З лемківского архіву #38 - 09 V 2013 Димитрий Бортняньскiй
Еп. 38

З лемківского архіву #38 - 09 V 2013 Димитрий Бортняньскiй

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono Dymitrowi Bortniańskiemu, kompozytorowi pochodzącemu z Bortnego, którego twórczość trafiła do repertuaru chórów cerkiewnych i zdobyła też popularność w świeckiej literaturze chóralnej. Audycja przypomina jego drogę od nauki w Głuchowie i występów w Petersburgu po wieloletnie studia muzyczne we Włoszech.

Автоматычна транскрипция

Лемківскій ахів в тым місци в якым довідати ся про історию Лемків
Річы котрых ден не прочытате ани не почуєте Слухайте з лемківского архівуРічы котрых ден не прочытате ани не почуєте Слухайте з лемківского архіву
в радию в Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ганас Внескы вв радию в Руской Бурсы Лем фм просит Павло Ганас Внескы в
лемківскым архіві буде про великого композитора родом з Бортного тоє Димитрия Бортняньскоголемківскым архіві буде про великого композитора родом з Бортного тоє Димитрия Бортняньского
Бодай же вшыткы східньословяньскы Церковны Хоры приняли до свого репертуару даякы творыБодай же вшыткы східньословяньскы Церковны Хоры приняли до свого репертуару даякы творы
бортяньского Але не лем Церковны Хоры залюблены сут в композициях того творцябортяньского Але не лем Церковны Хоры залюблены сут в композициях того творця
його творы стали ся барз популярны тіж о світскій хоровій літературі Дідомйого творы стали ся барз популярны тіж о світскій хоровій літературі Дідом
Димитрия Борняньского был богатый ґазда а заєдно Шолти з села Бортне НеДимитрия Борняньского был богатый ґазда а заєдно Шолти з села Бортне Не
знаты як звал ся зроду але коли на Лемковину входила державна адміністрациязнаты як звал ся зроду але коли на Лемковину входила державна адміністрация
і бюрокрация шолтисове надавали сой альбо были ім надаваны назвиска барже хоноровыі бюрокрация шолтисове надавали сой альбо были ім надаваны назвиска барже хоноровы
од назвы місцевости в якій жыли І през тото вказали ся наод назвы місцевости в якій жыли І през тото вказали ся на
лемковині роды клімківскых біляньскых ліщыньскых кунковскых і так дале Єднак проба часулемковині роды клімківскых біляньскых ліщыньскых кунковскых і так дале Єднак проба часу
не дала вшыткым остати на своій землі і так стало ся зне дала вшыткым остати на своій землі і так стало ся з
ботняньскыма Няньо Димитрия Бортняньского в сороковых роках <unk> віку выіхал на далекуботняньскыма Няньо Димитрия Бортняньского в сороковых роках <unk> віку выіхал на далеку
задністряньску украіну як відомо в товды части Росийской імпериі Причыны еміґрациі Штефаназадністряньску украіну як відомо в товды части Росийской імпериі Причыны еміґрациі Штефана
Бортняньского не сут нам знаны Історик Іван Крясовскій в публикациі Діячы наукыБортняньского не сут нам знаны Історик Іван Крясовскій в публикациі Діячы наукы
і Культуры Лемковины подає же Штефан Бортняньскій поступил так через ріжны тогочасныі Культуры Лемковины подає же Штефан Бортняньскій поступил так через ріжны тогочасны
розругы Але акурат сороковы рокы XIX віка были в Польщы спокійны Пануванярозругы Але акурат сороковы рокы XIX віка были в Польщы спокійны Пануваня
короля Авґуста ІІ Саса было уґрунтуване і не доходило до ребелиі Алекороля Авґуста ІІ Саса было уґрунтуване і не доходило до ребелиі Але
істория роду не є нам знана і зато мож принімати ріжны вариянтыістория роду не є нам знана і зато мож принімати ріжны вариянты
Ш років по выізді Штефана на схід вродил ся йому жолтня <unk>Ш років по выізді Штефана на схід вродил ся йому жолтня <unk>
рока син метро Жыли они в місті Глуховій так ся стало жерока син метро Жыли они в місті Глуховій так ся стало же
власні в тым місці в <unk> р покликано першу школу котра рыхтувалавласні в тым місці в <unk> р покликано першу школу котра рыхтувала
співаків до придворного царского хору Посягніню шкільного віку Митро Бортняньскій власні доспіваків до придворного царского хору Посягніню шкільного віку Митро Бортняньскій власні до
той школы трафил А чом акурат дотой помал слуг як ігла былтой школы трафил А чом акурат дотой помал слуг як ігла был
вродженым музичным талянтом В тым місци треба подумати про його походжыня авродженым музичным талянтом В тым місци треба подумати про його походжыня а
вастиві свідоміст його походжыня тіст стал ся до елітарной школы але цивастиві свідоміст його походжыня тіст стал ся до елітарной школы але ци
інчіст а тым барже інчіст його няня на далекій Украіні не зверталаінчіст а тым барже інчіст його няня на далекій Украіні не звертала
ничыйой увагы І зас джерела нам прото то не бесідуют ани доничыйой увагы І зас джерела нам прото то не бесідуют ани до
подуманя є жебы няньо по так недавній розлуці з вітчызном нич проподуманя є жебы няньо по так недавній розлуці з вітчызном нич про
ню не вспоминал свойому сынови тым барже же його язык мусіл даленю не вспоминал свойому сынови тым барже же його язык мусіл дале
ріжнити ся од языка в якым бесідували сусіды і в якым молодийріжнити ся од языка в якым бесідували сусіды і в якым молодий
Мытро вчыл ся в школі В віку осміх років Димитрия завдякы йогоМытро вчыл ся в школі В віку осміх років Димитрия завдякы його
чудового голосу забрано до Петербурга Гін пішол уж на ціле жытя Ниччудового голосу забрано до Петербурга Гін пішол уж на ціле жытя Нич
дивного же не знал своіх коренів скоро од так молодого віку пробывалдивного же не знал своіх коренів скоро од так молодого віку пробывал
в так великым світі В Петербургу співал в придворній хоровій капелі Нев так великым світі В Петербургу співал в придворній хоровій капелі Не
співал лем як урядовий хориста але тіж яко солиста сольовых партиі вспівал лем як урядовий хориста але тіж яко солиста сольовых партиі в
театральных спектаклях В тым самым часі студиювал музично театральны наукы і прібувалтеатральных спектаклях В тым самым часі студиювал музично театральны наукы і прібувал
компонувати Його опікуном был Марко Польторадзкій якій тіж походил з Глухова Вкомпонувати Його опікуном был Марко Польторадзкій якій тіж походил з Глухова В
тым часі кєрувал він цілом придворном капельом В часі наукы музыкы бортняньскійтым часі кєрувал він цілом придворном капельом В часі наукы музыкы бортняньскій
вчыл ся тіж языків французского італияньского і німецкого Вчыл ся іх невчыл ся тіж языків французского італияньского і німецкого Вчыл ся іх не
лем з моды на тоты языкы в тым часі але і тоталем з моды на тоты языкы в тым часі але і тота
наука отверала єм у двери до наукы в ведучых Европейскых музичных академіяхнаука отверала єм у двери до наукы в ведучых Европейскых музичных академіях
І так ся тіж стало в <unk> р выіхал на десят долгыхІ так ся тіж стало в <unk> р выіхал на десят долгых
років до Італиі Найперше был в Венециі його професором был плідній композиторроків до Італиі Найперше был в Венециі його професором был плідній композитор
Бальтазаро Ґалюппі Знаєміст бортняньского з Ґалюпім вродила ся іщы в Петербургу деБальтазаро Ґалюппі Знаєміст бортняньского з Ґалюпім вродила ся іщы в Петербургу де
Ґалюппі вюл през три рокы під придворным хоровом капелом По Венециі бортняньскійҐалюппі вюл през три рокы під придворным хоровом капелом По Венециі бортняньскій
студиі Вал іщы в Больоніі Міляну Модені Римі Неаполю і Фльоренциі Встудиі Вал іщы в Больоніі Міляну Модені Римі Неаполю і Фльоренциі В
містах тых познавал ріжнооперовы школы Наберал досвідчыня яко композитор і школил свіймістах тых познавал ріжнооперовы школы Наберал досвідчыня яко композитор і школил свій
варштат В часі побиту в Італиі бортняньскій написал вельо творів Нашли сяварштат В часі побиту в Італиі бортняньскій написал вельо творів Нашли ся
в тым опери Креонт Алькіт Квінт Фабі як і хоровы і інструментальныв тым опери Креонт Алькіт Квінт Фабі як і хоровы і інструментальны
композициі Творы тоты были позитивні одбераны през публику і што важнійше критиківкомпозициі Творы тоты были позитивні одбераны през публику і што важнійше критиків
Власні тоты успіхы бортяньского справили же закликано го вертати до Петербурга ВернулВласні тоты успіхы бортяньского справили же закликано го вертати до Петербурга Вернул
на конец <unk> рока Одраз обнял становиско капельмайстра придворной хоровой капели композиторана конец <unk> рока Одраз обнял становиско капельмайстра придворной хоровой капели композитора
і педаґога На тым становиску остал до <unk> р Коли авансувал наі педаґога На тым становиску остал до <unk> р Коли авансувал на
дириґента той капелі Занимаючы такє становиско міг децидувати про вшыткы подіі надириґента той капелі Занимаючы такє становиско міг децидувати про вшыткы подіі на
його творчым подвірци Вербувал співаків якых хотіл і кілько хотіл Находили сяйого творчым подвірци Вербувал співаків якых хотіл і кілько хотіл Находили ся
медже нима тіж співати з його рідных стран Вознясет Бода посо Підмедже нима тіж співати з його рідных стран Вознясет Бода посо Під
кєрівництвом Димитрия Бортняньского капеля двігала ся на штораз більший рівен Давало тотукєрівництвом Димитрия Бортняньского капеля двігала ся на штораз більший рівен Давало тоту
сатисфакцию єй дириґентови але і не лем Рівен якій осягнул бортняньскій осталсатисфакцию єй дириґентови але і не лем Рівен якій осягнул бортняньскій остал
доціненій в столиці потверджат тото останя ся на своім становиску през долгыдоціненій в столиці потверджат тото останя ся на своім становиску през долгы
рокы Реліґійна творчіст борняньского выражат найбільшы осягніня росийской церковной музыкы <unk> вікарокы Реліґійна творчіст борняньского выражат найбільшы осягніня росийской церковной музыкы <unk> віка
Лем ци напевно лем росийской скоро б з походжыня был Лемком выховалЛем ци напевно лем росийской скоро б з походжыня был Лемком выховал
ся на украіньскых землях а вчыл ся головні в Росиі і вся на украіньскых землях а вчыл ся головні в Росиі і в
Італиі Найбогатшым голуском той творчости сут концерты реліґійны новельо голосів акапеля СутІталиі Найбогатшым голуском той творчости сут концерты реліґійны новельо голосів акапеля Сут
то барз шырокы композициі складают ся з трьох альборьох части ріжнят сято барз шырокы композициі складают ся з трьох альборьох части ріжнят ся
медже собом темпом і мельодиком Сут них зоставлены партиі сольови і дуетовимедже собом темпом і мельодиком Сут них зоставлены партиі сольови і дуетови
з партиями хоровыма части скоры щастями повільныма Звучыня хорів в тых творахз партиями хоровыма части скоры щастями повільныма Звучыня хорів в тых творах
свідчыт про ідеальне опануваня през творця технік хоровых співівцерковных Завдякы своім успіхамсвідчыт про ідеальне опануваня през творця технік хоровых співівцерковных Завдякы своім успіхам
в <unk> році остал членом Петеребурской Академіі Штук Димитро Бортяньскій вмер <unk>в <unk> році остал членом Петеребурской Академіі Штук Димитро Бортяньскій вмер <unk>
жолтня <unk> рока Лишыл по собі величезне чысло композициі То є оперыжолтня <unk> рока Лишыл по собі величезне чысло композициі То є оперы
кантаты камерально інструментальны творы пєсин для окремых інструментів романсы і пісні Безсмертнукантаты камерально інструментальны творы пєсин для окремых інструментів романсы і пісні Безсмертну
славу дала йому єднак церковна творчіст В осемдесятых роках ХХ віка выданаславу дала йому єднак церковна творчіст В осемдесятых роках ХХ віка выдана
в десятьох томах під редакцийом самого Петра Чайковского Слухали сте з лемківскогов десятьох томах під редакцийом самого Петра Чайковского Слухали сте з лемківского
архіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханасархіву в радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас