З лемківского архіву #27 - 20 XII 2012 проблемы Лемків в ЗША на початку ХХ ст.
Еп. 27

З лемківского архіву #27 - 20 XII 2012 проблемы Лемків в ЗША на початку ХХ ст.

•

Опис епізоду

Odcinek omawia problemy Łemków w USA na początku XX wieku, zwłaszcza to, jak emigranci zapisywali swoją narodowość w spisach ludności i jak byli przez to klasyfikowani przez amerykańskie władze. Pokazuje też spory między środowiskami rusińskimi i ukraińskimi oraz napięcia religijne, które dzieliły diasporę i wpływały na życie wspólnoty.

Автоматычна транскрипция

Лемківскій архів то місце в котрым довідате ся про історию Лемків річы
якых де інде не почутєте ани не прочытате Слухайте з лемківского архівуякых де інде не почутєте ани не прочытате Слухайте з лемківского архіву
в радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас Внескы в досліджыняхв радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас Внескы в досліджынях
лемківского архіву хтіл єм ся выбрати до ЗША До Америкы іщы спередлемківского архіву хтіл єм ся выбрати до ЗША До Америкы іщы сперед
І світовой війны Были то часы коли перша фаля лемківской еміґрациі піднималаІ світовой війны Были то часы коли перша фаля лемківской еміґрациі піднимала
ся найтяжшой роботы в Новым світі Бода інчу не могли рахувати Америкася найтяжшой роботы в Новым світі Бода інчу не могли рахувати Америка
яко ліберальна і демократична держава докладні чыслила своіх мешканців Каждий гын мігяко ліберальна і демократична держава докладні чыслила своіх мешканців Каждий гын міг
чути ся тым кым хтіл Агнискыс прібуюл провірити чы наша еміґрация вчути ся тым кым хтіл Агнискыс прібуюл провірити чы наша еміґрация в
так величезній державі знала з кым ся асуциюват за сідба Прийди дотак величезній державі знала з кым ся асуциюват за сідба Прийди до
нас кыірого Списы населіня мешканців Америкы мали місце в <unk> і внас кыірого Списы населіня мешканців Америкы мали місце в <unk> і в
<unk> році На списах тых была можливіст окрисліня свойой нацийональной приналежности Квестия<unk> році На списах тых была можливіст окрисліня свойой нацийональной приналежности Квестия
окрисліня ся Русинів за вельком Лаком остала описана в часописі Лемко зокрисліня ся Русинів за вельком Лаком остала описана в часописі Лемко з
листопада <unk> рока Уж на самым вступі автор допису піддає критиці русиньскыхлистопада <unk> рока Уж на самым вступі автор допису піддає критиці русиньскых
проводників в Америці Причын того было вельо Першом з них была квестияпроводників в Америці Причын того было вельо Першом з них была квестия
назвы яку мали приняти американьскы Русины і якій перевести на анґлицкій языкназвы яку мали приняти американьскы Русины і якій перевести на анґлицкій язык
Проблемы Русинів в Америці вказали ся скоро Уж в першых списах населіняПроблемы Русинів в Америці вказали ся скоро Уж в першых списах населіня
перед І Світовом війном нашы люде записували ся альбо Рутинцями альбо Украінцямиперед І Світовом війном нашы люде записували ся альбо Рутинцями альбо Украінцями
альбо навет Австрияками Згідні з реляцийом автора американьскы власти през таку поставуальбо навет Австрияками Згідні з реляцийом автора американьскы власти през таку поставу
Русинів не трактували поважні а мали в додатку записати вшыткых рутиньско украіньскоРусинів не трактували поважні а мали в додатку записати вшыткых рутиньско украіньско
австриятскых русинів як ускых Тоты зас зачали протестувати але кажда ґрупа сосібнаавстриятскых русинів як ускых Тоты зас зачали протестувати але кажда ґрупа сосібна
кажда з тых ґруп мала свій ціль Рутинця не Украінці не чуликажда з тых ґруп мала свій ціль Рутинця не Украінці не чули
ся рускыма якы были в Америці асоциюваны з великом Росийом Найвекшым проблемомся рускыма якы были в Америці асоциюваны з великом Росийом Найвекшым проблемом
Русинів в Америці были реляциі серед своіма і найблизшыма сусідами Русины іРусинів в Америці были реляциі серед своіма і найблизшыма сусідами Русины і
Украінці вели за жерту борбу пропаґандову Борба тота не омияла церкви аУкраінці вели за жерту борбу пропаґандову Борба тота не омияла церкви а
навет духовны ставали ся ведучыма сворів На челі украіньского руху станул владыканавет духовны ставали ся ведучыма сворів На челі украіньского руху станул владыка
ортиньскій Част діячі украінофільскых одступила од ідеолоґіі ординьского Причыном того мало бытиортиньскій Част діячі украінофільскых одступила од ідеолоґіі ординьского Причыном того мало быти
за міцне назначыня нацийональной свідомости украіньской католицком реліґійом Люде тоты уж оддавназа міцне назначыня нацийональной свідомости украіньской католицком реліґійом Люде тоты уж оддавна
лішыли свою віру а в іх ідеолоґіі не мало быти ани хлопалішыли свою віру а в іх ідеолоґіі не мало быти ани хлопа
ани пана ани тым барже богы Ідеолоґія той части украінофілів барз зближенаани пана ани тым барже богы Ідеолоґія той части украінофілів барз зближена
была до социялізму Наступствами тых спорів в украіньскым середовиску Америкы был розділбыла до социялізму Наступствами тых спорів в украіньскым середовиску Америкы был розділ
части діаспоры медже ріжны секты За такій стан річы остал оскаржені владыкачасти діаспоры медже ріжны секты За такій стан річы остал оскаржені владыка
ортиньскы Май світ <unk>ontЕ милийон малес ман Орґаном прасовым опциі украінофільской былортиньскы Май світ <unk>ontЕ милийон малес ман Орґаном прасовым опциі украінофільской был
душ пастир з котрым зачал вести борбу отец Гануля русиньской опциі зодуш пастир з котрым зачал вести борбу отец Гануля русиньской опциі зо
своім орґаном Прасовым Русином Душ пастырів Ганулі і вшыткым Русинам зашмаряне былосвоім орґаном Прасовым Русином Душ пастырів Ганулі і вшыткым Русинам зашмаряне было
москофільство і ренаґатство Натоп міста Гануля не принімал тых оскаржынь і саммоскофільство і ренаґатство Натоп міста Гануля не принімал тых оскаржынь і сам
борол ся Замітал він Украіну фільам нещырі інтенциі Тоты власні нещырі інтенциіборол ся Замітал він Украіну фільам нещырі інтенциі Тоты власні нещырі інтенциі
мали допровити до реліґійных поділів в Галичыні і в Америці В першыммали допровити до реліґійных поділів в Галичыні і в Америці В першым
ряді замітал Украінофіном прейстя до презбітерияньской секты В другым припаді редактор Чусинаряді замітал Украінофіном прейстя до презбітерияньской секты В другым припаді редактор Чусина
обвинял Украінофілі а пред вшыткым священників осорґанізуваня в <unk> році Віче вобвинял Украінофілі а пред вшыткым священників осорґанізуваня в <unk> році Віче в
Харисбурґу на котрым задекляровано одрваня вельох католицкых парафій од Риму і перейстяХарисбурґу на котрым задекляровано одрваня вельох католицкых парафій од Риму і перейстя
під юрисдикцию патріярхы з Царгороду Ціла тота акция не ускоточніла ся зпід юрисдикцию патріярхы з Царгороду Ціла тота акция не ускоточніла ся з
огляду на то же царгородскій патріарха не принял бунтовників під свою юрисдикциюогляду на то же царгородскій патріарха не принял бунтовників під свою юрисдикцию
Кєрувал він іх до православных владык Росийской церкви якы урядували в АмериціКєрувал він іх до православных владык Росийской церкви якы урядували в Америці
в тым часі Украінофілы не приняли той пропозициі і остали при Католицкійв тым часі Украінофілы не приняли той пропозициі і остали при Католицкій
церкві Головным орґанізатором тых выдарінь был отец Йоан Ардан редактор часопису Свободацеркві Головным орґанізатором тых выдарінь был отец Йоан Ардан редактор часопису Свобода
Выдаріня тоты довели до іщы більшой радикалізациі медже ідеолоґійом Ганулі а ортиньскогоВыдаріня тоты довели до іщы більшой радикалізациі медже ідеолоґійом Ганулі а ортиньского
с сы Тото вшытко довело до того што владыка ортиньскій якій пос сы Тото вшытко довело до того што владыка ортиньскій якій по
приізді до ЗША был парз гордий і не стидал ся інчых ображатиприізді до ЗША был парз гордий і не стидал ся інчых ображати
стал ся слабий і мало хто при ним остал Його заміром былостал ся слабий і мало хто при ним остал Його заміром было
знищыти русиньскій рух окрислений през него яко кацапскій Стало ся цілком противнізнищыти русиньскій рух окрислений през него яко кацапскій Стало ся цілком противні
В од приізду Ортиньского до Америкы чысло Русинів не зменшыло ся аВ од приізду Ортиньского до Америкы чысло Русинів не зменшыло ся а
дуже барже ся звекшыло Так ся мала русиньска діаспора в Америці переддуже барже ся звекшыло Так ся мала русиньска діаспора в Америці перед
І світовом війном Была барже поділена як в Старым Краю хоц повиннаІ світовом війном Была барже поділена як в Старым Краю хоц повинна
ся тримати разом медже іпчыма На основі такых подій описаных в часописіся тримати разом медже іпчыма На основі такых подій описаных в часописі
Лемко знаме же ідеолоґічны поділы медже нашыма людми не сут однескы ДовідуємеЛемко знаме же ідеолоґічны поділы медже нашыма людми не сут однескы Довідуєме
ся тіж же такы тенденциі не приіхали ґу Лемкам з Америкы лемся тіж же такы тенденциі не приіхали ґу Лемкам з Америкы лем
до Америкы остали привезены А же демокрация дає вільніст То стары поділидо Америкы остали привезены А же демокрация дає вільніст То стары поділи
ся барже поглубили і выросли нови Вшытко чым была бесіда внешнім лемківскымся барже поглубили і выросли нови Вшытко чым была бесіда внешнім лемківскым
архіві прирыхтуване остало на основі часопису Лемко Выходил він в роках <unk>архіві прирыхтуване остало на основі часопису Лемко Выходил він в роках <unk>
в Новым Санчы Сюхалисте з лемківского архіву в Радию Руской Бурсы Лемв Новым Санчы Сюхалисте з лемківского архіву в Радию Руской Бурсы Лем
фм Павло Ханасфм Павло Ханас