґациі пропаґанды віры і потвердженійтого самого року затвердженю зостал на зобраню конґреґациі пропаґанды віры і потвердженій
през Папу пія <unk> жолтня Декрет тот реґулювал церковны споры котрых дотеперпрез Папу пія <unk> жолтня Декрет тот реґулювал церковны споры котрых дотепер
не выясняло церковне право матна три суды на меры што Ей яне выясняло церковне право матна три суды на меры што Ей я
ні уж зовечыма зашло приди альдо приди за нас то Ей оні уж зовечыма зашло приди альдо приди за нас то Ей о
є я тама ци на лем тоставы великым пароди <unk>ы Дуяти замє я тама ци на лем тоставы великым пароди <unk>ы Дуяти зам
на ірома поланьскій был тым котрый єс противил ся польонізациі Галичыв Вна ірома поланьскій был тым котрый єс противил ся польонізациі Галичыв В
<unk> віку ситуация была така же вельо священників галицкых в меньшым стопню<unk> віку ситуация была така же вельо священників галицкых в меньшым стопню
на Лемковині бесідувало по польскы Владыка поляньскій записал ся тіж барз добріна Лемковині бесідувало по польскы Владыка поляньскій записал ся тіж барз добрі
свідомости премискых бурсаків За його справом преорґанізувано на статутове братство святого Миколаясвідомости премискых бурсаків За його справом преорґанізувано на статутове братство святого Миколая
котре барз помагало ґалицкым бурсакам в Премышлю Владыка Тома Поляньскій вмер <unk>котре барз помагало ґалицкым бурсакам в Премышлю Владыка Тома Поляньскій вмер <unk>
мая <unk> рокамая <unk> рока