З лемківского архіву #19 - 13 IX 2012 Тома Поляньскiй
Еп. 19

З лемківского архіву #19 - 13 IX 2012 Тома Поляньскiй

Опис епізоду

Odcinek poświęcono biskupowi Tomaszowi Polańskiemu, ważnej postaci w historii Łemkowyny i Kościoła greckokatolickiego. Opisano jego pochodzenie z Bortnego, wsparcie dla łemkowskiej młodzieży w Przemyślu, działania na rzecz oczyszczenia obrządku z łacińskich elementów oraz udział w podpisaniu dekretu „Concordia“ regulującego relacje między Kościołem łacińskim a greckokatolickim.

Автоматычна транскрипция

Лемківскє архіву є місцьом в котрым почуєте річы котрых де де не
прочытате ани не найдете сухайте лемківского архіву в радию Руской Бурсы лем
фм просит Павло Ханс Кнескы в лемківскым архіву представлена буде особа владыкы
Томы Поляньского записал він ся барз добрі в істориі Лемковины але і
грекокатолицкой церкви Тома Поляньскій вродил ся в <unk> році в Бортным в
родині з долгыма традициями священничыма Про дітинство пришлого владыкы не знаме ничого
Про його молодіст тіж дуже не знаме Науку скінчыл він в <unk>
р іщы в тым самым році принял священничы Свячыня Яко студент мусіл
быти барз здібний в науці А знаме прото зато же пред высвячыньом
не оженил ся В тамтых часах такы припадкы трафляли ся барз рідко
А кєд уж ся трафляли то здібным особам котры рыхтуваны были до
одограня в жытю церкви важной роли на гори два дуби два дуляй
на ни голуби голову А пильни ми два гопци ей голь два
копци розказуют А підлопциі Розказу ЮНер Дисятів кобі до байді Та і
на мене не чекай не чекай Бо як хлопец молодий ой молоти
те не буде ґмороти Бо як хлопіц молодий ой молодий веде буде
буроти дітям Тото били пред сло пред есло ци до васо ци
весло ци весло Принісме на сіриси виді Боти моя єсна на силиґі
єкі Боди моя ая дві ая Война в горі два дуби два
ду цият на леголи А ді два клопци оль два клопциі розказувал
і два ломциі ео два клопциі Розказую Од <unk> р Тома Поляньскій
был крыльошыном премиской капітулы В часі тым тіж был доктором філософіі і
зато обнял становиско завідуючого філософскым ліцейом в Премышлі Ліцей тоты рыхтувал молодых
школярів до дальшой наукы на ріжных університетах Ліцейом Поляньскій кєрувал до реформы
австрияского шкільництва котра мала місце в <unk> році Свій уряд Тома Поляньскій
выкорыстувал з великом корыстьом для цілой Лемковины Стігал він до премышля лемківску
молодіж жебы могла ся гын вчыти Єдном з Лемків котра товды трафила
до Премышля была Клавдия Алексович пізнійша писателька і діячка серед галицкого жіноцтва
Іщы більшым меценасом для Лемків стал ся Тома Поляньскій занімаючы по Григорию
Агымовичу єпископску катедру в <unk> році бо уж в <unk> році на
<unk> році премиской духовной семінариі половина была Лемками Фактот Лемкы му могли
завдячати лем свойому єпископови Треба додати же был то першый галицкій єпископ
Лемко То од часу Томы поляньского на галицкых княжых церковных стільцях засідали
Лемкы аж до кінця <unk> віку В тым двох Лемків было галицкыма
митрополитами Тома поляньскій владыком был през десят років Не был то долгій
час але принюс він вельо позитивных змін В часі тым владыка поляньскій
борол ся од нову духову і утриманя східньой традициі в церкви кажды
дрозой сонце матне сво мозвый зо ци Ниґоны сонце мыґдоно На зодут
З реляциі священників Йосифа Могнацкого і Анатолия Вахня Ґна выникат же єпископ
Тома Поляньскій барз міцно взял ся за очыщаня церковного обряду з латиньскых
елементів Єпископ поляньскій не лем очыщал обряд занедбань попередніх віків але і
не допущал до впроваджыня ріжных новости до обряду Такыма новинами были напр
кляканя до причасти впроваджаня суплімаций до церкви і майовы богослужыня Завдякы владыці
поляньского дішло до підписаня декрету Конкордия Был то барз важний декрет котрий
допровил до нормалізациі стосунків медже церков латиньском а грекокатолицком Томаш Поляньскій был
його спілавтором Підписаний зостал <unk> липця <unk> рока во Львові <unk> вересня
того самого року затвердженю зостал на зобраню конґреґациі пропаґанды віры і потвердженій
през Папу пія <unk> жолтня Декрет тот реґулювал церковны споры котрых дотепер
не выясняло церковне право матна три суды на меры што Ей я
ні уж зовечыма зашло приди альдо приди за нас то Ей о
є я тама ци на лем тоставы великым пароди <unk>ы Дуяти зам
на ірома поланьскій был тым котрый єс противил ся польонізациі Галичыв В
<unk> віку ситуация была така же вельо священників галицкых в меньшым стопню
на Лемковині бесідувало по польскы Владыка поляньскій записал ся тіж барз добрі
свідомости премискых бурсаків За його справом преорґанізувано на статутове братство святого Миколая
котре барз помагало ґалицкым бурсакам в Премышлю Владыка Тома Поляньскій вмер <unk>
мая <unk> рока