З лемківского архіву #45 - 22 VIII 2013 Григорий Таркович
Еп. 45

З лемківского архіву #45 - 22 VIII 2013 Григорий Таркович

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcony jest krótkiej biografii Grzegorza Tarkowicza, duchownego i pierwszego biskupa eparchii preszowskiej. Wspomina jego studia u jezuitów, kolejne funkcje kościelne oraz związek z Aleksandrem Duchnowyczem, podkreślając jego cichy i ascetyczny sposób życia.

Автоматычна транскрипция

Лемківскє архів то місце в котрым довідате ся про історию Лемків річы
якых де інде не почуєте ани не прочытате Слухайте з лемківского архіву
в радию Руской Бурсы лем фм просит Павло Ханас В попереднім лемківскым
архіві пан Адам Барна повідал о штоденным жытю на Лемковині в часі
німецкой окупациі і ож о жытю на чужыні Часы тоты добре памятают
іщы нашы дідовы Агнеска Заздрю до подій якы мали місце <unk> років
тому а властиві вкажу коротку біоґрафію Григория Тарковича кым был Григорий Таркович
довітати ся уж зараз по короткій музичній перерві Ма оіста гай зара
ФНілян Григорий Таркович вродил ся <unk> листопада <unk> рока в Бережаньскій Пасі
Його отец был гын півцю учытельом тоє Жаком Мати його Анна походила
з роду ганьчівскых Григорий чытати і писати навчыл ся од свойого діда
Семана Тарковича до ґімназиі пішол до Ужгорода де вчыли го монахы з
закону Товариства Ісусового тоє єзуіты Вчыл ся тіж філософіі в Великым Варадині
Григорий в школі осягал барз добры выникы в науці што звернуло увагу
професорів Єден з них мал йому повісти Добрій сыну мій лем ся
вчый будеш єзуітом Його світска наука трвала до <unk> клясы ґімназиі бо
од <unk> клясы Григорий зложыл присягы монашы і остал єзуітом Дальше вчыня
продолжал в місті Вацуф але в часі його приходу до Вацова чын
Ісусового Товариства остал розвязаний папском бульом святого отця Клементия <unk> Стало ся
то <unk> липця <unk> р Хоц розвязано чын до якого належал Григорий
Таркович скінчыл він богословскы студия і <unk> січня <unk> рока остал высвячений
на священника і установлений професором мукачівской богословской Школы Гін жыл і робил
през наступных <unk> років В році <unk> отримал парафію в селі Допох
По штырьохлітній роботі на тій парафіі выслано го до Ужгорода тіж яко
парохы медвеса монде або непомнонві еди Смайон топона моно дабі Не заю
але гой кана принесте єсмого В <unk> році остал назначений на цензора
Церковных Книг в Університетскій друкарні в Будині Уж в наступным році зас
отримал наступну функцию то є канонника мукачівской єпархіі котру справувал до <unk>
р в тым році остал назначений на вікария в Кошыцях По смерти
Михала Брадача остал выбраний на капітулярного вікария і остал ним аж до
розділіня мукачівской єпархіі по чым был установлений першым владыком пряшівской єпархіі през
папу <unk> В <unk> році Таркович выбрал ся до Відня жебы здобыти
пінязі на забезпечыня новой єпископской катедры Повело му ся здобити маєток Легниц
з центром в червеным Кляшторі на Спишу Жебы добрі заряджати єпархійом дістал
капітулу з пятьома каноніками по зорґанізуваню єпархіяльных структур в <unk> році Григорий
Таркович остал высвячений на пряшівского єпископа през мукачівского владыку Алексия Павчыя Григорий
Таркович был чловеком скрытой правды Любил быти сам далеко од соспільности люди
Тримал ся засад монашого жытя яко цензор книг реліґійных вел своє жытя
в тишыні монастыря Капуцинів і наголошувал хто є тихо не вадит ся
хто є тихо не грішыт З жытьом і діяльністю Григория Тарковича міцно
повязане є жытя нашого найвекшого русиньского Будителя Александра Духновича Але Духнович мал
інчы мотто в своім жытю Не тот пес кусат што бреше але
тот што є тихо і покывує хвостом і мал тіж другє і
чорт на старобу ку монахом ся дало Со бескыют своя Спові Або
перші вести О не поля бороба не буду Ци моя бороба єст
Не буду роби Александер Духнович по высвячыню повірений был роботі в єпископскій
канцеляриі і през тоту діяльніст дістал ся до близкого контакту з владыком
Веселий і поетычній характер Духновича загалі не видил ся владыці Дішло до
того што Григорий Таркович зненавидил Александра Духновича і не заплатил йому за
канцелярийну роботу і не дал ниякых пінязі на утриманя Жыл лем з
милостині другых не мал пінязі навет на добре убраня през што ходил
в старым і подертым шматю Корыстаючы з доброй літньой хвили бідний Духнович
втюпс Пряшова Дужгорода В дорогу пішол з єдным Фльореном при душы котрого
дістал од священника Афаназия Яроміса якого пробыв В Ужгороді Александры Духнович тіж
не міг быти долго бо його повороту жадал Григорий Таркович під грозьбом
выключыня зо священства Жебы выйти з той ситуациі Духнович мусіл вертати до
Пряшова З той болячой наукы Александер Духнович зачал занімати ся темом свойого
єствуваня але і тижільности людского жывота Григорий Таркович през свій спосіб битя
не был чловеком якій бы ся з дакым приятелил Ліпшы реляциі приятельскы
мал він лем з єдным чловеком Был ним придворний професор Юн Куф
родом з Яґра Завдякы того приятельства грекокатолицка єпархія має свою книжницю Першый
раз Старкович зышол ся з ковчом в <unk> році в Будині в
тот час ковч был выховательом діті ґрафа Йозефа Пальфія В <unk> році
остал закликаний предцисаря з цільом вчыня його сына мадярского языка пришлого цисаря
Фердинанда І Таркович і ковч скоро ся порозуміли сприятелілилі бо іх характеры
збудуваны были на подібных вартістях Лучыли іх соспільны ідеі Йоан Колч свою
книжницю подарувал грекокатолицкій єпархіі в Пряшові Дішло до того <unk> мая <unk>
р а уж <unk> вересня того самого рока Йоан Колч подарил іщы
<unk> Фльоренів на купіня дальшых книг а і в наступным році подарил
дальшых <unk> Фльорены серпня <unk> р обіцял же што рока буде дарил
аж до свойой смерти по <unk> фльоренів на тот ціль В селі
ворі стоіт хыстоме і о <unk> <unk> нарід св не є товсе
мойо попо Дарувана книжниця складала ся з <unk> тисячів книг серед них
на першым місци находили ся книгы церковного змісту і історична література Йоан
Колч вмер <unk> квітня <unk> р На його гробі Григорий Таркович поставил
муруваний памятник Натоміст владыка Григорий Таркович одышол з того світа <unk> років
посмерти свого приятеля <unk> січня <unk> рока на <unk> році жытя Сон
приходит перед бурі Спи уж засний буде жы Тілько того вшыткы перед
Тілько стезы тілько дорі вшыткы перыту цілый світ уж одпорка сва Небо
спи сонце спит і міся ток сіва Небо спиду сонце спит і
місяк зіва Спий драгоцінности мыя якій ты богатий Сытко твого єска твогоі
Звізды як дукы Вшытко твори лезка твой звізды як дукы Двигне лицька
зараны рану Сунечку кухан Молодійскій і злотійскій повідены з ты Молодійскій і
Златійскій ды Леже бы заран Стати на стрічу сунницку треба спати Міцно
спат аленькі цловы Треба спати міцно спати пслувы цку Записал ся він
на все в істориі Русинів і вселеньской церкви яко першій владыка пряшівской
єпархіі Піднесла тота подія рівен Пряшова і Карпатскых Русинів котры мали штораз
векшу церковну єрархію На пряшівскым престолі іщы не раз мал засісти славный
Русин заслужений для Церкви і народу слухали сте з лемківского архіву в
радию Руской Бурсы Лем фм Павло Ханас