З лемківского архіву #31 - 7 II 2013 Руска Селяньска Органiзация на Лемковинi
Еп. 31

З лемківского архіву #31 - 7 II 2013 Руска Селяньска Органiзация на Лемковинi

•

Опис епізоду

Odcinek z „Łemkowskiego archiwum“ poświęcono historii Ruskej Selianskiej Organizacji, ważnej organizacji społeczno-politycznej działającej na Łemkowszczyźnie w okresie międzywojennym. W audycji omówiono jej powstanie we Lwowie, program polityczny oraz rozwój lokalnych oddziałów na terenach Krosna, Sanoka i okolic.

Автоматычна транскрипция

Лемківскій архів то місце в котрым почуєте про історию Лемків річы якых
де інде не найдете ани не прочытате Слухайте з лемківского архіву в
радию Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ханас В рамах перегляду орґанізациі
соспільно політичных якы діяли на Лемковині в меджевоєнным окресі внескы буде презентувана
Тота найпопулярнійша орґанізация то є Руска Селяньска орґанізация В маю <unk> р
в тракті зізду во Львові дішло до оснуваня руской народной орґанізациі На
зізді тым присутных было <unk> делеґатів з Галичыны і з Лемковины Партия
приняла поставу антибільшевицку і проросийску Зізд выбрал <unk> особовій Рускій Народній Совіт
до якого влошол Лемко др Орезна Тишак В орґанізациі товды тіж было
вельо старо Русинів але іх голос робил ся штораз слабший В проґрамі
політичным партіі находил ся постулят признаня автономіі Рускым землям в Польщы під
вплывом партиі з лемківскых теренів находили ся лем Лемкы з повіту красяньского
ліского і саноцкого під вплывом Руской Народной Партиі находили ся чытальні іменя
Качкулского Інститут на Рідні Дін во Львові Інститут Таропіґійскій і Гандльовы Кооперативы
сьоні сорваны паґоны і нерастрены пакі сонь красным а зеленым Восхот полі
у рікі Імлят немногы і немало Но іх судба предрішена Ані ся
ні ґіны і ні праі грана Вайла них запасі міт короткы для
бурной славы Є сенциментальны як раз суткы Інвесхіоні смо трет сєд а
на парадах трімфальных І ждут наґрады і ціли Ну еті сцены так
фатальны Але цілі ци так блідны мірной Хоц вы хоц воковы Страны
мой народной А што ж ти діялиш самой Ґарят фаміли альбумы В
камінных жарків на лубях од дзяны Пацівскы выдома уж лем на ґадет
страх уж зашол слібес місия і помысливо чести Свинец некрасний сот Расі
Сідає свяжы якы стиль Цра ізыскы не єфрамты Сіводны рыцарі войны Ані
ся мі еміґранты ани ся єйосили Можіст прошла як не бывала і
няс дали осліда На ґаризонці даралы Іх пуцілодна я звізда Крова хмільо
Хоц хоц волкы Мойодноє А што ж ты діялиш зо мной Последній
выстріл з серцем скрясіл нівы малін прасяльний взгляд дневникы любівшых женщын Іх
для потомк выскріса Ах Боже мой што б з нами Когда бы
ет сой не зряд Кагдабы разум є затміли На башні Красне азаря
Кравы ва хмельноє Хоц Хоц воґовой страны мая родноє што ж ты
ділиш зо мной Кровы ва хмильноє Хоц бой хоц воґой Страны мая
родной Што ж ты ділиш зо мной Наступный зізд Партиі мал місце
<unk> черця <unk> р во Львові На внесок Романа до Рута рішено
зміну назвы Партиі на Руска селяньска орґанізация За орґан прасовій руска селяньска
орґанізация приняла Рускій голос выдаваный во Львові натоміст часопис Земля і воля
писана в языку подібным до украіньского призначена мала быти для селян В
новій партийній владі Лемковину репрезентували Семан Возняк з Кросна Осиф Гукевич з
Санока Федор Войтович з Уйстя Руского Теодор Федак з Полян Повіту Кросняньского
і Ксонз Чайковскій На Лемковині новы одділы партиі оснуваны найскорше были в
повіті кросняньскым і саноцкым з тым же в повіті кросняньскым членами партиі
оставали ґаздове найчастійше православного віросповіданя а саноцкым головні інтеліґєнция грекокатолицкого віросповіданя Одділы
руской селяньской орґанізациі были оснуваны тіст ініциятивы Православного Духовенства Єдным з активнійшых
был Ксондз Іваськів делеґуваний през митрополіту Дьонізого на адміністратора парафіі Дотильови орґанізувал
він разом з Федором Федактом зізды в Парті Шані Мисцевій Вільхівци Полянах
і Тыльові <unk> грудня <unk> рока мал місце партийный зізд руской селяньской
орґанізациі в Тыльові на якій прибыло понад <unk> делеґатів з повіту кросняньского
Проґрамовы рефераты выголосили кйондз Іваськів і Федір Федак выбраній остал Повітовій Комітет
а на його челі станул Іван Ядлівскій стильови Члены партиі зобовязаны остали
до пошыряня локальной діяльности і до оснуваня чытальні іменя качківского Заждівым єцьром
ецьом єцьром Когдал то скажем пряма тіли єцьва Мыцівлім за столом Поґовариме
томасо і ошутизму любімо і свойом Дорогу далю далю далі ідом на
дві чусти реІк Лим Ціресила Кесила Кесила цілоштиві Лаятурно Сиросла Вєсла Мывросли
від вас ваше славныл ботачну псовронє Народу ідом сіребры для Особлицтва другы
бар В воєвідстві краківскым руска селяньска орґанізация пошыряла свою діяльніст подібні як
на східній Лемковині в опертю о вірных православной церкви Селяне якы вступували
до руской селяньской орґанізациі Вітіли в ній можливіст на економічну і соспільну
поправу долі на Лемковині Першый зізд для цілой Лемковины одбыл ся <unk>
лютого <unk> рока в Сановку Його гослом было Оправа політичны культурны економічны
для цілой Лемківской Руси На початку зізду выголосили рефераты Члены Центральной Рады
Юр Чакевіч і Грабец Головном темом обряд была активізация селян до спільной
діяльности економічной і культурно освітовой Протестувано проти украіньскій діяльности головні партиі <unk>Ú
котра вела до елімінациі понят Русь і Русин З причыны велькых морозів
на тот зізд не прибыли делеґаты з західньой Лемковины прото заповіджено Загальнолемківскій
зізд Хлопскій до Санока на марец <unk> рока На західній Лемковині найскоршы
структуры руской селяньской орґанізациі повстали в грібівскым повіті Активныма діячами были гымн
Юрко Хохоляк Юлиян Галькович з Боґушы Василь Дідович з Пінцаревой Софрон Криницкій
і Захарий Ставіскій зо Смітніці Зіст повітові одбыл ся <unk> квітня і
покликал Комітет для ґрибівского Повіту Делеґатом Центральной Рады на то зізд был
Лемко назвиском Ботенцюк родом з Бонарівкы Розвій орґанізацийній рускойселяньской орґанізациі на Лемковині
спіткал проблемы зо страны ББ яко же выборы до парляменту не дали
Лемковині представника аґітация БВыла сильнійша і переконувала до себе Лемків Я сам
запил па По трьох роках діяльности руска селяньска орґанізация і выникы підсумуваны
остали на Ізді Партиі По трьох роках єй діяльности на Лемковині лем
в повіті новотарскым і ясельскым не было комітетів повітовых Делеґаты з Лемковины
підкрислили великє значыня справ економічных для Лемків По другым зізді пар сті
штораз барже видно было самодільніст Лемковины а предовшыткым ґорлицкого повітового комітету Члены
того комітету в писмі до Центральной Рады запречали сецесиі але з причын
тяжкого положыня Лемковины они мусіли найти як найліпшый уклад політычных сіл Квестия
сецесиі діячы ґорлицкых выкликала дискусию в вынику якой зорґанізувано повітовій зізд На
зізді тым дискутуваны были справы освіты культуры і господаркы діст тот потвердил
трваліст структур руской селяньской орґанізациі в воєвідстві в Краківскым В тракті зізду
схвалено полне підпорядкуваня структуры ґрібівского комітету Центральній Раді выбрано новий Повітовій Комітет
а на його челі станул доктор Ярослав Сьокау Під конец <unk> р
Центральна Рада Руской Селяньской Орґанізациі зрыхтувала для Лемковины новій плян орґанізацийній Остала
покликана для Лемковины специяльна єдностка орґанізацийна і узнано осібну специфіку культурову реґіону
Новоствореный орґан названій остал лемківскій Комітет і стал ся барз популярній в
реґіоні Така здецизия центральной партийной влады свідчыла о барз добрым зрозумліню специфікы
Лемків До комітету вошло поєнні особі з каждого повіту де жыли Лемкы
Заданьом комітету была шырока поміч для Лемковины в розвою економічным і культурноосвітовым
В тым цілі новязувано контакты з лемківском еміґрацийом з Америкы Пілнічной Проґрам
роботы комітету поділено на штыри осібны одділы фінансовій Кооперативній культурноосвітовій і шкільній
Одділ фінансовій мал забезпечати і выдавати фонды Одділ Кооперативі мал оснувати новы
кооперативы і касы самопомочы Одділ культурно освітовій концентрувал ся на оснуваню новых
чытань Головном персоном Освітового одділу был Методий Трохановскій На його внесок піднято
проблем реформы освіты на Лемковині і впроваджыня лемківскых букварів до шкіл Недолго
по тым Методий Трохановскій пришол до Лемко Союза хоті оці о То
справдас на нова Сама <unk> Хоц повстал лемківскій комітет в Ґорлицях під
якій мала быти підпорядкувана ціла структура руской селяньской орґанізациі з Лемковины то
Комітет Саноцкій был осередком для свого реґіону і не замірял ся піддавати
Саноцкы діячы в векшій міри складали ся з інтеліґенциі а ідеі русофільскы
были гын ліпше утрвалены По творіню Лемко Союза пляны консолідациі цілой Лемковины
в єдным Комітеті руской селяньской орґанізациі впали Третій зізд Руской селяньской орґанізациі
мал місце <unk> грудня <unk> рока На зізді нашли ся члены Лемко
Союза якы не поперали ідеі русофільской В додатку др Орест Гнатисяк і
Штефан Дуркот вошли до Центральной Рады руской селяньской орґанізациі Означат то же
влада і члены руской селяньской орґанізациі цілий час барз ся рахували з
Лемками ден зізд руской селяньской орґанізациі додатково до Центрального Комітету выбрал др
Сьокаву і Семана Кулянду а доктор Грана Тишак утримал своє місце До
выбуху ІІ Світовой війны руска селяньска орґанізация утримала свою сильну структуру орґанізацийну
на Лемковині Наступны зізды Партиі в <unk> році і в <unk> році
потверджали активніст політичну Лемків слухали сте з лемківского архіву в радию Руской
Бурсы ЛЕМ фм Павло Ханас